Σύμφωνα με τη νέα έκθεση προόδου της Γενικής Γραμματείας Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, μέσα στον Σεπτέμβριο ολοκληρώθηκαν 2.237 νέες επιτυχείς ρυθμίσεις, οι οποίες αφορούσαν αρχικές οφειλές ύψους 640,77 εκατ. ευρώ. Από αυτές, οι 496 προέκυψαν βάσει των διευρυμένων κριτηρίων επιλεξιμότητας του Ν. 5193/2025.

Συνολικά, ο αριθμός των επιτυχών ρυθμίσεων ανέρχεται πλέον σε 70.244, με το ύψος των αρχικών οφειλών που έχουν ενταχθεί σε αυτές να φθάνει τα 21,21 δισ. ευρώ. Η μέση οφειλή ανά ρύθμιση διαμορφώνεται περίπου στις 301.840 ευρώ.

Η εικόνα του Σεπτεμβρίου δείχνει σαφή ανάκαμψη μετά τη θερινή κάμψη. Τον Αύγουστο είχαν ολοκληρωθεί 1.362 επιτυχείς ρυθμίσεις, έναντι 2.163 τον Ιούλιο, ενώ τον Σεπτέμβριο ο αριθμός αυξήθηκε στις 2.237.

Οφειλές 59,5 δισ. ευρώ στον μηχανισμό

Η συνολική «δεξαμενή» των οφειλών που έχουν περάσει από τον εξωδικαστικό είναι πολύ μεγαλύτερη. Μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου είχαν καταγραφεί 154.650 αιτήσεις, που αντιστοιχούν σε οφειλές περίπου 59,5 δισ. ευρώ.

Μόνο τον Σεπτέμβριο ξεκίνησαν 7.493 νέες αιτήσεις, ενώ οι οριστικές υποβολές έφθασαν τις 2.986. Περίπου 113.640 αιτήματα, ή το 73,5% του συνόλου, εμφανίζονται ήδη ως ολοκληρωμένα.

Το μεγαλύτερο μέρος των οφειλών αφορά επαγγελματίες. Το 59,3% του συνολικού χρέους στον μηχανισμό, δηλαδή περίπου 35,28 δισ. ευρώ, αντιστοιχεί σε φυσικά πρόσωπα – επιτηδευματίες. Ακολουθούν τα νομικά πρόσωπα με 13,29 δισ. ευρώ και οι ιδιώτες μη επιτηδευματίες με 10,91 δισ. ευρώ. Περίπου το 74% των συνολικών οφειλών κατευθύνεται προς χρηματοδοτικούς φορείς.

Ιδιαίτερο βάρος έχουν οι πολύ μεγάλες οφειλές. Χρέη άνω του 1 εκατ. ευρώ αθροίζουν περίπου 35 δισ. ευρώ και αντιστοιχούν στο 58,8% του συνόλου που βρίσκεται στον εξωδικαστικό. Την ίδια στιγμή, μόλις το 9,1% των οφειλών χαρακτηρίζεται ενήμερο. Σε επίπεδο αριθμού αιτήσεων, η μεγαλύτερη κατηγορία, περίπου 38%, αφορά χρέη από 50.000 έως 200.000 ευρώ.

 «Κούρεμα» έως και πάνω από 30%

Οι ρυθμίσεις συνοδεύονται σε αρκετές περιπτώσεις από σημαντικές διαγραφές οφειλών. Το μέσο «κούρεμα» προς το Δημόσιο διαμορφώνεται στο 13,45%, ενώ για τις οφειλές προς χρηματοδοτικούς φορείς φθάνει περίπου στο 29%.

Σχεδόν οι μισές ρυθμισμένες οφειλές προς τράπεζες και servicers ,το 48,3%, έλαβαν διαγραφή μεγαλύτερη του 30%. Το συνολικό ποσό των διαγραφών που έχουν πραγματοποιηθεί μέσω του μηχανισμού ανέρχεται σε 6,93 δισ. ευρώ.

Το μέσο ποσοστό διαγραφής διαφοροποιείται σημαντικά ανάλογα με την κατηγορία του χρέους: στα στεγαστικά βρίσκεται στο 13%, στα επιχειρηματικά στο 29,45%, στα καταναλωτικά στο 32,57%, ενώ στα λοιπά προϊόντα φθάνει στο 38,09%.

Μεγάλη είναι και η διάρκεια των ρυθμίσεων. Για τις οφειλές προς το Δημόσιο η μέση περίοδος αποπληρωμής φθάνει τα 16 χρόνια και προς χρηματοδοτικούς φορείς τα 15 χρόνια. Ειδικά για τα στεγαστικά δάνεια, η μέση διάρκεια ανεβαίνει στα 25 χρόνια, στα επιχειρηματικά στα 19 και στα καταναλωτικά στα 14 χρόνια.

Στο 76,7% η εγκρισιμότητα

Η μέση εγκρισιμότητα για τους δέκα πιστωτές με τον μεγαλύτερο αριθμό αιτήσεων διαμορφώθηκε τον Σεπτέμβριο στο 76,7%. Τα υψηλότερα ποσοστά έγκρισης, σύμφωνα με την έκθεση, εμφανίζουν οι Intrum, Veraltis και Qquant.

Παράλληλα, όμως, παραμένει σημαντικό και το ποσοστό των προτάσεων που τελικά απορρίπτονται από τους ίδιους τους οφειλέτες. Στις πολυμερείς διαδικασίες το ποσοστό απόρριψης έφθασε τον Σεπτέμβριο στο 22,3% και στις διμερείς στο 24%.

Στις πολυμερείς ρυθμίσεις, για περίπου δύο στις τρεις απορρίψεις δεν δηλώνεται συγκεκριμένη αιτιολογία, ενώ περίπου το 20% αποδίδεται σε αδυναμία εξυπηρέτησης της προτεινόμενης ρύθμισης.

Από την πλευρά των πιστωτών, ο βασικότερος λόγος απόρριψης συνδέεται επίσης με τη δυνατότητα αποπληρωμής: περίπου το 30% των οφειλών που απορρίφθηκαν κρίθηκε ότι δεν μπορούσε να εξυπηρετηθεί με βάση την οικονομική δυνατότητα των εμπλεκομένων.

8.172 ρυθμίσεις για ευάλωτους

Σημαντική είναι και η συμμετοχή των ευάλωτων οφειλετών. Συνολικά έχουν κατατεθεί 13.204 αιτήσεις, από τις οποίες οι 11.106 έχουν ολοκληρωθεί. Οι επιτυχείς ρυθμίσεις φθάνουν τις 8.172, με 569 από αυτές να αφορούν άτομα με αναπηρία.

Παράλληλα, 1.143 αιτήσεις έχουν χρησιμοποιήσει το μέτρο της προκαταβολής για την αναστολή πλειστηριασμού. Από τις 1.043 που ολοκλήρωσαν τον κύκλο τους, οι 651 είχαν θετική έκβαση, ποσοστό περίπου 62,4%.

Σε γεωγραφικό επίπεδο, σχεδόν το μισό χρέος συγκεντρώνεται σε Αττική και Κεντρική Μακεδονία. Οι δύο περιφέρειες αντιπροσωπεύουν μαζί το 45,5% των συνολικών οφειλών, περίπου 27 δισ. ευρώ. Η Αττική βρίσκεται πρώτη με 18,79 δισ. ευρώ και μερίδιο 31,6%, ενώ ακολουθεί η Κεντρική Μακεδονία με 8,24 δισ. ευρώ και 13,85%.

