Όμως, η πρόοδος αναμένεται ανομοιογενής, με την Ελλάδα, την Κύπρο και την Πορτογαλία να μειώνουν ήδη σημαντικά τα χρέη τους, τάση η οποία αναμένεται να συνεχιστεί. Αντίθετα, Ιταλία και Ισπανία επιδιώκουν λιγότερο φιλόδοξη τροχιά μείωσης του χρέους, ενώ  Γαλλία και Βέλγιο αναμένεται να εμφανίσουν στασιμότητα, εάν δεν λάβουν πρόσθετα μέτρα δημοσιονομικής προσαρμογής. Στην Γερμανία και την Αυστρία, η S&P περιμένει ήπια μόνο μείωση του χρέους.

Όπως εξηγούν οι αναλυτές της S&P, το 2024 θα είναι ένα έτος καμπής για τα δημόσια οικονομικά της Ευρωζώνης. Παρότι οι έκτακτες συνθήκες της πανδημίας και της ενεργειακής κρίσης δίνουν τη θέση τους σε ένα πιο κανονικό μακροοικονομικό περιβάλλον και στη μείωση του πληθωρισμού,  εντούτοις οι ανησυχίες για τα υψηλά επίπεδα των χρεών, σε συνδυασμό με την νομισματική σύσφιγξη της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας θα απαιτήσουν από τις κυβερνήσεις να εστιάσουν στη δημοσιονομική προσαρμογή.

Άλλωστε, το δημοσιονομικό πλαίσιο βρίσκεται στην κορυφή της ατζέντας της Ε.Ε., με την επαναφορά των κανόνων που ανεστάλησαν το 2020. Αν και οι νέοι δημοσιονομικοί κανόνες συνεπάγονται μεγαλύτερη ευελιξία σε σχέση με τους προηγούμενους, εντούτοις η επαναφορά τους σημαίνει ότι οι χώρες με μεσαία-υψηλά χρέη θα βρεθούν στο μικροσκόπιο  και θα αντιμετωπίσουν πιέσεις να μειώσουν τον δανεισμό τους, τονίζει η S&P.

Οι προκλήσεις της μείωσης του χρέους μεγαλώνουν, καθώς το υψηλότερο κόστος των τόκων επιβαρύνει τους κρατικούς προϋπολογισμούς, ενώ η χαμηλή ανάπτυξη υπονομεύει τα έσοδα. Και μακροπρόθεσμα, η γήρανση των πληθυσμών επιβαρύνει τις δαπάνες, την ώρα που οι κυβερνήσεις πιέζονται να αυξήσουν τόσο τις αμυντικές δαπάνες τους όσο και τις επενδύσεις για την ενεργειακή και την ψηφιακή μετάβαση μεταξύ άλλων.

Η Ελλάδα

Στο περιβάλλον αυτό, ωστόσο, οι πληρωμές τόκων της Ελλάδας αναμένεται, σύμφωνα με την S&P, να παραμείνουν περιορισμένες έως το 2026, με δεδομένο ότι το 75% του ελληνικού χρέους είναι προς τον επίσημο τομέα, ενώ το χρέος ως προς το ΑΕΠ βρίσκεται σε πτώση (κάτι που μειώνει τις δαπάνες για τόκους). Η χώρα ωφελείται επίσης από την πολύ μακρινή ωρίμανση του χρέους της (γύρω στα 20 χρόνια), που σημαίνει ότι τα υψηλότερα επιτόκια θα περάσουν πιο αργά στις πληρωμές των τόκων.

Κατόπιν τούτων, η S&P επισημαίνει ότι η Ελλάδα έχει ήδη μειώσει το χρέος της κάτω από τα προ-πανδημίας επίπεδα (αναμένεται να διαμορφωθεί στο 162% του ΑΕΠ για το 2023), καθώς επέστρεψε σε πρωτογενή πλεονάσματα από το 2022, πήρε περιορισμένα μέτρα απέναντι στο πληθωριστικό σοκ, έλαβε στήριξη από τον ανθεκτικό τουρισμό και ωφελήθηκε από τη θετική επίδραση του πληθωρισμού στα κρατικά έσοδα.

Μάλιστα, αναφερόμενη στην Ελλάδα, την Κύπρο και την Πορτογαλία, η S&P τονίζει πως η σημερινή κατάσταση των χωρών αυτών έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τις επιδόσεις τους στην κρίση χρέους, όταν ήταν ανάμεσα στις χώρες που χρειάστηκαν πακέτα διάσωσης.

Ο οίκος αξιολόγησης αναμένει ότι η κερδοφορία της Mytilineos θα παραμείνει ισχυρή το 2024, υποστηριζόμενη από τις ισχυρές επιδόσεις στον ενεργειακό τομέα. Το EBITDA υπολογίζεται σε 900 εκατ. ευρώ-1 δισ. ευρώ το 2023, από 854 εκατ. ευρώ το 2022.

