Τις ημέρες που επιλέγουμε την τηλεργασία, έχει αποδειχτεί πως είμαστε επιρρεπείς στις ηλεκτρονικές αγορές. Ερευνητές λένε πως καταλήγουμε να περιηγούμαστε στα πάντα, από οδοντόκρεμες μέχρι εισιτήρια συναυλιών, ενώ γνέφουμε καταφατικά στην ομαδική βιντεοκλήση του Zoom και πληκτρολογούμε τα στοιχεία της κάρτας μας ανάμεσα στα email που στέλνουμε στο αφεντικό μας.

Φυσικά το να γεμίζετε καλάθια όλο το 8ωρο είναι κακό, ωστόσο εάν αυτό γίνεται για λίγα λεπτά, ενώ κάνετε ένα μικρό διάλειμμα, σίγουρα δεν θα βλάψει την παραγωγικότητα, το αντίθετο μάλιστα.

Χωρίς κανέναν πάνω από το κεφάλι μας, μπορούμε να σπάσουμε τη μονοτονία μιας ακόμη εργάσιμης ημέρας με τον ενθουσιασμό της απόκτησης ενός νέου ζευγαριού παπουτσιών… ακόμα κι αν μερικές φορές μπορεί να το μετανιώσουμε.

«Οι άνθρωποι απλά δεν μπορούν να εργάζονται συνεχώς χωρίς να κάνουν ένα διάλειμμα»

«Είναι λίγο διασκεδαστικό κατά τη διάρκεια της ημέρας», λέει η Megan Morreale, marketer στο Νιου Τζέρσεϊ, χωρίς να φοβάται ότι θα φανεί τεμπέλα. Στο γραφείο, όπως λέει δεν θα το έκανε ποτέ. «Όλες οι ενοχές εξαφανίζονται εντελώς όταν δουλεύεις από το σπίτι», δηλώνει χαρακτηριστικά.

Ένα boost 375 δισεκατομμυρίων

Νέα έρευνα από το Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ, το Πανεπιστήμιο Northwestern και το Ινστιτούτο Οικονομικών της Mastercard, τον ερευνητικό βραχίονα της εταιρείας πληρωμών, διαπιστώνει ότι η πανδημία προκάλεσε μια «έκρηξη» των ηλεκτρονικών αγορών που συνεχίζεται. Πέρυσι, για παράδειγμα, στις ΗΠΑ οι καταναλωτές δαπάνησαν συνολικά 375 δισ. δολάρια περισσότερα απ’ ότι θα δαπανούσαν διαφορετικά, εκτιμά η έκθεση.

Το μεγαλύτερο μέρος αυτής της αύξησης οφείλεται σε ανθρώπους που απασχολούνται με υβριδική ή εξ αποστάσεως εργασία, όπως αναφέρει ο Nick Bloom, οικονομολόγος του Στάνφορντ και εκ των συγγραφέων της έρευνας.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι σε περιοχές όπου οι κάτοικοι εργάζονται από το σπίτι, οι ηλεκτρονικές αγορές έχουν αυξηθεί, ενώ έχουν επιστρέψει στα προ πανδημίας επίπεδα σε περιοχές όπου οι περισσότεροι άνθρωποι εργάζονται διά ζώσης.

Μαζί με τη βόλτα με το σκύλο και το γρήγορο γεύμα, οι αγορές κατά τη διάρκεια που εργαζόμαστε είναι ένας τρόπος να αξιοποιήσουμε αποτελεσματικά το χρόνο μας, επισημαίνει ο Bloom, όπως και να επωφεληθούμε από το γεγονός ότι έχουμε μεγαλύτερο έλεγχο στο σπίτι.

«Οι άνθρωποι απλά δεν μπορούν να εργάζονται συνεχώς χωρίς να κάνουν ένα διάλειμμα», προσθέτει ο ίδιος.

 «Τρέχω σε μια συνάντηση… θα σας πληρώσω σε 30 λεπτά»

Οι εβδομαδιαίες διαδικτυακές δαπάνες κορυφώνονται από τις 10 π.μ. έως τη 1 μ.μ. τις Παρασκευές, καθώς η εργάσιμη εβδομάδα οδεύει προς το τέλος της, σύμφωνα με στοιχεία της Adobe.

Περισσότερο από το ένα τέταρτο των γυναικών που συμμετείχαν σε έρευνα που διεξήχθη πέρυσι από τη Rakuten δήλωσε ότι συνήθως ψωνίζουν online κατά τη διάρκεια των ωρών εργασίας. Για τη γενιά Z, το ποσοστό ανέρχεται στο 41%.

Η Jenny Hirschey, η οποία διευθύνει ένα κατάστημα κοσμημάτων στο Instagram, εξεπλάγη όταν διαπίστωσε ότι περίπου το 80% των πωλήσεών της πραγματοποιούνται μεταξύ 9 με 5.

