Τι αλλάζει από την Κυριακή 1η Νοεμβρίου

Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων ανακοίνωσε στις 30 Οκτωβρίου τον τρόπο εφαρμογής του νέου τέλους. Η βασική μεταβολή αφορά την πρόσθετη χρέωση που συνδέεται με τις επιλέξιμες εισαγωγές ηλεκτρονικών αγορών από τρίτες χώρες. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε αγορά μέσω διαδικτύου επιβαρύνεται αυτομάτως με δύο ευρώ. Κρίσιμα στοιχεία είναι η προέλευση της αποστολής, το τελωνειακό καθεστώς και ο τρόπος με τον οποίο πραγματοποιείται η εισαγωγή. Οι καταναλωτές θα πρέπει επομένως να εξετάζουν τους όρους κάθε παραγγελίας και όχι μόνο τη χώρα στην οποία εμφανίζεται εγκατεστημένη η πλατφόρμα.

Γιατί οι μικρές παραγγελίες μπαίνουν στο επίκεντρο

Το διασυνοριακό ηλεκτρονικό εμπόριο έχει αλλάξει τις καταναλωτικές συνήθειες, προσφέροντας πρόσβαση σε τεράστιο αριθμό προϊόντων με ιδιαίτερα χαμηλές τιμές. Πολλές παραγγελίες αφορούν είδη μικρής αξίας, για τα οποία ακόμη και μια περιορισμένη πρόσθετη χρέωση μπορεί να επηρεάσει σημαντικά το τελικό ποσό. Σε μια αγορά αξίας 10 ευρώ, για παράδειγμα, επιβάρυνση 2 ευρώ αντιστοιχεί στο 20% της αρχικής τιμής, πριν συνυπολογιστούν τυχόν άλλες χρεώσεις. Πρόκειται για απλό αριθμητικό παράδειγμα και όχι για εκτίμηση του συνολικού κόστους κάθε εισαγωγής.

Το πραγματικό κόστος για τον καταναλωτή

Η τιμή που εμφανίζεται στην οθόνη κατά την επιλογή ενός προϊόντος δεν αποτυπώνει πάντοτε το τελικό κόστος παράδοσης. Ανάλογα με τη συναλλαγή, μπορεί να υπάρχουν έξοδα αποστολής, φορολογικές επιβαρύνσεις και διαδικασίες τελωνειακής διαχείρισης. Το νέο τέλος προσθέτει έναν ακόμη παράγοντα που πρέπει να ελέγχεται πριν ολοκληρωθεί η αγορά. Ιδιαίτερη σημασία έχει εάν η σχετική χρέωση περιλαμβάνεται εξαρχής στο συνολικό ποσό ή εμφανίζεται σε μεταγενέστερο στάδιο. Η διαφάνεια αυτή είναι αναγκαία ώστε ο καταναλωτής να μπορεί να συγκρίνει ουσιαστικά τις διαθέσιμες επιλογές.

Πώς επηρεάζεται το ελληνικό λιανεμπόριο

Η νέα επιβάρυνση ενδιαφέρει άμεσα τις ελληνικές εμπορικές επιχειρήσεις, οι οποίες ανταγωνίζονται διεθνείς πλατφόρμες με διαφορετική κλίμακα λειτουργίας και εφοδιαστικές αλυσίδες. Για μικρά καταστήματα, η σύγκριση τιμών με προϊόντα εξαιρετικά χαμηλού κόστους αποτελεί συχνά σημαντική πρόκληση. Ωστόσο, το τέλος των 2 ευρώ δεν αρκεί από μόνο του για να αντιστρέψει τις ισορροπίες της αγοράς. Η ανταγωνιστικότητα εξαρτάται επίσης από την ποιότητα, την ταχύτητα παράδοσης, την εξυπηρέτηση, την πολιτική επιστροφών και την εμπιστοσύνη του πελάτη. Η εξέλιξη ενισχύει την ανάγκη επενδύσεων στον ψηφιακό μετασχηματισμό των ελληνικών επιχειρήσεων.

Η σημασία των τελωνειακών ελέγχων

Πέρα από την οικονομική διάσταση, η διαχείριση των μικρών εισαγωγών αποτελεί σημαντική πρόκληση για τις τελωνειακές αρχές. Ο μεγάλος αριθμός αποστολών απαιτεί συστήματα καταγραφής, αποτελεσματική διαχείριση δεδομένων και διαδικασίες ελέγχου που δεν προκαλούν αδικαιολόγητες καθυστερήσεις. Το ζητούμενο είναι να εφαρμόζεται ομοιόμορφα το πλαίσιο, χωρίς να δημιουργούνται διαφορετικές συνθήκες για επιχειρήσεις και καταναλωτές. Η αποτελεσματικότητα του μέτρου θα εξαρτηθεί όχι μόνο από την είσπραξη των προβλεπόμενων ποσών, αλλά και από το πόσο κατανοητή και προβλέψιμη θα είναι η διαδικασία στην πράξη.

