Μέχρι πρόσφατα, προϊόντα αξίας έως 800 δολαρίων μπορούσαν να εισάγονται στις ΗΠΑ χωρίς να επιβαρύνονται με δασμούς. Πλέον, οι παραγγελίες των Temu και Shein θα επιβαρύνονται με δασμούς που φτάνουν έως και το 120% ή με σταθερή χρέωση 100 δολαρίων, η οποία από τον Ιούνιο αναμένεται να αυξηθεί στα 200 δολάρια.

Η απαλλαγή από τους δασμούς για τις μικρές εισαγωγές (έως 800 δολάρια) ήταν καθοριστική για τις εταιρείες, γιατί τους επέτρεπε να διατηρούν χαμηλές τις τιμές των προϊόντων που έστελναν από την Κίνα. Όμως, όταν αυτή η πολιτική άλλαξε, οι τιμές των προϊόντων που έστελναν οι Temu και Shein από την Κίνα αυξήθηκαν σε μεγάλο βαθμό. Για να προσαρμοστεί σε αυτές τις νέες συνθήκες, η Temu αποφάσισε να σταματήσει τις αποστολές από την Κίνα και να συνεργαστεί με αμερικανικές αποθήκες για την αποστολή των προϊόντων της.

Αυτή η αλλαγή αναμένεται να υποστηριχθεί από πολλές ομάδες που διαφωνούν με την παλιά πολιτική. Ανάμεσά τους είναι Αμερικανοί πολιτικοί, συνδικάτα και καταστηματάρχες, οι οποίοι θεωρούν ότι οι εταιρείες Temu και Shein εκμεταλλεύτηκαν την παλιά πολιτική, βλάπτοντας τις τοπικές επιχειρήσεις και γεμίζοντας την αγορά με παράνομα ή παραποιημένα προϊόντα.

Παρά τις νέες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι Temu και Shein στον τομέα του εμπορίου, ειδικοί ε θέματα ηλεκτρονικού εμπορίου και εφοδιαστικής αλυσίδας ανέφεραν στο CNBC ότι οι εταιρείες «παραμένουν σε θέση να ανταγωνίζονται με τους αντιπάλους τους στις Ηνωμένες Πολιτείες».

Η Ντέμπορα Γουέινσβιγκ, διευθύνουσα σύμβουλος και ιδρύτρια της Coresight Research, δήλωσε: «Μην τις υποτιμάτε καθόλου. Οι κινεζικές εταιρείες ηλεκτρονικού εμπορίου είναι ικανές να προσαρμόζονται γρήγορα. Έχουν σχέδια έκτακτης ανάγκης και έχουν ήδη λάβει τα μέτρα για να καλύψουν τους δασμούς, ενισχύοντας τα περιθώρια κέρδους τους».

«Προσωπικά, πιστεύω ότι στις Ηνωμένες Πολιτείες ο τομέας του ηλεκτρονικού εμπορίου έχει πλέον εξελιχθεί με τρόπο που ευνοεί τις εταιρείες Temu και Shein. Δεν θα με εξέπληττε καθόλου αν, στην πραγματικότητα, οι εταιρείες αυτές συνεχίσουν να μεγαλώνουν εις βάρος των ανταγωνιστών τους», πρόσθεσε η Γουέινσβιγκ, η εταιρεία της οποίας ασχολείται με έρευνες και παροχή συμβουλών, συνεργάζεται με πελάτες από διάφορους τομείς, όπως η τεχνολογία, το λιανικό εμπόριο και η εφοδιαστική αλυσίδα.

Η εφαρμογή δασμών στις μικρές εισαγωγές ήταν αναμενόμενη, καθώς ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, είχε αναστείλει προσωρινά την απόφαση αυτή τον Φεβρουάριο. Για να προετοιμαστούν, οι εταιρείες Temu και Shein είχαν ήδη αρχίσει να σχεδιάζουν νέες στρατηγικές για την αμερικανική αγορά.

Ο Σκοτ Μίλερ, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας συμβούλων ηλεκτρονικού εμπορίου pdPlus, δήλωσε στο CNBC ότι η Shein και η Temu «θα συνεχίσουν να προσθέτουν προϊόντα από Αμερικανούς προμηθευτές στις πλατφόρμες τους, ώστε να τα προστατεύσουν από τους νέους δασμούς».

«Πολλοί από τους προμηθευτές που συνεργάζονται σήμερα με την Temu και τη Shein βρίσκονται στην Κίνα ή σε γειτονικές χώρες, αλλά αυτό δεν ισχύει για όλους. Οι αμερικανικές τοπικές εταιρείες εντάσσονται στις πλατφόρμες αυτές με αυξανόμενο ρυθμό… αρκετοί από τους πελάτες μας έχουν ήδη αρχίσει να συνεργάζονται ή βρίσκονται στη διαδικασία να ενταχθούν, μόλις τους τελευταίους μήνες», δήλωσε ο ίδιος.

«Αν και οι πωλητές που χρησιμοποιούν τις πλατφόρμες για να πουλήσουν τα προϊόντα τους θα κερδίζουν λιγότερο σε σχέση με αυτούς που στέλνουν τα προϊόντα απευθείας από την Κίνα, μπορούν παρόλα αυτά να παραμείνουν ανταγωνιστικοί στην αγορά», σύμφωνα με τον Μίλερ.

Πρόσθεσε επίσης ότι, ειδικά στην περίπτωση της Temu, πολλοί πωλητές επιλέγουν να συνεργαστούν με την πλατφόρμα «επειδή προσφέρει χαμηλότερες χρεώσεις, μικρότερο ανταγωνισμό και πιο άμεση βοήθεια στην ένταξη και στην ανάπτυξη των πωλήσεών τους». Σύμφωνα με τον Μίλερ, όλα αυτά τα πλεονεκτήματα κάνουν την Temu «πιο ελκυστική» σε σύγκριση με την Amazon, η οποία θεωρείται πιο «απαιτητική και ανταγωνιστική» για τους νέους πωλητές.