Η εταιρεία πλέον οργανώνει τις δραστηριότητές της σε δύο τομείς, την ενέργεια και τα μέταλλα. Και οι δύο επέδειξαν ανθεκτικότητα το 2023, στηρίζοντας τα ισχυρά αποτελέσματα της Mytilineos, γράφουν οι αναλυτές.

«Εκτιμούμε ότι η κερδοφορία στον κλάδο μετάλλων ήταν περίπου 250 εκατ. ευρώ το 2023, σε γενικές γραμμές σύμφωνη με αυτή που καταγράφηκε το 2022. Η κερδοφορία της Mytilineos επωφελείται από την αντιστάθμιση των τιμών του London Metal Exchange (LME) και τους ελέγχους κόστους. Οι τιμές έχουν υποχωρήσει, με πτώση 19% σε ετήσια βάση στις τιμές αλουμινίου και 60% στα premiums (επιπλέον χρεώσεις για την προμήθεια του φυσικού υλικού).»

Στον τομέα της ενέργειας, η εταιρεία πρόσθεσε νέα έργα BOT στον αγωγό της και ολοκλήρωσε την πώληση ενός αριθμού φωτοβολταϊκών (PV) πάρκων στην περιοχή των Βαλκανίων και ενός στην Ισπανία το 2023. Επιπλέον, η παραγωγή, η προμήθεια και η εμπορία ενέργειας ανέφερε ισχυρές επιδόσεις στην προμήθεια φυσικού αερίου και στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Η εταιρεία πραγματοποίησε δύο μικρές εξαγορές για να υποστηρίξει την κάθετη ένταξή της στην ελληνική λιανική αγορά προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας, γεγονός που συνέβαλε στην αύξηση του μεριδίου της στην εγχώρια αγορά σε σχεδόν 13%.

Αναμένουμε ότι το EBITDA θα ανέλθει σε 1,1 δισεκατομμύρια ευρώ το 2024, καθώς ωριμάζουν περισσότερα έργα BOT. Οι υπόλοιπες δραστηριότητες της Mytilineos πιθανότατα θα παραμείνουν σταθερές, με EBITDA στα επίπεδα του 2023», σημειώνει η S&P.

Πρόοδος της οικονομίας

Ο οίκος αναγνωρίζει ότι οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής στην Τουρκία έχουν σημειώσει πρόοδο όσον αφορά την πορεία της οικονομίας και την ανοικοδόμηση του εξαντλημένου αποθέματος καθαρών συναλλαγματικών αποθεμάτων της Κεντρικής Τράπεζας.

Η τράπεζα αύξησε το επιτόκιο πολιτικής της κατά 31,5 ποσοστιαίες μονάδες από τον Ιούνιο, πρόσθεσε, υπογραμμίζοντας ότι η τουρκική οικονομία εξισορροπεί σταδιακά, με την κατανάλωση να μειώνεται από την αρχή του τρίτου τριμήνου.

«Τα δίδυμα ελλείμματα της Τουρκίας μειώνονται. Προβλέπουμε ότι το δημοσιονομικό έλλειμμα για το 2023 θα είναι χαμηλότερο από τον στόχο στο 4,3% του ΑΕΠ και ότι το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών θα μειωθεί σταδιακά καθώς οι εισαγωγές μειώνονται απότομα τους τελευταίους τέσσερις μήνες του έτους και το 2024» ανέφερε, προσθέτοντας:

«Οι πιστωτικοί όροι γίνονται αυστηρότεροι και η δημοσιονομική στήριξη μειώνεται. Η πρόσφατη αδυναμία του δολαρίου και η σταθεροποίηση των αμερικανικών επιτοκίων άνοιξαν ξανά το παράθυρο σε ορισμένες τουρκικές εταιρείες, τράπεζες, καθώς και το δημόσιο, να εκδώσουν εξωτερικό εμπορικό χρέος».

Η βαθμολογία «Β» είναι πέντε βαθμίδες κάτω από τον επενδυτικό βαθμό. Η θετική προοπτική υποδηλώνει πιθανότητα αναβάθμισης, αλλά δεν συνδέεται με χρονοδιάγραμμα.

Η επόμενη προγραμματισμένη αξιολόγηση για την Τουρκία θα πραγματοποιηθεί το 2024, ανέφερε η S&P.

Στο μικροσκόπιο των αγορών η χώρα

Η μείωση της αβεβαιότητας μετά τις προεδρικές και βουλευτικές εκλογές του Μαΐου δημιούργησε προϋποθέσεις για να επιστρέψουν στην οικονομία περιουσιακά στοιχεία σε ξένο νόμισμα που διατηρούνταν στο εξωτερικό ή «κάτω από το μαξιλάρι, σχολίαζε το Al-monitor. Αυτή η εμπιστοσύνη αυξήθηκε όταν ο Μεχμέτ Σίμσεκ, οικονομολόγος που χαίρει μεγάλης εκτίμησης μεταξύ των διεθνών επενδυτών, ανέλαβε τα ηνία της οικονομίας τον Ιούνιο, αναφέρεται. Ο ιστότοπος επικαλείται στοιχεία της κεντρικής τράπεζας σύμφωνα με τα οποία τέτοιες εισροές ανήλθαν συνολικά σε περίπου 16 δισεκατομμύρια δολάρια το τετράμηνο από τον Ιούνιο έως τον Σεπτέμβριο.

