Η αποχώρηση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, που αποτελούσαν επί δεκαετίες βασικό μέλος του OPEC, εκτιμάται ότι μπορεί να προκαλέσει εσωτερικές αναταράξεις και να αποδυναμώσει τη συνοχή του οργανισμού, ο οποίος παραδοσιακά επιδίωκε να εμφανίζεται ενιαίος παρά τις έντονες διαφωνίες στο εσωτερικό του γύρω από γεωπολιτικά ζητήματα και ποσοστώσεις παραγωγής.

Σύμφωνα με το Reuters, οι πετρελαιοπαραγωγές χώρες του Κόλπου αντιμετωπίζουν ήδη σοβαρές δυσκολίες στις εξαγωγές μέσω των Στενών του Ορμούζ, του στρατηγικού θαλάσσιου περάσματος ανάμεσα στο Ιράν και το Ομάν, από όπου υπό κανονικές συνθήκες διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου.

Οι ιρανικές απειλές αλλά και επιθέσεις κατά πλοίων έχουν εντείνει τα προβλήματα στη ναυσιπλοΐα και στις ενεργειακές ροές της περιοχής.

Την ίδια στιγμή, η αποχώρηση των ΗΑΕ θεωρείται σημαντική πολιτική νίκη για τον Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει επανειλημμένα κατηγορήσει τον OPEC ότι «εκμεταλλεύεται τον υπόλοιπο κόσμο» διατηρώντας τεχνητά υψηλές τις τιμές του πετρελαίου.

Ο Τραμπ έχει συνδέσει πολλές φορές και τη στρατιωτική στήριξη που παρέχουν οι Ηνωμένες Πολιτείες στις χώρες του Κόλπου με τις τιμές του πετρελαίου, υποστηρίζοντας ότι ενώ η Ουάσιγκτον προστατεύει τα μέλη του OPEC, εκείνα επωφελούνται επιβάλλοντας υψηλές τιμές ενέργειας.

Η απόφαση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων έρχεται έπειτα από αυξανόμενη δυσαρέσκεια του Αμπού Ντάμπι απέναντι σε άλλα αραβικά κράτη, τα οποία — σύμφωνα με την ηγεσία της χώρας— δεν προσέφεραν επαρκή στήριξη απέναντι στις επανειλημμένες επιθέσεις που δέχθηκε από το Ιράν κατά τη διάρκεια της πολεμικής σύγκρουσης.

Οι βασικοί παραγωγοί, με επικεφαλής τη Σαουδική Αραβία και τη Ρωσία, συμφώνησαν να αυξήσουν τους στόχους κατά περίπου 206.000 βαρέλια ημερησίως, κατά τη διάρκεια τηλεδιάσκεψης την Κυριακή, σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το Bloomberg.

Με τις ροές πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο να έχουν περιοριστεί λόγω του πολέμου με το Ιράν και κορυφαίους παραγωγούς όπως η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Ιράκ και το Κουβέιτ να αναγκάζονται να μειώσουν την προσφορά, η συγκεκριμένη απόφαση παραμένει σε μεγάλο βαθμό θεωρητική. Ωστόσο, ενδέχεται να αποτυπώνει την πρόθεση του οργανισμού να αυξήσει την παραγωγή μόλις αποκλιμακωθούν οι εχθροπραξίες.

Οι τιμές του πετρελαίου έχουν παρουσιάσει έντονες διακυμάνσεις μετά από πέντε εβδομάδες σύγκρουσης, φτάνοντας σχεδόν τα 120 δολάρια το βαρέλι τον περασμένο μήνα, ενώ το αυξημένο κόστος προϊόντων όπως τα καύσιμα αεροσκαφών και το ντίζελ απειλεί να προκαλέσει νέο κύμα πληθωρισμού. Τα συμβόλαια για το Brent διαμορφώθηκαν κοντά στα 109 δολάρια την Παρασκευή, μετά τη δέσμευση του Ντόναλντ Τραμπ για περαιτέρω κλιμάκωση του πολέμου, γεγονός που ενδέχεται να παρατείνει τις διαταραχές στις ενεργειακές ροές μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Πριν από την έκρηξη της σύγκρουσης, οκτώ βασικές χώρες του OPEC+ του είχαν αρχίσει να αποκαθιστούν σταδιακά την παραγωγή που είχε περικοπεί το 2023. Διατήρησαν σταθερή την παραγωγή για τους τρεις πρώτους μήνες του έτους και, την 1η Μαρτίου —μία ημέρα μετά τα πρώτα πλήγματα ΗΠΑ και Ισραήλ κατά του Ιράν— συμφώνησαν σε μια μικρή αύξηση κατά 206.000 βαρέλια ημερησίως για τον Απρίλιο.

Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ουσιαστικά κλειστά για περισσότερο από έναν μήνα, δημιουργώντας, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας, τη μεγαλύτερη διαταραχή προσφοράς στην ιστορία της αγοράς πετρελαίου. Η κυκλοφορία μέσω του στενού αυτού θαλάσσιου περάσματος —από όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου σε κανονικές συνθήκες— έχει περιοριστεί σημαντικά, αν και τις τελευταίες ημέρες υπάρχουν ενδείξεις μικρής ανάκαμψης.

Την Παρασκευή, ο επταήμερος κινητός μέσος όρος διελεύσεων έφτασε στο υψηλότερο επίπεδο από την έναρξη του πολέμου, σύμφωνα με στοιχεία παρακολούθησης πλοίων. Δύο υπερδεξαμενόπλοια με φορτία από τη Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ φέρονται να εξήλθαν από τον Κόλπο την περασμένη εβδομάδα.

Το Ιράν ανακοίνωσε το Σάββατο ότι το Ιράκ εξαιρείται από τους περιορισμούς διέλευσης. Αν και η εξαίρεση αυτή θα μπορούσε να επιτρέψει τη μεταφορά έως και 3 εκατ. βαρελιών ημερησίως από το Ιράκ, αξιωματούχος στη Βαγδάτη προειδοποίησε ότι η αποτελεσματικότητά της θα εξαρτηθεί από το αν οι ναυτιλιακές εταιρείες είναι διατεθειμένες να αναλάβουν τον κίνδυνο. Σήμερα, το πρώτο δεξαμενόπλοιο που συνδέεται με το Ιράκ φέρεται να διέσχισε το πέρασμα.

Οι παραγωγοί στον Κόλπο, όπως η Σαουδική Αραβία, τα ΗΑΕ και το Ιράκ, έχουν μειώσει την παραγωγή τους κατά περίπου 10 εκατ. βαρέλια ημερησίως —ποσοστό που αντιστοιχεί περίπου στο 10% της παγκόσμιας προσφοράς— σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας. Ακόμη και αν οι εχθροπραξίες σταματήσουν, θα απαιτηθεί χρόνος για την αποκατάσταση των ροών, ενώ παραμένει αβέβαιο το εύρος της επιρροής που θα διατηρήσει το Ιράν στη διέλευση μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Η Τεχεράνη ασκεί σήμερα σημαντικό έλεγχο στη ναυσιπλοΐα μέσω του στρατηγικού αυτού περάσματος, εφαρμόζοντας σύστημα διοδίων και παρέχοντας προνομιακή μεταχείριση σε πλοία από χώρες που θεωρεί φιλικές.

Την ίδια στιγμή, πέρα από τη Μέση Ανατολή, η παγκόσμια αγορά πετρελαίου αντιμετωπίζει διαταραχές και από τη Ρωσία. Το ενεργειακό της δίκτυο έχει βρεθεί στο στόχαστρο ουκρανικών επιθέσεων, με τους εξαγωγικούς τερματικούς σταθμούς Primorsk και Ust-Luga στη Βαλτική να έχουν υποστεί σοβαρές ζημιές.

Τεχνικός έλεγχος για τις ποσοστώσεις του 2027
Παράλληλα, εγκρίθηκε ο μηχανισμός που θα καθορίσει τον τρόπο αξιολόγησης της παραγωγικής ικανότητας κάθε κράτους–μέλους, διαδικασία που θα αποτελέσει τη βάση για τον καθορισμό των ποσοστώσεων το 2027. Τον τεχνικό έλεγχο θα αναλάβει η αμερικανική εταιρεία DeGolyer and MacNaughton.

Η αγορά σε θέση άμυνας
Η παύση δεν αλλάζει τη γενική εικόνα καθώς οι προβλέψεις συγκλίνουν ότι το 2026 θα υπάρξει σημαντικό πλεόνασμα προσφοράς, γεγονός που θα εντείνει τις πιέσεις στις τιμές. Το πετρέλαιο έχει ήδη υποχωρήσει περίπου 15% φέτος, διαπραγματευόμενο κοντά στα 63 δολάρια το βαρέλι στο Λονδίνο. Η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας προβλέπει ιστορική υπερπροσφορά, ενώ Goldman Sachs και JPMorgan εκτιμούν ότι οι τιμές θα κινηθούν ακόμη χαμηλότερα.

«Σταθερότητα αντί φιλοδοξίας»
«Ο ΟΠΕΚ+ επέλεξε να κρατήσει τη στρατηγική όπως έχει. Το μήνυμα είναι σαφές: η σταθερότητα υπερισχύει της φιλοδοξίας», δήλωσε ο αναλυτής Χόρχε Λεόν από την Rystad Energy.

Γεωπολιτικές εντάσεις και πιέσεις από τον Λευκό Οίκο
Η τριμηνιαία παύση δίνει χρόνο στη συμμαχία να αξιολογήσει τις γεωπολιτικές απειλές. Παράλληλα, εντείνονται οι πιέσεις από τον Πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος ζητά χαμηλότερες τιμές καυσίμων λόγω ανησυχιών για το κόστος ζωής.