Τις τελευταίες ημέρες, η εταιρεία Temu — θυγατρική του κινεζικού κολοσσού ηλεκτρονικού εμπορίου PDD Holdings — ξεκίνησε να διαθέτει αποκλειστικά προϊόντα τα οποία αποστέλλονται σε αγοραστές στις Ηνωμένες Πολιτείες από τοπικές αποθήκες.

Παρόλο που πολλά από αυτά τα προϊόντα εξακολουθούν να παράγονται στην Κίνα, μεταφέρονται αρχικά σε αποθήκες στις ΗΠΑ με ομαδική αποστολή. Σύμφωνα με ειδικούς, οι αποστολές αυτές υπόκεινται σε δασμούς, ωστόσο επωφελούνται από τις οικονομίες κλίμακας.

Σύμφωνα με τον Χένρι Τζιν, αναπληρωτή καθηγητή διαχείρισης εφοδιαστικής αλυσίδας στο Πανεπιστήμιο του Μαϊάμι, η νέα στρατηγική της Temu «ενδέχεται να οδηγήσει σε περιορισμό της ποικιλίας των διαθέσιμων προϊόντων στην πλατφόρμα». Ωστόσο, όπως ο ίδιος σημειώνει, η εταιρεία ενδέχεται να επανέλθει στο μοντέλο των απευθείας αποστολών από την Κίνα, ανάλογα με τις εξελίξεις στις εμπορικές σχέσεις μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κίνας.

Η Shein, παράλληλα, συνεχίζει να επεκτείνει την εφοδιαστική της αλυσίδα, αναπτύσσοντας παραγωγικές μονάδες σε χώρες όπως η Τουρκία, το Μεξικό και η Βραζιλία, ενώ φέρεται να εξετάζει και την είσοδό της στην αγορά του Βιετνάμ.

«Η Shein, παρότι εξακολουθεί, σε μεγάλο βαθμό, να αποστέλλει τα προϊόντα της απευθείας από την Κίνα, έχει τη δυνατότητα να απορροφήσει το κόστος των δασμών πιο αποτελεσματικά, λόγω των εξαιρετικά υψηλών περιθωρίων κέρδους που αποκομίζει από το βασικό της επιχειρηματικό μοντέλο, το οποίο βασίζεται στη γρήγορη και οικονομική μόδα», δήλωσε ο Τζιν.

«Αν υπάρχει ένα πράγμα στο οποίο οι κινεζικές εταιρείες είναι καλές, αυτό είναι η ικανότητά τους να λειτουργούν με ελάχιστο περιθώριο κέρδους, ακόμα και σε εξαιρετικά ανταγωνιστικές ή δυσμενείς συνθήκες», πρόσθεσε.

Ανταγωνιστικές τιμές
Πέρα από τα σχέδια έκτακτης ανάγκης, οι εμπειρογνώμονες δήλωσαν ότι η εμπορική πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ ενδέχεται να συνεχίσει να συμβάλλει στην αύξηση των τιμών των προϊόντων των Temu και Shein.

Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας ανάλυσης αγοράς Coresight, κατά το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Απριλίου παρατηρήθηκαν αυξήσεις τιμών σε διάφορες κατηγορίες προϊόντων στο Shein, οι οποίες κυμάνθηκαν μεταξύ 5% και 50%.

Παρά τις προκλήσεις, πολλοί ειδικοί στον τομέα του ηλεκτρονικού εμπορίου εκτιμούν ότι οι πλατφόρμες Temu και Shein θα συνεχίσουν να διατηρούν ανταγωνιστικά επίπεδα τιμών.

Η Temu, η οποία είχε ήδη προχωρήσει σε αυξήσεις τιμών για παραγγελίες που αποστέλλονταν απευθείας από την Κίνα, δήλωσε την Τρίτη στο CNBC ότι «οι τιμές για τους καταναλωτές στις Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν σταθερές, καθώς η πλατφόρμα περνά σταδιακά σε ένα μοντέλο διανομής μέσω τοπικών αποθηκών».

Η Γουέινσβιγκ της Coresight δήλωσε ότι οι πλατφόρμες Temu και Shein κατάφερναν στο παρελθόν να προσφέρουν προϊόντα «σε τιμές έως και τρεις φορές χαμηλότερες από εκείνες της Amazon για παρόμοια είδη». Έτσι, ακόμη και στην περίπτωση που οι τιμές υπερδιπλασιαστούν προκειμένου να αντισταθμιστεί το κόστος των δασμών, πολλά προϊόντα θα εξακολουθούν να είναι φθηνότερα σε σύγκριση με εκείνα που διατίθενται μέσω αμερικανικών ιστοσελίδων ηλεκτρονικού εμπορίου ή παραδοσιακών καταστημάτων λιανικής.

Ο Τζέισον Γουόνγκ, στέλεχος της Temu που ασχολείται με την εφοδιαστική των προϊόντων στο Χονγκ Κονγκ, αναφέρθηκε σε αυτή τη στρατηγική μιλώντας στο CNBC τον προηγούμενο μήνα. Χαρακτηριστικά, παρομοίασε την Temu με ένα «κατάστημα του ενός δολαρίου», εξηγώντας ότι, ακόμη κι αν οι τιμές αυξηθούν από 1 σε 2 δολάρια, «η πλατφόρμα διατηρεί τον χαρακτήρα της ως εξαιρετικά οικονομική λύση για τους καταναλωτές».

Οι δασμοί που επέβαλε η κυβέρνηση Τραμπ φαίνεται να έχουν επίσης επηρεάσει αρνητικά και τις τιμές των προϊόντων που διαθέτουν οι αμερικανικοί λιανοπωλητές και πλατφόρμες, όπως η Amazon.

Άλλα πλεονεκτήματα
Όταν η εταιρεία Forever 21 υπέβαλε αίτηση για προστασία από πτώχευση νωρίτερα φέτος, απέδωσε μέρος των οικονομικών της δυσκολιών στην απαλλαγής των Shein και Temu από τους δασμούς, υποστηρίζοντας ότι αυτή η πρακτική «υπονόμευσε» τη λειτουργία της.