Ο υπουργός έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στις αλλαγές που προωθούνται για τους servicers, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για παρέμβαση που είχε προαναγγελθεί, αλλά απαιτούσε σημαντική τεχνική προετοιμασία. Όπως ανέφερε, «είναι κάτι το οποίο το είχαμε ανακοινώσει εδώ και καιρό ότι θα το κάναμε», εξηγώντας ότι «είναι μια τεχνικά δύσκολη διαδικασία να πας και να παρέμβεις σε κάτι το οποίο, το ξέρετε πάρα πολύ καλά, οι πολίτες το ζητούσαν εδώ και πάρα πολύ καιρό».

Ο κ. Πιερρακάκης σημείωσε ότι στο προηγούμενο πλαίσιο υπήρχαν «παραθυράκια» και «χαραμάδες», τα οποία, όπως είπε, έπρεπε να αντιμετωπιστούν. «Διαβάσαμε λοιπόν το πεδίο, συζητήσαμε με πολύ κόσμο που είχε προβλήματα και κάναμε μια παρέμβαση τόσο στο κομμάτι του ιδιωτικού χρέους, μία από πολλές», ανέφερε.

Παράλληλα, έκανε λόγο για σειρά παρεμβάσεων που έχουν προηγηθεί στο πεδίο του ιδιωτικού χρέους, αναφέροντας μεταξύ άλλων τις αλλαγές στον εξωδικαστικό μηχανισμό και την αύξηση του ακατάσχετου ορίου. «Ήρθαμε να προσθέσουμε ένα ακόμη εργαλείο, το οποίο είναι σε συνάρτηση με τις δυσκολίες που ξέρουμε ότι ο κόσμος αντιμετωπίζει», είπε, προσθέτοντας ότι είχε συζητήσεις «με εμπόρους, με βιοτέχνες, με κόσμο της αγοράς, ακούγοντας τους».

Πιερρακάκης για servicers: «Βάλαμε πλαφόν 15% στην προκαταβολή»

Αναφερόμενος στις αλλαγές που φέρνει το νέο πλαίσιο για τη λειτουργία των servicers, ο υπουργός υπογράμμισε ότι ενισχύεται η εποπτεία και προβλέπονται συγκεκριμένες συνέπειες σε περίπτωση παραβάσεων.

«Είναι οι ελεγκτικοί μηχανισμοί του κράτους. Η Τράπεζα της Ελλάδος έχει μεγάλο ρόλο. Το υπουργείο Οικονομικών θα αυξήσει τον εποπτικό του ρόλο», ανέφερε χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι με το νέο πλαίσιο «θα αυξηθεί η εποπτεία».

Όπως είπε, βασικά στοιχεία της παρέμβασης είναι «ο έλεγχος», αλλά και η ύπαρξη συγκεκριμένων συνεπειών, οι οποίες θα πρέπει να εφαρμόζονται.

Ο κ. Πιερρακάκης έφερε ως παράδειγμα την προκαταβολή που ζητούνταν σε ορισμένες περιπτώσεις κατά τη διαδικασία ρύθμισης οφειλών. «Ζητούσαν σε μία ρύθμιση οι servicers μία πολύ υψηλή προκαταβολή. Σε κάποιες περιπτώσεις μας ήρθαν τέτοιου τύπου περιπτώσεις να χρωστάς 100.000 ευρώ και να σου ζητάνε τα μισά μπροστά», ανέφερε.

«Στη ρύθμιση με 50.000 ευρώ αυτό δεν ήταν κάτι το οποίο λειτουργούσε εκ των πραγμάτων. Πόσος κόσμος μπορεί να ανταποκριθεί σε αυτό; Βάλαμε λοιπόν ένα πλαφόν 15%», πρόσθεσε.

Εξάμηνο για την ολοκλήρωση της διαδικασίας

Ο υπουργός αναφέρθηκε και στην ανάγκη να υπάρχει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την εξέταση των αιτημάτων των πολιτών. Όπως σημείωσε, στο εξής «μπαίνει ένα πολύ σφιχτό χρονοδιάγραμμα», με τη διαδικασία να πρέπει να έχει ολοκληρωθεί εντός έξι μηνών.

«Έξι μήνες πρέπει να έχουν γίνει, μέσα σε έξι μήνες πρέπει να έχουν γίνει όλα και να έχει απαντηθεί με έναν πολύ κωδικοποιημένο τρόπο το ναι, να είναι ναι και να τηρείται, το όχι να είναι όχι τεκμηριωμένα, να ξέρεις γιατί είναι όχι», ανέφερε.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και σε περιπτώσεις κατά τις οποίες, παρά το γεγονός ότι ένας οφειλέτης τηρεί τη ρύθμισή του, κινείται παράλληλα διαδικασία κατάσχεσης ή πλειστηριασμού. «Να τηρείς τη ρύθμισή σου, να είσαι τυπικός και ταυτόχρονα να ξεκινάει η κατάσχεση, πλειστηριασμός. Επιτρέψτε μου, είναι απαράδεκτο. Έπρεπε να παρέμβει η Πολιτεία. Αυτό και κάναμε», τόνισε.

«Μέχρι το τέλος Οκτωβρίου στη Βουλή το πλαίσιο για τους servicers»

Σε ό,τι αφορά το χρονοδιάγραμμα, ο Κυριάκος Πιερρακάκης ανέφερε ότι το νέο πλαίσιο για τους servicers αναμένεται να έρθει στη Βουλή έως το τέλος Οκτωβρίου και να εφαρμοστεί αμέσως μετά την ψήφισή του.

«Το πλαίσιο θα έρθει πάρα πολύ σύντομα. Θα ψηφιστεί στη Βουλή. Ο στόχος μας είναι μέχρι το τέλος του Οκτωβρίου να έχει έρθει», ανέφερε.

Στην ερώτηση εάν η εφαρμογή θα είναι άμεση, ο υπουργός ήταν σαφής, λέγοντας ότι «με το που θα ψηφιστεί ο νόμος, ο νόμος θα εφαρμοστεί αμέσως».

Παράλληλα, υπογράμμισε τη διαφορά ανάμεσα στον υφιστάμενο κώδικα δεοντολογίας και στο νέο νομοθετικό πλαίσιο. «Είναι άλλο πράγμα να έχεις έναν κώδικα δεοντολογίας κι άλλο πράγμα να έχεις ένα νόμο ο οποίος έχει πολύ συγκεκριμένες συνέπειες, ο οποίος τηρείται», σημείωσε.

Όπως ανέφερε, στις προβλέψεις περιλαμβάνονται και οικονομικές κυρώσεις, με «πρόστιμο μέχρι μισό εκατομμύριο ευρώ», ενώ έκανε λόγο και για ρυθμίσεις που αφορούν τους πολίτες των οποίων η συμφωνία έχει παραβιαστεί.

120 δόσεις: «Ο στόχος μας είναι μέσα στον Οκτώβριο να έχει ψηφιστεί»

Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκε και η νέα ρύθμιση των 120 δόσεων. Ο υπουργός ανέφερε ότι η ρύθμιση θα ισχύσει έως τα μέσα του 2027 και θα δίνει τη δυνατότητα ένταξης σε πολίτες με συγκεκριμένες οφειλές.

Σε ερώτηση για το πότε θα τεθεί σε εφαρμογή, ο κ. Πιερρακάκης απάντησε ότι «ο στόχος μας είναι, δεν θα σας πω συγκεκριμένη ημερομηνία, μέσα στον Οκτώβριο να έχει ψηφιστεί. Θα θέλαμε να έχει ψηφιστεί».

Εξηγώντας γιατί η νέα ρύθμιση δεν αφορά και οφειλές του 2025, ο υπουργός επικαλέστηκε την παράλληλη λειτουργία των 24 δόσεων της εφορίας. «Έχουμε 24, τα λεγόμενα 24 δόσεις της εφορίας, οι οποίες έχουν το ίδιο επιτόκιο με αυτό που θα έχουν οι 120 δόσεις», σημείωσε.