Την ίδια περίοδο, ξένοι επενδυτές έριξαν περίπου 5 δισεκατομμύρια δολάρια σε τουρκικές μετοχές και κρατικά ομόλογα, ενώ οι εισροές με τη μορφή τραπεζικών καταθέσεων και δανείων ανήλθαν συνολικά σε περίπου 9,5 δισεκατομμύρια δολάρια. Οι άμεσες ξένες επενδύσεις ήταν ο πιο αδύναμος κρίκος. Ενώ οι πωλήσεις ακινήτων απέφεραν 930 εκατομμύρια δολάρια, οι πραγματικές άμεσες επενδύσεις παρουσίασαν εκροή περίπου 630 εκατομμυρίων δολαρίων, αναφέρει το Al-monitor.

Συνολικά οι ξένες εισροές ανήλθαν σε σχεδόν 15 δισεκατομμύρια δολάρια τους πρώτους τέσσερις μήνες υπό τον Σίμσεκ, με το συνολικό αριθμό να φτάνει τα 31 δισεκατομμύρια δολάρια περιλαμβανομένων και των λεγόμενων εισροών από άγνωστες πηγές. Το ποσό αυτό κάλυψε εύκολα το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών των 3,4 δισεκατομμυρίων δολαρίων την περίοδο Ιουνίου-Σεπτεμβρίου, οδηγώντας επίσης σε αύξηση των συναλλαγματικών διαθεσίμων της χώρας κατά 27 δισεκατομμύρια δολάρια, αναφέρει η ίδια πηγή.

Η Ελλάδα έχει ήδη αναβαθμιστεί σε επενδυτική βαθμίδα από τον οίκο της DBRS στις 8 Σεπτεμβρίου.

«Σύμφωνα με την κατανόησή μας για την ένταξη και τους κανόνες για τους ενεργά παρακολουθούμενους δείκτες ομολόγων στην ευρωπαϊκή αγορά ομολόγων, απαιτείται η αξιολόγηση σε καθεστώς επενδυτικής βαθμίδας από τουλάχιστον δύο από τις τρεις οίκους αξιολογήσεις S&P, Moody's και Fitch προκειμένου να αρχίσουν να περιλαμβάνονται τα ελληνικά κρατικά ομόλογα σε ορισμένους από τους δείκτες ομολόγων.

Ως εκ τούτου, η αναθεώρηση της αξιολόγησης της Ελλάδας από τον οίκο Fitch, με την τρέχουσα αξιολόγηση να είναι ΒΒ+ με σταθερές προοπτικές την 1η Δεκεμβρίου θα είναι κρίσιμη. Αναμένουμε ότι η Fitch θα αναβαθμίσει την Ελλάδα σε επενδυτική βαθμίδα την 1η Δεκεμβρίου», συμπεραίνει η αμερικανική τράπεζα.

Σύμφωνα με το ημερολόγιο δημοπρασιών του δευτέρου 2ου εξαμήνου της φετινής χρονιάς που έχει δημοσιεύσει ο ΟΔΔΗΧ, η χώρα θα πραγματοποιήσει τη μηνιαία δημοπρασία στις 18 Οκτωβρίου. Οι λεπτομέρειες της δημοπρασίας θα ανακοινωθούν αύριο Τρίτη 17 Οκτωβρίου.

Η αμερικάνικη τράπεζα συνεχίζει να εκτιμά πως η ανάπτυξη στην Ελλάδα θα κινηθεί στο 2,4% το 2023, με το ΑΕΠ να προσεγγίζει τα 223 δισ. ευρώ και τον πληθωρισμό στο 4,2%, το έλλειμμα του προϋπολογισμού θα διαμορφωθεί στο 1,3% αλλά το πρωτογενές πλεόνασμα θα είναι της τάξεως του 1,9%. Ο δείκτης του χρέους προς το ΑΕΠ θα διαμορφωθεί σε 160%, ενώ το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών θα παραμείνει ελλειμματικό με -9,2% ως προς το ΑΕΠ. Ο δείκτης της ανεργίας, σύμφωνα μα την τελευταία μέτρηση της ΕΛΣΤΑΤ είναι στο 11,95.

Την ίδια χρονική στιγμή, η JP Morgan βλέπει αποκλιμάκωση των spread των ελληνικών ομολόγων έως το τέλος του έτους, αλλά δεν προτείνει κάποιο νέο trade. Ειδικότερα, σύμφωνα με την JP Morgan, το ελληνικό spread, δηλαδή η διαφορά με τις αποδόσεις των γερμανικών ομολόγων, θα υποχωρήσει στις 135 μονάδες μέχρι το τέλος του τρέχοντος έτους και έπειτα θα υποχωρήσει στις 130 μονάδες βάσης, όπου και θα παραμείνει για τουλάχιστον 12 μήνες. Παρόλα αυτά, δεν είναι στα trades που συστήνει, αφού στις 22 Σεπτεμβρίου έκλεισε και την τελευταία long θέση στα ελληνικά ομόλογα.

