Ο οίκος σκιαγραφεί μια εικόνα ανθεκτικότητας, τονίζοντας ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να εμφανίζει σταθερές αναπτυξιακές και δημοσιονομικές επιδόσεις, παρά τις πιέσεις από τη γεωπολιτική αστάθεια, τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και την άνοδο των τιμών ενέργειας.

Η S&P αναθεωρεί χαμηλότερα την πρόβλεψή της για την ανάπτυξη του 2026 στο 1,7% από 2,3%, εκτιμώντας ότι οι δευτερογενείς επιπτώσεις της σύγκρουσης θα επηρεάσουν την εξωτερική ζήτηση, τις εξαγωγές και τον τουρισμό. Παρά την επιβράδυνση, η ελληνική οικονομία αναμένεται να συνεχίσει να υπεραποδίδει έναντι της ευρωζώνης, για την οποία ο οίκος προβλέπει ανάπτυξη μόλις 1%.

Βασικό στήριγμα της οικονομίας παραμένει η εσωτερική ζήτηση, η ανθεκτική αγορά εργασίας και η επιτάχυνση των επενδύσεων που συνδέονται με το Ταμείο Ανάκαμψης. Η ανεργία υποχώρησε στο 8,9% το 2025, ενώ η αύξηση των πραγματικών μισθών ενισχύει το διαθέσιμο εισόδημα.

Στο δημοσιονομικό πεδίο, η Standard & Poor’s αναγνωρίζει την ισχυρή επίδοση της χώρας. Το 2025 καταγράφηκε πρωτογενές πλεόνασμα 4,8% του ΑΕΠ, σημαντικά υψηλότερο από τον αρχικό στόχο του 2,5%, ενώ το δημοσιονομικό πλεόνασμα ανήλθε στο 1,7% του ΑΕΠ. Ο οίκος εκτιμά ότι η Ελλάδα θα διατηρήσει πρωτογενή πλεονάσματα κατά μέσο όρο 2,7% του ΑΕΠ την περίοδο 2026-2029.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στη βελτίωση της δυναμικής του χρέους. Η S&P προβλέπει ότι το καθαρό δημόσιο χρέος θα υποχωρήσει στο 131% του ΑΕΠ το 2026 και περαιτέρω στο 110% έως το 2029. Παρά το υψηλό επίπεδο του χρέους, το προφίλ του χαρακτηρίζεται ευνοϊκό, με μέση διάρκεια περίπου 18,7 έτη και χαμηλό μέσο κόστος εξυπηρέτησης.

Ωστόσο, ο οίκος επισημαίνει ότι η βασική αδυναμία της ελληνικής οικονομίας παραμένει ο εξωτερικός τομέας. Το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών, που διαμορφώθηκε στο 5,7% του ΑΕΠ το 2025, αναμένεται να διευρυνθεί στο 7,3% το 2026, λόγω της ανόδου των τιμών ενέργειας και της εξάρτησης της χώρας από εισαγόμενα αγαθά και υδρογονάνθρακες.

Η S&P προειδοποιεί ότι οι επίμονες εξωτερικές ανισορροπίες και οι αυξημένες ανάγκες εξωτερικής χρηματοδότησης εξακολουθούν να επιβαρύνουν το πιστοληπτικό προφίλ της χώρας. Παράλληλα, καταγράφει διαρθρωτικές αδυναμίες στις αγορές προϊόντων, στην αποτελεσματικότητα της Δικαιοσύνης και στην αντίληψη περί διαφθοράς.

Στον αντίποδα, θετικά αξιολογείται η πρόοδος στο τραπεζικό σύστημα. Η μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, η βελτίωση της κεφαλαιακής επάρκειας και η ενίσχυση των επιχειρηματικών μοντέλων των τραπεζών περιορίζουν τους κινδύνους και στηρίζουν τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.

Η σταθερή προοπτική της αξιολόγησης αντανακλά, σύμφωνα με την S&P, την ισορροπία ανάμεσα στις ισχυρές οικονομικές και δημοσιονομικές επιδόσεις της Ελλάδας και στα ακόμη υψηλά επίπεδα δημόσιου και εξωτερικού χρέους. Αναβάθμιση θα μπορούσε να υπάρξει εάν μειωθούν διατηρήσιμα οι εξωτερικές ανισορροπίες ή το εξωτερικό χρέος, ενώ υποβάθμιση θα μπορούσε να προκύψει σε περίπτωση σημαντικής επιδείνωσης της δημοσιονομικής πορείας.

Συνολικά, η Standard & Poor’s βλέπει μια ελληνική οικονομία που παραμένει σε αναπτυξιακή τροχιά, με ισχυρότερα δημοσιονομικά θεμέλια και ανθεκτικό τραπεζικό σύστημα, αλλά και με κρίσιμες προκλήσεις στην ενέργεια, στο εξωτερικό ισοζύγιο, στη δημογραφία και στις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις.

Όπως δήλωσαν σήμερα αναλυτές του διεθνούς οίκου στο πλαίσιο διαδικτυακής ενημέρωσης, η μείωση των ρευστών διαθεσίμων του Ελληνικού Δημοσίου (μαξιλάρι) δεν πρόκειται να επηρεάσει την πιστοληπτική αξιολόγηση της χώρας ή την προοπτική αναβάθμισης καθώς η εξέλιξη αυτή δεν επιδεινώνει την πορεία μείωσης του Δημοσίου Χρέους στο 114% του ΑΕΠ (το 2028) την οποία προβλέπει η S&P.

Ταυτόχρονα ο διεθνής οίκος ο οποίος, παρότι στις 18 Απριλίου διατήρησε ως «σταθερή» την προοπτική της ελληνικής οικονομίας αναβαθμίζοντας μόνο την πιστοληπτική ικανότητα της χώρας στο ΒΒΒ/Α2, άφησε σήμερα μία «χαραμάδα» ανοικτή για μία περαιτέρω αναβάθμιση της ελληνικής οικονομίας προβλέποντας βελτίωση των εξωτερικών ανισορροπίων. Υπενθυμίζεται ότι κατά την πρόσφατη αναβάθμιση η S&P είχε αναφέρει ότι «οι διεθνείς ανισορροπίες της ελληνικής οικονομίας αποτελούν ανασταλτικό παράγοντα για την περαιτέρω αναβάθμιση. Ωστόσο, απαντώντας σε σχετική ερώτηση σήμερα τα στελέχη του διεθνούς οίκου επεσήμαναν ότι προβλέπουν έως το 2026 τη μείωση του ελλείμματος στο Ισοζύγιο Εξωτερικών Συναλλαγών της χώρας, πρόβλεψη η οποία αντανακλά συναφώς τη βελτίωση των εξωτερικών ανισορροπιών της χώρας. Επιπροσθέτως, όπως επεσήμαναν, η περιορισμένη έκθεση της ελληνικής οικονομίας στις ΗΠΑ αποτελεί πρόσθετο θετικό παράγοντα καθώς περιορίζει τις αρνητικές επιπτώσεις μετά την επιβολή δασμών από την κυβέρνηση Τραμπ.

Όσον αφορά την αποπληρωμή των δανείων του πρώτου μνημονίων η οποία εκτιμάται ότι εν μέρει θα χρηματοδοτηθεί από τα ρευστά διαθέσιμα του Δημοσίου -τα οποία σύμφωνα με τα στοιχεία του Οργανισμού Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους ανέρχονταν στα 40,1 δισ. ευρώ στο τέλος του ά τριμήνου 2025- υπενθυμίζεται ότι πρόσφατα ο υπουργός Οικονομικών Κυρ. Πιερρακάκης ανέφερε ότι η Ελλάδα σχεδιάζει να αποπληρώσει τα δάνεια από το πρώτο της πρόγραμμα διάσωσης 10 χρόνια νωρίτερα από το προβλεπόμενο, μια κίνηση που αναμένεται να ελαφρύνει σημαντικά το μελλοντικό χρέος της χώρας.

Σύμφωνα με το υφιστάμενο χρονοδιάγραμμα, η τελευταία αποπληρωμή αυτών των δανείων είχε προγραμματιστεί για το 2041, αλλά η κυβέρνηση τώρα θέλει να εξοφλήσει ολόκληρο το ποσό μέχρι το 2031, σύμφωνα με όσα έχει δηλώσει προσφάτως ο κ Πιερρακάκης.

