Τι αναφέρει η Ryanair για τις καθυστερήσεις

Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποίησε η Ryanair, το τεχνικό πρόβλημα της Τρίτης 1ης Σεπτεμβρίου επηρέασε 37 πτήσεις της εταιρείας και σχεδόν 7.000 επιβάτες, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις οι καθυστερήσεις έφτασαν έως και τις τρεις ώρες. Η εταιρεία υποστηρίζει ακόμη ότι πρόκειται για την τέταρτη σημαντική δυσλειτουργία που έχει καταγραφεί στο ελληνικό σύστημα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας μέσα στους τελευταίους 12 μήνες.

Η συζήτηση για τις υποδομές της ελληνικής αεροναυτιλίας δεν είναι καινούργια. Το MoneyPress είχε καταγράψει τη θέση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το ελληνικό σύστημα εναέριας κυκλοφορίας, μετά τα προβλήματα που είχαν παρουσιαστεί στο FIR Αθηνών, αλλά και τις ενέργειες που έχουν δρομολογηθεί για την αντιμετώπιση των σχετικών εκκρεμοτήτων.

Στο επίκεντρο ο εκσυγχρονισμός της αεροναυτιλίας

Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία λόγω της συνεχούς αύξησης της αεροπορικής κίνησης στην Ελλάδα. Η χώρα βρίσκεται μεταξύ των σημαντικότερων τουριστικών προορισμών της Ευρώπης και κατά τους θερινούς μήνες το σύστημα εναέριας κυκλοφορίας καλείται να διαχειριστεί ιδιαίτερα αυξημένο αριθμό πτήσεων.

Από την ελληνική πλευρά έχουν ήδη δρομολογηθεί παρεμβάσεις για την αναβάθμιση των υποδομών. Το σχέδιο του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών για την ελληνική αεροναυτιλία περιλαμβάνει σειρά ενεργειών για τον τεχνολογικό εκσυγχρονισμό, τη βελτίωση της διαχείρισης της εναέριας κυκλοφορίας και την προσαρμογή στις ευρωπαϊκές απαιτήσεις.

Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη προσπάθεια ενίσχυσης του ανθρώπινου δυναμικού των αρμόδιων υπηρεσιών, παράμετρος ιδιαίτερα σημαντική σε μια περίοδο κατά την οποία οι ανάγκες διαχείρισης της εναέριας κυκλοφορίας αυξάνονται.

Τι ζητά η Ryanair από την Κομισιόν

Η Ryanair διευρύνει πάντως τη συζήτηση πέρα από την ελληνική περίπτωση και ζητά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να επιταχύνει συνολικά τις αλλαγές στο ευρωπαϊκό σύστημα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας. Η εταιρεία θεωρεί ότι χρειάζονται περισσότερες επενδύσεις σε σύγχρονο εξοπλισμό, επαρκής στελέχωση των υπηρεσιών και αποτελεσματικότερη διαχείριση των προβλημάτων που προκαλούν καθυστερήσεις στις πτήσεις.

Στην ανακοίνωσή της η αεροπορική εταιρεία χρησιμοποιεί ιδιαίτερα αυστηρές διατυπώσεις για την κατάσταση των ελληνικών υποδομών. Πρόκειται, ωστόσο, για τις θέσεις της ίδιας της Ryanair, οι οποίες εντάσσονται και στην ευρύτερη πίεση που ασκεί εδώ και καιρό προς τις ευρωπαϊκές αρχές για μεταρρυθμίσεις στον τομέα του Air Traffic Control.

Η μεγάλη αύξηση της αεροπορικής κίνησης

Το ζήτημα των υποδομών γίνεται ακόμη σημαντικότερο λόγω της ισχυρής πορείας του ελληνικού τουρισμού και της αύξησης των πτήσεων. Τα ελληνικά αεροδρόμια διαχειρίζονται πλέον πολύ μεγαλύτερους αριθμούς επιβατών, με αποτέλεσμα οι ανάγκες σε υποδομές, προσωπικό και τεχνολογικό εξοπλισμό να είναι σημαντικά αυξημένες.