Υπενθυμίζεται ότι αν και τα ελληνικά ομόλογα βρέθηκαν να έχουν απόδοση 3,6% τον Ιούνιο, πλέον έχει ανέβει στα επίπεδα του 4,27%, λόγω των πιέσεων που έχουν σημειωθεί στις ομολογιακές εκδόσεις, με το spread με το γερμανικό δεκαετές να είναι στις 149 μονάδες βάσης. Το spread με τις αποδόσεις των ιταλικών ομολόγων ξεπερνά τις 51 μονάδες βάσης, αφού τα δεκαετή της Ιταλίας έχουν αποδόσεις της τάξεως του 4,79%.

Η άνοδος των αποδόσεων των ελληνικών ομολόγων έχει συμπέσει με την επιστροφή της χώρας στην επενδυτική βαθμίδα από τον οίκο DBRS, επιβεβαιώνοντας τους αναλυτές ότι οι τίτλοι διαπραγματεύονταν για αρκετούς μήνες, έχοντας ήδη ενσωματώσει την επενδυτική βαθμίδα στην αποτίμησή τους. Οι αξιολογήσεις των S&P και Fitch αναμένεται να επηρεάσουν καταλυτικά τα επενδυτικά funds των ομολόγων.

Υπενθυμίζεται ότι η S&P, όπως και η DBRS, δίνουν αυτή τη στιγμή στην Ελλάδα αξιολογήσεις που απέχουν μόλις ένα σκαλοπάτι από την επενδυτική βαθμίδα (ΒΒ+ και ΒΒ high αντίστοιχα), την ώρα που η αξιολόγηση της Fitch απέχει δύο σκαλοπάτια (BB με θετικές προοπτικές) και της Moody’s τρία (Ba3 με σταθερές προοπτικές).

Σύμφωνα με την Societe Generale, το πιθανότερο σενάριο είναι ότι η S&P θα επιλέξει να τηρήσει στάση αναμονής για την ώρα και να μην προχωρήσει σε κάποια αναβάθμιση, παρότι οι δημοσιονομικές προοπτικές της Ελλάδας έχουν βελτιωθεί.

Όπως εξηγούν οι αναλυτές του γαλλικού επενδυτικού οίκου, η S&P είχε αναβαθμίσει την Ελλάδα στο BB+ από BB τον Απρίλιο και έκτοτε, οι δημοσιονομικές προοπτικές της χώρας βελτιώθηκαν, παρά την αύξηση του ενεργειακού κόστους και την εμφάνιση του κινδύνου ύφεσης. Επίσης, το ΔΝΤ έχει βελτίωσε τις προβλέψεις του για το χρέος της Ελλάδας και πάλι με το World  Economic Outlook, τον Οκτώβριο.

Στο πλαίσιο αυτό, η Societe Generale σημειώνει πως υπάρχει θετικό momentum για την ελληνική αξιολόγηση, με αποτέλεσμα μία αναβάθμιση των προοπτικών της σε θετικές να είναι πιθανή.  Ωστόσο, οι αναλυτές θεωρούν ότι η S&P πιθανότατα θα είναι προσεκτική και θα αποφύγει μία αναβάθμιση για την ώρα.

Η DZ Bank συμφωνεί ότι η τάση του αξιόχρεου της Ελλάδας είναι ανοδική, με το ΒΒ+ που δίνει η S&P να σημαίνει ότι η χώρα απέχει ελάχιστα από την επενδυτική βαθμίδα. «Με δεδομένο, όμως, ότι η πιο πρόσφατη αναβάθμιση της Ελλάδας έγινε μόλις τον Απρίλιο και ότι η S&P ήδη δίνει στην χώρα την καλύτερη αξιολόγηση ανάμεσα στο Big Three των οίκων, υποθέτουμε ότι η S&P Global Ratings θα υιοθετήσει μία στάση αναμονής για την ώρα, μπροστά στους κινδύνους μιας ύφεσης και άρα θα αφήσει την αξιολόγηση και το outlook σταθερή», σημειώνουν οι αναλυτές του γερμανικού επενδυτικού οίκου.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινούνται και οι προβλέψεις της JP Morgan. «Με δεδομένο ότι η S&P αναβάθμισε την Ελλάδα μόλις τον Απρίλιο του 2022 όπως και λαμβάνοντας υπόψη την ευρύτερη μακροοικονομική αβεβαιότητα στην περιοχή, βλέπουμε χαμηλές πιθανότητες μιας αναβάθμισης, για δεύτερο κατά σειρά review από την S&P για την Ελλάδα», εξηγούν οι αναλυτές της του αμερικανικού επενδυτικού οίκου.