Θετική η προοπτική των τραπεζών

Θετική ήταν εξάλλου στην σημερινή ενημέρωση η S&P σήμερα για τις προοπτικές κερδοφορίας των ελληνικών τραπεζών, υπενθυμίζοντας ότι ήδη δύο εξαυτών (Εθνική και Eurobank) διαθέτουν την λεγόμενη επενδυτική βαθμίδα. Όπως υπογραμμίστηκε οι ελληνικές τράπεζες έχουν βελτιώσει την ποιότητα του ενεργητικού τους και καταβάλλουν προσπάθειες προκειμένου να πράξουν το ίδιο και για ίδια κεφάλαιά τους.

Όπως τόνισαν οι αναλυτές της είναι ενθαρρυντικό το γεγονός ότι οι ελληνικές τράπεζες αναζητούν τρόπους προκειμένου να αναπληρώσουν την απώλεια των εσόδων από τόκους που υφίστανται μετά την μείωση των επιτοκίων. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε μάλιστα στις κινήσεις που έκαναν η Alpha Bank αγοράζοντας την Astrobank και η Eurobank την Hellenic Bank σε μία προσπάθεια γεωγραφικής διαφοροποίησης των πηγών εσόδων. Επίσης ιδιαίτερη μνεία έγινε στην εξαγορά της Axia Ventrures από την Alpha Bank η οποία αντανακλά την επιδίωξη της τράπεζας να διευρύνει τις επενδυτικές της δυνατότητες. Καθώς και τη διαφαινόμενη επέκταση των τραπεζών στην αγορά των τραπεζοασφαλειών αναφέροντας ως παράδειγμα την εξαγορά της Eθνικής Ασφαλιστικής από την Τράπεζα Πειραιώς και της CNP Assurance από την Eurobank.

Ωστόσο οι αναλυτές της S&P εξέφρασαν τον προβληματισμό τους για την υπερχρέωση των ελληνικών νοικοκυριών, υπενθυμίζοντας ότι τα «κόκκινα» δάνεια που έχουν περάσει στις εταιρείες διαχείρισης (servicers) αγγίζουν τα 75 δισ. ευρώ.

Παρά ταύτα προβλέπουν ότι το ποσοστό των «κόκκινων» δανείων των ελληνικών τραπεζών θα μειωθεί περαιτέρω, στο 2,5% με 3% έως το 2026.

H S&P είχε δώσει την επενδυτική βαθμίδα στην Ελλάδα τον Οκτώβριο του 2023, ενώ τον Απρίλιο του 2024 είχε αναβαθμίσει σε θετικές τις προοπτικές του αξιόχρεου της.

Είναι ο τρίτος από τους πέντε αναγνωρισμένους από την ΕΚΤ οίκους αξιολόγησης - μετά τον Scope και τον DBRS - ο οποίος αναβαθμίζει την Ελλάδα εντός της επενδυτικής βαθμίδας.

S&P: Γιατί αναβαθμίσαμε την Ελλάδα
Ο οίκος S&P εξηγεί γιατί έδωσε την αναβάθμιση στην ελληνική οικονομία.

O οίκος αναφέρει ότι αναβάθμισε την Ελλάδα λόγω της αταλάντευτης δημοσιονομικής πειθαρχίας της. Ειδικότερα, σημειώνει:

«Οι προσπάθειες για τη βελτίωση της φορολογικής συμμόρφωσης, σε συνδυασμό με την ανθεκτική οικονομική ανάπτυξη, επιτρέπουν στην Ελλάδα να συνεχίσει να υπερκαλύπτει τους δημοσιονομικούς στόχους.

»Παρά το δύσκολο εξωτερικό περιβάλλον, στα περισσότερα σενάρια, η Ελλάδα θα δει περαιτέρω σταθερή μείωση του καθαρού χρέους προς το ΑΕΠ- στο κεντρικό μας σενάριο, αναμένουμε ότι ο δείκτης αυτός θα μειώνεται κατά μέσο όρο 6 ποσοστιαίες μονάδες ετησίως κατά τα επόμενα τέσσερα χρόνια.

»Η ταμειακή θέση του Οργανισμού Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους (ΟΔΔΗΧ) παρέχει στην Ελλάδα ένα πρόσθετο απόθεμα ασφαλείας, το οποίο με εκτιμώμενο ποσοστό 15% του ΑΕΠ καλύπτει σχεδόν τρία χρόνια από τις επερχόμενες λήξεις χρέους.

»Ως εκ τούτου, αυξήσαμε την πιστοληπτική μας αξιολόγηση για την Ελλάδα σε "BBB/A-2" από "BBB-/A-3". Οι προοπτικές είναι σταθερές».

Πιερρακάκης: Η αναβάθμιση της ελληνικής οικονομίας συνιστά ένα πολύ ισχυρό σήμα εμπιστοσύνης στη χώρα μας
Σε ανάρτησή του, ο υπουργός Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης έγραψε:

«H αναβάθμιση της ελληνικής οικονομίας από τον οίκο αξιολόγησης Standard & Poor’s συνιστά ένα πολύ ισχυρό σήμα εμπιστοσύνης στη χώρα μας, το οποίο αποκτά μεγαλύτερη αξία σε καιρούς διεθνούς αβεβαιότητας. Η Ελλάδα επανακάμπτει δυναμικά στον χάρτη, κατακτώντας ακόμη ένα ακόμη σκαλί στην επενδυτική βαθμίδα.

»Οι προβλέψεις της S&P για το μέλλον της ελληνικής οικονομίας δικαιώνουν τις κυβερνητικές επιλογές αλλά και την εμπιστοσύνη των πολιτών που ενστερνίστηκαν την πεποίθησή μας ότι η δημοσιονομική σταθερότητα είναι η μόνη ασφαλής διέξοδος από την πολυετή οικονομική περιπέτεια. Αυτός είναι ο δρόμος και για το μέλλον. Πετυχαίνουμε τους στόχους μας, χτίζουμε την οικονομία σε υγιή θεμέλια, επιστρέφουμε στην κοινωνία δίκαιο μερίδιο από την πρόοδο.

»Η σημερινή έκθεση ενός από τους μεγαλύτερους διεθνείς οίκους αξιολόγησης προβλέπει ότι η Ελλάδα θα διατηρήσει υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα της τάξης του 2,7% έως το 2028, ενώ στο ίδιο διάστημα η ανάπτυξη θα παραμείνει μεσοσταθμικά στο 2,4%. Το 2028 το χρέος θα έχει πέσει 50 μονάδες κάτω από το 2019, γεγονός που συνιστά μία από τις μεγαλύτερες απομειώσεις διεθνώς τα τελευταία χρόνια. Η S&P εκτιμά ότι στην απασχόληση έχουμε ήδη επιστρέψει στα προ κρίσης επίπεδα του 2008, προβλέπει περαιτέρω μείωση της ανεργίας και αυξήσεις των εισοδημάτων για όλους, ως απόρροια της θετικής εικόνας της ελληνικής οικονομίας.

»Η επενδυτική βαθμίδα ΒΒΒ αποτελεί για εμάς σημείο εκκίνησης για μια νέα εποχή οικονομικής εξωστρέφειας, ανταγωνιστικότητας, ψηφιοποίησης και καινοτομίας. Η Ελλάδα είναι πλέον ένας αξιόπιστος και σταθερός επιχειρηματικός προορισμός. Μια σύγχρονη οικονομία που εξελίσσεται, μεταρρυθμίζεται και κερδίζει τη διεθνή εμπιστοσύνη».

Κ. Χατζηδάκης: Απάντηση στην καταστροφολογία η αναβάθμιση από την S&P
Με αφορμή την περαιτέρω αναβάθμιση της ελληνικής οικονομίας από τον οίκο S&P, ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης έκανε την ακόλουθη δήλωση:

«Ενώ ορισμένοι επιμένουν να αμφισβητούν κάθε πρόοδο πού έχει επιτευχθεί τα τελευταία 6 χρόνια, ο ένας επενδυτικός οίκος μετά τον άλλο προχωρούν σε αναβάθμιση της ελληνικής οικονομίας.

»Η S&P, που απένειμε πέρυσι την επενδυτική βαθμίδα στην ελληνική οικονομία, σήμερα προχώρησε σε περαιτέρω αναβάθμιση.

