Η Shell, μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες παραγωγής και εμπορίας LNG στον κόσμο και η METLEN, η οποία κατέχει δεσπόζουσα θέση στην αγορά φυσικού αερίου της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, είναι και οι δύο εισηγμένες εταιρείες στο Χρηματιστήριο του Λονδίνου, στον Δείκτη FTSE 100.

Σύμφωνα με το MoU, οι δύο εταιρείες θα προμηθεύουν και θα εμπορεύονται ποσότητες περίπου 0,5 έως 1,0 bcm ετησίως για την πενταετία 2027–2031, με παράδοση στις ελληνικές εγκαταστάσεις υποδοχής και αεριοποίησης στη Ρεβυθούσα και στην Αλεξανδρούπολη. Προβλέπεται δε και η χρήση του Κάθετου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου (Vertical Gas Corridor) για τη πρόσβαση και σε άλλες ευρωπαϊκές αγορές, πέραν αυτών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Η Shell, ως ο μεγαλύτερος αγοραστής LNG από τις ΗΠΑ, βρίσκεται σε ισχυρή θέση να υποστηρίξει τις αυξανόμενες ανάγκες προμήθειας φυσικού αερίου μέσω του παγκόσμιου χαρτοφυλακίου της, των προηγμένων δυνατοτήτων μεταφοράς και της εκτεταμένης τεχνογνωσίας της στην αγορά.

Η METLEN, με την υποστήριξη αυτή, αναδεικνύεται έτι περαιτέρω σε σημαντικό παίκτη φυσικού αερίου στη περιοχή, ενισχύοντας τη ρευστότητα της αγοράς, ενώ παράλληλα συμβάλλει στην ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής και στην ανάδειξη της Ελλάδας ως περιφερειακού ενεργειακού κόμβου.

Ο Ευάγγελος Μυτιληναίος, Executive Chairman της METLEN, δήλωσε: «Το MoU με τη Shell αποτελεί ένα σημαντικό βήμα για την ενίσχυση του ρόλου της METLEN στις ευρωπαϊκές αγορές φυσικού αερίου. Η συνεργασία μας επιβεβαιώνει τη κοινή μας δέσμευση για την ενίσχυση της ενεργειακής ανθεκτικότητας της Ευρώπης, ενώ παράλληλα υποστηρίζει την εξέλιξη της Ελλάδας σε έναν βασικό ενεργειακό κόμβο στην περιοχή.»

Το MoU αντανακλά την βούληση των δύο μερών για κοινή ανάπτυξη σε μία σειρά από ευρωπαϊκές χώρες, ευθυγραμμιζόμενοι με την πρωτοβουλία του του Κάθετου Διαδρόμου Φυσικού Αερίου. Η συμφωνία υπεγράφη στην Washington από τον Παναγιώτη Κανελλόπουλο, Chief Executive Director International Energy Supply & Trading της METLEN και από τον Tom Summers, Executive Vice President Shell LNG, ενώ η παρουσία των Σταύρου Ν. Παπασταύρου, Υπουργού Περιβάλλοντος & Ενέργειας της Ελλάδας, Chris Wright, Υπουργού Ενέργειας των ΗΠΑ, Doug Burgum, Προέδρου του Εθνικού Συμβουλίου Ενεργειακής Κυριαρχίας και Υπουργού Εσωτερικών, Kimberly Guilfoyle, Πρέσβειρας των ΗΠΑ στην Ελλάδα και Colette Hirstius, Προέδρου της Shell USA, Inc. ανέδειξε τη μεγάλη βαρύτητα αυτής της συνεργασίας.

«Μπορεί κάλλιστα να περάσουν αρκετοί δύσκολοι χειμώνες», είπε ο Van Beurden, σύμφωνα με τον οποίο οι λύσεις στην ενεργειακή κρίση θα πρέπει να βρεθούν μέσω «εξοικονόμησης, επιβολής δελτίου και γρήγορης δημιουργίας εναλλακτικών πηγών».

Μαζί με τον διευθύνοντα σύμβουλο της Shell  μίλησε και ο Πάτρικ Πουγιανέ της TotalEnergies, ο οποίος επανέλαβε ότι οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις θα πρέπει να σχεδιάσουν ένα μέλλον χωρίς ρωσικό φυσικό αέριο.

Δήλωσε πάντως αισιόδοξος ότι «θα τα καταφέρουμε» αφού, όπως είπε, «υπάρχει αρκετή ενέργεια σε αυτό τον πλανήτη».