Συνάντηση Τραμπ – Μπιν Σαλμάν
Ο Αμερικανός Πρόεδρος συνάντησε πρόσφατα τον Σαουδάραβα διάδοχο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν στον Λευκό Οίκο, εγκρίνοντας μάλιστα την αγορά μαχητικών F-35 και chips τεχνητής νοημοσύνης από το Ριάντ. Ταυτόχρονα, κλιμακώνει την ένταση με τη Βενεζουέλα, προειδοποιώντας αεροπορικές εταιρείες να αποφεύγουν τον εναέριο χώρο της χώρας.

Το απρόσμενο «άνοιγμα των στρόφιγγων» τον Απρίλιο
Το απρόσμενο άνοιγμα της παραγωγής τον Απρίλιο από οκτώ βασικά μέλη της συμμαχίας εξέπληξε τις αγορές. Η κίνηση είχε στόχο να ανακτηθεί μερίδιο αγοράς από τους Αμερικανούς σχιστολιθικούς παραγωγούς και να τιμωρηθούν κράτη που δεν τηρούσαν τις ποσοστώσεις τους. Ωστόσο, η πτώση των τιμών προκάλεσε οικονομική πίεση στη Σαουδική Αραβία, διευρύνοντας το δημοσιονομικό έλλειμμα και επιβραδύνοντας σημαντικά αναπτυξιακά έργα.

Η μεγάλη εκκρεμότητα των ποσοστώσεων
Ο ΟΠΕΚ+ έχει αποκαταστήσει περίπου το 70% των περικοπών του 2023, αφήνοντας όμως 1,1 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως να επανέλθουν σταδιακά. Άλλη μία σειρά μειώσεων, περίπου 2 εκατ. βαρέλια ημερησίως για τη 22μελή διευρυμένη ομάδα, θα παραμείνει σε ισχύ έως το τέλος του 2026.

Ασυμμετρίες και νέοι κανόνες
Οι αυξήσεις παραγωγής είναι μικρότερες από τις επισήμως ανακοινωμένες, καθώς ορισμένες χώρες συμψηφίζουν υπερπαραγωγή προηγούμενων μηνών, ενώ άλλες δεν μπορούν να αυξήσουν λόγω περιορισμών στις υποδομές.

Νέο πλαίσιο αξιολόγησης δυναμικότητας
Η νέα διαδικασία αξιολόγησης στοχεύει στη σαφή καταγραφή της πραγματικής παραγωγικής ικανότητας κάθε χώρας. Η ενίσχυση της διαφάνειας θεωρείται κρίσιμη για την αξιοπιστία της συμμαχίας και για τυχόν μελλοντικές αποφάσεις περικοπών.

Σχεδόν δύο στους τρεις από τους 25 brokers και αναλυτές που συμμετείχαν σε έρευνα του Bloomberg εκτιμούν ότι ο οργανισμός και οι σύμμαχοί του δεν θα προχωρήσουν σε περικοπή παραγωγής το 2026. Λιγότερο από το ένα τρίτο προβλέπει ότι μπορεί να υπάρξει περιορισμός προσφοράς — για πρώτη φορά μετά από πάνω από δύο χρόνια.

Παρότι αναμένεται παγκόσμια υπερπροσφορά, οι περισσότεροι θεωρούν ότι δεν θα είναι αρκετή ώστε να οδηγήσει σε μεγάλη πτώση τιμών και να ωθήσει τον OPEC+ σε ανατροπή των φετινών αυξήσεων.

Η Σαουδική Αραβία και οι εταίροι της αιφνιδίασαν τις αγορές τον Απρίλιο, επαναφέροντας ταχύτερα από το αναμενόμενο παγωμένη παραγωγή για ανάκτηση μεριδίου αγοράς. Με τις ενδείξεις για νέο πλεόνασμα να ενισχύονται, οι παραγωγοί έδειξαν μεγαλύτερη προσοχή, παγώνοντας νέες αυξήσεις για το πρώτο τρίμηνο. Τα συμβόλαια πετρελαίου έχουν υποχωρήσει 14% φέτος, περίπου στα 64 δολάρια το βαρέλι.

Μόνο οκτώ από τους 25 αναλυτές θεωρούν πιθανές περικοπές το 2026. Δώδεκα δεν βλέπουν καμία κίνηση, ενώ οι υπόλοιποι εκτιμούν ότι κάτι τέτοιο θα συζητήσει μόνο αν υπάρξει απροσδόκητη κατάρρευση της αγοράς.

Όπως αναφέρει ο Γκρεγκ Μπριού της Eurasia Group, περικοπές θα εξεταστούν «μόνο αν η ζήτηση υποστεί ορατή κατάρρευση» και οι τιμές πέσουν κάτω από τα 50 δολάρια.