Είναι χαρακτηριστικό ότι τα 14 περιφερειακά αεροδρόμια της Fraport Greece διακίνησαν μόνο τον Ιούνιο του 2026 περίπου 5,6 εκατ. επιβάτες, καταγράφοντας αύξηση σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους.

Η διατήρηση υψηλού επιπέδου υπηρεσιών εναέριας κυκλοφορίας αποτελεί συνεπώς κρίσιμο παράγοντα όχι μόνο για τις αεροπορικές εταιρείες και τους ταξιδιώτες αλλά και για την ελληνική οικονομία συνολικά, καθώς οι αερομεταφορές συνδέονται άμεσα με την τουριστική δραστηριότητα.

Η επόμενη ημέρα για το ελληνικό σύστημα

Η ανακοίνωση της Ryanair επαναφέρει στο προσκήνιο την ανάγκη να προχωρήσουν με ταχύτητα οι παρεμβάσεις που έχουν ήδη σχεδιαστεί για την ελληνική αεροναυτιλία. Η αύξηση της επιβατικής κίνησης δημιουργεί αντικειμενικά μεγαλύτερες απαιτήσεις για το σύστημα, ιδιαίτερα κατά την κορύφωση της τουριστικής περιόδου.

Το ζητούμενο είναι οι επενδύσεις σε νέο εξοπλισμό, η ενίσχυση του προσωπικού και οι υπόλοιπες παρεμβάσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη να οδηγήσουν σταδιακά σε μεγαλύτερη ανθεκτικότητα και αποτελεσματικότητα του συστήματος.

Σε αυτό το πλαίσιο, η παρέμβαση της Ryanair αποτελεί μία ακόμη πίεση για επιτάχυνση των αλλαγών, ενώ το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον τόσο στην πορεία υλοποίησης του ελληνικού σχεδίου εκσυγχρονισμού όσο και στις πρωτοβουλίες που ενδέχεται να αναλάβει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Παράλληλα, ανακοινώθηκε και η μείωση της χωρητικότητας στο Αεροδρόμιο Αθηνών για τον χειμώνα του 2026.

Η απόφαση αυτή θα οδηγήσει σε απώλεια 700.000 επιβατικών θέσεων (-45%) και 12 δρομολογίων για τη χειμερινή περίοδο του 2026, σύμφωνα με την εταιρεία.

Συγκεκριμένα, όπως ανακοινώθηκε, «η καταστροφική απώλεια συνδεσιμότητας κατά τη χαμηλή τουριστική περίοδο αποτελεί άμεσο αποτέλεσμα των υπερβολικά μη ανταγωνιστικών χρεώσεων που επιβάλλονται από το γερμανικής διαχείρισης μονοπώλιο της Fraport Greece και το Αεροδρόμιο Αθηνών».

Σύμφωνα με την εταιρεία, η ελληνική κυβέρνηση έλαβε τη σωστή απόφαση να μειώσει κατά 75% το Τέλος Ανάπτυξης Αεροδρομίων (ADF) — από 12 ευρώ σε 3 ευρώ ανά επιβάτη — από τον Νοέμβριο του 2024, κάτι που θα έπρεπε να ενισχύσει άμεσα τη συνδεσιμότητα και τον τουρισμό καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους στην Ελλάδα. Ωστόσο, τα περισσότερα ελληνικά αεροδρόμια, ιδιαίτερα εκείνα που διαχειρίζεται η Fraport Greece, αρνήθηκαν να μετακυλίσουν αυτή τη μείωση στους επιβάτες και αντίθετα κράτησαν το όφελος για τον εαυτό τους. Από τότε, η Fraport Greece συνέχισε να αυξάνει τις χρεώσεις της, οι οποίες πλέον είναι πάνω από 66% υψηλότερες σε σχέση με τα προ Covid επίπεδα. Αντίστοιχα, το Αεροδρόμιο Αθηνών θα αυξήσει επίσης τις χρεώσεις του αυτόν τον χειμώνα.