Όπως εξήγησε, «το καλύτερο το οποίο θα μπορούσε να γίνει με δεδομένη την εκτέλεση του προϋπολογισμού ήταν να πάμε τα παλαιότερα χρέη και, όπως είδατε, επεκτείναμε κατά ένα χρόνο αυτή τη διαδικασία».

«Διαρκώς πρέπει να δίνεις εργαλεία»

Αναφερόμενος στο επιτόκιο της ρύθμισης, ο υπουργός υποστήριξε ότι, παρά την αύξηση των επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, η κυβέρνηση έχει προχωρήσει σε παρεμβάσεις ώστε να διατηρείται σταθερό το επιτόκιο στις συγκεκριμένες ρυθμίσεις.

«Η κεντρική τράπεζα αυξάνει τα επιτόκια και με διαρκείς νομοθετικές μας παρεμβάσεις κρατάμε το επιτόκιο σταθερό, ενώ έχει αυξήσει τα επιτόκια, ίσα ίσα για να μπορέσουμε να βοηθήσουμε και τον κόσμο περισσότερο», ανέφερε.

Ο κ. Πιερρακάκης υπογράμμισε ότι στόχος είναι να υπάρχουν διαθέσιμα εργαλεία για όσους θέλουν να ρυθμίσουν τις οφειλές τους. «Το ζήτημα είναι να μπορείς να δίνεις εργαλεία στον κόσμο, σε αυτόν που θέλει να πληρώσει, να μπορέσει να πληρώσει», είπε.

«Διαρκώς πρέπει να δίνεις εργαλεία. Η δουλειά του κράτους δεν είναι να κουνάει το δάχτυλο. Η δουλειά του κράτους είναι να δίνει το χέρι», τόνισε χαρακτηριστικά.

Η κυβερνητική στρατηγική για το ιδιωτικό χρέος

Ο υπουργός παρουσίασε τις 120 δόσεις ως μέρος ενός ευρύτερου πλαισίου παρεμβάσεων για το ιδιωτικό χρέος, αναφέροντας τον εξωδικαστικό μηχανισμό, την αύξηση του ακατάσχετου ορίου και άλλες νομοθετικές παρεμβάσεις.

«Όλα αυτά μαζί είναι μία πολιτική, είναι μία στρατηγική», σημείωσε, συνδέοντας τις συγκεκριμένες παρεμβάσεις με τη γενικότερη οικονομική πολιτική της κυβέρνησης.

Όπως ανέφερε, η ίδια λογική αφορά τόσο το ιδιωτικό όσο και το δημόσιο χρέος, αλλά και τα μέτρα για την ενεργειακή κρίση και τις παρεμβάσεις που παρουσιάστηκαν στη ΔΕΘ. «Είτε μιλάμε για το ιδιωτικό χρέος όπου θέλουμε να βοηθήσουμε τον κόσμο να μπορέσει να στηριχθεί, είτε μιλάμε για το δημόσιο χρέος και το πώς αφαιρούμε βάρη από τις επόμενες γενιές, είτε μιλάμε για τα μέτρα της ενεργειακής κρίσης και το πώς θα προσπαθήσουμε να στηρίξουμε σε κάθε βήμα τον κόσμο, όλα αυτά είναι μία στρατηγική», ανέφερε.

Σύμφωνα με τον ίδιο, «η στρατηγική είναι τα οφέλη της ανάπτυξης για τη χώρα», με τον υπουργό να υποστηρίζει ότι στόχος είναι τα οφέλη αυτά «να γυρνάνε πίσω στον κόσμο στο μέγιστο εφικτό βαθμό».

Η απάντηση στην κριτική της αντιπολίτευσης

Ο κ. Πιερρακάκης υποστήριξε ότι η κυβέρνηση επιλέγει τον χρόνο εφαρμογής κάθε μέτρου με βάση τις συνθήκες και την εκτιμώμενη επίδρασή του.

«Κάνουμε το κάθε εργαλείο της στιγμής κατά την οποία θεωρούμε ότι θα έχει τη μέγιστη δυνατή επίδραση στον κόσμο και στην αγορά», ανέφερε.

Παράλληλα, υποστήριξε ότι ο δημοσιονομικός χώρος αποτελεί βασικό περιορισμό για τις κυβερνητικές επιλογές, λέγοντας πως πρόσθετες παρεμβάσεις χωρίς αντίστοιχη δημοσιονομική κάλυψη θα μπορούσαν, κατά την εκτίμησή του, να οδηγήσουν τη χώρα σε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος.

«Πρέπει να είμαστε πέρα από το σύνθημα. Καλά είναι τα συνθήματα, αλλά τα συνθήματα δεν λύνουν τα προβλήματα του κόσμου», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Αναφορικά με το εάν η νέα ρύθμιση των 120 δόσεων αποτελεί υιοθέτηση προτάσεων της αντιπολίτευσης, ο υπουργός απάντησε ότι η συγκεκριμένη παρέμβαση προέκυψε από τις ανάγκες που καταγράφονται στην κοινωνία και στην αγορά.

«Η δουλειά η δικιά μας είναι να ακούμε την κοινωνία, να είμαστε σε όσμωση μαζί τους και να παρεμβαίνουμε τη στιγμή κατά την οποία το κράτος μπορεί και τη στιγμή κατά την οποία αυτό έχει τη μέγιστη δυνατή επίδραση», σημείωσε.

Για πρώτη φορά μπαίνουν σαφείς προθεσμίες, συγκεκριμένα όρια και άμεσες συνέπειες όταν παραβιάζονται τα δικαιώματα των οφειλετών. Στις διμερείς ρυθμίσεις ο πιστωτής υποχρεούται να απαντά μέσα σε τρεις μήνες, η διαδικασία ολοκληρώνεται το αργότερο σε έξι μήνες και η προκαταβολή δεν μπορεί να ξεπερνά το 15% της οφειλής, όταν μέχρι σήμερα μπορούσε να φθάνει ακόμη και το 50%.

Ενισχύεται σημαντικά και η προστασία του συνεπούς οφειλέτη. Όσο τηρεί ενεργή ρύθμιση, δεν μπορούν να λαμβάνονται εις βάρος του μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης. Σε περίπτωση παραβίασης, η πράξη είναι αυτοδικαίως άκυρη, ο οφειλέτης πιστώνεται με πέντε μηνιαίες δόσεις, η ρύθμιση παρατείνεται κατά πέντε μήνες χωρίς επιβάρυνση και προβλέπονται πρόστιμα από 50.000 έως 500.000 ευρώ.

Παράλληλα, τρεις μήνες πριν από τον πλειστηριασμό, ο πιστωτής υποχρεούται να υποβάλλει κατάλληλη, βιώσιμη και τεκμηριωμένη πρόταση ρύθμισης. Ο οφειλέτης αποκτά δικαίωμα σε πλήρη εικόνα του χρέους του και, εάν τα στοιχεία δεν δοθούν εντός 45 ημερών, αναστέλλεται η τοκοφορία. Ταυτόχρονα, για ληξιπρόθεσμες οφειλές σε τράπεζες και servicers ξεκαθαρίζεται ότι έχουν ισχύ τα ανώτατα όρια οφειλών των νόμων του 2000 και 2004, θέτοντας ανώτατο όριο στη διόγκωση της οφειλής, χωρίς τους περιορισμούς που ίσχυαν μέχρι σήμερα.

Στην άλλη πλευρά, οι servicers μπαίνουν σε αυστηρότερο πλαίσιο διαφάνειας, ελέγχου και λογοδοσίας. Υποχρεώνονται σε μεγαλύτερη δημοσιοποίηση στοιχείων για τη λειτουργία και τα αποτελέσματά τους, υποβάλλουν ετήσια σχέδια στρατηγικής στην Τράπεζα της Ελλάδος, θεσπίζονται ανεξάρτητοι έλεγχοι για τιτλοποιήσεις που συνδέονται με εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου και ενισχύονται και δημοσιοποιούνται οι κυρώσεις που τους επιβάλλονται.