«Λαμβάνω συνέχεια σχόλια όπως: ‘Τρέχω σε μια συνάντηση, αλλά αυτό το γούρι με την καρδιά είναι δικό μου! Πουλήθηκε! Θα σας πληρώσω σε 30 λεπτά’», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Οι μεγάλες εταιρείες λιανικής πώλησης έχουν επίσης παρατηρήσει αυτή την τάση, λέει η Liza Amlani, σύμβουλος για το λιανικό εμπόριο με έδρα το Τορόντο.

Ορισμένοι από τους πελάτες της ορίζουν ως ώρα παράδοσης των προϊόντων γύρω στο μεσημέρι ή στις 3 μ.μ. «Ξέρουμε ότι είστε στον υπολογιστή σας», νιώθετε αιχμάλωτοι και θέλετε να πάρετε μια ανάσα, σύμφωνα με την ίδια.

«Μπορώ να κάνω κάτι διαφορετικό από τη δουλειά, που όμως είναι παραγωγικό»

Οι έμποροι επίσης αυξάνουν τις επενδύσεις τους στην τεχνολογία και γεμίζουν τις ιστοσελίδες τους με περισσότερα προϊόντα, προσθέτει. Οι προτάσεις που βασίζονται σε αλγόριθμους γίνονται τόσο προσωπικές που μπορεί να νιώσετε ότι γνωρίζουν τις υποσυνείδητες επιθυμίες σας πριν από εσάς.

«Α, και μήπως ξεχάσατε εκείνο το προϊόν που βάλατε στο καλάθι σας; Ορίστε και μια επιπλέον 20% έκπτωση», είναι πολλές φορές το μήνυμα που βλέπουμε στο καλάθι αγορών μας.

 Η αποπλάνηση

Η περιήγηση σε φυσικά καταστήματα συνοδεύεται από άγνωστα και ενοχλητικά στοιχεία: κίνηση, μεγάλες ουρές στο κατάστημα, ανακάλυψη ότι αυτό που θέλετε δεν υπάρχει σε απόθεμα.

Αντίθετα, το πάτημα του κουμπιού αγοράς στο διαδίκτυο φέρνει μια ικανοποιητική βεβαιότητα και ένα διπλό χτύπημα ευχαρίστησης. Υπάρχει η άμεση ευχαρίστηση που νιώθεις όταν παίρνεις το προϊόν από το εικονικό ράφι και μετά, η προσμονή της άφιξής του.

«Είναι τόσο σαγηνευτικό», λέει η Michelle Drapkin, ψυχαναλύτρια στο Νιου Τζέρσεϊ, η οποία εργάζεται υβριδικά.

Όταν δούλευε για μια μεγάλη εταιρεία υγειονομικής περίθαλψης πριν από χρόνια, δεν θα μπορούσε ποτέ να φανταστεί ότι θα εμφάνιζε το Amazon στον υπολογιστή του γραφείου της.

Τώρα, τις ημέρες που εργάζεται από το σπίτι, μερικές φορές πέφτει στο κρεβάτι της με το φορητό υπολογιστή και ελέγχει τις αγορές από τη λίστα με τις δουλειές που πρέπει να κάνει. Είναι χαλαρωτικό, λέει.

«Μπορώ να κάνω κάτι διαφορετικό από τη δουλειά, που όμως είναι παραγωγικό», εξηγεί.

Ορισμένες αγορές, όπως τα ψώνια, διατηρούν το νοικοκυριό της σε λειτουργία. Άλλες, όπως ένα καινούργιο φόρεμα για ένα πάρτι, μοιάζουν με απόλαυση.

Μέχρι να φτάσει η αγορά, όμως, συνήθως έχει ξεχάσει τι υπάρχει μέσα στο κουτί.

Σύμφωνα με αυτή σχεδόν ένας στους δύο καταναλωτές έχει υποβάλλει online παραγγελία σε κατάστημα. Εντυπωσιακή μάλιστα είναι η αύξηση στο κομμάτι των Σούπερ Μάρκετ αφού οι πελάτες εμφανίζονται να έχουν οκταπλασιαστει, αναφέρει το protothema!

Την επιστημονική επιμέλεια της έρευνας είχαν ο Καθηγητής Γεώργιος Δουκίδης (Διευθυντής του Εργαστηρίου ELTRUN) και ο Δρ Λευτέρης Κιοσές (Γενικός Διευθυντής του ΙΕΛΚΑ) και τα αποτελέσματα της βασίζονται σε μια κυλιόμενη εβδομαδιαία (25-27 Μαρτίου και 1-3 Απριλίου) online έρευνα που συμμετέχουν 1000 καταναλωτές πανελλαδικά.