»Για εμένα προσωπικά είναι ιδιαίτερα σημαντική η υπογράμμιση από την S&P της δημοσιονομικής σύνεσης που χαρακτηρίζει την πολιτική της κυβέρνησης, καθώς και η αναγνώριση της συστηματικής προσπάθειας για τον περιορισμό της φοροδιαφυγής που έγινε τα τελευταία χρόνια.

»Η περαιτέρω αναβάθμιση της ελληνικής οικονομίας εντός της επενδυτικής βαθμίδας από την S&P, ιδιαίτερα σε περίοδο διεθνούς αναταραχής και αβεβαιότητας, αποτελεί μια ακόμη απόδειξη της εμπιστοσύνης της διεθνούς επενδυτικής κοινότητας στην οικονομική πολιτική της κυβέρνησης. Είναι μια επιτυχία όχι μόνο της κυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη, αλλά ολοκλήρου του ελληνικού λαού».

Όπως επιβεβαιώνει, οι εξελίξεις αυτές στηρίζουν τις θετικές ενέργειες αξιολόγησης και προοπτικές για τα κράτη που ήταν σε πρόγραμμα στήριξης της ΕΕ, δηλαδή την Κύπρο, την Ελλάδα, την Ιρλανδία και την Πορτογαλία.

Παρά την κατακερματισμένη εσωτερική πολιτική της Ισπανίας, την απουσία κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας (και την αδυναμία της κυβέρνησης να νομοθετήσει τους προϋπολογισμούς του τρέχοντος έτους), τα νοικοκυριά, οι εταιρείες και το κράτος παρουσίασαν σταθερή ανάπτυξη. Αναμένει, επίσης, ότι το χρέος προς το ΑΕΠ θα παραμείνει σε πτωτική πορεία μέχρι το 2027.

Καθώς το 2024 πλησιάζει στο τέλος του, οι αξιολογήσεις επτά ευρωπαϊκών ανεπτυγμένων κρατών έχουν θετική προοπτική. Αυτό αντανακλά την έντονη οικονομική ανάπτυξη και τη μείωση ρεκόρ του χρέους που επιτεύχθηκε από μικρές ανοιχτές οικονομίες, όπως η Κύπρος (που αναβαθμίστηκε πρόσφατα σε A-/Stable/–, από BBB+/Positive/–), η Ελλάδα, η Ιρλανδία και η Πορτογαλία. Οι ισχυρές εξαγωγές υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένου του τουρισμού, ωθούν τις οικονομίες αυτών των χωρών, στηρίζουν την ταχεία βελτίωση των δημόσιων οικονομικών και τις πρόσφατες θετικές ενέργειες αξιολόγησης.

Το 2025 σηματοδοτεί μια οριακή στιγμή για την Ευρώπη

Ο S&P αναμένει ότι η ευρωζώνη και το Ηνωμένο Βασίλειο θα ανακάμψουν μέτρια το επόμενο έτος, καθώς οι δαπάνες των νοικοκυριών θα ενισχυθούν λόγω των χαμηλότερων επιτοκίων και της εξομάλυνσης του πληθωρισμού. Ωστόσο, η αβεβαιότητα σχετικά με τις προβλέψεις αυξάνεται καθώς οι νέοι ηγέτες στις ΗΠΑ, την ΕΕ και τη Γερμανία θα αποφασίσουν για τους δασμούς, την άμυνα και τις δημοσιονομικές πολιτικές στις αρχές του επόμενου έτους.

Ωστόσο, ένα ασθενέστερο ευρώ και τα σχετικά δασμολογικά πλεονεκτήματα της Ευρώπης έναντι της Κίνας θα μπορούσαν να αντισταθμίσουν μια καθολική αύξηση των δασμών κατά 10% στις ΗΠΑ, η οποία θα μπορούσε να μειώσει το ΑΕΠ της ευρωζώνης κατά 0,2%.

Οι προγραμματισμένες αυξήσεις των δημόσιων δαπανών και η ανάκαμψη της ιδιωτικής κατανάλωσης – αντανακλώντας τη νομισματική χαλάρωση – θα πρέπει να τονώσουν την ανάπτυξη του ΑΕΠ στο Ηνωμένο Βασίλειο, μετά το απογοητευτικό 2024, αν και θα υποφέρει από τις ίδιες ευπάθειες που έχουν άλλες ανοιχτές ευρωπαϊκές οικονομίες σε πιθανούς δασμούς στις ΗΠΑ και γεωπολιτικούς κραδασμούς.

Πορείες αντίθετες

Την ίδια ώρα, η νομισματική πολιτική στην ευρωζώνη γίνεται πιο χαλαρή, ενώ η δημοσιονομική πολιτική γίνεται ξανά περιοριστική.

Η τρέχουσα νομισματική χαλάρωση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) θα συμβάλει στη διατήρηση της οικονομικής απόδοσης της ευρωζώνης, παρά την ήπια δημοσιονομική οπισθοδρόμηση λόγω της επανενεργοποίησης των δημοσιονομικών κανόνων της ΕΕ.

Ως αποτέλεσμα της ποσοτικής σύσφιξης, η ΕΚΤ δεν θα απορροφήσει περίπου 660 δισ. ευρώ από κρατικές εκδόσεις που αναμένονται το 2025. Αυτή η μετατόπιση της χρηματοδότησης από τον ισολογισμό της ΕΚΤ στις αγορές και τις σχετικά υψηλές συμμετοχές μη κατοίκων σε ορισμένες αγορές κρατικών ομολόγων – ειδικά στη Γαλλία – θα αυξήσει την ευαισθησία του κόστους χρηματοδότησης των κυβερνήσεων στο κλίμα της αγοράς.

Ωστόσο, τα προφίλ χρέους μακράς διάρκειας στην ευρωζώνη, συμπεριλαμβανομένης της Γαλλίας, και ο πολύ χαμηλός πληθωρισμός πιθανότατα θα προφυλάξουν από συνθήκες υψηλότερων αποδόσεων.

Για την Ελλάδα

Ο S&P υπενθυμίζει ότι διατηρεί θετικές τις προοπτικές της Ελλάδας, αποτυπώνοντας την προσδοκία ότι, εντός του 24μηνου ορίζοντα, το αυστηρό δημοσιονομικό καθεστώς θα συνεχίσει να οδηγεί τη μείωση του λόγου του δημόσιου χρέους, ενώ η αύξηση του ΑΕΠ θα πρέπει να συνεχίσει να υπερβαίνει τις επιδόσεις των περισσότερων ομολόγων της Ελλάδας στην ευρωζώνη. 

Πτωτικό σενάριο

Ο οίκος θα μπορούσε να αναθεωρήσει τις προοπτικές σε σταθερές εάν οι δημοσιονομικές επιδόσεις της Ελλάδας και οι εξωτερικές ανισορροπίες, όπως από το αυξημένο CAD, επιδεινωθούν σημαντικά πέρα από τις προσδοκίες του. Αυτό θα μπορούσε να συμβεί, για παράδειγμα, εάν οι γεωπολιτικές και εξωτερικές πιέσεις πλήξουν τη χώρα περισσότερο από όσο υποθέτει.

Ανοδικό σενάριο

Από την άλλη, θα μπορούσε να αυξήσει τις αξιολογήσεις εάν ο λόγος του καθαρού δημόσιου χρέους της Ελλάδας προς το ΑΕΠ μειωθεί περαιτέρω, προσεγγίζοντας έτσι το επίπεδο των ομοτίμων.

Αυτό θα μπορούσε να προκύψει από τις συνεχιζόμενες διαρθρωτικές οικονομικές μεταρρυθμίσεις που ενισχύουν την ελληνική οικονομική ανταγωνιστικότητα, την πλήρη ανάπτυξη των μεγάλων κεφαλαίων NextGenerationEU που είναι διαθέσιμα στη χώρα και τα διατηρημένα σταθερά πρωτογενή πλεονάσματα του προϋπολογισμού για παρατεταμένη περίοδο.

Πιο συγκεκριμένα, ο αμερικανικός οίκος αναβάθμισε τη Εurobank καθώς επίσης και την Εθνική Τράπεζα σε «ΒB» από «ΒΒ-» με θετικό outlook, ενώ επιβεβαίωσε σε «ΒΒ-» την Alpha Bankκαι αύξησε την αξιολόγηση της Πειραιώς σε «ΒΒ-» από «Β» αναθεωρώντας τις προοπτικές από σταθερές σε θετικές.