Οκτώ νέες παρεμβάσεις για τους οφειλέτες

1. Τέλος στις διαπραγματεύσεις χωρίς προθεσμίες . Απάντηση μέσα σε 3 μήνες, ολοκλήρωση μέσα σε 6 μήνες 

Θεσπίζεται νέα, αυτοτελής και τυποποιημένη διαδικασία διμερούς ρύθμισης, η οποία αντικαθιστά τον Κώδικα Δεοντολογίας.

Για πρώτη φορά η διαδικασία αποκτά συγκεκριμένα στάδια και δεσμευτικές προθεσμίες.

Ο οφειλέτης υποβάλλει την αίτηση και τον πλήρη φάκελό του και ο δανειστής υποχρεώνεται εντός τριών μηνών είτε να καταθέσει πρόταση βιώσιμης ρύθμισης είτε να εξηγήσει εγγράφως και τεκμηριωμένα γιατί την απορρίπτει.

Ο οφειλέτης έχει έναν μήνα για να απαντήσει και ολόκληρη η διαδικασία πρέπει να έχει ολοκληρωθεί το αργότερο σε έξι μήνες.

Με τον τρόπο αυτό μπαίνει τέλος σε μια διαδικασία που μπορούσε να παραμένει ανοιχτή επί μακρόν χωρίς σαφή κατάληξη.

2. Τρεις μήνες πριν από τον πλειστηριασμό, υποχρεωτική ,πραγματική , πρόταση ρύθμισης

Ενισχύεται ουσιαστικά η ήδη υφιστάμενη υποχρέωση του πιστωτή να υποβάλλει πρόταση ρύθμισης τουλάχιστον τρεις μήνες πριν από τον πλειστηριασμό.

Πλέον δεν αρκεί μια τυπική πρόταση. Θα πρέπει να είναι κατάλληλη, βιώσιμη και τεκμηριωμένη, με βάση την πραγματική δυνατότητα αποπληρωμής, το εισόδημα και την περιουσιακή κατάσταση του οφειλέτη.

Η πρόταση θα περιλαμβάνει συγκεκριμένα, τυποποιημένα στοιχεία, ώστε ο πολίτης να γνωρίζει με σαφήνεια τι του προτείνεται, με ποια δεδομένα και γιατί.

3. Τεκμηριωμένες προτάσεις , εναλλακτικές λύσεις, αιτιολογία όταν η απάντηση είναι αρνητική

Αλλάζει συνολικά ο τρόπος με τον οποίο διεξάγεται η διμερής διαπραγμάτευση.

Κάθε πρόταση ρύθμισης θα πρέπει να είναι έγγραφη, κατάλληλη, βιώσιμη και πλήρως τεκμηριωμένη, με σαφή αναφορά στα εισοδήματα και στην συνολική περιουσία του οφειλέτη.

Όπου υπάρχουν δύο εφικτές εναλλακτικές λύσεις, θα κατατίθενται και οι δύο στον οφειλέτη, ώστε να έχει πραγματική δυνατότητα επιλογής.

Εάν το αίτημα για ρύθμιση απορρίπτεται, ο πιστωτής δεν θα μπορεί να περιορίζεται σε μία αναιτιολόγητη άρνηση. Θα υποχρεώνεται να αιτιολογεί εγγράφως την απόφασή του.

Παράλληλα, θεσπίζεται δυνατότητα διαμεσολάβησης μέσω του Ελληνικού Χρηματοοικονομικού Μεσολαβητή.

Με απόφαση της Τράπεζας της Ελλάδος θα καθοριστούν οι ελάχιστες πληροφορίες που υποχρεωτικά θα περιλαμβάνονται στις προτάσεις, ώστε ο οφειλέτης να μπορεί να γνωρίζει ακριβώς πώς προέκυψε η προτεινόμενη ρύθμιση.

4. Πλαφόν 15% στην προκαταβολή .Τέλος στις απαιτήσεις για 30%, 40% ή ακόμη και 50%

Μπαίνει για πρώτη φορά ανώτατο όριο 15% στην προκαταβολή που μπορεί να ζητήσει πιστωτής για να προχωρήσει σε απευθείας διμερή ρύθμιση.

Μέχρι σήμερα το ύψος της προκαταβολής αποτελούσε αντικείμενο διαπραγμάτευσης και σε αρκετές περιπτώσεις οι απαιτήσεις ξεπερνούσαν το 30%, φθάνοντας ακόμη και στο 50% της οφειλής.

Αυτό αλλάζει.

Όπως ήδη υπάρχει πλαφόν 10% στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό, θεσπίζεται πλέον πλαφόν 15% και στις απευθείας διμερείς ρυθμίσεις.

5. Ισχυρή προστασία του συνεπούς οφειλέτη .Βαριές συνέπειες για όποιον παραβιάζει τη ρύθμιση

Καθιερώνεται ένα σαφές δίχτυ προστασίας για τον πολίτη που έχει ρυθμίσει την οφειλή του και τηρεί τη συμφωνία.

Όσο ο οφειλέτης είναι συνεπής σε ενεργή ρύθμιση, δεν μπορεί να βρίσκεται αντιμέτωπος με καταγγελία της ρύθμισης, διαταγή πληρωμής, κατάσχεση ή συνέχιση πλειστηριασμού.

Η ίδια προστασία ισχύει όταν μια δόση δεν καταβλήθηκε επειδή ο πιστωτής ή ο servicer δεν χορήγησε εγκαίρως τα αναγκαία στοιχεία για την πληρωμή της.

Και για πρώτη φορά η παραβίαση αυτών των κανόνων έχει άμεσο και σημαντικό κόστος.

Η παράνομη πράξη είναι αυτοδικαίως άκυρη. Επιπλέον:

• πιστώνεται υπέρ του οφειλέτη ποσό ίσο με πέντε μηνιαίες δόσεις,
• η ρύθμιση παρατείνεται κατά πέντε μήνες χωρίς καμία πρόσθετη επιβάρυνση,
• αποκαθίστανται οι συνέπειες της παράνομης ενέργειας,
• επιβάλλεται διοικητικό πρόστιμο από 50.000 έως 500.000 ευρώ στον πιστωτή,
• σε περίπτωση επανάληψης ενεργοποιούνται αυξημένες εποπτικές συνέπειες.

Ο συνεπής οφειλέτης προστατεύεται και η παραβίαση της ρύθμισης δεν μένει χωρίς συνέπειες.

6. Ο οφειλέτης θα ξέρει ακριβώς τι χρωστά , διαφορετικά «παγώνουν» οι τόκοι

Κατοχυρώνεται ρητά το δικαίωμα κάθε οφειλέτη να λαμβάνει δωρεάν, πλήρη και αναλυτική εικόνα της οφειλής του.

Θα μπορεί να ζητά τις συμβάσεις και τις τροποποιήσεις τους, ολόκληρο το ιστορικό των καταβολών, τον τρόπο υπολογισμού του επιτοκίου, καθώς και αναλυτική αποτύπωση κεφαλαίου, τόκων, προμηθειών και κάθε άλλης επιβάρυνσης.

Τα στοιχεία θα πρέπει να παρέχονται μέσα σε 45 ημέρες, εφόσον δεν είναι ήδη πλήρως διαθέσιμα στο σύστημα προσωποποιημένης πληροφόρησης.

Και η προθεσμία αυτή έχει ουσιαστική συνέπεια:

εάν ο πιστωτής δεν δώσει εγκαίρως τα στοιχεία, αναστέλλεται η τοκοφορία της οφειλής μέχρι να τα χορηγήσει πλήρως.

7. Φρένο στη χωρίς όριο διόγκωση χρεών

 Επανέρχεται, χωρίς προθεσμία υποβολής αίτησης, η προστατευτική ρύθμιση του άρθρου 39 του ν. 3259/2004.