Η τουρκική λίρα έχει απολέσει το 22% της αξίας της από τις αρχές του έτους, γεγονός που αυξάνει τις ανησυχίες ότι η χώρα οδεύει σε μια επανάληψη της συναλλαγματικής κρίσης που παρατηρήθηκε στα τέλη του 2021.

Ένας αναλυτής της S&P, ο Μαξίμ Ρίμπνικοφ, είπε ότι η απόφαση της εταιρείας τον Απρίλιο να υποβαθμίσει την αξιολόγηση του αξιόχρεου της Τουρκίας αντικατοπτρίζει τις ανησυχίες της για το ενδεχόμενο εισαγωγής πρόσθετων capital controls. «Νομίζω ότι ο κίνδυνος αυξάνεται», πρόσθεσε.

Ένας άλλος αναλυτής πρόσθεσε ότι η πτώση της λίρας σημαίνει ότι τελικά θα «εμφανιστούν» προβλήματα στον τραπεζικό τομέα της Τουρκίας. Ο ρυθμός ανάκαμψης του τουρισμού είναι μία από τις λίγες θετικές εξελίξεις.

Η πτώση της λίρας συνεχίστηκε και σήμερα, με το νόμισμα να πλησιάζει σε ιστορικό χαμηλό, μετά τις πρόσφατες δηλώσεις του Τούρκου προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ότι η μείωση των επιτοκίων θα συνεχιστεί.

Το τουρκικό νόμισμα κατέγραψε πτώση 2% και το απόγευμα η ισοτιμία του έναντι του δολαρίου ανερχόταν σε περίπου 17 λίρες έναντι ενός δολαρίου. Τον Δεκέμβριο η ισοτιμία είχε πέσει στις 18,4 λίρες ανά δολάριο.

Η λίρα έχει χάσει το 22% της αξίας της από την 1η Ιανουαρίου και το 49,7% μέσα σε έναν χρόνο.

«Η πίεση εξακολουθεί να αυξάνεται στη λίρα» σχολίασε ο Φαουάντ Ραζακζάντα, αναλυτής στη CityIndex, υπενθυμίζοντας ότι ο Ερντογάν ανακοίνωσε την Δευτέρα την πρόθεσή του να μειώσει περαιτέρω τα επιτόκια μολονότι ο πληθωρισμός στην Τουρκία έφτασε το 73,5% σε ετήσια βάση τον Μάιο. «Οι επενδυτές φοβούνται επίσης ότι η αύξηση στην τιμή του πετρελαίου θα επιδεινώσει τον πληθωρισμό στην Τουρκία», πρόσθεσε.

Το αποτέλεσμα των γαλλικών εκλογών δίνει μια καλύτερη ορατότητα στην Ευρώπη και στις αγορές, αλλά την ίδια στιγμή οι πύραυλοι και οι σφαίρες... βουίζουν. Η εισβολή των Ρώσων στην Ουκρανία ίσως μπαίνει σε μια νέα φάση με την προοπτική ολοκλήρωσης του σκληρού πυρήνα των πολεμικών επιχειρήσεων.

Γράφει ο Λουκάς Γεωργιάδης

Από την άλλη πλευρά, η Ευρώπη θα πρέπει να λάβει αποφάσεις μέσα στον Μάιο. Κουράστηκαν οι Ευρωπαίοι και θα δείξουν μια σχετική αδιαφορία ή θα κλιμακώσουν τις πιέσεις προς τους Ρώσους με νέες κυρώσεις; Θα προσπεράσουν αδιάφορα τις διπλωματικές προειδοποιήσεις του Λαβρόφ, περί κινδύνου για πυρηνικό πόλεμο; Οι Ρώσοι βρίσκονται σε δύσκολη θέση και πιστεύουν ότι μπορούν να διχάσουν τους Ευρωπαίους, ποντάροντας και στο γεγονός ότι υπάρχουν πολλοί πρόθυμοι... ηλίθιοι στη Δύση για να συνεχίσουν να επικρατούν τα... κατορθώματα τους στην Ουκρανία. Οι αγορές συνεχίζουν να βρίσκονται σε κατάσταση νευρικότητας και θέλουν καινούρια "καύσιμα" για να πάνε παραπέρα.

Οι προεδρικές εκλογές στη Γαλλία τελείωσαν και πολλοί πήραν βαθιά ανάσα. Ωστόσο, θα χρειαστούν πολλά... καλά νέα από το μέτωπο των πολεμικών επιχειρήσεων. Ωστόσο, το μεγάλο ζητούμενο είναι η αποκλιμάκωση των τιμών της ενέργειας, οι οποίες είναι ικανές να... τινάξουν στον αέρα το ευρωπαϊκό οικοδόμημα. Οι γαλλικές εκλογές δεν πρέπει να στέλνουν μηνύματα εφησυχασμού σε κανέναν. Η απελπισία και η απογοήτευση είναι παρούσες και μπορεί ανά πάσα στιγμή να φέρουν θεαματικές ανατροπές στο πολιτικό σκηνικό της Ευρώπης.