Αναλυτικά οι αξιολογήσεις

Aegean Baltic Bank: Αναθεώρηση των προοπτικών σε θετικές από σταθερές και επιβεβαίωση στις μακροπρόθεσμες και βραχυπρόθεσμες αξιολογήσεις πιστοληπτικής ικανότητας «B+/B».
Alpha Bank: Αναθεώρηση των προοπτικών σε θετικές από σταθερές και επιβεβαίωση στις μακροπρόθεσμες και βραχυπρόθεσμες αξιολογήσεις πιστοληπτικής ικανότητας «BB-/B» και τις αξιολογήσεις αντισυμβαλλομένων εξυγίανσης «BB+/B» (RCR).
Alpha Services and Holdings: Αναθεώρηση των προοπτικών σε θετικές από σταθερές και επιβεβαίωση στις μακροπρόθεσμες και βραχυπρόθεσμες αξιολογήσεις πιστοληπτικής ικανότητας «Β/Β».
Eurobank: Αύξηση της μακροπρόθεσμης πιστοληπτικής ικανότητας σε ‘BB’ από ‘BB-‘ και επιβεβαίωση της βραχυπρόθεσμης αξιολόγησης ‘B’. Οι προοπτικές είναι θετικές. Επίσης, αύξηση στο μακροπρόθεσμο και βραχυπρόθεσμο RCR σε ‘BBB-/A-3’ από ‘BB+/B’.
Eurobank Holdings: Αύξηση της μακροπρόθεσμης πιστοληπτικής ικανότητας σε «Β+» από «Β» και επιβεβαίωση της βραχυπρόθεσμης αξιολόγησης «Β». Οι προοπτικές είναι θετικές.
Εθνική Τράπεζα: Αύξηση της μακροπρόθεσμης πιστοληπτικής ικανότητας σε «ΒΒ» από «ΒΒ-» και επιβεβαίωση της βραχυπρόθεσμης αξιολόγησης «Β». Οι προοπτικές είναι θετικές. Επίσης, αύξηση του μακροπρόθεσμου και βραχυπρόθεσμου RCR σε ‘BBB-/A-3’ από ‘BB+/B’.
Τράπεζα Πειραιώς: Αύξηση της μακροπρόθεσμης πιστοληπτικής ικανότητας σε ‘BB-‘ από ‘B+’ και επιβεβαίωση της βραχυπρόθεσμης αξιολόγησης ‘B’. Οι προοπτικές είναι θετικές. Ανέβασε επίσης το μακροπρόθεσμο RCR σε ‘BB+’ από ‘BB’.
Piraeus Financial Holdings: Αύξηση της μακροπρόθεσμης πιστοληπτικής ικανότητας σε «Β» από «Β-» και επιβεβαίωση της βραχυπρόθεσμης αξιολόγησης «Β». Οι προοπτικές είναι θετικές.

Alpha Bank

Η θετική της προοπτική για την Alpha Bank αντανακλά την προσδοκία για χαλάρωση των πιστωτικών και χρηματοδοτικών κινδύνων στο λειτουργικό περιβάλλον.
Στο βασικό σενάριο, ο ιδιωτικός τομέας και οι εγχώριες αγορές ακινήτων θα συνεχίσουν να ανακάμπτουν τα επόμενα ένα έως δύο χρόνια.
Ως εκ τούτου, αναμένεται περαιτέρω εξομάλυνση των ζημιών (80 bps-90 bps) προς κυκλικά χαμηλά το 2024 και το 2025.
Λόγω της μαζικής απομόχλευσης και του ισχυρού σχηματισμού καταθέσεων τα τελευταία πέντε χρόνια, οι δείκτες χρηματοδότησης και ρευστότητας των τραπεζών θα συνεχίσουν να βελτιώνονται.
Ανοδικό σενάριο: Εκτιμάται πως μπορεί να υπάρξει επί τα βελτίω αναθεώρηση τους επόμενους 12 μήνες εάν:
• Οι πιστωτικές απώλειες για τις ελληνικές τράπεζες συνολικά υποχωρήσουν σε κυκλικά χαμηλά μετά τη συνεχιζόμενη ανάκαμψη της οικονομίας και την πιστοληπτική ικανότητα του ιδιωτικού τομέα.
• Μειωθεί η ευαισθησία των ελληνικών τραπεζών σε κρίσεις ρευστότητας λόγω εκροών καταθέσεων ή αλλαγών στο επενδυτικό κλίμα, χάρη στις αναμενόμενες βελτιώσεις στα προφίλ χρηματοδότησης και την αυξανόμενη ικανότητά τους να αντλούν χρέος από το εξωτερικό.
• Η κεφαλαιοποίηση της Alpha Bank βελτιωθεί, με τον προβλεπόμενο δείκτη RAC να υπερβαίνει το 7% σε σταθερή βάση.
Πτωτικό σενάριο: «Θα μπορούσαμε να αναθεωρήσουμε τις προοπτικές σε σταθερές εάν οι πιστωτικοί κίνδυνοι και οι κίνδυνοι χρηματοδότησης σε όλο το σύστημα δεν υποχωρήσουν όπως αναμένουμε» λέει ο οίκος.

Eurobank

Η αναβάθμιση της Eurobank αντανακλά την προσδοκία για χαλάρωση των πιστωτικών και χρηματοδοτικών κινδύνων στο λειτουργικό περιβάλλον.
Κατά την άποψή της S&P, ο μετασχηματισμός της Eurobank από το 2018 οδήγησε σε μια κερδοφόρα τράπεζα με καλύτερη ποιότητα ενεργητικού.
Επίσης, η εξαγορά του 50% της Ελληνικής Τράπεζας θα επιβαρύνει την κεφαλαιακή θέση αλλά θα προσφέρει οφέλη μεσοπρόθεσμα.
«Βλέπουμε σημαντικές συνέργειες από τη Eurobank και τις συμπληρωματικές επιχειρήσεις της Ελληνικής Τράπεζας και η βελτιωμένη διαφοροποίηση θα ενισχύσει το προφίλ κινδύνου τη ενώ οι κίνδυνοι εκτέλεσης είναι περιορισμένοι» αναφέρει ο οίκος.
Στο βασικό σενάριο, ο ιδιωτικός τομέας και οι εγχώριες αγορές ακινήτων θα συνεχίσουν να ανακάμπτουν.
Ως εκ τούτου, αναμένεται περαιτέρω εξομάλυνση των ζημιών (80 bps-90 bps) προς κυκλικά χαμηλά το 2024 και το 2025.
Λόγω της μαζικής απομόχλευσης και του ισχυρού σχηματισμού καταθέσεων τα τελευταία πέντε χρόνια, οι δείκτες χρηματοδότησης και ρευστότητας των τραπεζών θα συνεχίσουν να βελτιώνονται.
Ανοδικό σενάριο: Εκτιμάται πως μπορεί να υπάρξει επί τα βελτίω αναθεώρηση τους επόμενους 12 μήνες εάν:
• Οι πιστωτικές απώλειες για τις ελληνικές τράπεζες συνολικά υποχωρήσουν σε κυκλικά χαμηλά μετά τη συνεχιζόμενη ανάκαμψη της οικονομίας και την πιστοληπτική ικανότητα του ιδιωτικού τομέα.
• Μειωθεί η ευαισθησία των ελληνικών τραπεζών σε κρίσεις ρευστότητας λόγω εκροών καταθέσεων ή αλλαγών στο επενδυτικό κλίμα, χάρη στις αναμενόμενες βελτιώσεις στα προφίλ χρηματοδότησης και την αυξανόμενη ικανότητά τους να αντλούν χρέος από το εξωτερικό.
Πτωτικό σενάριο: Θα μπορούσαμε να αναθεωρήσουμε τις προοπτικές σε σταθερές τους επόμενους 12 μήνες, εάν οι πιστωτικοί κίνδυνοι και οι κίνδυνοι χρηματοδότησης σε όλο το σύστημα δεν υποχωρήσουν.
«Θα μπορούσαμε επίσης να αναθεωρήσουμε τις προοπτικές σε αρνητικές εάν, αντίθετα με τις προσδοκίες μας, η εξαγορά της Ελληνικής Τράπεζας έχει απροσδόκητες επιπτώσεις στην οικονομική ευρωστία της Eurobank.
Επιπλέον, θα μπορούσαμε να μειώσουμε την αξιολόγηση, εάν η διπλή μόχλευση (Eurobank και Eurobank Holdings) ξεπερνούσε σημαντικά το 120%, οπότε θα μπορούσαμε να διευρύνουμε τη διαφορά μεταξύ των οντοτήτων που λειτουργούν και της συμμετοχικής οντότητας.