Για δάνεια και πιστώσεις που βρίσκονται σε καθυστέρηση τουλάχιστον 90 ημερών, τίθεται σαφές ανώτατο όριο στη συνολική ληξιπρόθεσμη οφειλή. Τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης είναι υποχρεωμένες να αναπροσαρμόσουν αντίστοιχα τις απαιτήσεις τους.

Πρόκειται για ένα σαφές όριο απέναντι στη διαρκή συσσώρευση τόκων και επιβαρύνσεων. Ενα χρέος δεν μπορεί να διογκώνεται επ’ αόριστον.

8. Διευρύνεται η προστασία για οικογένειες παιδιών με αναπηρία

Επεκτείνονται τα δικαιώματα που ισχύουν για τα άτομα με αναπηρία και στους γονείς ή νόμιμους φροντιστές εξαρτώμενων τέκνων με πιστοποιημένο ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω.

Η παρέμβαση έρχεται σε συνέχεια της επιστολής της Ένωσης Σπανίων Ασθενών Ελλάδος της 11ης Σεπτεμβρίου 2026 και επεκτείνει, με τα ίδια κριτήρια, τον χαρακτηρισμό του ευάλωτου οφειλέτη στις συγκεκριμένες οικογένειες.

Οκτώ παρεμβάσεις για αυστηρότερη εποπτεία, διαφάνεια και λογοδοσία των servicers

 Το δεύτερο σκέλος του πακέτου αφορά τη λειτουργία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων.

Η βασική αλλαγή είναι ότι οι servicers θα υποχρεώνονται πλέον να δίνουν πολύ περισσότερα στοιχεία για το πώς λειτουργούν, τι διαχειρίζονται και ποια αποτελέσματα έχουν, ενώ ενισχύονται ταυτόχρονα οι έλεγχοι και οι κυρώσεις.

1.Στο φως τα οικονομικά στοιχεία και η εταιρική διακυβέρνηση

Οι servicers θα υποχρεούνται να δημοσιοποιούν σε ετήσια βάση στοιχεία για τα οικονομικά τους μεγέθη και την εταιρική τους διακυβέρνηση.

2.Διαφάνεια στα χαρτοφυλάκια και στα αποτελέσματα

Θα δημοσιοποιούνται στοιχεία για τα χαρτοφυλάκια απαιτήσεων που βρίσκονται υπό διαχείριση και τα αποτελέσματα της διαχείρισής τους.

Έτσι θα υπάρχει σαφέστερη δημόσια εικόνα για το εύρος και την αποτελεσματικότητα της δραστηριότητάς τους.

3.Στη δημοσιότητα και τα στοιχεία για τα παράπονα των δανειοληπτών

Οι εταιρείες θα υποχρεούνται να δημοσιοποιούν στοιχεία σχετικά με τα παράπονα των δανειοληπτών και τον τρόπο με τον οποίο τα χειρίζονται.

Η εξυπηρέτηση του οφειλέτη παύει έτσι να αποτελεί ένα πεδίο χωρίς λογοδοσία.

4. Κάθε χρόνο στρατηγικό σχέδιο στην Τράπεζα της Ελλάδος

Κάθε servicer θα υποβάλλει ετησίως στην Τράπεζα της Ελλάδος αναλυτικό σχέδιο στρατηγικής διαχείρισης απαιτήσεων.

Το σχέδιο θα περιλαμβάνει προβλέψεις εισπράξεων, στρατηγική ανά κατηγορία απαίτησης, διαθέσιμους πόρους, κόστος, κινδύνους και συγκεκριμένους δείκτες απόδοσης.

Η εποπτεία, επομένως, δεν θα περιορίζεται μόνο στον εκ των υστέρων έλεγχο, αλλά θα επεκτείνεται και στον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζεται η διαχείριση των απαιτήσεων.

5. Υπόλογος ο servicer σε κάθε πώληση δανείου στη δευτερογενή αγορά

Σε όλες τις πωλήσεις απαιτήσεων στη δευτερογενή αγορά θα είναι υποχρεωτική η μεσολάβηση διαχειριστή πιστώσεων.

Ο servicer θα είναι έτσι υπόλογος για το σύνολο της διαδικασίας, συμπεριλαμβανομένης της υποχρέωσης να συνεκτιμάται η αποτίμηση του δανείου κατά την αξιολόγηση των προσφορών που έχουν υποβληθεί.

6.Ανεξάρτητος ετήσιος έλεγχος εκεί όπου υπάρχει εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου

Οι servicers που διαχειρίζονται τιτλοποιήσεις συνδεδεμένες με εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου θα υπόκεινται σε ετήσιο ανεξάρτητο διαχειριστικό έλεγχο.

Ο έλεγχος θα καλύπτει, μεταξύ άλλων, τις αμοιβές και τα έξοδα των εμπλεκόμενων προσώπων και του ίδιου του διαχειριστή.

Περίληψη των πορισμάτων θα δημοσιοποιείται, ενώ η πλήρης έκθεση θα διαβιβάζεται στις αρμόδιες αρχές και στην Τράπεζα της Ελλάδος.

Όπου υπάρχει εγγύηση του Δημοσίου, ενισχύεται ο έλεγχος και η λογοδοσία.

7.Ισχυρότερες κυρώσεις , οι οποίες θα δημοσιοποιούνται 

Ενισχύεται το πλαίσιο επιβολής κυρώσεων από την Τράπεζα της Ελλάδος για παραβάσεις των νέων υποχρεώσεων.

Παράλληλα, προβλέπεται δημοσιοποίηση των κυρώσεων που επιβάλλονται.

Έτσι η κύρωση δεν θα έχει μόνο οικονομικό και εποπτικό αποτέλεσμα αλλά θα συνοδεύεται και από δημόσια λογοδοσία.

8.Ενισχύεται και η εποπτική αρμοδιότητα του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών

Αναγνωρίζεται ρητά η εποπτική αρμοδιότητα του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών ως προς τα στοιχεία που υποχρεούνται να δημοσιεύουν οι servicers στην Ηλεκτρονική Πλατφόρμα Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων.

Πρόκειται ιδίως για πληροφορίες σχετικά με συναλλαγές μη εξυπηρετούμενων δανείων που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί ή πρόκειται να πραγματοποιηθούν.

Ειδικότερα, η συνολική αξία των συγκεκριμένων δανείων διαμορφώθηκε στα 79,653 δισ. ευρώ στο τέλος του β΄ τριμήνου του 2026, έναντι 79,595 δισ. ευρώ στο τέλος του προηγούμενου τριμήνου.

Σε τριμηνιαία βάση καταγράφηκε αύξηση κατά 59 εκατ. ευρώ, με το συνολικό χαρτοφυλάκιο των υπό διαχείριση δανείων να παραμένει κοντά στο επίπεδο των 80 δισ. ευρώ.

Δάνεια προς επιχειρήσεις

Η ονομαστική αξία των υπό διαχείριση επιχειρηματικών δανείων αυξήθηκε σε 28.150 εκατ. ευρώ στο τέλος του β΄ τριμήνου του 2026, από 27.800 εκατ. ευρώ στο τέλος του προηγούμενου τριμήνου. Αναλυτικότερα, η ονομαστική αξία των δανείων προς τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις (ΜΧΕ) αυξήθηκε κατά 350 εκατ. ευρώ και διαμορφώθηκε σε 28.148 εκατ. ευρώ στο τέλος του β΄ τριμήνου του 2026. Από τα υπό διαχείριση δάνεια προς τις ΜΧΕ, ποσό 9.817 εκατ. ευρώ αφορά δάνεια προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ).

Η ονομαστική αξία των υπό διαχείριση δανείων προς λοιπά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα παρέμεινε αμετάβλητη στο 1 εκατ. ευρώ στο τέλος του β΄ τριμήνου του 2026.