Τι πρέπει να προσέξουν όσοι παραγγέλνουν

Οι καταναλωτές που σχεδιάζουν ηλεκτρονικές αγορές από τρίτες χώρες χρειάζεται να εξετάζουν προσεκτικά την τελική τιμή, την πραγματική χώρα αποστολής και τους όρους παράδοσης. Χρήσιμο είναι επίσης να ελέγχουν ποιος αναλαμβάνει τις διαδικασίες εισαγωγής και πώς εμφανίζονται οι πρόσθετες χρεώσεις κατά την ολοκλήρωση της συναλλαγής. Η έναρξη εφαρμογής του μέτρου δεν αποτελεί λόγο για βεβιασμένες αγορές, αλλά υπενθύμιση ότι η χαμηλή αρχική τιμή δεν είναι πάντοτε το μοναδικό κριτήριο επιλογής. Για την αγορά, το επόμενο διάστημα θα δείξει εάν το νέο καθεστώς επηρεάζει ουσιαστικά τον αριθμό και την αξία των μικρών διασυνοριακών παραγγελιών.

Οι άντρες συνεχίζουν να ξοδεύουν περισσότερα από τις γυναίκες, καθώς κατά μέσο όρο στο εξάμηνο οι ηλεκτρονικές αγορές τους κινήθηκαν στα 933 ευρώ με το αντίστοιχο ποσό για τις γυναίκες να κυμαίνεται στα 811 ευρώ.

Αναλύοντας τις ηλικιακές κλίμακες, άνδρες και γυναίκες μεταξύ 25-34 ετών ξοδεύουν με διαφορά το μεγαλύτερο ποσό σε ηλεκτρονικές αγορές το εξάμηνο, φτάνοντας τα 1.031 ευρώ.

Επίσης, οι κάτοικοι της Αττικής ξοδεύουν με διαφορά το μεγαλύτερο ποσό σε ηλεκτρονικές αγορές σε επίπεδο εξαμήνου – 1.065 ευρώ, με τους Θεσσαλονικείς να ακολουθούν στα 866 ευρώ και το υπόλοιπο της Ελλάδας να κινείται σε έναν μέσο όρο της τάξεως των 736 ευρώ.

Λόγοι χρήσης του Διαδικτύου
Πάντως, σύμφωνα με έρευνα του Pricefox.gr με στοιχεία της Focus Bari, αν και οι ηλεκτρονικές αγορές ήταν πολύ ψηλά στους λόγους χρήσης του Διαδικτύου στην Ελλάδα στην πανδημία και συγκεκριμένα ο 3ος επικρατέστερος, αυτό άλλαξε το 1ο εξάμηνο του 2022.

Πλέον, οι ηλεκτρονικές αγορές καταλαμβάνουν την 5η θέση μεταξύ των πιο δημοφιλών λόγων χρήσης του Διαδικτύου από τους πολίτες. Τα κοινωνικά δίκτυα, η αναζήτηση πληροφοριών και το email αποτελούν, πλέον, τους τρεις πρώτους λόγους για τους οποίους οι Έλληνες χρησιμοποιούν το Ίντερνετ.

Δημοφιλείς αγορές
Ρούχα, παπούτσια, ηλεκτρονικά είδη, καλλυντικά και ηλεκτρικές συσκευές παραμένουν οι πέντε επικρατέστερες κατηγορίες ειδών στις online αγορές στην Ελλάδα. Ωστόσο, σε σχέση με το 1ο εξάμηνο του 2021 παρατηρείται μια μικρή πτώση σε όλες αυτές τις κατηγορίες, καθώς πλέον περισσότεροι καταναλωτές προτιμούν να κάνουν τις αγορές αυτές σε φυσικά καταστήματα μετά και το πέρας της πανδημίας και των lockdowns.

Οι μεγάλες αλλαγές και αυξήσεις παρατηρούνται σε online κρατήσεις ξενοδοχείων (+177%), αεροπορικών εισιτηρίων (+133%), εισιτηρίων διασκέδασης, όπως σινεμά και θέατρο (+231%). Η ασφάλεια αυτοκινήτου online παραμένει στην Ελλάδα σε ποσοστά της τάξεως του 10%.

Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης
Οι Έλληνες ξοδεύουν κατά μέσο όρο 86 λεπτά την μέρα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ελαφρώς μειωμένη διάρκεια σε σύγκριση με το 1ο εξάμηνο που ήταν 97 λεπτά. Οι νεότερες ηλικίες, όπως είναι λογικό, ξοδεύουν ακόμη και 2 ώρες κατά μέσο όρο την ημέρα.

Από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης το Facebook, παρά την μικρή πτώση σε σύγκριση με το 1ο εξάμηνο του 2021, διατηρείται στην κορυφή, με το Viber να ακολουθεί στη δεύτερη θέση. Αύξηση παρατηρείται στους χρήστες TikTok με το μερίδιο του να ξεπερνά το 30%.