Από τον Απρίλιο, οκτώ βασικές χώρες του OPEC+ έχουν ήδη επαναφέρει τα τρία τέταρτα της παγωμένης παραγωγής τους από το 2023, περίπου έναν χρόνο νωρίτερα από το αρχικό πλάνο. Πηγές αναφέρουν ότι η στρατηγική «ανοίγματος της στρόφιγγας» στοχεύει στην ανάκτηση μεριδίου αγοράς από ανταγωνιστές, όπως οι παραγωγοί σχιστολιθικού πετρελαίου των ΗΠΑ.

Η κίνηση αυτή φαίνεται να έχει και πολιτική διάσταση, καθώς ο διάδοχος Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν αναμένεται να συναντηθεί με τον Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει καλέσει τον OPEC να μειώσει τις τιμές καυσίμων.

Η απόφαση για «πάγωμα» των αυξήσεων μπορεί να αποτελεί προάγγελο νέων περικοπών, σύμφωνα με την FGE και τη Rapidan Energy Group.

Με την ζήτηση υποτονική και την παραγωγή από ΗΠΑ, Βραζιλία και Γουιάνα να παραμένει ισχυρή, η IEA προβλέπει πιθανό πλεόνασμα 4 εκατ. βαρελιών/ημέρα το 2026 — επίπεδο χωρίς προηγούμενο εκτός της πανδημίας του 2020.

Η υπηρεσία τονίζει ότι περικοπές φαίνονται ο πιο πιθανός τρόπος αποφυγής υπερβολικών αποθεμάτων και σημειώνει ότι ο OPEC+ μπορεί να «παγώσει ή να αντιστρέψει» τις αυξήσεις του.

Ωστόσο, αρκετοί αναλυτές, όπως η Goldman Sachs και η HSBC, θεωρούν ότι το πλεόνασμα θα είναι μικρότερο από τις εκτιμήσεις της IEA, ενώ η Κίνα μπορεί να απορροφήσει μεγάλο μέρος των επιπλέον ποσοτήτων.

Αν ο OPEC+ αντέξει την αδυναμία της αγοράς στις αρχές του 2026, θα μπορούσε να βρεθεί σε ισχυρότερη θέση στο τέλος της χρονιάς, ιδίως αν επιβραδυνθεί η αύξηση παραγωγής από χώρες εκτός OPEC.

Όπως σημειώνει ο Χόρχε Λεόν της Rystad Energy: «Ο OPEC+ έχει χαράξει ξεκάθαρη πορεία: να ανακτήσει μερίδιο αγοράς».

Μικρή αύξηση, προσεκτικά βήματα

Οι βασικοί παραγωγοί, με επικεφαλής τη Σαουδική Αραβία, συμφώνησαν σε τηλεδιάσκεψη να αυξήσουν την παραγωγή κατά 137.000 βαρέλια ημερησίως τον Δεκέμβριο, συνεχίζοντας τις ίδιες αυξήσεις που είχαν εγκριθεί για Οκτώβριο και Νοέμβριο.
Ωστόσο, η ομάδα ανακοίνωσε ότι παγώνει τις επόμενες αυξήσεις για το διάστημα Ιανουαρίου–Μαρτίου, καθώς αναμένεται πιο αδύναμη εποχική ζήτηση.

Η OPEC+ φέρνει σταδιακά πίσω στην αγορά 1,65 εκατ. βαρέλια ημερήσιας παραγωγής που είχαν αποσυρθεί πριν από δύο χρόνια. Παρά τη σταδιακή επιστροφή, οι αναλυτές βλέπουν σημάδια υπερπροσφοράς, με διεθνείς οργανισμούς να προειδοποιούν για πλεόνασμα μέσα στο 2026.

Πιέσεις στη Ρωσία και πτώση τιμών

Η απόφαση ελήφθη μέσα σε τεταμένο γεωπολιτικό περιβάλλον, καθώς η Ρωσία βρίσκεται υπό πίεση ύστερα από τις αμερικανικές κυρώσεις στις δύο μεγαλύτερες πετρελαϊκές της εταιρείες. Το μέτρο στήριξε προσωρινά τις τιμές, που είχαν αγγίξει χαμηλό πενταμήνου, αλλά, σύμφωνα με αξιωματούχο της συμμαχίας, είναι πρόωρο να εκτιμηθεί η συνολική επίδραση.

Στο μεταξύ, ο πρίγκιπας διάδοχος Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν αναμένεται να ταξιδέψει στις ΗΠΑ στα τέλη του μήνα, για συνάντηση με τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει ζητήσει επανειλημμένα από την OPEC να συμβάλει στη μείωση των τιμών καυσίμων.

Το Brent έχει υποχωρήσει περίπου 13% από την αρχή του έτους, κάτω από τα 65 δολάρια το βαρέλι, παρά τη στήριξη από τις κυρώσεις στη Ρωσία και τη μερική αποκλιμάκωση των εμπορικών εντάσεων μεταξύ Ουάσιγκτον και Πεκίνου.