Πιο αναλυτικά:
Σε σχέση με πέρυσι έχει διπλασιαστεί η τάση αγορών από ηλεκτρονικά καταστήματα γενικά (από το 21% του πληθυσμού που είχε κάνει τουλάχιστον μία διαδικτυακή αγορά το τελευταίο δεκαήμερο το 2019) σε 44% την πρώτη εβδομάδα του Απριλίου 2020 και στην ηλεκτρονική υπηρεσία παράδοσης έτοιμου φαγητού (από 13% στο 25%). Το παραπάνω επιβεβαιώνεται από την πρόσφατη ανακοίνωση του Skroutz, που με 4400 ηλεκτρονικά καταστήματα που φιλοξενεί και τα 10 εκ. προϊόντα τους, κατέγραψε αύξηση των online αγορών κατά 41%.

Ειδικά στις παραγγελίες από ηλεκτρονικό σουπερμάρκετ η αύξηση των καταναλωτών είναι οκταπλάσια, αφού 8% του πληθυσμού έχει παραγγείλει online τις τελευταίες δέκα ημέρες σε σχέση με κάτω του 1% που ήταν το 2019. Επίσης καταγράφεται μια βαθμιαία αύξηση τις τελευταίες εβδομάδες λόγω της εξοικείωσης των καταναλωτών με την χρήση online υπηρεσιών και στην σταδιακή εμπιστοσύνη των Ελλήνων για αγορές από απόσταση.

Η έκτακτη κατάσταση εγκλεισμού των πολιτών στο σπίτι αναμένεται να παγιώσει κάποιες συμπεριφορές, αφού το 50% των καταναλωτών αναφέρει ότι θα συνεχίσει τις νέες συνήθειες του και όταν ξεπεραστεί η κρίση. Πέρα από την νέες ψηφιακές συμπεριφορές έχουν αυξηθεί επίσης κατακόρυφα και οι αγορές τροφίμων από απόσταση, αφού το 10% των πολιτών έχει παραγγείλει τηλεφωνικά από συνοικιακό κρεοπωλείο/οπωροπωλείο και το 5% αντίστοιχα από κοντινό/συνοικιακό κατάστημα σούπερ-μάρκετ.

Παρά τις σημαντικές αυξητικές τάσεις των online αγορών, η πλειοψηφία των καταναλωτών που έχουν αξιοποιήσει το ηλεκτρονικό εμπόριο τις τελευταίες δέκα ημέρες φαίνεται να είναι γενικά ικανοποιημένοι από τα ηλεκτρονικά καταστήματα (66%) και το online fast food delivery (65%), μία από τις κορυφαίες προϊοντικές κατηγορίες που αγοράζουν ψηφιακά οι Έλληνες. Τα υψηλά αυτά ποσοστά σχετίζονται με την πολυετή εμπειρία που έχουν οι πάνω από 8000 Ελληνικές εταιρίες που αξιοποιούν ψηφιακά κανάλια πώλησης, η υψηλή αξιοπιστία τους σε μία χώρα με χαμηλές υποδομές και δύσκολη γεωγραφία για την παράδοση προϊόντων και οι γενικά υψηλές απαιτήσεις των Ελλήνων on-line καταναλωτών. Παρά το ότι μόνο 35% των online καταναλωτών απαντά ότι είναι ικανοποιημένοι από την συνολική υπηρεσία των online σούπερ-μάρκετ, το ποσοστό θεωρείτε ικανοποιητικό λόγω της πρόσφατης εμπειρίας του online αυτού κλάδου και της πολύ υψηλής ζήτησης.

Όπως φαίνεται στο παρακάτω σχήμα ο χαμηλός βαθμός ικανοποίησης απορρέει κυρίως από τους χρόνους παράδοσης. Μόλις 1 στους 5 online καταναλωτές αξιολογούν θετικά τον χρόνο παράδοσης των προϊόντων και 1 στους 3 την διαθεσιμότητα των προϊόντων. Αυτό μπορεί να εξηγηθεί κάτω από τις παρούσες συνθήκες δεκαπλασιασμού των online παραγγελιών το τελευταίο διάστημα. Βέβαια αρκετά θετικά αξιολογούνται άλλοι σημαντικοί παράγοντες όπως οι τρόποι πληρωμής (68%), το προσεγμένο προσωπικό παράδοσης (49%), το σωστό πακετάρισμα των προϊόντων (47%), η ποικιλία προϊόντων (45%), η καθαριότητα και σωστή φύλαξη των φρέσκων προϊόντων (44%). Με βάση την πρόσφατη συσσωρευμένη τεχνογνωσία και τις έξυπνες επενδύσεις των ηλεκτρονικών σούπερ-μάρκετ για αύξηση της παραγωγικότητας αναμένεται μελλοντικά η καλυτέρευση αυτών των ποσοστών.