Δάνεια προς ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες και ατομικές επιχειρήσεις

Η ονομαστική αξία των υπό διαχείριση δανείων προς ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες και ατομικές επιχειρήσεις μειώθηκε κατά 105 εκατ. ευρώ έναντι του προηγούμενου τριμήνου και διαμορφώθηκε σε 9.988 εκατ. ευρώ στο τέλος του β΄ τριμήνου του 2026.

Δάνεια προς ιδιώτες και ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα

Η ονομαστική αξία των υπό διαχείριση δανείων προς ιδιώτες και ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα μειώθηκε κατά 187 εκατ. ευρώ έναντι του προηγούμενου τριμήνου και διαμορφώθηκε σε 41.515 εκατ. ευρώ στο τέλος του β΄ τριμήνου του 2026. Αναλυτικότερα, τα υπό διαχείριση καταναλωτικά δάνεια παρουσίασαν μείωση κατά 24 εκατ. ευρώ και διαμορφώθηκαν σε 16.218 εκατ. ευρώ. Τα υπό διαχείριση στεγαστικά δάνεια παρουσίασαν μείωση κατά 172 εκατ. ευρώ και διαμορφώθηκαν σε 24.961 εκατ. ευρώ.

Οι τρεις αλλαγές που εξετάζονται

Στο τραπέζι βρίσκεται κατ' αρχάς η θέσπιση συγκεκριμένων προθεσμιών μέσα στις οποίες οι servicers θα πρέπει να υποβάλλουν προτάσεις ρύθμισης στους οφειλέτες. Μια τέτοια αλλαγή θα μπορούσε να περιορίσει τις μεγάλες καθυστερήσεις και να δημιουργήσει σαφέστερο πλαίσιο επικοινωνίας μεταξύ των δύο πλευρών.Δεύτερη παρέμβαση που εξετάζεται αφορά τους εγγυητές δανείων, για τους οποίους αναζητείται ευνοϊκότερη αντιμετώπιση. Το ζήτημα θεωρείται σημαντικό, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις οι εγγυητές βρίσκονται αντιμέτωποι με απαιτήσεις για οφειλές για τις οποίες είχαν αναλάβει υποχρεώσεις πολλά χρόνια νωρίτερα.Η τρίτη και ενδεχομένως πιο ενδιαφέρουσα αλλαγή αφορά την πιθανή επιβολή «πλαφόν» στους τόκους που επιβαρύνουν τα δάνεια. Το μέτρο βρίσκεται ακόμη υπό εξέταση και οι τελικές αποφάσεις θα πρέπει να διαμορφωθούν έτσι ώστε οι ρυθμίσεις να παραμένουν βιώσιμες.

Περισσότερη διαφάνεια στους servicers

Σημαντικό μέρος του νέου πλαισίου αναμένεται να αφορά τη λειτουργία των servicers. Η κυβέρνηση επιδιώκει μεγαλύτερη διαφάνεια και καλύτερη ενημέρωση των οφειλετών, αξιοποιώντας και τις καταγγελίες που έχει συγκεντρώσει η Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα.Από την πλευρά τους, οι εταιρείες διαχείρισης επισημαίνουν ότι σε αρκετές περιπτώσεις δεν διαθέτουν ούτε βασικά στοιχεία επικοινωνίας των οφειλετών, γεγονός που δυσκολεύει την υποβολή προτάσεων ρύθμισης.

Τι ισχύει για τον εξωδικαστικό μηχανισμό

Οι νέες κινήσεις έρχονται μετά τις αλλαγές που έχουν ήδη γίνει στον εξωδικαστικό μηχανισμό, μέσω των οποίων διευρύνθηκε η περίμετρος των οφειλετών για τους οποίους οι προτεινόμενες ρυθμίσεις γίνονται υποχρεωτικές για τους πιστωτές.Παράλληλα, το οικονομικό επιτελείο θέλει οι νέες παρεμβάσεις να μη δημιουργήσουν προβλήματα στις κρατικές εγγυήσεις του προγράμματος «Ηρακλής», μέσω του οποίου πραγματοποιήθηκε μεγάλο μέρος της εξυγίανσης των τραπεζικών ισολογισμών.

Το επόμενο διάστημα θα είναι επομένως καθοριστικό για τους δανειολήπτες. Οι τελικές αποφάσεις θα δείξουν εάν οι αλλαγές μπορούν να οδηγήσουν σε περισσότερες βιώσιμες ρυθμίσεις, μικρότερες επιβαρύνσεις και ταχύτερη αποκλιμάκωση του ιδιωτικού χρέους, χωρίς να δημιουργούνται νέες επισφάλειες στο χρηματοπιστωτικό σύστημα.

]]> https://www.moneypress.gr/mikri-apoklimakosi-sta-daneia-ypo-dia/ Fri, 19 Jun 2026 10:40:47 +0000 https://www.moneypress.gr/?p=215591 Οριακή μείωση κατέγραψε το χαρτοφυλάκιο δανείων του ιδιωτικού τομέα που διαχειρίζονται οι εγχώριες Εταιρείες Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις (ΕΔΑΔΠ) και έχουν μεταβιβαστεί σε εξειδικευμένα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα του εξωτερικού κατά το πρώτο τρίμηνο του 2026.

Συγκεκριμένα, η ονομαστική αξία των δανείων μειώθηκε κατά 118 εκατ. ευρώ, καθώς διαμορφώθηκε στα 79,595 δισ. ευρώ στο τέλος Μαρτίου 2026, έναντι 79,712 δισ. ευρώ στο τέλος του προηγούμενου τριμήνου.

Η εξέλιξη αυτή υποδηλώνει τη συνέχιση της σταδιακής αποκλιμάκωσης των χαρτοφυλακίων μη εξυπηρετούμενων απαιτήσεων που έχουν μεταφερθεί εκτός τραπεζικών ισολογισμών μέσω τιτλοποιήσεων και πωλήσεων δανείων τα προηγούμενα χρόνια.

Παρά τη μείωση, το συνολικό ύψος των δανείων που βρίσκονται υπό διαχείριση παραμένει ιδιαίτερα υψηλό, κοντά στα 80 δισ. ευρώ, επιβεβαιώνοντας ότι οι εταιρείες διαχείρισης εξακολουθούν να διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στη διαδικασία ανάκτησης απαιτήσεων και εξυγίανσης του ιδιωτικού χρέους στην ελληνική οικονομία.

Δάνεια προς επιχειρήσεις

Η ονομαστική αξία των υπό διαχείριση επιχειρηματικών δανείων μειώθηκε σε 27.800 εκατ. ευρώ στο τέλος του α΄ τριμήνου του 2026, από 27.869 εκατ. ευρώ στο τέλος του προηγούμενου τριμήνου. Αναλυτικότερα, η ονομαστική αξία των δανείων προς τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις (ΜΧΕ) μειώθηκε κατά 40 εκατ. ευρώ και διαμορφώθηκε σε 27.798 εκατ. ευρώ στο τέλος του α΄ τριμήνου του 2026. Από τα υπό διαχείριση δάνεια προς τις ΜΧΕ, ποσό 9.648 εκατ. ευρώ αφορά δάνεια προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ).

Η ονομαστική αξία των υπό διαχείριση δανείων προς λοιπά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα μειώθηκε στο 1 εκατ. ευρώ στο τέλος του α΄ τριμήνου του 2026.

Δάνεια προς ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες και ατομικές επιχειρήσεις

Η ονομαστική αξία των υπό διαχείριση δανείων προς ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες και ατομικές επιχειρήσεις μειώθηκε κατά 35 εκατ. ευρώ έναντι του προηγούμενου τριμήνου και διαμορφώθηκε σε 10.093 εκατ. ευρώ στο τέλος του α΄ τριμήνου του 2026.