Αποδόσεις κάτω των προσδοκιών – ανησυχίες για υπερπροσφορά

Οι πραγματικές αυξήσεις παραγωγής της OPEC+ υπολείπονται των στόχων, καθώς ορισμένα μέλη αντισταθμίζουν υπερπαραγωγή, ενώ άλλα αδυνατούν να αντλήσουν περισσότερα.
Παρά τις διαβεβαιώσεις του Οργανισμού ότι οι αποφάσεις του βασίζονται σε «υγιή θεμελιώδη μεγέθη», τα σημάδια υπερπροσφοράς πληθαίνουν:

• Η ζήτηση στην Κίνα επιβραδύνεται.

• Η παραγωγή στις ΗΠΑ εκτινάσσεται.

Ο όμιλος Trafigura αναφέρει πως το πλεόνασμα είναι ήδη γεγονός, με συσσώρευση αποθεμάτων σε δεξαμενόπλοια παγκοσμίως.
Η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας (IEA) προβλέπει ότι η παγκόσμια προσφορά θα ξεπεράσει τη ζήτηση αυτό το τρίμηνο κατά πάνω από 3 εκατ. βαρέλια ημερησίως, ενώ οι JPMorgan και Goldman Sachs εκτιμούν ότι οι τιμές μπορεί να πέσουν κάτω από τα 60 δολάρια.

Πιέσεις στις ΗΠΑ και απώλειες για τη Σαουδική Αραβία

Η πτώση των τιμών πλήττει τους Αμερικανούς παραγωγούς σχιστολιθικού πετρελαίου, που εξακολουθούν να είναι η μεγαλύτερη πηγή αύξησης προσφοράς, αλλά αναμένεται να επιβραδύνουν το 2026.
Οι επικεφαλής εταιρειών προειδοποιούν πως η μείωση επενδύσεων οδηγεί τη βιομηχανία σε «κρίσιμο σημείο καμπής».

Η Σαουδική Αραβία, εγκαταλείποντας την πολιτική στήριξης των τιμών, αντιμετωπίζει οικονομικές πιέσεις, καθώς το δημοσιονομικό της έλλειμμα διευρύνθηκε και αναγκάζεται να περικόψει δαπάνες σε έργα του σχεδίου Neom.

Η επόμενη πλήρης σύνοδος της OPEC+, με συμμετοχή 22 χωρών, έχει προγραμματιστεί για τις 30 Νοεμβρίου, όπου θα γίνει επανεξέταση των επιπέδων παραγωγής για το 2026.

Τα συμβόλαια Brent με λήξη τον Νοέμβριο έκλεισαν στα 69,14 δολάρια το βαρέλι, αυξημένα κατά 0,99 δολάρια ή 1,45%. Το συμβόλαιο WTI Οκτωβρίου διαμορφώθηκε στα 65,59 δολάρια, ενισχυμένο κατά 2,47% ή 1,58 δολάρια. Τη Δευτέρα δεν υπήρξε διακανονισμός λόγω της αργίας της Ημέρας Εργασίας στις ΗΠΑ.

Η πίεση από τον πόλεμο στην Ουκρανία

Οι μάχες Ρωσίας–Ουκρανίας συνεχίζονται για τέταρτη χρονιά, με υπολογισμούς του Reuters να δείχνουν ότι επιθέσεις μη επανδρωμένων αεροσκαφών της Ουκρανίας έχουν θέσει εκτός λειτουργίας εγκαταστάσεις που αντιστοιχούν στο 17% της ρωσικής διυλιστικής ικανότητας.

Ο Πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι δεσμεύτηκε σε «νέα, βαθιά πλήγματα» κατά της Ρωσίας, χωρίς να δώσει λεπτομέρειες. Οι δηλώσεις του γίνονται ενώ οι προσπάθειες ΗΠΑ και Ευρώπης να πιέσουν τον Βλαντίμιρ Πούτιν σε διμερείς συνομιλίες εκεχειρίας παραμένουν άκαρπες.

Η Ουάσινγκτον εντείνει παράλληλα την πίεση σε καταναλωτές ρωσικού πετρελαίου, επιβάλλοντας νέους δασμούς σε εισαγωγές ινδικών προϊόντων λόγω της συνέχισης των αγορών από τη Μόσχα. Η Ινδία απάντησε χαρακτηρίζοντας τις κινήσεις «άδικες και αδικαιολόγητες». Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ κλιμάκωσε τις επιθέσεις του, αποκαλώντας τις εμπορικές σχέσεις με την Ινδία «εντελώς μονόπλευρη καταστροφή».

Προς το παρόν, οι ΗΠΑ δεν έχουν κινηθεί κατά της Κίνας, του μεγαλύτερου εισαγωγέα αργού στον κόσμο και κορυφαίου αγοραστή ρωσικού πετρελαίου μετά τις κυρώσεις της G7. Ο Πούτιν, ο Σι Τζινπίνγκ και ο Ναρέντρα Μόντι συναντήθηκαν στη σύνοδο κορυφής του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης (SCO), παρουσιάζοντας εικόνα ενότητας του «Παγκόσμιου Νότου».