Ωστόσο, σύμφωνα με ειδικούς, η μεγάλη επιτυχία των Shein και Temu δεν βασίζεται μόνο σε αυτό το «εμπορικό παραθυράκι». Μια τέτοια προσέγγιση αγνοεί άλλους κρίσιμους παράγοντες που συνέβαλαν καθοριστικά στην εκρηκτική τους άνοδο στην αμερικανική αγορά.

Όπως επισημαίνει ο Ανάντ Κουμάρ, αναπληρωτής διευθυντής έρευνας της Coresight Research, η Shein και η Temu έχουν χτίσει την επιτυχία τους «κυρίως χάρη στις ιδιαίτερα ευέλικτες και δυναμικές αλυσίδες εφοδιασμού τους, οι οποίες είναι σε θέση να ανταποκρίνονται γρήγορα στις μεταβαλλόμενες προτιμήσεις των καταναλωτών».

Σύμφωνα με αυτήν, κάθε νέο στυλ προϊόντος κυκλοφορεί αρχικά σε περιορισμένη ποσότητα — περίπου 100 έως 200 τεμάχια. Με αυτόν τον τρόπο, οι εταιρείες μπορούν να δοκιμάζουν την αποδοχή των προϊόντων από το καταναλωτικό κοινό και, ανάλογα με τη ζήτηση, να αυξάνουν την παραγωγή τους με στοχευμένο και αποδοτικό τρόπο.

Ένας ακόμη καθοριστικός παράγοντας είναι οι ίδιες οι εφαρμογές των εταιρειών, οι οποίες έχουν σχεδιαστεί ώστε να διατηρούν συνεχώς το ενδιαφέρον των χρηστών. Αυτό επιτυγχάνεται μέσω τακτικών ειδοποιήσεων στο κινητό, αλγορίθμων που προτείνουν προϊόντα βάσει προηγούμενων επιλογών και της σταθερής προβολής δελεαστικών προσφορών, όπως εκπτώσεις και σύντομης διάρκειας.

Τη Δευτέρα, η Temu πραγματοποίησε μια καμπάνια προσφορών με τον τίτλο «Mega Savings Extravaganza», απευθυνόμενη στους Αμερικανούς καταναλωτές. Ανάμεσα στα προϊόντα που ξεχώρισαν ήταν σκουλαρίκια από ανοξείδωτο ατσάλι με γάντζο, τα οποία διατίθεντο στην τιμή των 1,45 δολαρίων, καθώς και ένα μαξιλάρι στρώματος στην τιμή των 11,54 δολαρίων.

Επιπλέον, οι χρήστες της εφαρμογής Temu συναντούν συχνά διαδραστικά μίνι-παιχνίδια, τα οποία προσφέρουν κουπόνια, ανταμοιβές ή διάφορα κίνητρα για μελλοντικές αγορές. Μια ακόμη δημοφιλής επιλογή είναι τα λεγόμενα «mystery boxes», τα οποία περιλαμβάνουν τυχαία επιλεγμένα προϊόντα, ενισχύοντας το στοιχείο της έκπληξης.

Αυτή η τακτική, γνωστή ως «στρατηγική παιχνιδοποίησης», ενθουσιάζουν τους καταναλωτές. Όπως εξηγεί ο Χένρι Τζιν, «πολλοί αγοραστές στις Ηνωμένες Πολιτείες παρακινούνται από την πιθανότητα να πετύχουν μια εξαιρετική προσφορά, γεγονός που τους ωθεί σε αυθόρμητες αγορές».

Ειδικοί επισημαίνουν, ότι τόσο η Temu όσο και η Shein έχουν επιδείξει ιδιαίτερα επιτυχημένες στρατηγικές μάρκετινγκ. Ιδιαίτερη έμφαση έχει δοθεί στη χρήση ζωντανών μεταδόσεων και στη συστηματική αξιοποίηση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, μέσα από τα οποία οι εταιρείες ενισχύουν την απήχησή τους στο κοινό.

Από την άλλη πλευρά, σύμφωνα με την Γουέινσβιγκ της Coresights, οι Αμερικανοί λιανοπωλητές απέτυχαν να αναγνωρίσουν επαρκώς την απειλητική στάση της Temu και της Shein. Ως αποτέλεσμα, δεν προχώρησαν έγκαιρα στην προσαρμογή των εφοδιαστικών τους αλυσίδων ούτε αναθεώρησαν τα μοντέλα τιμολόγησης που εφαρμόζουν.

Από την 1η Ιουλίου 2026, ο δασμός θα επιβάλλεται σε κάθε διαφορετική κατηγορία ειδών, που προσδιορίζονται από τις δασμολογικές υποκατηγορίες τους, τα οποία περιέχονται σε ένα δέμα. Οι νέοι κανόνες ανταποκρίνονται στο γεγονός ότι τέτοια δέματα εισέρχονται επί του παρόντος στην ΕΕ αδασμολόγητα, οδηγώντας σε αθέμιτο ανταγωνισμό για τους πωλητές της ΕΕ.

Πώς μεταφράζονται οι χρεώσεις στους δασμούς

Σύμφωνα με την Κομισιόν, ο όγκος των μικρών δεμάτων που φτάνουν στην ΕΕ έχει διπλασιαστεί κάθε χρόνο από το 2022. Το 2024, 4,6 δισεκατομμύρια τέτοια δέματα εισήλθαν στην αγορά της ΕΕ. Το 91% των μικρών αποστολών προέρχεται από την Κίνα. Ο δασμός θα επιβαρύνει κάθε κατηγορία αντικειμένου στο μικρό πακέτο, πράγμα που στην πράξη σημαίνει ότι, για παράδειγμα, εάν η αποστολή περιλαμβάνει μια μπλούζα από μετάξι και δύο από μαλλί, θα θεωρηθούν δύο υποκατηγορίες και θα επιβληθεί σε αυτό το πακέτο επιπλέον χρέωση 6 ευρώ.