Εθνική Τράπεζα

Η αναβάθμιση ακολουθεί τις αναθεωρήσεις των κεφαλαιακών προβλέψεων για τους επόμενους 12-18 μήνες, αντανακλώντας την επιτυχία της Εθνικής στη δημιουργία μεγαλύτερων κεφαλαιακών αποθεμάτων ασφαλείας διατηρώντας παράλληλα έναν ανθεκτικό ισολογισμό.
Σύμφωνα με την S&P, ότι ο δείκτης RAC της Eθνικής θα παραμείνει κοντά στο 8,0% το 2023-2025, αφού η τράπεζα έχει ήδη καταγράψει αύξηση 220 bps στον δείκτη κοινών μετοχών της Tier 1 (CET1) μόλις τρία τρίμηνα του 2023, χάρη στα ισχυρά κέρδη.
Επίσης, εκτιμάται εξομάλυνση του βασικού κόστους κινδύνου της τράπεζας σε μόλις 66 μονάδες βάσης το τρίτο τρίμηνο του 2023.
Την ίδια στιγμή, τυχόν μερίσματα και πιθανές επαναγορές μετοχών δεν θα επηρεάσουν ουσιαστικά τα κεφάλαια της Εθνικής.
Οι θετικές προοπτικές της Εθνικής τους επόμενους 12 μήνες αντικατοπτρίζουν τις προσδοκίες για χαλάρωση των πιστωτικών και χρηματοδοτικών κινδύνων στο λειτουργικό περιβάλλον.
Στο βασικό σενάριο, ο ιδιωτικός τομέας και οι εγχώριες αγορές ακινήτων θα συνεχίσουν να ανακάμπτουν.
Ως εκ τούτου, αναμένεται εξομάλυνση των πιστωτικών ζημιών προς κυκλικά χαμηλά για το χρηματοπιστωτικό σύστημα 80 bps-90 bps το 2024 και το 2025.
Λόγω της μαζικής απομόχλευσης σε συνδυασμό με τον ισχυρό σχηματισμό καταθέσεων τα τελευταία πέντε χρόνια, οι δείκτες χρηματοδότησης και ρευστότητας των τραπεζών θα συνεχίσει να βελτιώνεται.
Πτωτικό σενάριο: Οι προοπτικές θα μπορούσαν να αναθεωρηθούν σε σταθερές εάν οι πιστωτικοί κίνδυνοι και οι κίνδυνοι χρηματοδότησης σε όλο το σύστημα δεν αμβλυνθούν και η λειτουργική απόδοση είναι χαμηλότερη του αναμενομένου.
Ανοδικό σενάριο: Οι αξιολογήσεις της τράπεζας θα μπορούσαν να αυξηθούν τους επόμενους 12 μήνες, εάν:
• Οι πιστωτικές απώλειες για τις ελληνικές τράπεζες υποχωρήσουν σε κυκλικά χαμηλά μετά τη συνεχιζόμενη ανάκαμψη της οικονομίας και την πιστοληπτική ικανότητα του ιδιωτικού τομέα. και
• Μειωθεί η ευαισθησία των ελληνικών τραπεζών σε κρίση ρευστότητας που μπορεί να προέρχεται από καταθέσεις ή αλλαγές στο κλίμα ξένων επενδυτών, λόγω των αναμενόμενων βελτιώσεων στα προφίλ χρηματοδότησης και της αυξανόμενης ικανότητάς τους να αντλούν χρέος από το εξωτερικό.
• Αν βελτιωθούν οι επιχειρηματικές θέσεις της Εθνικής.

Τράπεζα Πειραιώς

Σύμφωνα με την S&P, η τράπεζα και η εταιρεία χαρτοφυλακίου της Πειραιώς έχει σε μεγάλο βαθμό κλείσει το χάσμα ποιότητας του ενεργητικού του με τους ομοτίμους.
Η θετική μας προοπτική για την Πειραιώς κατά τους επόμενους 12 μήνες αντανακλά την προσδοκία μας για χαλάρωση των πιστωτικών και χρηματοδοτικών κινδύνων στο λειτουργικό περιβάλλον.
Στο βασικό σενάριο, η S&P υποθέτει ότι ο ιδιωτικός τομέας και οι εγχώριες αγορές ακινήτων θα συνεχίσουν να ανακάμπτουν.
Ως εκ τούτου, αναμένεται περαιτέρω εξομάλυνση των πιστωτικών ζημιών προς κυκλικά χαμηλά για το χρηματοπιστωτικό σύστημα των 80 bps-90 bps το 2024 και το 2025.
Λόγω της μαζικής απομόχλευσης και του ισχυρού σχηματισμού καταθέσεων τα τελευταία πέντε χρόνια, οι δείκτες χρηματοδότησης και ρευστότητας των τραπεζών θα συνεχίσουν να βελτιώνονται.
Ανοδικό σενάριο: «Θα μπορούσαμε να αυξήσουμε τις αξιολογήσεις της τράπεζας τους επόμενους 12 μήνες, εάν καταλήξουμε στο συμπέρασμα ότι:
• Οι πιστωτικές απώλειες για τις ελληνικές τράπεζες έχουν πέσει σε κυκλικά χαμηλά μετά τη συνεχιζόμενη ανάκαμψη της οικονομίας και την πιστοληπτική ικανότητα του ιδιωτικού τομέα. και
• Μειώνεται η ευαισθησία των ελληνικών τραπεζών σε κρίση ρευστότητας που μπορεί να προέρχεται από καταθέσεις ή αλλαγές στο επενδυτικό κλίμα ξένων, λόγω των αναμενόμενων βελτιώσεων στα προφίλ χρηματοδότησης και της αυξανόμενης ικανότητάς τους να αντλούν χρέος από το εξωτερικό.
Εάν υλοποιηθεί αυτό το σενάριο, η αναβάθμιση της τράπεζας θα εξακολουθήσει να εξαρτάται από τους βασικούς δείκτες ποιότητας του ενεργητικού και χρηματοδότησής της που κινούνται παράλληλα με το σύστημα.
Θα μπορούσε επίσης να εξεταστεί μια θετική ενέργεια αξιολόγησης εάν υπάρξει βελτίωση στα κεφάλαια της Πειραιώς, με τον δείκτη RAC να ξεπερνά το 7% σε σταθερή βάση.
Ωστόσο, αυτό δεν είναι το βασικό μας σενάριο, επειδή η τράπεζα έχει χρησιμοποιήσει πλήρως το ρυθμιστικό όριο έκδοσης Tier 1 και πρόκειται να συνεχίσει τις πληρωμές μερισμάτων, με την επιφύλαξη της έγκρισης της ΕΚΤ.
Πτωτικό σενάριο: «Θα μπορούσαμε να αναθεωρήσουμε τις προοπτικές σε σταθερές εάν οι πιστωτικοί κίνδυνοι και οι κίνδυνοι χρηματοδότησης σε όλο το σύστημα δεν υποχωρήσουν όπως αναμένουμε» καταλήγει η S&P.

Οπως εξηγεί, η κίνηση αντικατοπτρίζει την άποψή της για τη βελτιωμένη ανθεκτικότητα του ελληνικού τραπεζικού συστήματος. Τους πρώτους εννέα μήνες του 2023, οι δείκτες μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων (NPE) των ελληνικών τραπεζών μειώθηκαν κάτω από το 6% λόγω των περαιτέρω πωλήσεων και των τιτλοποιήσεων, αλλά -και σημαντικότερο- τη μικρή δημιουργία νέων προβληματικών δανείων.

Οι πιστωτικές απώλειες για τους τέσσερις μεγαλύτερους τραπεζικούς ομίλους μειώθηκαν στις 125 μονάδες βάσης (bps) κατά μέσο όρο το 2022, από τα υψηλά των 570 μ.β. το 2021 και 380 μ.β. το 2020. Παρά τις υποτονικές προοπτικές ανάπτυξης στην Ευρώπη, αναμένουμε ότι η ελληνική οικονομία θα αναπτυχθεί κατά 2,5% σε πραγματικούς όρους το 2023 και 2,6% την περίοδο 2024-2026, ποσοστά που υπερβαίνουν πολλές χώρες στην ευρωζώνη-με συνεχείς βελτιώσεις στην αγορά εργασίας, που ελαχιστοποιούν τους πιθανούς κινδύνους για την ποιότητα των περιουσιακών στοιχείων, εξηγεί.