Δάνεια προς ιδιώτες και ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα

Η ονομαστική αξία των υπό διαχείριση δανείων προς ιδιώτες και ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα μειώθηκε κατά 13 εκατ. ευρώ έναντι του προηγούμενου τριμήνου και διαμορφώθηκε σε 41.702 εκατ. ευρώ στο τέλος του α΄ τριμήνου του 2026. Αναλυτικότερα, τα υπό διαχείριση καταναλωτικά δάνεια παρουσίασαν αύξηση κατά 45 εκατ. ευρώ και διαμορφώθηκαν σε 16.242 εκατ. ευρώ. Τα υπό διαχείριση στεγαστικά δάνεια παρουσίασαν μείωση κατά 50 εκατ. ευρώ και διαμορφώθηκαν σε 25.133 εκατ. ευρώ.

Πίνακας: Υπό διαχείριση δάνεια κατοίκων εσωτερικού από τις ΕΔΑΔΠ, η κυριότητα των οποίων έχει μεταβιβαστεί σε εταιρίες του εξωτερικού

(Ονομαστική αξία, υπόλοιπα τέλους περιόδου, σε εκατ. ευρώ)

Η εξέλιξη έρχεται μετά τη δημοσίευση της υπ’ αριθμ. 6/2026 απόφασης της Πλήρους Ολομέλειας του Αρείου Πάγου, η οποία έδωσε οριστική απάντηση σε προδικαστικό ερώτημα σχετικά με τον τρόπο εκτοκισμού των ρυθμίσεων του άρθρου 9 παρ. 2 του ν. 3869/2010.

Τι έκρινε ο Άρειος Πάγος

Σύμφωνα με την απόφαση, ο υπολογισμός των τόκων πρέπει να γίνεται επί της εκάστοτε μηνιαίας δόσης και όχι επί του συνολικού οφειλόμενου κεφαλαίου, όπως είχε υποστηριχθεί σε ορισμένες περιπτώσεις. Η ερμηνεία αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για χιλιάδες δανειολήπτες που έχουν ενταχθεί στις προστατευτικές διατάξεις του νόμου Κατσέλη.

Η Ένωση Εταιρειών Διαχείρισης Απαιτήσεων από Δάνεια και Πιστώσεις ανακοίνωσε ότι οι εταιρείες-μέλη της αποδέχονται πλήρως την απόφαση και θα την εφαρμόσουν άμεσα και χωρίς καμία επιφύλαξη ως προς την ουσία της.

Το ζήτημα που παραμένει ανοιχτό

Παρά τη σαφή κατεύθυνση του Ανώτατου Δικαστηρίου, οι servicers επισημαίνουν ότι εξακολουθεί να υπάρχει ένα κρίσιμο τεχνικό και νομικό ζήτημα που απαιτεί περαιτέρω διευκρίνιση. Αυτό αφορά τη χρονική διάρκεια για την οποία θα εκτοκίζεται κάθε μηνιαία δόση, καθώς έχουν διατυπωθεί διαφορετικές ερμηνείες από νομικούς και επαγγελματικούς φορείς.

Όπως τονίζουν, η αποσαφήνιση του συγκεκριμένου σημείου είναι απαραίτητη προκειμένου να καταστεί δυνατή η πλήρης και ομοιόμορφη εφαρμογή της απόφασης τόσο σε νομικό όσο και σε τεχνικό επίπεδο.

Η αναφορά στον «Ηρακλή» και το δημόσιο συμφέρον

Η Ένωση υπενθυμίζει ότι οι εταιρείες διαχείρισης έχουν θεσμική και συμβατική υποχρέωση να προσδιορίζουν με ακρίβεια τις οφειλές και να προχωρούν στην είσπραξή τους, στο πλαίσιο των συμβάσεων διαχείρισης που έχουν αναλάβει μέσω των τιτλοποιήσεων του προγράμματος «Ηρακλής».

Όπως σημειώνεται, η υποχρέωση αυτή συνδέεται άμεσα με την προστασία του δημοσίου συμφέροντος και των φορολογουμένων, καθώς το Ελληνικό Δημόσιο έχει παράσχει εγγυήσεις στα σχετικά σχήματα τιτλοποίησης.

Τι πρέπει να κάνουν οι δανειολήπτες

Μέχρι να δοθούν οι αναγκαίες διευκρινίσεις για την πρακτική εφαρμογή της απόφασης, οι εταιρείες διαχείρισης καλούν τους δανειολήπτες που έχουν ενταχθεί στον νόμο Κατσέλη να συνεχίσουν να καταβάλλουν κανονικά το ποσό που αντιστοιχεί στο κεφάλαιο της μηνιαίας δόσης τους.

Η στάση αυτή αποσκοπεί στην αποφυγή νέων εκκρεμοτήτων και στην ομαλή μετάβαση στο νέο πλαίσιο που διαμορφώνει η απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου, η οποία αναμένεται να επηρεάσει χιλιάδες ενεργές ρυθμίσεις στεγαστικών και καταναλωτικών δανείων.

Η συνολική αξία των δανείων αυτής της κατηγορίας αυξήθηκε σε 80,020 δισ. ευρώ στο τέλος του δ΄ τριμήνου του 2025, έναντι 79,416 δισ. ευρώ το προηγούμενο τρίμηνο.

Είχε προηγηθεί μείωση κατά 298 εκατ. ευρώ παρουσίασε, το γ΄ τρίμηνο του 2025, της ονομαστικής αξίας των δανείων του ιδιωτικού τομέα του εσωτερικού, τα οποία διαχειρίζονται οι εγχώριες ΕΔΑΔΠ.

Δάνεια προς επιχειρήσεις

Η ονομαστική αξία των υπό διαχείριση επιχειρηματικών δανείων αυξήθηκε σε 28.176 εκατ. ευρώ στο τέλος του δ΄ τριμήνου του 2025, από 27.584 εκατ. ευρώ στο τέλος του προηγούμενου τριμήνου. Αναλυτικότερα, η ονομαστική αξία των δανείων προς τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις (ΜΧΕ) αυξήθηκε κατά 593 εκατ. ευρώ και διαμορφώθηκε σε 28.146 εκατ. ευρώ στο τέλος του δ΄ τριμήνου του 2025. Από τα υπό διαχείριση δάνεια προς τις ΜΧΕ, ποσό 10.137 εκατ. ευρώ αφορά δάνεια προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ).

Η ονομαστική αξία των υπό διαχείριση δανείων προς λοιπά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα παρέμεινε αμετάβλητη στα 31 εκατ. ευρώ στο τέλος του δ΄ τριμήνου του 2025.

Δάνεια προς ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες και ατομικές επιχειρήσεις

Η ονομαστική αξία των υπό διαχείριση δανείων προς ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες και ατομικές επιχειρήσεις αυξήθηκε κατά 68 εκατ. ευρώ έναντι του προηγούμενου τριμήνου και διαμορφώθηκε σε 10.535 εκατ. ευρώ στο τέλος του δ΄ τριμήνου του 2025.

Δάνεια προς ιδιώτες και ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα

Η ονομαστική αξία των υπό διαχείριση δανείων προς ιδιώτες και ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα μειώθηκε κατά 57 εκατ. ευρώ έναντι του προηγούμενου τριμήνου και διαμορφώθηκε σε 41.308 εκατ. ευρώ στο τέλος του δ΄ τριμήνου του 2025. Αναλυτικότερα, τα υπό διαχείριση καταναλωτικά δάνεια παρουσίασαν αύξηση κατά 28 εκατ. ευρώ και διαμορφώθηκαν σε 15.790 εκατ. ευρώ. Τα υπό διαχείριση στεγαστικά δάνεια παρουσίασαν μείωση κατά 72 εκατ. ευρώ και διαμορφώθηκαν σε 25.182 εκατ. ευρώ.