Η διείσδυση του ηλεκτρονικού εμπορίου είναι πλέον σχεδόν καθολική. Το 94% των συμμετεχόντων στην έρευνα δήλωσε ότι πραγματοποίησε online αγορές το τελευταίο δωδεκάμηνο, ενώ από αυτούς το 85% έχει αγοράσει τουλάχιστον μία φορά από πλατφόρμα εκτός Ε.Ε. Πλατφόρμες όπως το Temu και το Shein εμφανίζουν εξαιρετικά υψηλά επίπεδα αναγνωρισιμότητας, αποτέλεσμα τόσο της επιθετικής τιμολογιακής πολιτικής όσο και της έντονης παρουσίας τους στα social media.

Συχνές αγορές και «καλάθια» χαμηλού κόστους

Η χρήση αυτών των πλατφορμών δεν περιορίζεται σε περιστασιακές αγορές. Περίπου τρεις στους δέκα χρήστες δηλώνουν ότι πραγματοποιούν αγορές τουλάχιστον μία φορά τον μήνα, στοιχείο που καταδεικνύει σταθερή καταναλωτική συνήθεια και όχι συγκυριακή επιλογή. Οι κατηγορίες προϊόντων που κυριαρχούν είναι η μόδα και η ένδυση, τα είδη σπιτιού και μικροαντικείμενα, καθώς και ηλεκτρονικά προϊόντα και gadgets, κατηγορίες στις οποίες η χαμηλή τιμή λειτουργεί ως καθοριστικός παράγοντας.

Δεν είναι τυχαίο ότι η τιμή αναδεικνύεται με διαφορά ως το ισχυρότερο κίνητρο αγοράς. Οι χρήστες ασιατικών πλατφορμών ξοδεύουν συνολικά περισσότερα χρήματα στο διαδίκτυο σε σχέση με όσους δεν τις χρησιμοποιούν, με τη μέση ετήσια δαπάνη προς marketplaces εκτός Ε.Ε. να φτάνει τα 244 ευρώ. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί σχεδόν στο 45% της συνολικής online δαπάνης των συγκεκριμένων καταναλωτών.

Ικανοποίηση με αστερίσκους

Παρά την ευρεία χρήση, η εικόνα της εμπιστοσύνης παραμένει σύνθετη. Τέσσερις στους δέκα χρήστες δηλώνουν υψηλή ικανοποίηση από τις αγορές τους, ωστόσο η συνολική εμπιστοσύνη χαρακτηρίζεται μέτρια, με έντονη επιφυλακτικότητα. Αντίθετα, όσοι δεν χρησιμοποιούν τις συγκεκριμένες πλατφόρμες εμφανίζουν πολύ χαμηλά επίπεδα εμπιστοσύνης, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι αντιλήψεις γύρω από την ποιότητα και την ασφάλεια αποτελούν κρίσιμο φραγμό εισόδου.

Οι ανησυχίες αυτές συνδέονται άμεσα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα ποιότητας και ασφάλειας. Έξι στους δέκα καταναλωτές τα θεωρούν «πολύ σημαντικά», ενώ επτά στους δέκα χρήστες των marketplaces εκτός Ε.Ε. γνωρίζουν ότι τα προϊόντα που αγοράζουν ενδέχεται να μην συμμορφώνονται πλήρως με τα ευρωπαϊκά standards. Παρ’ όλα αυτά, η χαμηλή τιμή εξακολουθεί να υπερισχύει ως βασικό κριτήριο επιλογής, ακόμη και όταν οι κίνδυνοι είναι γνωστοί.

Ρυθμίσεις που αλλάζουν συμπεριφορές

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα ευρήματα σχετικά με πιθανές ρυθμιστικές παρεμβάσεις. Σχεδόν το 40% των χρηστών δηλώνει ότι θα σταματούσε τις αγορές από ασιατικές πλατφόρμες σε περίπτωση αύξησης των τιμών λόγω επιβολής δασμών, στοιχείο που δείχνει υψηλή ευαισθησία στο κόστος. Παράλληλα, περίπου ένας στους τρεις καταναλωτές εμφανίζεται θετικός στην εφαρμογή ειδικού τέλους ανά παραγγελία, κυρίως μεταξύ όσων ήδη δεν πραγματοποιούν αγορές από αυτές τις πλατφόρμες.

Η χώρα προέλευσης φαίνεται να επηρεάζει διαφορετικά τους καταναλωτές. Οι περισσότεροι αναγνωρίζουν σωστά ότι το Temu και το Shein προέρχονται από την Ασία, ενώ η γνώση είναι χαμηλότερη για πλατφόρμες όπως το Trendyol και το AliExpress. Αν και η προέλευση επηρεάζει ελάχιστα τους ενεργούς αγοραστές, παίζει σημαντικό ρόλο στη στάση των non-buyers.

Περίπου οι μισοί χρήστες αναζητούν πληροφορίες πριν προχωρήσουν σε αγορά, με βασικές πηγές το Google, τις κριτικές, τα websites των sellers και τις online κοινότητες. Οι καταναλωτές που δεν χρησιμοποιούν τις ασιατικές πλατφόρμες εμφανίζονται ακόμη πιο επιφυλακτικοί, αφιερώνοντας περισσότερο χρόνο στην αναζήτηση πληροφοριών.

Το μήνυμα του λιανεμπορίου

Σχολιάζοντας τα αποτελέσματα της έρευνας, ο πρόεδρος του ΣΕΛΠΕ, Κώστας Γεράρδος, κάνει λόγο για «δομική στρέβλωση» και για τη διαμόρφωση ενός παράλληλου εμπορίου, όπου η χαμηλή τιμή επιτυγχάνεται μέσω απουσίας κανόνων. Όπως επισημαίνει, οι ευρωπαϊκές και ελληνικές επιχειρήσεις λειτουργούν υπό αυστηρό κανονιστικό και φορολογικό πλαίσιο, την ώρα που μεγάλος αριθμός marketplaces εκτός Ε.Ε. δραστηριοποιείται χωρίς ισοδύναμες υποχρεώσεις και ευθύνη για τα προϊόντα που διαθέτει στην ευρωπαϊκή αγορά.