Το βλέμμα στον OPEC+

Οι επενδυτές παρακολουθούν στενά τις κινήσεις ενός οκταμελούς υπο-ομίλου του ΟΠΕΚ+, όπου συμμετέχουν Ρωσία και Σαουδική Αραβία μαζί με Αλγερία, Ιράκ, Καζακστάν, Κουβέιτ, Ομάν και Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Το γκρουπ θα συνεδριάσει στις 7 Σεπτεμβρίου για πιθανές αλλαγές στην παραγωγή. Έχοντας πρόσφατα επιταχύνει το «ξεδίπλωμα» περικοπής 2,2 εκατ. βαρελιών ημερησίως, αναλυτές της ING εκτιμούν ότι η στρατηγική δεν θα αλλάξει για τον Οκτώβριο. Παράλληλα, προειδοποιούν ότι ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι να αποφασιστεί εκ νέου περικοπή παραγωγής, εξαιτίας των ανησυχιών για πλεόνασμα προσφοράς το 2026.

Οι αγορές και η Fed

Στις ΗΠΑ, η προσοχή στρέφεται στην ανακοίνωση της έκθεσης για την απασχόληση του Αυγούστου, που θα ληφθεί υπόψη στη συνεδρίαση νομισματικής πολιτικής της Fed στις 16–17 Σεπτεμβρίου. Η αγορά αναμένει πλέον μείωση επιτοκίων, εξέλιξη που θα μπορούσε να αποδυναμώσει το δολάριο και να ενισχύσει τη ζήτηση για εμπορεύματα που τιμολογούνται σε δολάρια, όπως το πετρέλαιο.

Στην ετήσια έκθεση World Oil Outlook, που δημοσιοποιήθηκε την Πέμπτη, ο οργανισμός πετρελαιοεξαγωγικών κρατών προβλέπει ότι η παγκόσμια κατανάλωση θα αυξηθεί κατά περίπου 19% φτάνοντας σχεδόν τα 123 εκατ. βαρέλια ημερησίως έως το 2050, αυξημένη κατά 3 εκατ. βαρέλια σε σύγκριση με την προηγούμενη πρόβλεψη του Σεπτεμβρίου.

Η Ινδία προβλέπεται ότι θα ηγηθεί της ζήτησης, ενώ η απόφαση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, να αποσύρει τη χώρα από τη Συμφωνία των Παρισίων θεωρείται από τον OPEC ενισχυτικός παράγοντας για τη μελλοντική κατανάλωση υδρογονανθράκων. «Η απόσυρση των ΗΠΑ από τη συμφωνία αναμένεται να επηρεάσει τις διαπραγματεύσεις για το κλίμα και πιθανόν να οδηγήσει σε αυξημένη ζήτηση για πετρέλαιο και φυσικό αέριο», αναφέρεται χαρακτηριστικά.

Η πρόβλεψη του OPEC ξεχωρίζει, καθώς έρχεται σε αντίθεση με τους περισσότερους διεθνείς οργανισμούς και αναλυτές, όπως η BP, η Bank of America, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) και η Wood Mackenzie, οι οποίοι εκτιμούν ότι η ζήτηση θα κορυφωθεί μέσα στην επόμενη δεκαετία, καθώς η Κίνα φαίνεται να έχει φτάσει στο μέγιστο σημείο κατανάλωσης. Παράλληλα, επιστήμονες προειδοποιούν πως η ανεξέλεγκτη καύση ορυκτών καυσίμων, όπως προβλέπει ο OPEC, ενέχει σοβαρούς κινδύνους για το περιβάλλον.

Ωστόσο, η παγκόσμια χρήση πετρελαίου έχει ξεπεράσει τις προβλέψεις τα τελευταία χρόνια, καθώς η μετάβαση προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αποδεικνύεται δυσκολότερη στην πράξη. Ο OPEC, με επικεφαλής τη Σαουδική Αραβία, συνεχίζει να κινείται κόντρα στις εκτιμήσεις της αγοράς, αυξάνοντας την παραγωγή τους τελευταίους μήνες.

Η απόφαση του OPEC+, που περιλαμβάνει και χώρες όπως η Ρωσία και το Καζακστάν, να επιστρέψει στην αγορά 548.000 βαρέλια ημερησίως τον Αύγουστο -ποσότητα τετραπλάσια από αυτή που είχε αρχικά προγραμματιστεί- φαίνεται να δικαιώνεται εν μέρει, καθώς οι τιμές πετρελαίου ενισχύθηκαν αυτή την εβδομάδα πλησιάζοντας τα 70 δολάρια το βαρέλι στο Λονδίνο.

Ο οργανισμός εκτιμά ότι η ζήτηση πετρελαίου θα αυξηθεί κατά 9% από το 2024 έως το 2030, με βασικούς μοχλούς τις οδικές μεταφορές, τα πετροχημικά προϊόντα και την αεροπορική δραστηριότητα. Μέχρι το 2050, η Ινδία αναμένεται να προσθέσει 8,2 εκατ. βαρέλια ημερησίως στη ζήτηση.