Το ευρωπαϊκό σχέδιο έκτακτης ανάγκης για την ενέργεια

Εν τω μεταξύ, έκτακτα μέτρα για την αντιμετώπιση του αυξανόμενου κόστους ηλεκτρικής ενέργειας, που επιβαρύνει τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά, σχεδιάζει η Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς η ενεργειακή κρίση βαθαίνει και ο χειμώνας αναμένεται πιο «βαρύς» από κάθε άλλη φορά εδώ και πολλά χρόνια.

Η βασική ιδέα που συζητούν οι αξιωματούχοι ης ΕΕ, σύμφωνα με το Bloomberg, είναι ο βραχυπρόθεσμος περιορισμός των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας ενώ μακροπρόθεσμα αυτό που αναζητείται είναι πώς θα αλλάξει ο τρόπος με τον οποίο τιμολογείται η ενέργεια, με απώτερο στόχο τη διακοπή της σύνδεσης του φυσικού αερίου με την ηλεκτρική ενέργεια.

Πλαφόν στο φυσικό αέριο α λα Ισπανία

Ένα από τα σενάρια που εξετάζονται είναι να τεθεί πλαφόν στο αέριο, όπως έκαναν η Ισπανία και η Πορτογαλία, που ήταν οι πρώτες οι οποίες βγήκαν εκτός των κανόνων ανταγωνισμού της ΕΕ και έθεσαν ανώτατο όριο στο φυσικό αέριο, για να μειώσουν το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας.

Ο αντιμονοπωλιακός βραχίονας της ΕΕ είπε ότι η στήριξη θα λάβει τη μορφή πληρωμής, που λειτουργεί ως άμεση επιχορήγηση στους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας, με στόχο τη χρηματοδότηση μέρους του κόστους των καυσίμων τους.

Το κύριο μειονέκτημα είναι ότι οι χαμηλότερες τιμές μπορεί να σημαίνουν περισσότερες εξαγωγές σε διασυνοριακές συνδέσεις με χώρες όπως η Γαλλία.

Στην Πορτογαλία, η κυβέρνηση είπε πρόσφατα ότι το σύστημα ανώτατων ορίων οδήγησε τις τιμές να υποχωρήσουν κατά μέσο όρο κατά 17% σε σχέση με το ύψος στο οποίο θα ήταν χωρίς αυτόν τον μηχανισμό.

Ο Διευθύνων Σύμβουλος της Shell, Ben van Beurden, δήλωσε την Τρίτη ότι η εταιρεία «γνώριζε πολύ καλά ότι η απόφασή μας την περασμένη εβδομάδα να αγοράσουμε ένα φορτίο ρωσικού αργού πετρελαίου που θα διυλιστεί σε προϊόντα όπως η βενζίνη και το ντίζελ – παρά το γεγονός ότι έγινε με ασφάλεια του εφοδιασμού ως πρώτη μας σκέψη – δεν ήταν σωστή και λυπούμαστε για αυτό».

Όπως μεταδίδει το CNBC, την Παρασκευή, η Shell αγόρασε 100.000 μετρικούς τόνους αργού πετρελαίου Ουράλ από τη Ρωσία (σσ. το Ουράλ αποτελεί εμπορικό σήμα ρωσικού πετρελαίου, το οποίο λαμβάνεται με ανάμειξη διαφόρων ποικιλιών και εξορύσσεται στην περιοχή των Ουραλίων εξ ου και η ονομασία του). Σύμφωνα με πληροφορίες του αμερικανικού δικτύου, αγοράστηκε με έκπτωση ρεκόρ, την ώρα που πολλές εταιρείες να αποφεύγουν το ρωσικό πετρέλαιο λόγω της εισβολής της Μόσχας στην Ουκρανία. Ωστόσο, η συναλλαγή δεν ήταν αντίθετη με κάποια από τις κυρώσεις που έχει επιβάλει στη Ρωσία η Δύση.

Η αγορά του ρωσικού πετρελαίου είχε προκαλέσει την αντίδραση του Ουκρανού υπουργού Εξωτερικών, Ντμίτρο Κουλέμπα, ο οποίος με ανάρτησή του στο Twitter ρώτησε απευθυνόμενος στη Shell αν το ρωσικό πετρέλαιο μυρίζει ουκρανικό αίμα.