Ένα καλό νέο της χθεσινής ημέρας ήταν η νέα αποκλιμάκωση της τιμής του πετρελαίου, το οποίο κινείται λίγο πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι και ουσιαστικά θα αποτυπωθεί μια καλύτερη εικόνα στις τιμές των καυσίμων μέσα στις επόμενες ημέρες. Μοιάζει σαν παρηγοριά στον άρρωστο βεβαίως αυτή η μείωση, αν δεν υπάρξει συνολική αποκλιμάκωση των τιμών της ενέργειας και των πρώτων υλών. Τα πράγματα έχουν φτάσει στο ως εδώ και μη παρέκει...

Μια ακόμη πολύ καλή είδηση ήταν η αποδοχή της προσφοράς του δισεκατομμυριούχου Έλον Μασκ για την εξαγορά του Twitter, αντί 43 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Μόλις δοθούν κάποια πιο ισχυρά σήματα για ύφεση στο πολεμικό μέτωπο, θα έρθουν στο προσκήνιο πολλά deals, καθώς η οικονομική πίεση επιβάλλει συνεργασίες και περαιτέρω ισχυροποίηση, ώστε να είναι μεγαλύτερες οι αντοχές των επιχειρήσεων διεθνώς.

Θετικές προσδοκίες

Στα ελληνικά δρώμενα, η αναβάθμιση της Ελληνικής οικονομίας το βράδυ της Μεγάλης Παρασκευής από τον αμερικανικό οίκο Standard & Poor's, οδηγεί τις εξελίξεις σε ένα πεδίο με πιο θετικές προοπτικές.

Βρισκόμαστε μία μόλις κατηγορία χαμηλότερα από την ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας και αυτό αναμφίβολα αποτελεί ένα εξαιρετικά καλό νέο για το πρόγραμμα δανεισμού και τη διαδικασία εξυπηρέτησης του δημοσίου χρέους. Ταυτόχρονα, έρχονται εξαιρετικά θετικά μηνύματα από το μέτωπο του Τουρισμού και αν βοηθήσει λίγο η διεθνής κατάσταση, τότε μπορεί να γίνει η μεγάλη έκπληξη και να πλησιάσουμε τα μεγέθη του 2019. Στην κυβέρνηση κρατάνε μικρό καλάθι, καθώς ανά πάσα στιγμή μπορεί κάτι άλλο να... στραβώσει.

Με τέτοια... γκαντεμιά που υπάρχει την τελευταία διετία, τα μόνα που δεν έχουμε δει ακόμη είναι μια έκρηξη στο εν υπνώσει ηφαίστειο της Σαντορίνης και ένας πυρηνικός πόλεμος, ο οποίος θα κάνει τις... κατσαρίδες να... παρτάρουν στον πλανήτη Γη! Το πεντάμηνο Μαίου-Σεπτεμβρίου θα είναι εξαιρετικά καθοριστικό για την παγκόσμια οικονομία. Προς το παρόν, ας... απολαύσουμε τη... θολούρα που υπάρχει στον ορίζοντα, με την ελπίδα ότι θα διαλυθούν τα σύννεφα και θα έρθουν καλύτερες μέρες. Οι ευχές αποτελούν προς το παρόν το μοναδικό... μέσο, για να ξεχάσουμε τα χάλια μας!

Ο οίκος αναβάθμισε το μακροπρόθεσμο αξιόχρεο της Ελλάδας σε ΒΒ+, από ΒΒ με θετική προοπτική.

Ο S&P είναι ο δεύτερος από τους τέσσερις μεγάλους οίκους αξιολόγησης, τους οποίους λαμβάνει υπόψη της η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, ο οποίος αξιολογεί την Ελλάδα ένα σκαλοπάτι κάτω από την επενδυτική βαθμίδα. Αντίστοιχη αξιολόγηση έκανε ο DBRS την 18η Μαρτίου.

Η αναβάθμιση, αναφέρει ο οίκος, «αντανακλά την προσδοκία μας για συνεχή βελτίωση της αποτελεσματικότητας της πολιτικής της Ελλάδας, ενώ ο αντίκτυπος από τον πόλεμο στην Ουκρανία φαίνεται διαχειρίσιμος υπό το φως των σημαντικών ‘μαξιλαριών’ τόσο στον ιδιωτικό, όσο και στον δημόσιο τομέα».

Ο S&P σημειώνει ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία είναι ο βασικός παράγοντας για την πρόβλεψή του ότι η ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας θα επιβραδυνθεί στο 3,4% το 2022 (από 8,3% πέρυσι), παρά τη χαμηλή άμεση έκθεσή της στη Ρωσία, τα σημαντικά «μαξιλάρια» από τις αποταμιεύσεις των νοικοκυριών και τη διαφοροποίηση των εισαγωγών αερίου από προμηθευτές στο Αζερμπαϊτζάν, την Αλγερία, την Αίγυπτο και τη Νιγηρία.