«Η έρευνα δείχνει επίσης ότι στοχευμένες ρυθμιστικές παρεμβάσεις μπορούν να επηρεάσουν ουσιαστικά τη συμπεριφορά των καταναλωτών, γεγονός που επιβεβαιώνει ότι υπάρχει περιθώριο πολιτικής δράσης σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Ζητούμε ίσους κανόνες για όλους: ουσιαστικούς ελέγχους, φορολογική και τελωνειακή ισοτιμία και διασφάλιση ότι κάθε προϊόν που εισέρχεται στην ευρωπαϊκή αγορά πληροί τα ίδια πρότυπα ποιότητας και ασφάλειας. Η προστασία του καταναλωτή και η βιωσιμότητα του ευρωπαϊκού λιανεμπορίου δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται αποσπασματικά, απαιτούν ενιαίο, συνεκτικό και αποτελεσματικό ευρωπαϊκό πλαίσιο», σημείωσε ο κ. Γεράρδος.

Μιλώντας την Τρίτη σε συνέντευξη στο BFM Business TV, ο επικεφαλής της εταιρείας δήλωσε ότι τα προϊόντα που πωλούν οι δύο διαδικτυακοί κολοσσοί δεν συμμορφώνονται με τα ευρωπαϊκά πρότυπα και ενδέχεται να αποτελούν κίνδυνο για τους καταναλωτές. Πρόσθεσε ακόμη ότι η μαζική εισροή προϊόντων, ιδίως στον τομέα της ένδυσης και των επίπλων, θα μπορούσε να οδηγήσει σε λουκέτα τις μικρές επιχειρήσεις στην Ευρώπη οι οποίες ακολουθούν τους τοπικούς κανόνες.

«Πιστεύω ότι είναι πολύ σωστό να νομοθετήσει η Ευρώπη πριν επιτρέψει στη Shein και την Temu να διεισδύσουν στην αγορά», είπε. «Βλέπω έναν πραγματικό κίνδυνο».

Η Shein, που ιδρύθηκε στην Κίνα και έχει πλέον την έδρα της στη Σιγκαπούρη, άνοιξε το πρώτο της φυσικό κατάστημα στο Παρίσι αυτόν τον μήνα. Ο κολοσσός του ηλεκτρονικού εμπορίου βρίσκεται στο επίκεντρο πολιτικής αντιπαράθεσης στη Γαλλία, μετά τις καταγγελίες ότι πουλούσε κούκλες με χαρακτηριστικά μικρού κοριτσιού ως “σεξουαλικά παιχνίδια” καθώς και όπλα στο διαδίκτυο. Η Γαλλία έφερε την υπόθεση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Η Ευρώπη έχει αποφασίσει να θεσπίσει κανονισμούς για τις εισαγωγές από την Κίνα έως το 2028. Μέχρι να ολοκληρωθεί το πλαίσιο, η Shein και η Temu θα πρέπει να απαγορευθούν προσωρινά, είπε ο Παλαζί. «Να τις μπλοκάρουμε για δύο χρόνια όσο η Ευρώπη νομοθετεί», δήλωσε. «Πρέπει να προστατεύσουμε τους λιανεμπόρους μας».

Πρακτικά, από τις αρχές του 2026 καταργείται σε επίπεδο ΕΕ η τελωνειακή απαλλαγή για δέματα κάτω των 150 ευρώ, με αποτέλεσμα όλα τα πακέτα από τρίτες χώρες να υπόκεινται σε κανονικές τελωνειακές διαδικασίες, δασμούς και τέλη διαχείρισης, όπως αποφάσισε το ECOFIN.

Τι αλλάζει για τον καταναλωτή
Κάθε δέμα θα εξετάζεται για δασμούς ανεξάρτητα από την αξία του, πέραν του ΦΠΑ που ήδη προπληρώνεται μέσω IOSS. Οι τελικές τιμές αναμένεται να αυξηθούν και τα «φθηνά» πακέτα να γίνουν λιγότερο ανταγωνιστικά.
Επιπλέον, προβλέπεται τέλος διεκπεραίωσης ανά μικροδέμα περίπου 2 ευρώ, το οποίο πιθανώς θα τεθεί σε ισχύ μετά τα μέσα του 2026.

Στήριξη του μέτρου από την Ελλάδα
Η Ελλάδα στηρίζει έντονα το μέτρο, με τον Κυριάκο Πιερρακάκη να το χαρακτηρίζει απαραίτητο για δίκαιο ανταγωνισμό και προστασία εσόδων. Η ανάγκη εξισορρόπησης μεταξύ καταναλωτή, εγχώριου εμπορίου και δημοσίων εσόδων θεωρείται κρίσιμη.

Τα υπέρ των αλλαγών
– Μείωση αθέμιτου ανταγωνισμού
– Ενίσχυση δημοσίων εσόδων
– Προστασία από ακατάλληλα προϊόντα εκτός ευρωπαϊκών προτύπων
– Περιβαλλοντικά οφέλη μέσω περιορισμού της υπερκατανάλωσης χαμηλής ποιότητας προϊόντων

Τα κατά των αλλαγών
– Αύξηση τιμών στα φθηνά προϊόντα
– Επιβάρυνση χαμηλών εισοδημάτων
– Κίνδυνος καθυστερήσεων στα τελωνεία
– Νέα κόστη σε logistics και ταχυμεταφορές
– Προσοχή στον σχεδιασμό του νέου τέλους διαχείρισης

Γιατί αλλάζει το καθεστώς
Η τεράστια αύξηση μικροδεμάτων από Temu, Shein και άλλες πλατφόρμες, σε συνδυασμό με υποτιμολογήσεις, έχει οδηγήσει σε απώλειες εσόδων και στρέβλωση του ανταγωνισμού.
Η ΕΕ επιδιώκει ισότιμους όρους, αυστηρότερο έλεγχο ασφαλείας προϊόντων και περιορισμό πρακτικών fast fashion.