Ως αποτέλεσμα, τα ελληνικά αεροδρόμια δεν είναι πλέον ανταγωνιστικά κατά τη χειμερινή και ενδιάμεση τουριστική περίοδο, όταν η εξάρτηση της τουριστικής βιομηχανίας από τις αεροπορικές εταιρείες χαμηλού κόστους είναι μεγαλύτερη. Η Ryanair δηλώνει ότι δεν είχε άλλη επιλογή από το να μεταφέρει τη χωρητικότητά της σε πιο ανταγωνιστικές χώρες, όπως η Αλβανία, η περιφερειακή Ιταλία και η Σουηδία, όπου τα αεροδρόμια μετέφεραν τις φορολογικές μειώσεις της κυβέρνησης στους επιβάτες.

Το μειωμένο πρόγραμμα της Ryanair για τον χειμώνα του 2026 στην Ελλάδα θα περιλαμβάνει:

• Απομάκρυνση 3 αεροσκαφών από τη βάση της Θεσσαλονίκης (επένδυση ύψους 300 εκατ. δολαρίων)
• Μείωση 700.000 θέσεων (-45% σε σχέση με τον χειμώνα 2025)
• Κατάργηση 12 δρομολογίων

(Θεσσαλονίκη προς Βερολίνο, Χανιά, Φρανκφούρτη-Χαν, Γκέτεμποργκ, Ηράκλειο, Νίντερραϊν, Πόζναν, Στοκχόλμη, Βενετία-Τρεβίζο, Ζάγκρεμπ και Αθήνα προς Μιλάνο-Μπέργκαμο, καθώς και Χανιά προς Πάφο)

• Κλείσιμο 2 αεροδρομίων (Χανιά και Ηράκλειο)

Η Ryanair παρουσίασε επίσης ένα φιλόδοξο σχέδιο ανάπτυξης προς την ελληνική κυβέρνηση, με στόχο την αύξηση της επιβατικής κίνησης στα 12 εκατ. επιβάτες ετησίως (+70%), την προσθήκη 10 επιπλέον αεροσκαφών (επένδυση άνω του 1 δισ. δολαρίων) και την έναρξη 50 νέων δρομολογίων μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια. Ωστόσο, σύμφωνα με την εταιρεία, το σχέδιο αυτό μπορεί να υλοποιηθεί μόνο εάν παγώσουν οι χρεώσεις των αεροδρομίων και εάν η μείωση κατά 75% του ADF μετακυλιστεί στους επιβάτες σε όλα τα αεροδρόμια. Διαφορετικά, η Ελλάδα θα συνεχίσει να χάνει επενδυτικές ευκαιρίες, τουρισμό και ανάπτυξη επιβατικής κίνησης, όσο η Fraport Greece και το Αεροδρόμιο Αθηνών συνεχίζουν — όπως αναφέρει η Ryanair — την «ντροπιαστική πρακτική» της παρακράτησης της φορολογικής αυτής μείωσης.

Ο Chief Commercial Officer της Ryanair, Jason McGuinness, δήλωσε:

«Η Ryanair λυπάται που ανακοινώνει το κλείσιμο της βάσης της στη Θεσσαλονίκη και τις μειώσεις στην Αθήνα για τον χειμώνα του 2026, γεγονός που θα οδηγήσει σε απώλεια 700.000 θέσεων και 12 δρομολογίων σε όλη την Ελλάδα, καθώς και στην αναστολή λειτουργίας στα Χανιά και το Ηράκλειο κατά τη χαμηλή τουριστική περίοδο. Αυτές οι αποτρέψιμες μειώσεις στην αεροπορική κίνηση είναι άμεσο αποτέλεσμα της αποτυχίας των αεροδρομίων να μετακυλίσουν τη μείωση του ADF, ιδιαίτερα στη Θεσσαλονίκη όπου το μονοπώλιο της Fraport Greece έχει αυξήσει τις χρεώσεις κατά +66% από το 2019.»

«Η απομάκρυνση 3 αεροσκαφών, 500.000 θέσεων (-60% σε σχέση με τον χειμώνα του 2025) και 10 δρομολογίων από τη Θεσσαλονίκη για τον χειμώνα του 2026 θα είναι καταστροφική για την πόλη και την περιοχή, καθώς η Ryanair παρείχε το 90% της διεθνούς χωρητικότητας χαμηλού κόστους της Θεσσαλονίκης τον περασμένο χειμώνα. Δυστυχώς, πλέον δεν θα υπάρχουν χαμηλοί ναύλοι για τους πολίτες και τους επισκέπτες της Θεσσαλονίκης, ενώ θα πληγεί και ο τουρισμός όλο τον χρόνο. Τα αεροσκάφη αυτά θα μεταφερθούν στην Αλβανία, στην περιφερειακή Ιταλία και στη Σουηδία, όπου τα αεροδρόμια μετέφεραν τις φορολογικές μειώσεις της κυβέρνησης — γεγονός που θα οδηγήσει σε μεγαλύτερη συνδεσιμότητα, τουρισμό και θέσεις εργασίας στις περιοχές αυτές κατά τον χειμώνα.»