Η πιστωτική επέκταση κινείται υψηλότερα, αλλά από πολύ χαμηλή βάση, και οι περισσότερες χορηγήσεις δίνονται σε υγιέστερους τομείς. Τα διάφορα ταμεία στήριξης της ΕΕ για επενδύσεις σε υποδομές και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ενισχύουν τη ζήτηση πιστώσεων από τις επιχειρήσεις. Ωστόσο, τυπικά για τις χώρες που ανακάμπτουν από χρηματοπιστωτικές κρίσεις, ο ρυθμός αύξησης των δανείων είναι χαμηλότερος από αυτόν του ΑΕΠ.

Προβλέπουμε ότι το συνολικό χρέος του ιδιωτικού τομέα θα πέσει κάτω από το 70% του ΑΕΠ έως το 2024 έναντι περίπου 107% το 2020. Ενώ αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην εκκαθάριση περίπου 80 δισεκατομμυρίων ευρώ σε μη εξυπηρετούμενα δάνεια (NPEs) με τη βοήθεια του Ηρακλή, η επιβάρυνση των τραπεζών από τις προβλέψεις έχει μειωθεί. Τα υψηλότερα επιτόκια δεν οδήγησαν σε υψηλότερο σχηματισμό NPEs στη λιανική, χάρη και στην κοινή απόφαση των τεσσάρων μεγαλύτερων τραπεζών να βάλουν όριο τα επιτόκια των -σε μεγάλο βαθμό κυμαινόμενου επιτοκίου- στεγαστικών δανείων.

Οι προοπτικές εξωτερικής χρηματοδότησης πρόκειται να βελτιωθούν. Τα προφίλ χρηματοδότησης και ρευστότητας των ελληνικών τραπεζών συνέχισαν να βελτιώνονται ακόμη και μετά την αποπληρωμή του μεγαλύτερου μέρους της χρηματοδότησης TLTRO από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) στις αρχές του έτους. Η ισχυρή αύξηση των καταθέσεων, σε συνδυασμό με τη μαζική συρρίκνωση των χαρτοφυλακίων δανείων από το 2019, ενίσχυσαν τη ρευστότητα των τραπεζών.

Η μείωση των μακροοικονομικών κινδύνων, όπως αποδεικνύεται από την αναβάθμιση του δημοσίου σε επενδυτική βαθμίδα «BBB-» επηρεάζει επίσης θετικά το κλίμα στις τάξεις των ξένων επενδυτών ως προς το χρέος των ελληνικών τραπεζών.

Ο δανεισμός TLTRO τεσσάρων συστημικών τραπεζών μειώθηκε στα 16,8 δισ. ευρώ από το ανώτατο όριο των 50,8 δισ. ευρώ στο τέλος του 2021. Αναμένουμε από τις τράπεζες να πληρούν τις ελάχιστες απαιτήσεις τους για ίδια κεφάλαια και επιλέξιμες υποχρεώσεις (MREL) το 2025.

Η αξιολόγηση αυτή κατατάσσει (και τυπικά) το ελληνικό αξιόχρεο σε καθεστώς «επενδυτικής βαθμίδας» (investment grade). Αυτό σημαίνει ότι τα ελληνικά ομόλογα γίνονται πλέον «επιλέξιμα» για μεγάλους ξένους επενδυτές χωρίς να χρειάζονται τις προστατευτικές εξαιρέσεις της ΕΚΤ και μάλιστα σε εποχή έντονης αβεβαιότητας στο διεθνές οικονομικό και πολιτικό περιβάλλον.

Σημειώνεται, ότι σε επίπεδο αγοράς τα ελληνικά ομόλογα εν μέρει απολαμβάνουν ήδη τα οφέλη της επενδυτικής βαθμίδας καθώς εδώ και καιρό έχουν μειωμένες αποδόσεις και spread.

Ωστόσο, σε επίπεδο προσέλκυσης κεφαλαίων η «τυπική» κατάκτηση του «τίτλου» είναι καθοριστική καθώς με αυτόν τα ελληνικά ομόλογα θα ενταχθούν σε βασικούς δείκτες ομολόγων και θα γίνουν επιλέξιμα σε θεσμικά επενδυτικά funds των οποίων οι κανόνες λειτουργίας τους τούς απαγορεύουν να τοποθετηθούν σε ομόλογα που δεν έχουν επενδυτική βαθμίδα και εντάσσονται σε κατηγορία «σκουπίδια» (junk).

Επιπλέον, παρότι πρόκειται για τη δεύτερη αναβάθμιση της ελληνικής οικονομίας σε καθεστώς επενδυτικής βαθμίδας, έπειτα από εκείνη του DBRS στις 8 Σεπτεμβρίου, η σημερινή είναι σαφώς σημαντικότερη καθώς το μέγεθος και η εμβέλεια του αμερικανικού οίκου είναι πολύ μεγαλύτερη και όπως έγραφε το newmoney «στην πραγματική οικονομία, την πόρτα για τα διεθνή κεφάλαια και τους μεγάλους ξένους επενδυτές δεν την ανοίγει άλλος κανείς ίσως, εκτός από την Standard and Poor’s. Αν την DBRS τη λαμβάνει υπόψιν το 10%-15% της παγκόσμιας αγοράς, την S&P’s την παρακολουθεί το 60-70% των αγορών».

Τι αναφέρει το report

Όπως αναφέρει στο report του ο οίκος «τα δημόσια οικονομικά της Ελλάδας βελτιώνονται χάρη στις προσπάθειες δημοσιονομικής εξυγίανσης. Από την κρίση χρέους την περίοδο 2009-2015, έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος στην αντιμετώπιση των οικονομικών και δημοσιονομικών ανισορροπιών της Ελλάδας».

«Αναμένουμε πρόσθετες διαρθρωτικές οικονομικές και δημοσιονομικές μεταρρυθμίσεις, σε συνδυασμό με τα κονδύλια της ΕΕ, τα οποία θα στηρίξουν την ισχυρή οικονομική ανάπτυξη τα έτη 2023-2026 και θα συνδράμουν στη συνεχή μείωση του δημόσιου χρέους. Ως εκ τούτου, αναβαθμίσαμε την αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας για την Ελλάδα σε «BBB-/A-3» από «BB+/B», με σταθερές προοπτικές».

Η σημαντική δημοσιονομική σύγκλιση έχει θέσει την Ελλάδα σε συνεχώς βελτιούμενη δημοσιονομική θέση. Με στήριξη από την πολύ ισχυρή οικονομική ανάκαμψη, η ελληνική κυβέρνηση έχει καταφέρει να ξεπερνά διαρκώς τους στόχους προϋπολογισμού, παρά τις σταδιακά αυξανόμενες κοινωνικές μεταβιβάσεις. Ο οίκος αναμένει ότι η Ελλάδα θα εμφανίσει πρωτογενές πλεόνασμα τουλάχιστον 1,2% του ΑΕΠ εφέτος, υπερβαίνοντας τον στόχο του 0,7%, παρά τα σημαντικά κόστη των πρόσφατων πυρκαγιών και πλημμυρών. Η S&P προβλέπει μέσο πρωτογενές πλεόνασμα ύψους 2,3% έως το 2026.

Όπως αναφέρεται στο report «εκτιμούμε ότι το καθαρό ελληνικό δημόσιο χρέος θα μειωθεί στο 146% περίπου του ΑΕΠ μέχρι το τέλος του έτους, γεγονός το οποίο θα αποτελεί αξιοσημείωτη βελτίωση από το 189% του ΑΕΠ το 2020.

Στην επίδοση αυτή υπολογίζεται η επίδραση του πληθωρισμού, αλλά κυρίως η ταχεία οικονομική επέκταση μετά την πανδημία και η θεαματική δημοσιονομική εξυγίανση. Παρότι το απόθεμα του χρέους παραμένει υψηλό, το προφίλ του είναι ένα από τα πιο ευνοϊκά από όλα τα κράτη που αξιολογούμε.