Πώς επηρεάζονται Temu, Shein και Trendyol
Το επιχειρηματικό μοντέλο των υπερβολικά χαμηλών τιμών και δωρεάν αποστολής βασιζόταν στο όριο των 150 ευρώ.
Με την κατάργησή του:
– Τα προϊόντα θα γίνουν ακριβότερα
– Πιθανότατα θα αλλάξουν τα μοντέλα αποστολής και επιστροφών
– Οι πλατφόρμες θα αντιμετωπίσουν αυξημένο κόστος και πιθανές καθυστερήσεις

Τι αλλάζει για τα ευρωπαϊκά e-shops
Οι όροι ανταγωνισμού γίνονται πιο ισότιμοι, καθώς τα φθηνά πακέτα θα υπόκεινται σε τελωνειακούς δασμούς όπως και τα ευρωπαϊκά προϊόντα.
Η Ελλάδα, ως βασική πύλη εισόδου ασιατικών προϊόντων, πρωτοστάτησε στην επίσπευση του μέτρου.

Τι αποφάσισε το ECOFIN
– Κατάργηση της εξαίρεσης για μικροδέματα από το 2026
– Μεταβατική «απλή λύση» για άμεσο τελωνειακό έλεγχο
– Από το 2028, νέο αυστηρό πλαίσιο και ηλεκτρονική πλατφόρμα εκκαθάρισης αγορών από τρίτες χώρες
– Τα κράτη-μέλη θα παρουσιάσουν προτάσεις υλοποίησης στο ECOFIN έως 12/12
– Στόχος: εφαρμογή μέσα στο 2026 χωρίς πρόσθετες καθυστερήσεις στα τελωνεία

Κατάργηση της φορολογικής απαλλαγής κάτω των 150 ευρώ

Η νέα φορολογική πολιτική καταργεί πλήρως την απαλλαγή για προϊόντα κάτω των 150 ευρώ, η οποία ευνοούσε κυρίως ασιατικές πλατφόρμες.
Πλέον, κάθε αποστολή από Temu, Shein, AliExpress, Amazon Haul και άλλες πλατφόρμες θα επιβαρύνεται με δασμούς, εξαλείφοντας τον αθέμιτο ανταγωνισμό εις βάρος των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων.

Αρχικά, η εφαρμογή είχε προγραμματιστεί για το 2028, αλλά ο Επίτροπος Μάρος Σέφκοβιτς ζήτησε επιτάχυνση. Έτσι συμφωνήθηκε ένα μεταβατικό σύστημα από το πρώτο τρίμηνο του 2026, το οποίο θα περιλαμβάνει επιπλέον κόστος διεκπεραίωσης ανά πακέτο.

Η προτεινόμενη επιβάρυνση είναι 2 ευρώ ανά δέμα, με το τελικό ποσό να βρίσκεται ακόμη υπό διαπραγμάτευση. Αυτό σημαίνει ότι οι αγορές από Shein και Temu θα γίνουν σημαντικά ακριβότερες για τους Ευρωπαίους καταναλωτές.

Ελληνική στήριξη στη νέα πολιτική – Πιερρακάκης υπέρ της άμεσης εφαρμογής

Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας Κυριάκος Πιερρακάκης εξέφρασε την πλήρη στήριξη της Ελλάδας στην πρόταση, στη συνεδρίαση του ECOFIN στις Βρυξέλλες.
Η ελληνική κυβέρνηση συντάσσεται με τη γαλλική θέση για ακόμη πρωιμότερη εφαρμογή, ζητώντας έναρξη από τις αρχές του 2026.

Σύμφωνα με τον κ. Πιερρακάκη, η νέα πολιτική είναι «εξαιρετικά σημαντική για τη διαφάνεια, την προστασία των καταναλωτών και τη διαμόρφωση ισότιμων όρων ανταγωνισμού για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις».

Τα επόμενα βήματα

Τα μεταβατικά μέτρα θα συζητηθούν στο επόμενο συμβούλιο υπουργών Οικονομικών στις 12 Δεκεμβρίου, όπου αναμένεται η έγκρισή τους.

Η απόφαση αυτή σηματοδοτεί μια νέα εποχή για το ηλεκτρονικό εμπόριο στην Ευρώπη, η οποία θα επηρεάσει αισθητά τις καταναλωτικές συνήθειες όσων αγοράζουν από ασιατικές πλατφόρμες, ενώ θα ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων.

Το μέτρο θα εφαρμοστεί δύο χρόνια νωρίτερα από το αρχικά προγραμματισμένο, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να ανακόψει τον τεράστιο όγκο φθηνών κινεζικών εισαγωγών που κατακλύζουν τις ευρωπαϊκές αγορές κάθε χρόνο.

Την επίσπευση αποκάλυψαν αρχικά οι Financial Times, επικαλούμενοι επιστολή του επιτρόπου Εμπορίου Μάρος Σέφκοβιτς προς τους Ευρωπαίους υπουργούς Οικονομικών, με την οποία ενημέρωνε για την πρόθεση αυτή.

Σήμερα, οι υπουργοί Οικονομικών της ΕΕ συμφώνησαν να προχωρήσουν «το συντομότερο δυνατό εντός του 2026» στην εφαρμογή των νέων τελωνειακών δασμών σε δέματα χαμηλής αξίας που εισέρχονται στα 27 κράτη–μέλη.