«Υπάρχει ευκαιρία για την Ελλάδα να εξασφαλίσει σημαντική ανάπτυξη της επιβατικής κίνησης όλο τον χρόνο. Αυτή η επένδυση, όμως, μπορεί να υλοποιηθεί μόνο αν το γερμανικής διαχείρισης μονοπώλιο της Fraport Greece μετακυλίσει πλήρως τη φορολογική μείωση της ελληνικής κυβέρνησης από τον Νοέμβριο του 2024, επιτρέποντας σε αεροπορικές εταιρείες όπως η Ryanair να προσφέρουν τη συνδεσιμότητα που απαιτείται για να μειωθεί η χρόνια εποχικότητα της Ελλάδας.»

Μετά την ασφαλή προσγείωση στο Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών, στις 17:40,  άρχισε η διαδικασία εκκένωσης η οποία κράτησε αρκετή ώρα, ωστόσο δεν βρέθηκε τίποτα ύποπτο.

Ένας - ένας οι επιβάτες κατέβηκαν για να ελεγχθούν, ενώ στη συνέχεια έγινε ενδελεχής έρευνα για εκρηκτικούς μηχανισμούς στο αεροσκάφος.

Όπως φαίνεται σε εικόνες, το αεροσκάφος βρίσκεται στο «Ελευθέριος Βενιζέλος», σε ειδικό χώρο, ενώ λεωφορείο προσέγγισε το Boeing για να παραλάβει τους επιβάτες.

Το χρονικό του θρίλερ

Το αεροπλάνο προσγειώθηκε επιτυχώς στον δυτικό διάδρομο του «Ελευθέριος Βενιζέλος» στις 17.40.

Το θρίλερ ξεκίνησε όταν το ΝΑΤΟ προχώρησε σε ενημέρωση από το FIR των Σκοπίων.

Λόγω της απειλής για βόμβα,  το αεροσκάφος συνοδευόταν από  ζεύγος F-16, συγκεκριμένα τα μαχητικά, της 330 Μοίρας, που βρίσκονταν σε Readiness, απογειώθηκαν από την 111 Πτέρυγα Μάχης στην Αγχίαλο και προσέγγισαν το αεροσκάφος πάνω από το έδαφος των Σκοπίων. Στη συνέχεια, το συνόδευσαν μέχρι τον τελικό προορισμό του.

Τα μαχητικά σημειώνεται ότι μετά την προσγείωση επέστρεψαν στον Βόλο.

Απογειώθηκαν νωρίτερα και ουγγρικά μαχητικά αεροσκάφη λόγω της έκτακτης κατάστασης,  ενώ όπως προβλεπόταν από το πρωτόκολλο το Boeing πέταξε πάνω από θαλάσσιο χώρο.

Κλείσιμο

Στο αεροδρόμιο είχε προβλεφθεί ειδικός χώρος για το αεροπλάνο από το Κατοβίτσε.   Εκεί μετέβησαν  οι αρμόδιοι με ομάδα σκύλων της ΤΕΕΜ.

Η πορεία του αεροπλάνου προτού προσγειωθεί στον διεθνή αερολιμένα, στην οποία φαίνεται η στροφή που πήρε για το λεκανοπέδιο της Αττικής:

Κωδικός Renegade

Από τη στιγμή που ενημερώθηκαν οι ελληνικές Αρχές ενεργοποιήθηκε ο κωδικός Renegade που προβλέπεται σε αυτές τις περιπτώσεις.

Το πρωτόκολλο Renegade είναι η διαδικασία που ακολουθείται σε ολόκληρο τον κόσμο μετά την 11η Σεπτεμβρίου του 2000 και τα γεγονότα στους Δίδυμους Πύργους.