Μια αύξηση της παραγωγής κατά 411.000 βαρέλια την ημέρα για τον Ιούλιο – τριπλάσια ποσότητα από την αρχικά προγραμματισμένη – είναι μεταξύ των επιλογών που συζητούνται, αν και δεν έχει επιτευχθεί ακόμη τελική συμφωνία, σύμφωνα με πηγές του Bloomberg. Η είδηση προκάλεσε νέα βουτιά στις τιμές του πετρελαίου.

Το καρτέλ με επικεφαλής τη Σαουδική Αραβία έχει συμβάλει στη βύθιση των τιμών του αργού από τότε που ανακοίνωσε αυξήσεις στην παραγωγή κατά 411.000 βαρέλια για τον Μάιο και τον Ιούνιο – που αντιστοιχούν σε περίπου 1% της τρέχουσας παραγωγής του OPEC+. Πρόκειται για μια ιστορική «μεταστροφή» από την πολυετή πολιτική στήριξης των πετρελαϊκών αγορών. Το πετρέλαιο έκανε νέα βουτιά την Πέμπτη, σημειώνοντας πτώση 1,7% στα 63,81 δολάρια το βαρέλιστο Λονδίνο.

Παράλληλα με την έναρξη του εμπορικού πολέμου τον Απρίλιο, οι αιφνιδιαστικές αυξήσεις της προσφοράς από τον ΟΠΕΚ+ έπληξαν αρχικά βάναυσα τις τιμές του πετρελαίου, στέλνοντας το αργό σε χαμηλό τετραετίας κοντά στα 60 δολάρια το βαρέλι στο Λονδίνο. Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης έχουν ανακάμψει έκτοτε, καθώς ο Λευκός Οίκος ανακάλεσε ορισμένους από τους δασμούς.

Πολλοί αναλυτές έχουν αναθεωρήσει πτωτικά τις προβλέψεις τους για την αγορά φέτος. Την περασμένη εβδομάδα, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας προέβλεψε ότι η αύξηση της παγκόσμιας ζήτησης πετρελαίου θα επιβραδυνθεί κατά το υπόλοιπο του 2025 μετά από ένα ισχυρό πρώτο τρίμηνο λόγω των οικονομικών αντιξοοτήτων. Κατά συνέπεια, η Goldman Sachs Group Inc. προέβλεψε ότι ο Οργανισμός Πετρελαιοεξαγωγικών Χωρών και οι εταίροι του φρενάρουν τις περαιτέρω αυξήσεις μετά τη συμφωνία για την αύξηση του Ιουλίου.

Οκτώ βασικές χώρες του ΟΠΕΚ+ θα πραγματοποιήσουν βιντεοδιάσκεψη την 1η Ιουνίου για να συμφωνήσουν τα επίπεδα παραγωγής του Ιουλίου. Η πλήρης συμμαχία των 22 χωρών θα πραγματοποιήσει επίσης μια σειρά εικονικών συνεδριάσεων στις 28 Μαΐου, όπου θα έχει την ευκαιρία να επανεξετάσει τις υποκείμενες ποσοστώσεις παραγωγής για το 2025 και το 2026.

Σύμφωνα με τη μηνιαία έκθεση του οργανισμού, που επικαλείται το Bloomberg, η αναθεώρηση αντιστοιχεί σε μείωση κατά 100.000 βαρέλια ημερησίως για κάθε χρονιά, με την αναμενόμενη αύξηση της ζήτησης να περιορίζεται πλέον στα 1,3 εκατ. βαρέλια ημερησίως (ή περίπου 1%).

Παρά την υποβάθμιση, οι εκτιμήσεις του OPEC παραμένουν σημαντικά υψηλότερες από εκείνες άλλων παραγόντων της αγοράς, συνεχίζοντας μία πάγια τακτική αισιοδοξίας στις μακροπρόθεσμες προγνώσεις του οργανισμού.

Ενδεικτικά, η Υπηρεσία Ενεργειακής Πληροφόρησης των ΗΠΑ (EIA) περιόρισε την εκτίμησή της για το 2025 στα 900.000 βαρέλια ημερησίως, μειώνοντάς την κατά 30% μέσα σε μια εβδομάδα. Από την πλευρά της, η Goldman Sachs προβλέπει αύξηση μόλις 500.000 βαρέλια ημερησίως.

Ενώ οι τιμές πετρελαίου πιέζονται, με τα συμβόλαια του Brent κοντά στα 65 δολάρια το βαρέλι και μετά από «βουτιά» 4ετίας την περασμένη εβδομάδα, η Σαουδική Αραβία επιταχύνει την αύξηση της παραγωγής για να πιέσει προς συμμόρφωση τα κράτη-μέλη που παραβιάζουν τις ποσοστώσεις.