Οι δύο πλατφόρμες δεν πουλούν μόνο ρούχα, gadgets ή αξεσουάρ. Το πραγματικό τους προϊόν είναι τα δεδομένα μας. Κάθε scroll, κάθε πάτημα, κάθε δευτερόλεπτο που καθυστερούμε πάνω σε ένα προϊόν, αποτελεί πληροφορία που τροφοδοτεί ένα εξελιγμένο σύστημα τεχνητής νοημοσύνης. Αυτό προβλέπει τι θα θελήσουμε να αγοράσουμε αύριο, καθοδηγώντας μας με απόλυτη ακρίβεια.

Έρευνα του New Digital Age αποκαλύπτει ότι τέτοιες εφαρμογές καταγράφουν ακόμη και τον χρόνο παραμονής πάνω σε μια φωτογραφία, ώστε να μας «σερβίρουν» την επόμενη πρόταση που θα μας δελεάσει περισσότερο. Δεν πρόκειται για σύμπτωση, αλλά για εξατομικευμένα ψυχολογικά χτυπήματα στο υποσυνείδητο του χρήστη.

Ο ψυχολογικός μηχανισμός του “λίγο ακόμα”

Οι Shein και Temu δανείστηκαν τη λογική των social media και των video games:

• Endless scroll: καμία σελίδα δεν τελειώνει ποτέ. Η ροή συνεχίζεται επ’ άπειρον.

• Μικρές νίκες: κάθε κουπόνι, bonus ή «spin & win» ενεργοποιεί τη ντοπαμίνη.

• Αίσθηση επείγοντος: ειδοποιήσεις τύπου «τελευταία τεμάχια» ή «έκπτωση για 15 λεπτά» πιέζουν ασυνείδητα τον χρήστη να αγοράσει.

Αυτά τα σχεδιαστικά τεχνάσματα, γνωστά ως dark patterns, στοχεύουν στην παράκαμψη της λογικής. Δεν ψωνίζουμε γιατί το χρειαζόμαστε, αλλά γιατί η εφαρμογή μάς έκανε να πιστέψουμε ότι χάνουμε κάτι. Δεν είναι τυχαίο ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση ερευνά ήδη τη Shein για τέτοιες πρακτικές.

Το “σκοτεινό” οικοσύστημα των εφαρμογών

Το δελεαστικό ξεκίνημα
Το πρώτο άνοιγμα συνοδεύεται από κουπόνια, δώρα, δωρεάν αποστολές. Είναι το λεγόμενο “foot-in-the-door”: ένα μικρό δέλεαρ που δημιουργεί εξάρτηση για μελλοντικές επιστροφές.

Ο χρόνος που πιέζει
«Flash deals», αντίστροφα χρονόμετρα και ειδοποιήσεις «τελευταία ευκαιρία». Η European Consumer Organisation αποκάλυψε ότι αυτά τα χρονόμετρα συχνά επαναφέρονται αυτόματα — μια ψευδαίσθηση επείγοντος που δεν τελειώνει ποτέ.

Η ψεύτικη κοινωνική απόδειξη
Μηνύματα όπως «1.200 αγόρασαν αυτό το προϊόν» ή «το βλέπουν τώρα 8 άτομα» δεν είναι πάντα αληθινά. Πρόκειται για προσομοιωμένα δεδομένα που δημιουργούν την αίσθηση δημοφιλίας.

Το αδύνατο “όχι”
Προσπαθείς να βγεις από την εφαρμογή και εμφανίζεται το μήνυμα: «Θες να χάσεις το δώρο σου;» ή «Απόρριψη κουπονιού 80%;». Αυτή η τακτική, γνωστή ως confirmshaming, σε κάνει να αισθάνεσαι ενοχή που δεν αγοράζεις.

Το παιχνίδι που δεν τελειώνει
Η Shein έχει mini-games, login rewards και ψηφιακά κατοικίδια, ακριβώς όπως τα video games. Το Reuters αποκάλυψε ότι αυτά αυξάνουν τον χρόνο παραμονής του χρήστη κατά 35%.

Η συνεργασία αλγορίθμου και ψυχολογίας

Οι εφαρμογές δεν βασίζονται μόνο στην τεχνολογία, αλλά και στη νευροψυχολογία.

• Ανταμοιβή: κάθε ειδοποίηση λειτουργεί σαν μικρή δόση ευχαρίστησης.

• Συνήθεια: μπαίνεις ξανά, «μήπως υπάρχει κάτι νέο».

• Φόβος απώλειας: ενεργοποιεί το ένστικτο του επείγοντος.

Σύμφωνα με την Eco Stylist, το μοντέλο αυτό έχει δημιουργήσει νέο είδος ψηφιακού εθισμού, με χρήστες που μπαίνουν καθημερινά χωρίς καν να αγοράζουν – απλώς για να «δουν τι καινούργιο υπάρχει».

Το τίμημα του “δωρεάν”

Το φτηνό ρούχο των 4 ευρώ μπορεί να κοστίζει πολύ περισσότερο σε δεδομένα, χρόνο και ψυχική ενέργεια. Πίσω από την οθόνη του κινητού κρύβεται ένα παγκόσμιο δίκτυο παραγωγής υπό πίεση, με εργασιακές πρακτικές που προκαλούν αντιδράσεις, όπως προειδοποιεί η οργάνωση Freedom United.

Τι μπορεί να κάνει ο χρήστης

• Απενεργοποιήστε τις ειδοποιήσεις “flash sales”.

• Περιμένετε 24 ώρες πριν αγοράσετε – αν το θέλετε ακόμα, προχωρήστε.

• Ζητήστε διαγραφή δεδομένων ή περιορισμό προσωποποίησης.

• Επενδύστε σε λιγότερα, ποιοτικά προϊόντα και σε brands με διαφάνεια.

Η νέα πραγματικότητα του e-commerce

Το ηλεκτρονικό εμπόριο δεν είναι απλώς αγορές — είναι ψυχοτεχνολογία. Οι Shein και Temu απέδειξαν ότι μια εφαρμογή μπορεί να γνωρίζει τον χρήστη καλύτερα απ’ ό,τι γνωρίζει ο ίδιος τον εαυτό του. Δεν επηρεάζουν απλώς τη συμπεριφορά μας — τη διαμορφώνουν.