Ο γαλλικός επενδυτικός οίκος σημειώνει, πως η χώρα έχει υλοποιήσει μια σειρά διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και η δημοσιονομική της θέση έχει βελτιωθεί σημαντικά από το 2016. Στη βάση των δανείων που έχει λάβει με χαμηλό επιτόκιο και κόστος από την ΕΕ, οι πληρωμές για τόκους εξυπηρέτησης το δημοσίου χρέους της είναι χαμηλότερες από της Ιταλίας, παρά τον υψηλό δείκτη δημόσιου χρέους.

«Παράλληλα, με τη διενέργεια των εθνικών εκλογών και την επικράτηση της Νέας Δημοκρατίας έχει σχεδόν διασφαλιστεί η συνέχεια της πολιτικής και έκτοτε η αναβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας έχει τιμολογηθεί. Με το ελληνικό δεκαετές να διαπραγματεύεται σε πιο «overvalued» επίπεδα (κατά 42 μονάδες βάσης) έναντι του ιταλικού, πιστεύουμε ότι υφίστανται μια σχετικά μικρή πιθανότητα για ένα περαιτέρω «ράλι», όπως αναφέρουν οι αναλυτές.

Μάλιστα, ο γαλλικός οίκος δεν περιορίζεται μόνο στη σημερινή αξιολόγηση, αναμένοντας μια ακόμη άκρως θετική εξέλιξη για το ελληνικό αξιόχρεο την 1η Δεκεμβρίου από τη Fitch.

Σε κάθε περίπτωση, έπειτα και από την αναβάθμιση της Ελλάδας στην επενδυτική βαθμίδα από την DBRS στις 8 Σεπτεμβρίου, τόσο η σημερινή απόφαση της S&P όσο και εκείνη της Fitch  την 1η Δεκεμβρίου είναι κρίσιμες, προκειμένου να μπορέσουν τα ελληνικά ομόλογα να μπουν στα «ραντάρ» των ξένων επενδυτικών  funds.

Αναβάθμιση περιμένουν και οι JP Morgan – DZ Bank

Την αναβάθμιση της πιστοληπτικής αξιολόγησης της Ελλάδας στην επενδυτική βαθμίδα από την S&P έχουν προβλέψει επίσης η JP Morgan και η DZ Bank.

Η JP Morgan εντοπίζει υψηλές πιθανότητες αναβάθμισης της Ελλάδας σε BB+ με θετικές προοπτικές, από ΒΒΒ- με σταθερές προοπτικές, κατά το σημερινό review.

Αντίστοιχα, η DZ Bank σημειώνει ότι ενώ Ιταλία και Γαλλία θα βρεθούν σήμερα αντιμέτωπες με τον κίνδυνο της υποβάθμισης, η S&P θα μπορούσε να επαναφέρει την Ελλάδα στην επενδυτική βαθμίδα.

Όπως εξηγούν οι αναλυτές της JP Morgan, για να μπουν τα ελληνικά ομόλογα στους δείκτες ευρωπαϊκών ομολόγων που παρακολουθούν τα funds, απαιτείται πιστοληπτική ικανότητα επενδυτικής βαθμίδας από τουλάχιστον δύο εκ των τριών μεγάλων οίκων αξιολόγησης (δηλαδή S&P, Moody’s και Fitch).

Συνεπώς, μετά το σημερινό review της S&P, επόμενο σημαντικό «ραντεβού» με τους οίκους θα είναι την 1η Δεκεμβρίου, όταν η Fitch αναμένεται επίσης να αναβαθμίσει την Ελλάδα στην επενδυτική βαθμίδα, σύμφωνα με την JP Morgan.

Οι διεθνείς οίκοι αξιολόγησης σημειώνουν την ελκυστικότητα της Ελλάδας για επενδύσεις και την προοπτική για μια από τις μεγαλύτερες μειώσεις χρέους παγκοσμίως.

Η Moody’s

Tην σπουδαιότητα της επανακλογής του Κυριάκου Μητσοτάκη και της Νέας Δημοκρατίας τονίζει o οίκος Moody’s  σε ανακοίνωση του την Δευτέρα. «Η εκλογική νίκη του κόμματος της Νέας Δημοκρατίας είναι πιστωτικά θετική γιατί ανοίγει τον δρόμο για ακόμη μια τετραετία του Κυριάκου Μητσοτάκη, η οποία και θα διασφαλίσει τη συνέχεια στις δημοσιονομικές και οικονομικές πολιτικές της Ελλάδας», σημειώνει χαρακτηριστικά.

«Ειδικότερα, η εστίαση στη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος και της υγείας του τραπεζικού τομέα, σε συνδυασμό με την εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης της Ελλάδας, θα δώσει ώθηση την οικονομική ανάπτυξη. Προσθέτοντας τη δέσμευση για εξυγίανση των δημοσιονομικών και την αύξηση των πρωτογενών πλεονασμάτων, η συνέχιση της τρέχουσας οικονομικής πολιτικής βελτιώνει σημαντικά τις προοπτικές για μείωση του δημόσιου χρέους της Ελλάδας. Διατηρώντας τις προοπτικές για σταθερή αύξηση του ΑΕΠ τα επόμενα χρόνια, θεωρούμε ότι η Ελλάδα θα σημειώσει μία από τις μεγαλύτερες μειώσεις χρέους παγκοσμίως, με το χρέος της γενικής κυβέρνησης να μειώνεται κάτω από 150% του ΑΕΠ έως το 2025, από 171,3% στο τέλος του 2022», τονίζει στην ανακοίνωσή του ο διεθνής οίκος.

«Αν και ο δείκτης χρέους της Ελλάδας θα παραμείνει αρκετά υψηλός τα επόμενα χρόνια, το βάρος του χρέους έχει γίνει  πιο βιώσιμο, χάρη στους ευνοϊκούς όρους αποπληρωμής των δανείων της ζώνης του ευρώ και την ελάφρυνση του χρέους που έχουν παράσχει οι πιστωτές από το 2017. Οι πληρωμές τόκων της Ελλάδας ως ποσοστό των δημόσιων εσόδων είναι σημαντικά χαμηλές και θα παραμείνουν έτσι για μεγάλο χρονικό διάστημα», προσθέτει η Moody’s.

Η Standard & Poor’s

Η Standard & Poor’s δίνει και αυτή με την σειρά της ιδιαίτερο βάρος στην επανεκλογή της Νέας Δημοκρατίας σημειώνοντας ότι εξαλείφονται οι κίνδυνοι για ενδεχόμενη πολιτική αστάθεια.

Συγκεκριμένα, τονίζει ότι «Το κυβερνών κόμμα της Νέας Δημοκρατίας εξασφάλισε την απόλυτη πλειοψηφία στις εκλογές της Κυριακής 25 Ιουνίου. Κατά συνέπεια, η νέα κυβέρνηση θα πρέπει να είναι σε θέση να συνεχίσει τις μεταρρυθμίσεις υπέρ της ανάπτυξης, συμπεριλαμβανομένων της μείωσης του χρόνου διεκπεραίωσης των δικαστικών υποθέσεων και του εκσυγχρονισμού του ρυθμιστικού πλαισίου για τις επιχειρήσεις».

«Οι μεταρρυθμίσεις αποσκοπούν στη βελτίωση της ελκυστικότητας της Ελλάδας για επιχειρηματικές επενδύσεις. Τα μεταρρυθμιστικά και τα δημοσιονομικά αποτελέσματα θα αποτελέσουν βασικά κριτήρια για την επόμενη απόφασή μας σχετικά με την αξιολόγηση της Ελλάδας. Η επόμενη προγραμματισμένη αναθεώρηση της πιστοληπτικής μας αξιολόγησης θα πραγματοποιηθεί στις 20 Οκτωβρίου 2023», καταλήγει ο διεθνής οίκος αξιολόγησης.

Όσον αφορά στην επιστροφή της χώρας μας στην επενδυτική βαθμίδα, αυτή, όπως προεξοφλούσε άλλωστε πρόσφατα η JP Morgan, παραπέμπεται από τον οίκο Standard & Poor's σε χρόνο μετά τις εκλογές, προκειμένου να έχει ξεκαθαρίσει το πολιτικό σκηνικό και να υπάρχει νέα κυβέρνηση στη χώρα, με νωπή τη λαϊκή εντολή, η οποία μάλιστα θα συνεχίσει τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις -όπως αναφέρει ο οίκος στην έκθεσή του.