Προβλέπει την πτήση του αεροσκάφους με συνοδεία πολεμικών αεροσκαφών αποκλειστικά πάνω από θάλασσα ή πάνω από μη κατοικημένη περιοχή.

Αυτό καθώς υπάρχει περίπτωση οι πιλότοι της πολεμικής αεροπορίας να λάβουν εντολή κατάρριψης.

Τελευταία φορά που ενεργοποιήθηκε το πρωτόκολλο Renegade στη χώρα μας ήταν με την τραγωδία Helios που ακυβέρνητο  αεροσκάφος, συνοδεία F-16 κατέπεσε τελικά στο Γραμματικό οδηγώντας στο θάνατο τους επιβάτες και το πλήρωμά του.

Ο Michael O’ Leary, ο διευθύνων σύμβουλος της Ryanair, στο πλαίσιο συνέντευξης που παραχώρησε στο ραδιόφωνο του BBC δήλωσε ότι αναμένει πως κατά μέσο όρο τα εισιτήρια θα αυξηθούν περίπου κατά 10 ευρώ στην επόμενη πενταετία. Από τα 40 ευρώ που βρίσκονταν πέρυσι, προβλέπεται πως θα ανέβουν στα περίπου 50 ευρώ μέχρι το 2027.

«Αναμφίβολα, τα φθηνότερα εισιτήρια, τα πολύ φθηνά προωθητικά μας εισιτήρια – του ενός ευρώ, του 0,99 ευρώ, ακόμη και των 9,99 ευρώ – νομίζω ότι δεν θα τα δείτε για τα επόμενα χρόνια», δήλωσε χαρακτηριστικά ο O’Leary.

Παρότι οι τιμές καυσίμων, οι οποίες επηρεάζουν τις τιμές των εισιτηρίων, ροκανίζουν τα εισοδήματα των καταναλωτών, ο O’Leary δήλωσε αισιόδοξος ότι ο αριθμός των πελατών της εταιρείας θα παραμείνει σταθερός.

Μάλιστα, πιστεύει ότι οι ταξιδιώτες θα στραφούν μαζικά προς τις αεροπορικές χαμηλού κόστους, όπως η Ryanair και η EasyJet. «Πιστεύουμε ότι ο κόσμος θα συνεχίσει να πετά συχνά», δήλωσε. Ο ίδιος συμπλήρωσε επίσης: «νομίζω όμως ότι ο κόσμος θα αρχίσει να παρατηρεί πολύ περισσότερο τις τιμές και επομένως όπως το βλέπω θα στραφούν μαζικά σε φθηνότερες υπηρεσίες».

Τα λειτουργικά κόστη αυξήθηκαν, επιδεινώνοντας τον ισολογισμό της εταιρείας. Στο 12μηνο μέχρι τον Ιούνιο τα κόστη αυξήθηκαν κατά 116%, κυρίως λόγω των καυσίμων και των χρεώσεων αεροδρομίων και πτήσεων.

Πάντως, ο CEO Michael O’ Leary αναμένει αύξηση της επιβατικής κίνησης τις επόμενες εβδομάδες, από τα 5 εκατ. τον Ιούνιο σε σχεδόν 9 εκατ. επιβάτες τον Ιούλιο και πάνω από 10 εκατ. τον Αύγουστο, «αρκεί να μην υπάρξουν πισωγυρίσματα λόγω Covid στην Ευρώπη».

Πάντως, προχώρησε σε αναβάθμιση των εκτιμήσεών της για την ταξιδιωτική κίνηση στο σύνολο της χρήσης χάρη στις υψηλές κρατήσεις αλλά τόνισε πως τα ναύλα παρέμειναν πολύ κάτω από τα επίπεδα προ πανδημίας, καθώς ανακοίνωσε ζημιές για το α΄ τρίμηνο 273 εκατ. ευρώ.

Η ιρλανδική αεροπορική εταιρεία, η μεγαλύτερη πτήσεων χαμηλού κόστους στην Ευρώπη, τόνισε πως αναμένει να μεταφέρει 90-100 εκατ. επιβάτες στη χρήση μέχρι το τέλος Μαρτίου 2022, έναντι προηγούμενης εκτίμησης για 80-100 εκατ.