I am told that Shell discretely bought some Russian oil yesterday. One question to @Shell: doesn’t Russian oil smell Ukrainian blood for you? I call on all conscious people around the globe to demand multinational companies to cut all business ties with Russia.

— Dmytro Kuleba (@DmytroKuleba) March 5, 2022

Μη κυβερνητικές οργανώσεις υπεράσπισης του περιβάλλοντος, ανάμεσά τους το Κίνημα για την Επιβίωση του Λαού των Ογκόνι (MOSOP), κατηγορούν εδώ και πάνω από 20 χρόνια τη Shell για την ζημιά που έχουν προκαλέσει οι διαρροές αργού στο περιβάλλον και την αδιαφορία της για τους κατοίκους περιοχών στο Δέλτα του Νίγηρα που υπέστησαν καταστροφή τα τελευταία χρόνια εξαιτίας της πετρελαϊκής μόλυνσης.

«Η διαταγή πληρωμής 45,9 δισεκατομμυρίων νάιρα (94,9 εκατομμυρίων ευρώ) στους προσφεύγοντες έχει σκοπό να διευθετήσει πλήρως και οριστικά την απόφαση» που έλαβε η νιγηριανή δικαιοσύνη, ανέφερε σε δελτίο Τύπου που δημοσιοποίησε η θυγατρική της Shell στη Νιγηρία, η Shell Petroleum Development Company of Nigeria Limited (SPDC).

Όπως μεταδίδει το Bloomberg, η Shell είχε καταδικαστεί αρχικά το 2010 σε αυτή τη νομική διαμάχη που ξεκινησε από το 1991. Η εταιρεία αμφισβήτησε επανειλημμένα την ετυμηγορία. Εντέλει, η εταιρεία κατέληξε σε συμφωνία με τις κοινότητες που επλήγησαν σε δικαστήριο στην Αμπούτζα χθες Τετάρτη.

Ο Λούσιους Νουόζα, δικηγόρος που εκπροσώπησε διάφορες πληγείσες κοινότητες στην πολιτεία Ρίβερς, επιβεβαίωσε την απόφαση αυτή στο Γαλλικό Πρακτορείο.

«Η απόφαση οφείλεται στην αποφασιστικότητα της κοινότητας να δει να αποδίδεται δικαιοσύνη», πρόσθεσε.

Η αγγλοολανδική εταιρεία δέχθηκε να καταβάλει αποζημίωση στην κοινότητα, ωστόσο επιμένει πάγια ότι οι διαρροές πετρελαίου είχαν προκληθεί από τρίτους κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου στη Νιγηρία από το 1967 ως το 1970, όταν πολλοί πετρελαιαγωγοί και άλλες υποδομές είχαν υποστεί ζημιές.

«Ελπίζουμε ότι αυτή η απόφαση θα βάλει τα θεμέλια για να υπάρξει αντίδραση στη μακρά και διαρκή αδικία που υπομένει ο λαός των Ογκόνι», τόνισε.

Το 2010,  ομοσπονδιακό δικαστήριο έδωσε εντολή στη Shell να πληρώσει 17 δισεκατομμύρια νάιρα στην κοινότητα. Η εταιρεία πετρελαίου αμφισβήτησε ανεπιτυχώς την απόφαση σε πολλές περιπτώσεις, συμπεριλαμβανομένης της πιο πρόσφατης στο Ανώτατο Δικαστήριο τον Νοέμβριο. Τον Μάρτιο του 2020, δικαστής σε σχετική δικαστική υπόθεση είπε ότι, με τους τόκους, το χρέος της Shell ανερχόταν σε σχεδόν 183 δισεκατομμύρια νάιρα μέχρι τον Ιανουάριο του 2019 – εκτίμηση που αμφισβήτησε έντονα η εταιρεία.

Το 2015, η Shell είχε δεχθεί να καταβάλει 70 εκατ. δολάρια (63 εκατ. ευρώ) ως αποζημίωση σε περίπου 15.000 κατοίκους της Ογκόνιλαντ, ενώ είχε επίσης δεχθεί να προχωρήσει σε διαδικασία απορρύπανσης έπειτα από διαρροή το 2008 παρότι η διοίκησή της διατεινόταν ότι οι δολιοφθορές των αγωγών από κατοίκους ήταν η βασική αιτία της ρύπανσης.

Η Shell καλείται να πληρώσει το επιδικασθέν ποσό εντός 21 ημερών.