«Οι υψηλότερες τιμές ενέργειας και η επιτάχυνση του πληθωρισμού θα συμβάλουν στην επιβράδυνση της αύξησης του ΑΕΠ φέτος στο 3,4% από 8,3% το 2021», με την αύξηση του ΑΕΠ να προβλέπεται πάνω από 3% κατά μέσο όρο κατά την περίοδο 2023-2025, χάρη στις προσδοκώμενες (από το Ταμείο Ανάκαμψης και αλλού) μεταβιβάσεις και την αναμενόμενη περαιτέρω ισχυρή ανάκαμψη των τουριστικών εσόδων.

Για τον πληθωρισμό, ο S&P σημειώνει ότι αυξήθηκε στο 8% τον Μάρτιο, υψηλό 27 ετών, αλλά δεν υπάρχει έως τώρα ένδειξη ανοδικής πίεσης στους μισθούς, κάτι που σημαίνει ότι ο ετήσιος πληθωρισμός είναι πιθανόν να επιβραδυνθεί από τον Σεπτέμβριο.

Παρά το πιο έντονο διεθνές περιβάλλον, αναφέρει ο οίκος, η κυβέρνηση, με βάση τις δεσμεύσεις της στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάπτυξης και Ανθεκτικότητας, αναμένεται να κάνει περαιτέρω πρόοδο στην εφαρμογή των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και της δημοσιονομικής προσαρμογής, παγιώνοντας την καθοδική τάση του δημόσιου χρέους ως ποσοστό στο ΑΕΠ.

Για τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, σημειώνει ότι μειώθηκαν στο 12,8% των συνολικών δανείων το 2021 από 31% το 2020 καθώς οι τράπεζες έχουν τιτλοποιήσει και πωλήσει τα ανοίγματά αυτά σε ξένους, ενώ αναμένει ότι το ποσοστό αυτό θα υποχωρήσει κάτω από το 8% στο τέλος του 2022. Αντίστοιχα, προσθέτει, βελτιώνεται και η δυνατότητα των τραπεζών να χορηγούν δάνεια.

Οι σταθερές προοπτικές του αξιόχρεου αντανακλούν, κατά τον S&P, την εξισορρόπηση των κινδύνων για την οικονομική ανάπτυξη και τα δημόσια οικονομικά από τη σύγκρουση στην Ουκρανία με τη σημαντική στήριξη από την ΕΕ και τη δυναμική των μεταρρυθμίσεων στη χώρα.

«Οι σταθερές προοπτικές αντανακλούν την προσδοκία μας ότι τα δημοσιονομικά ‘μαξιλάρια’ της Ελλάδας και η αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα της πολιτικής θα επιτρέψουν στη χώρα να απορροφήσει τον έμμεσο αντίκτυπο από τον πόλεμο στην Ουκρανία στην οικονομία και τα δημόσια οικονομικά της», εξηγεί ο οίκος.

Χρήστος Σταϊκούρας: Η ένατη κατά σειρά αναβάθμιση της ελληνικής οικονομίας τα τελευταία 2,5 χρόνια

«O οίκος αξιολόγησης “S&P Global Ratings” προχώρησε σήμερα στην αναβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας της Ελλάδας, κατά μία βαθμίδα.

Έτσι γίνεται ο τρίτος οίκος αξιολόγησης, και δεύτερος από τους επιλέξιμους από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, που τοποθετεί τη χώρα ένα, μόλις, “σκαλοπάτι” πριν την επενδυτική βαθμίδα.

Πρόκειται δε για την 9η – κατά σειρά – αναβάθμιση της ελληνικής οικονομίας τα τελευταία δυόμισι χρόνια, παρά τις διαδοχικές και επάλληλες κρίσεις.

Η παραπάνω θετική εξέλιξη είναι αποτέλεσμα – και, ταυτοχρόνως, επιστέγασμα – της συνετής δημοσιονομικής πολιτικής, της διορατικής εκδοτικής στρατηγικής, των υψηλών ταμειακών διαθεσίμων, της υλοποίησης διαρθρωτικών αλλαγών, της βελτίωσης της ποιότητας του πλούτου της χώρας μέσω της αύξησης επενδύσεων και εξαγωγών, της μείωσης των “κόκκινων” δανείων στα χαρτοφυλάκια των τραπεζών, της συρρίκνωσης της ανεργίας, της βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας.

Ωστόσο, δεν παραγνωρίζουμε τις μεγάλες προκλήσεις, τους κινδύνους και τα νέα δεδομένα που διαμορφώνουν το τελευταίο διάστημα οι διεθνείς εξελίξεις.

Γι’ αυτό, συνεχίζουμε με υπευθυνότητα και σύνεση να ενισχύουμε νοικοκυριά και επιχειρήσεις στον βέλτιστο εφικτό βαθμό, ενώ παράλληλα παραμένουμε πιστοί στην κεντρική μας στόχευση για την επίτευξη ισχυρής και διατηρήσιμης ανάπτυξης, τη δημιουργία πολλών, καλών θέσεων εργασίας και την περαιτέρω ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής».