Στο επίκεντρο των εντάσεων βρίσκεται το Καζακστάν, το οποίο αύξησε την παραγωγή του κατά 37.000 βαρέλια ημερησίως τον τελευταίο μήνα, φτάνοντας συνολικά στα 1,852 εκατ. βαρέλια ημερησίως, δηλαδή 422.000 περισσότερα από τη δέσμευση που είχε αναλάβει. Η Αστάνα, παρά τις επαφές με διεθνείς πετρελαϊκές για περιορισμό της παραγωγής, ούτε τηρεί τις ποσοστώσεις, ούτε έχει ξεκινήσει τις αντισταθμιστικές περικοπές που είχαν συμφωνηθεί για να καλύψει τα προηγούμενα «κενά».

Πηγές με γνώση των συνομιλιών ανέφεραν ότι μέχρι και αυτόν τον μήνα, το Καζακστάν συνεχίζει να αποκλίνει από τους συμφωνημένους στόχους. Το νέο αυτό πλήγμα για την αξιοπιστία του OPEC έρχεται μετά από σειρά αναθεωρήσεων το 2024, όταν ο οργανισμός είχε αρχικά παρουσιάσει αισιόδοξες προβλέψεις, τις οποίες υποβάθμισε τελικά κατά 32% μέσα σε έξι μήνες.

Η προσοχή της αγοράς στρέφεται πλέον στην Διεθνή Υπηρεσία Ενέργειας (IEA), της οποίας οι προβλέψεις χαίρουν μεγαλύτερης εμπιστοσύνης από τους traders σε σχέση με εκείνες του OPEC. Η νέα έκθεση του IEA αναμένεται να δημοσιευθεί αύριο, Τρίτη.

Οι υπουργοί της ομάδας θα συναντηθούν διαδικτυακά αργότερα σήμερα για να οριστικοποιήσουν τις λεπτομέρειες της συμφωνίας, εστιάζοντας κυρίως σε μία αναβολή τριών μηνών, σύμφωνα με τις ανώνυμες πηγές.

Ο Οργανισμός Εξαγωγών Πετρελαιοπαραγωγών Χωρών του οποίου ηγούνται η Σαουδική Αραβία και η Ρωσία, έχει κλειδώσει μία συμφωνία για να αναβάλει για άλλη μια φορά την αύξηση της παραγωγής, την ώρα που μάλιστα πρόκειται να ξεκινήσει μία αύξηση 180.000 βαρελιών την ημέρα τον Ιανουάριο. Με τις τιμές του πετρελαίου επί του παρόντος να βρίσκονται πολύ χαμηλά για να καλύψουν τα σχέδια κρατικών δαπανών, τα μέλη του OPEC+ δεν μπόρεσαν να αυξήσουν την παραγωγή από φόβο μήπως στείλουν τις τιμές του αργό σε ακόμη χαμηλότερα επίπεδα.

Τα μέλη του οργανισμού έχουν ήδη αναγκαστεί δύο φορές να αναβάλουν τις αυξήσεις, καθώς η μειωμένη ζήτηση στην Κίνα και η άφθονη προσφορά από την αγορά της Αμερικής επιβαρύνουν τις τιμές. Τα futures του Brent έχουν υποχωρήσει κατά περίπου 18% από τις αρχές Ιουλίου και διαπραγματεύονται κοντά στα 73 δολάρια το βαρέλι.

Ένα μέλος του OPEC+ θα έχει τη δυνατότητα να αυξήσει την παραγωγή τον Ιανουάριο. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν ήδη εξασφαλίσει το δικαίωμα να προσθέσουν σταδιακά 300.000 βαρέλια την ημέρα το επόμενο έτος, ανεξάρτητα από το εάν οι περιορισμοί στην παραγωγή από ολόκληρο τον OPEC+, καθυστερήσουν περαιτέρω. «Δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι θα αλλάξει αυτή η ρύθμιση», δήλωσε ένας εκπρόσωπος.

Το Άμπου Ντάμπι άσκησε σκληρές πιέσεις για την αύξηση, η οποία χορηγήθηκε σε αναγνώριση των πρόσφατων επενδύσεών του στην παραγωγική ικανότητα. Οι σκληρές διαπραγματεύσεις για το θέμα οδήγησαν σε ορισμένα αφρικανικά μέλη να υποβαθμίσουν τα στοιχεία της χωρητικότητάς τους, και τελικά στην έξοδο της Αγκόλα μετά από δεκαετίες ένταξης στον OPEC.

Τον Ιούνιο, ο OPEC και οι σύμμαχοί του είχαν ανακοινώσει έναν οδικό χάρτη για την αποκατάσταση της παραγωγής που είχε διακοπεί από το 2022, προσθέτοντας συνολικά 2,2 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα σε μηνιαίες δόσεις κατά τη διάρκεια ενός έτους. Μια διαφαινόμενη υπερφόρτωση της παραγωγής το 2025 έχει εμποδίσει αυτά τα σχέδια και έχει προκαλέσει κριτική από ορισμένες χώρες μέλη ότι η μακροπρόθεσμη στρατηγική του ομίλου έχει αποτύχει.