Πίνακας: Υπό διαχείριση δάνεια κατοίκων εσωτερικού από τις ΕΔΑΔΠ, η κυριότητα των οποίων έχει μεταβιβαστεί σε εταιρίες του εξωτερικού

Από τις κατηγορίες αυτές, η ονομαστική αξία των υπό διαχείριση επιχειρηματικών δανείων μειώθηκε από τρίμηνο σε τρίμηνο κατά 377 εκατ. ευρώ, ενώ κατά 689 εκατ. ευρώ αυξήθηκε η ονομαστική αξία των υπό διαχείριση δανείων που αφορούν σε ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες και ατομικές επιχειρήσεις. Όσο για τα δάνεια των ιδιωτών, η ονομαστική τους αξία μειώθηκε κατά 610 εκατ. ευρώ έναντι του β΄ τριμήνου 2025. Αναλυτικότερα, τα υπό διαχείριση καταναλωτικά δάνεια παρουσίασαν μείωση κατά 492 εκατ. ευρώ και διαμορφώθηκαν σε 15,762 δισ. ευρώ, ενώ τα υπό διαχείριση στεγαστικά δάνεια μειώθηκαν κατά 116 εκατ. ευρώ και διαμορφώθηκαν σε 25,254 δισ. ευρώ.

Οι οφειλέτες προτιμούν τις διμερείς ρυθμίσεις

Η πίτα των μη εξυπηρετούμενων δανείων που διαχειρίζονται οι servicers με σκοπό να τα εξυγιάνουν και να τα επιστρέψουν πίσω στο τραπεζικό σύστημα, αποτελείται κατά 52% από δάνεια νοικοκυριών (61% στεγαστικά και 39% καταναλωτικά), κατά 35% από δάνεια επιχειρήσεων και 13% από δάνεια ελευθέρων επαγγελματιών, αγροτών και ατομικών επιχειρήσεων. Η συντριπτική πλειοψηφία των παραπάνω δανείων βρίσκεται συγκεντρωμένη στους τέσσερις μεγάλους servicers (doValue: 32,2%, Intrum: 30,8%, Cepal: 25,4%, QQuant: 7,6% και λοιποί: 4,1%), οι οποίοι έχουν εντείνει τις ρυθμίσεις.

Μάλιστα, όπως προκύπτει από τα στοιχεία που δημοσιεύει το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών (Γενική Γραμματεία Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους), οι δανειολήπτες με οφειλές φαίνεται να προτιμούν τις διμερείς ρυθμίσεις με τους servicers περισσότερο από τις ρυθμίσεις μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας του εξωδικαστικού μηχανισμού. Τα συγκεντρωτικά στοιχεία του εννεαμήνου 2025 για την εξέλιξη των ρυθμίσεων δείχνουν ότι οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων έχουν ρυθμίσει απευθείας με τους οφειλέτες 48.223 δάνεια, ύψους 2,3 δισ. ευρώ, ενώ την ίδια περίοδο, μέσω του εξωδικαστικού ρυθμίστηκαν οφειλές 14.534 οφειλετών, συνολικής αξίας 4,5 δισ. ευρώ (μάλιστα το τελικό ποσό είναι αρκετά μικρότερο, αν αναλογιστεί κανείς ότι τα 2/3 των ρυθμίσεων του εξωδικαστικού είναι οφειλές προς το Δημόσιο και το 1/3 δάνεια, ενώ οι διμερείς ρυθμίσεις αφορούν εξ ολοκλήρου σε δάνεια).

Το 20% των ανακτήσεων από πλειστηριασμούς

Οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων θα πατήσουν «γκάζι» στις ρυθμίσεις οφειλών το 2026, αξιοποιώντας περαιτέρω την Τεχνητή Νοημοσύνη, προκειμένου α) να δώσουν περισσότερες βιώσιμες λύσεις στους οφειλέτες, β) να επιταχύνουν την διάθεση ακινήτων στην αγορά και γ) να ανεβάσουν τα ποσοστά ανακτήσεων από τις τιτλοποιήσεις του «Ηρακλή». Μέχρι στιγμής η «συνταγή» για τη διευθέτηση των μη εξυπηρετούμενων δανείων που ακολουθούν οι servicers περιλαμβάνει αναλογία 80% ρυθμίσεων και 20% πλειστηριασμών. Καθώς το οικονομικό κλίμα βελτιώνεται και παράλληλα στόχος είναι να ενισχυθούν οι ανακτήσεις οφειλών και να εξυγιανθούν πλήρως οι «κόκκινοι» δανειολήπτες, οι εταιρείες διαχείρισης θα αυξήσουν περαιτέρω τις ρυθμίσεις οφειλών το 2026, με στόχο η αναλογία τους να φτάσει στο 90% από 80% σήμερα και αντίστοιχα να μειωθεί η διενέργεια πλειστηριασμών στο 10% από 20%. Πηγές από την αγορά των servicers αναφέρουν ότι οι στόχοι των ανακτήσεων σε επίπεδο μεγάλων επιχειρήσεων και συναινετικών ρυθμίσεων έχουν σε γενικές γραμμές επιτευχθεί. Πρόβλημα εντοπίζεται στις ρευστοποιήσεις των καλυμμάτων, όπου οι ανακτήσεις υπολείπονται των προσδοκιών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, η συνολική αξία των δανείων αυτής της κατηγορίας μειώθηκε σε 79.416 εκατ. ευρώ στο τέλος του γ΄ τριμήνου του 2025, έναντι 79.714 εκατ. ευρώ το προηγούμενο τρίμηνο.

Δάνεια προς επιχειρήσεις

Η ονομαστική αξία των υπό διαχείριση επιχειρηματικών δανείων μειώθηκε σε 27.584 εκατ. ευρώ στο τέλος του γ΄ τριμήνου του 2025, από 27.961 εκατ. ευρώ στο τέλος του προηγούμενου τριμήνου. Αναλυτικότερα, η ονομαστική αξία των δανείων προς τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις (ΜΧΕ) μειώθηκε κατά 377 εκατ. ευρώ και διαμορφώθηκε σε 27.553 εκατ. ευρώ στο τέλος του γ΄ τριμήνου του 2025. Από τα υπό διαχείριση δάνεια προς τις ΜΧΕ, ποσό 8.435 εκατ. ευρώ αφορά δάνεια προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ).

Η ονομαστική αξία των υπό διαχείριση δανείων προς λοιπά χρηματοπιστωτικά ιδρύματα παρέμεινε αμετάβλητη στα 31 εκατ. ευρώ στο τέλος του γ΄ τριμήνου του 2025.

Δάνεια προς ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες και ατομικές επιχειρήσεις

Η ονομαστική αξία των υπό διαχείριση δανείων προς ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες και ατομικές επιχειρήσεις αυξήθηκε κατά 689 εκατ. ευρώ έναντι του προηγούμενου τριμήνου και διαμορφώθηκε σε 10.467 εκατ. ευρώ στο τέλος του γ΄ τριμήνου του 2025.

Δάνεια προς ιδιώτες και ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα

Η ονομαστική αξία των υπό διαχείριση δανείων προς ιδιώτες και ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα μειώθηκε κατά 610 εκατ. ευρώ έναντι του προηγούμενου τριμήνου και διαμορφώθηκε σε 41.365 εκατ. ευρώ στο τέλος του γ΄ τριμήνου του 2025. Αναλυτικότερα, τα υπό διαχείριση καταναλωτικά δάνεια παρουσίασαν μείωση κατά 492 εκατ. ευρώ και διαμορφώθηκαν σε 15.762 εκατ. ευρώ. Τα υπό διαχείριση στεγαστικά δάνεια παρουσίασαν μείωση κατά 116 εκατ. ευρώ και διαμορφώθηκαν σε 25.254 εκατ. ευρώ.