Κυριάκος Μητσοτάκης: Είμαστε μια ανάσα από την επενδυτική βαθμίδα

Στην αναβάθμιση της Ελλάδας αναφέρεται ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, μέσω του επίσημου λογαριασμού του στο Twitter, αναφέροντας ότι η αναβάθμιση αυτή επιβεβαιώνει την εμπιστοσύνη στην ελληνική οικονομία.

Η S&P υποβάθμισε την αξιολόγηση του τουρκικού αξιόχρεου σε τοπικό νόμισμα στο B+, τέσσερα επίπεδα κάτω από την επενδυτική βαθμίδα.

Ο οίκος αξιολόγησης επικαλέστηκε τον αντίκτυπο της εκρηκτικής ανόδου των τιμών στην ενέργεια λόγω του πολέμου στην Ουκρανία.

Ειδικότερα, η S&P υποβάθμισε τη Ρωσία σε BB+, κάτω από την επενδυτική βαθμίδα, από BBB- και προειδοποίησε για περαιτέρω υποβαθμίσεις, επικαλούμενη τις "ισχυρές" διεθνείς κυρώσεις που επιβλήθηκαν στη χώρα μετά την εισβολή της στην Ουκρανία. Η S&P υποβάθμισε επίσης την Ουκρανία σε Β- από Β.

Ο πόλεμος, ο οποίος εισήλθε στην τρίτη ημέρα του το Σάββατο, ώθησε τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους να επιβάλουν μια σειρά κυρώσεων στη Ρωσία. Ο Αμερικανός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν επέβαλε κυρώσεις στον Ρώσο ομόλογό του Βλαντίμιρ Πούτιν και σε αρκετούς στενούς συνεργάτες του, καθώς τα ρωσικά στρατεύματα συναντούν την ουκρανική αντίσταση στην πρωτεύουσα της Ουκρανίας.

"Οι κυρώσεις που ανακοινώθηκαν θα μπορούσαν να έχουν σημαντικές άμεσες και δευτερογενείς επιπτώσεις στην οικονομική και εξωτερική εμπορική δραστηριότητα και στη χρηματοπιστωτική σταθερότητα", αναφέρει σε ανακοίνωσή της η S&P. "Αναμένουμε επίσης ότι οι γεωπολιτικές εντάσεις θα παρασύρουν την εμπιστοσύνη του ιδιωτικού τομέα, επιβαρύνοντας την ανάπτυξη".

Η Ρωσία παραμένει οικονομικά σταθερή χάρη στα διεθνή αποθέματα και το χαμηλό επίπεδο χρέους της, ανέφερε το υπουργείο Οικονομικών στη Μόσχα σε ανακοίνωσή του το Σάββατο, απαντώντας στις ανακοινώσεις των οίκων αξιολόγησης. Το υπουργείο Οικονομικών "θα συνεχίσει να διατηρεί μια υπεύθυνη οικονομική και δημοσιονομική πολιτική", σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση.

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία αυτή την εβδομάδα αντιπροσωπεύει "μια σημαντική περαιτέρω αύξηση" του γεωπολιτικού κινδύνου και των αυστηρών κυρώσεων κατά της Ρωσίας που "θα μπορούσαν να επηρεάσουν την αποπληρωμή των κρατικών χρεών", ανέφεραν οι αναλυτές της Moody's σε ανακοίνωσή τους.

"Η τελική σοβαρότητα του αντίκτυπου των νέων κυρώσεων στο πιστωτικό προφίλ της Ρωσίας θα εξαρτηθεί από το εύρος τους, τους τομείς που στοχεύουν και τον βαθμό συντονισμού μεταξύ των δυτικών χωρών", πρόσθεσαν. Για την Ουκρανία, εν τω μεταξύ, "μια εκτεταμένη σύγκρουση θα μπορούσε να αποτελέσει κίνδυνο για τη ρευστότητα και την εξωτερική θέση της κυβέρνησης, δεδομένης και της εξάρτησης της οικονομίας της από τη χρηματοδότηση σε ξένο νόμισμα".

Για τους αναλυτές της Fitch, η εισβολή της Ρωσίας έχει προκαλέσει "αυξημένους κινδύνους για τα δημόσια οικονομικά της Ουκρανίας, τη μακροοικονομική σταθερότητα και την πολιτική σταθερότητα".

"Τα πάντα εξαρτώνται από το πόσο θα διαρκέσει αυτός ο πόλεμος", δήλωσε ο Jack McIntyre, διαχειριστής χαρτοφυλακίου στην Brandywine Global Investment Management στη Φιλαδέλφεια. "Θα έλεγα ότι οι κάτοχοι ομολόγων της Ουκρανίας έχουν να ανησυχούν για  περισσότερα από μια υποβάθμιση".