Και όσο πιο γρήγορα το κατανοήσουμε, τόσο πιο δύσκολο θα είναι να μας «αγοράσουν» με ένα ακόμα click.

«Με εντολή του πρωθυπουργού, η κυβέρνηση εκκινεί διαδικασία διακοπής της λειτουργίας της Shein για να δοθεί ο χρόνος στην πλατφόρμα να δείξει στις αρχές ότι το σύνολο των περιεχομένων της συμμορφώνονται με τους νόμους και τις ρυθμίσεις μας», ανακοίνωσε το γραφείο του πρωθυπουργού. «Ένας πρώτος έλεγχος θα πραγματοποιηθεί από τους υπουργούς τις προσεχείς 48 ώρες», αναφέρεται στην ανακοίνωση των υπηρεσιών της προεδρίας της κυβέρνησης.

Ταυτόχρονα, η Shein ανακοίνωσε ότι διακόπτει προσωρινά τις πωλήσεις μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας στη Γαλλία ώστε να διασφαλίσει ότι όλα τα προϊόντα ανταποκρίνονται «στα πρότυπά της». Διευκρινίζει δε ότι είχε σχεδιάσει τη διακοπή αυτή πριν από την ανακοίνωση της γαλλικής κυβέρνησης.

Εκπρόσωπος της εταιρείας δήλωσε ότι επιδιώκεται επείγουσα διαβούλευση με τις αρμόδιες αρχές.

Εξάλλου, σήμερα Τετάρτη έγιναν τα εγκαίνια του πρώτου φυσικού καταστήματος του ασιατικού κολοσσού του ηλεκτρονικού εμπορίου στο Παρίσι, εν μέσω αντιδράσεων, διοικητικών κυρώσεων και δικαστικής έρευνας για την πώληση κούκλων με χαρακτηριστικά μικρού κοριτσιού ως «σεξουαλικά παιχνίδια» από τον ασιατικό γίγαντα.

Η δύναμη του supply chain

Η αλυσίδα εφοδιασμού της Shein έχει χαρακτηριστεί «μαγική», γιατί μπορεί να μετατρέψει ένα απλό σχέδιο σε έτοιμο προς πώληση ρούχο μέσα σε μόλις 5 έως 7 ημέρες. Σε έναν κλάδο όπου οι παραδοσιακές διαδικασίες μπορεί να χρειάζονται εβδομάδες ή ακόμη και μήνες, αυτή η ταχύτητα αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτημα που δύσκολα μπορεί να αντιγραφεί.

Η Shein δεν περιορίζεται πλέον στο να τροφοδοτεί την πλατφόρμα της με νέα κομμάτια κάθε εβδομάδα, αλλά επιχειρεί να πουλήσει αυτήν τη δυνατότητα σε άλλες εταιρείες, δημιουργώντας μια νέα ροή εσόδων.

Οι πρώτοι πελάτες

Ήδη περίπου 20 μάρκες έχουν μπει στο πρόγραμμα. Μεταξύ αυτών συγκαταλέγεται η γαλλική αλυσίδα Pimkie, γνωστή για τα νεανικά της ρούχα, αλλά και το brand του Φιλιππινέζου σχεδιαστή Τζιαν Λασάλα.

Οι συνεργασίες αυτές δεν προσφέρουν μόνο πρόσβαση στην παραγωγική ισχύ και την ταχύτητα της Shein, αλλά και σε υπηρεσίες που συνήθως κοστίζουν ακριβά για μικρότερους παίκτες: από την ανάπτυξη δειγμάτων και τη διαχείριση αποθήκης έως τις πωλήσεις και την εκτέλεση παραγγελιών.

Για πολλές νεοφυείς ή μεσαίες επιχειρήσεις, η δυνατότητα να αξιοποιήσουν μια τόσο εκτεταμένη υποδομή μπορεί να αποδειχθεί καταλυτική για την ανάπτυξή τους.

Η πίεση των δασμών και οι νέες στρατηγικές

Η στροφή της Shein δεν είναι τυχαία. Η εταιρεία βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξημένη πίεση από τους αμερικανικούς δασμούς, που περιορίζουν την κερδοφορία της στις Ηνωμένες Πολιτείες – μια από τις μεγαλύτερες αγορές της.

Αναζητώντας νέες πηγές εσόδων, μετατρέπει το παραγωγικό της δίκτυο σε υπηρεσία προς τρίτους, επιδιώκοντας να εδραιώσει την κυριαρχία της ανεξάρτητα από τις εμπορικές αντιπαραθέσεις και τα γεωπολιτικά εμπόδια.

Με αυτόν τον τρόπο, η Shein επιχειρεί να διαφοροποιήσει το επιχειρηματικό της μοντέλο, να αποκτήσει πρόσθετη σταθερότητα και να επεκτείνει την επιρροή της σε ολόκληρη τη βιομηχανία της μόδας.

Από λιανέμπορος σε κέντρο ισχύος

Η φιλοδοξία της Shein είναι πλέον σαφής: να παύσει να θεωρείται απλά μια πλατφόρμα λιανικής fast fashion και να μετατραπεί σε παγκόσμιο «εργοστασιακό κόμβο» που θα εξυπηρετεί δεκάδες μάρκες.

Μια τέτοια εξέλιξη θα την καταστήσει αδιαμφισβήτητο κέντρο ισχύος σε μια αγορά που αλλάζει ραγδαία και πιέζεται από:

• Την τεχνολογική καινοτομία

• Τις περιβαλλοντικές απαιτήσεις

• Τη συνεχή μεταβολή των καταναλωτικών τάσεων

Για την ίδια, πρόκειται για μια κίνηση ματ: δεν περιορίζεται πλέον στον ανταγωνισμό των λιανεμπόρων, αλλά τοποθετείται ως πάροχος υποδομής και υπηρεσιών για ολόκληρο τον κλάδο, με επιρροή που μπορεί να ξεπεράσει τα όρια της fast fashion.