Η αξιολόγηση του αμερικανικού οίκου παρέμεινε, με αυτά τα δεδομένα, στο «BB+», δηλαδή μόλις ένα «σκαλί» κάτω από το «investment grade».

Η επόμενη ευκαιρία για την ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας έρχεται στις 9 Ιουνίου, δηλαδή λίγο μετά τις κάλπες της 21ης Μαΐου και λίγο πριν τις δεύτερες (αν χρειαστούν) κάλπες της 2ας Ιουλίου.

Τότε είναι προγραμματισμένη η αξιολόγηση του Fitch, ο οποίος επίσης διατηρεί την Ελλάδα σε απόσταση αναπνοής από το «investment grade».

Στις 8 Σεπτεμβρίου ακολουθεί ο... χρησμός του καναδικού DBRS, ο οποίος θεωρείται ο μικρότερος από τους «σημαντικούς» οίκους αξιολόγησης. Στις 15 Σεπτεμβρίου, δε, είναι η σειρά του Moody’s, ο οποίος ωστόσο, διατηρεί την Ελλάδα σε χαμηλότερο επίπεδο σε σχέση με τους υπόλοιπους οίκους και επομένως, απαιτούνται περισσότερες από μία αναβαθμίσεις για την επιστροφή στην επενδυτική κατηγορία.

Τέλος, στις 20 Οκτωβρίου και την 1η Δεκεμβρίου έπονται οι Standard & Poor’s και Fitch, αντίστοιχα, οι οποίοι θα ρίξουν την αυλαία των φετινών αξιολογήσεων, με την ευχή όλων μέχρι το τέλος του 2023 η πιστοποίηση της επενδυτικής βαθμίδας να έχει επιστρέψει στα ελληνικά κρατικά ομόλογα.

Τι αναφέρει η έκθεση

Το θετικό outlook αντανακλά τη βεβαιότητα ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει την εφαρμογή των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, συνάμα με το γεγονός ότι η κυβέρνηση κατάφερε να περιορίσει το δημοσιονομικό έλλειμμα με ταχύτερο ρυθμό απ' ό,τι αναμενόταν, μέσω βελτιώσεων που ο οίκος θεωρεί ως βιώσιμες.

Ο διεθνής οίκος επισημαίνει πως οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και η οικονομική αντοχή της ελληνικής οικονομίας, μαζί και με τη στήριξη της ΕΕ, έχουν βελτιώσει τα δημοσιονομικά δεδομένα και τη σταθερότητα του χρηματοοικονομικού κλάδου.

Κάνει μνεία στην ταχύτερη δημοσιονομική αναπροσαρμογή μεταξύ των μελών της ΕΕ, το 2022, με αποτέλεσμα το πρωτογενές ισοζύγιο να επιστρέψει σε πλεόνασμα. Επισημαίνεται, δε, πως αναμένεται περαιτέρω βελτίωση τα επόμενα χρόνια.

Με δεδομένα τα στοιχεία αυτά, επισημαίνεται πως ο S&P μπορεί να αναβαθμίσει τη βαθμολογία της Ελλάδας μέσα στους επόμενους 12 μήνες, εφόσον η δημοσιονομική πειθαρχία διατηρηθεί κατά την περίοδο που καλύπτεται από τις προβλέψεις του οίκου, μέχρι το 2026.

Επίσης, αναφέρεται ρητά ότι η αναβάθμιση πιθανότατα θα συνδεθεί με το αν η επόμενη κυβέρνηση θα διατηρήσει τον ρυθμό των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, οδηγώντας έτσι σε ώθηση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας.

Δήλωση Σταΐκούρα

Ο υπουργός Οικονομικών, Χρήστος Σταϊκούρας, δήλωσε μετά την ανακοίνωση του οίκου Standard & Poor's:

«O οίκος αξιολόγησης “Standard & Poor’s” προχώρησε σήμερα στην βελτίωση της προοπτικής αναβάθμισης της ελληνικής οικονομίας (outlook) σε «θετική» από «σταθερή».
Έτσι, γίνεται ο δεύτερος διεθνής οίκος αξιολόγησης, που μέσα στο 2023, τοποθετεί τη χώρα μισό, μόλις, “σκαλοπάτι” πριν την επενδυτική βαθμίδα.

Πρόκειται για ακόμη μια πολύ θετική εξέλιξη, που ακολουθεί τις 12 αναβαθμίσεις της ελληνικής οικονομίας τα τελευταία 4 περίπου χρόνια, παρά τις διαδοχικές, εξωγενείς κρίσεις.
Εξέλιξη που αποτελεί καρπό – και, ταυτοχρόνως, πιστοποίηση – της υπεύθυνης, αποτελεσματικής και κοινωνικά δίκαιης οικονομικής πολιτικής της Κυβέρνησης, της διορατικής εκδοτικής στρατηγικής, της διατήρησης των ταμειακών διαθεσίμων σε ασφαλή επίπεδα και της υλοποίησης ουσιαστικών διαρθρωτικών αλλαγών που οδηγούν τη χώρα μπροστά.

Έρχεται δε, σε συνέχεια των επίσημων στατιστικών στοιχείων, που ανακοινώθηκαν σήμερα και επιβεβαιώνουν, ότι η Ελλάδα πέτυχε την μεγαλύτερη – πανευρωπαϊκά – δημοσιονομική βελτίωση το 2022, παρά το γεγονός ότι τα μέτρα στήριξης της κοινωνίας ήταν από τα πιο γενναιόδωρα στην Ευρώπη.

Συγκεκριμένα, το προηγούμενο έτος η χώρα μας κατάφερε να μηδενίσει το πρωτογενές έλλειμμα, καταγράφοντας μάλιστα μικρό πρωτογενές πλεόνασμα, να αυξήσει το ΑΕΠ της κατά 26 δισ. ευρώ και να μειώσει το δημόσιο χρέος της κατά 23% του ΑΕΠ.

Καθίσταται, λοιπόν, σαφές ότι η ελληνική οικονομία έχει γυρίσει σελίδα.

Κινείται, αταλάντευτα, στον δρόμο της δημοσιονομικής σταθερότητας και υπευθυνότητας, διασφαλίζοντας τις συνθήκες για τη συνέχιση της δυναμικής αναπτυξιακής πορείας στην οποία έχει εισέλθει η χώρα.

Η σημερινή κίνηση της S&P καταδεικνύει τη δραστική βελτίωση της αξιοπιστίας και των προοπτικών της ελληνικής οικονομίας.
Επιβεβαιώνει, επίσης, ότι αν συνεχιστεί η τρέχουσα συνετή και αποτελεσματική οικονομική πολιτική, ο μεγάλος εθνικός στόχος για την επίτευξη της επενδυτικής βαθμίδας εντός του 2023, είναι απολύτως εφικτός και ρεαλιστικός».

Ειδικότερα, σύμφωνα με τον αμερικανικό οίκο, ο ελληνικός όμιλος τυχερών παιχνιδιών συνεχίζει να επιδεικνύει ανθεκτική επιχειρηματική απόδοση, με σταθερή κερδοφορία και περαιτέρω απομόχλευση το 2022, «που αναμένουμε να διατηρηθεί και το 2023, παρά το εξασθενημένο μακροοικονομικό περιβάλλον».

Στις 26 Ιανουαρίου, αναβαθμίστηκε η μητρική εταιρεία του ΟΠΑΠ, Allwyn International a.s. σε «BB» από «BB-», χάρη στο ενισχυμένο επιχειρηματικό προφίλ, την επέκταση στις αγορές του Ηνωμένου Βασιλείου και των ΗΠΑ, τη σταθερή λειτουργική απόδοση και την προσδοκία ότι η μόχλευση προσαρμοσμένη από την S&P Global Ratings θα μειωθεί κατά 3,5 φορές τους επόμενους 12-24 μήνες.

Δεδομένου λοιπόν ότι αναβαθμίστηκε η μητρική, ακολούθησε και ο ΟΠΑΠ.

Το σταθερό Outlook αντανακλά την προσδοκία για σταθερή λειτουργική απόδοση τους επόμενους 12 μήνες, προσαρμοσμένη μόχλευση που θα παραμείνει άνετα κάτω από το 2x και κεφάλαια από δραστηριότητες (FFO) προς χρέη άνω του 45%.