Η αλυσίδα Starbucks «στέρησε παράνομα από χιλιάδες εργαζόμενους σε περισσότερα από 300 καταστήματα το δικαίωμα σε μια σταθερή και προβλέψιμη εργασία, όπως και το δικαίωμα να απασχολούνται υπερωριακά και να κερδίζουν περισσότερα», σύμφωνα με ένα δελτίο Τύπου του απερχόμενου δημάρχου Έρικ Άνταμς και της αρχής προστασίας των καταναλωτών και των εργαζομένων της Νέας Υόρκης.

«Αντ’ αυτού, η Starbucks αυθαίρετα μείωσε τα ωράρια και παράνομα έδωσε προτεραιότητα στα δικά της κέρδη σε βάρος των δικαιωμάτων των εργαζομένων», διευκρίνισε χθες το δελτίο Τύπου.

Η συμφωνία της 26ης Νοεμβρίου προβλέπει πως περισσότερα από 35,5 εκατομμύρια δολάρια θα επιστραφούν σε περισσότερους από 15.000 εργαζομένους «που επλήγησαν από τις παράνομες πρακτικές» της αλυσίδας και την καταβολή ενός **προστίμου ύψους 3,4 εκατομμυρίων δολαρίων».

Πιο λεπτομερώς, κάθε ωρομίσθιος εργαζόμενος θα λάβει 50 δολάρια ανά εβδομάδα που εργάστηκε το διάστημα μεταξύ της 4ης Ιουλίου 2021 και της 7ης Ιουλίου 2024. Ένας εργαζόμενος που απασχολήθηκε το σύνολο αυτών των 78 εβδομάδων θα λάβει 3.900 δολάρια.

Η συμφωνία προβλέπει επίσης μια αποζημίωση για ενδεχόμενες παρόμοιες περιπτώσεις μετά τον Ιούλιο του 2024.

Η αρχή προστασίας καταναλωτών και εργαζομένων της Νέας Υόρκης ξεκίνησε μια έρευνα το 2022, αφού έλαβε «δεκάδες καταγγελίες» σχετικά με καταστήματα Starbucks της Νέας Υόρκης και «ανακάλυψε συστηματικές παραβιάσεις» που υπερέβαιναν τις αρχικές καταγγελίες.

«Αυτή η ιστορική συμφωνία αντιπροσωπεύει μια τεράστια νίκη για χιλιάδες μπαρίστα των Starbucks στη Νέα Υόρκη», σχολίασε η Λιν Φοξ, πρόεδρος της συνδικαλιστικής ένωσης Workers United, σε ένα ξεχωριστό δελτίο Τύπου.

«Για πάρα πολύ καιρό, τα Starbucks ενεργούσαν χωρίς συνέπειες: χειραγωγώντας τα προγράμματα απασχόλησης, επιδεικνύοντας ασέβεια στους εργαζόμενους και αψηφώντας τις νομικές προστασίες που προορίζονται (…) για την αποφυγή των άδικων πρακτικών», συμπλήρωσε.

Χιλιάδες εργαζόμενοι της αλυσίδας Starbucks, κυρίως baristas που βρίσκονται καθημερινά πίσω από τον πάγκο εξυπηρετώντας εκατομμύρια πελάτες, δηλώνουν έτοιμοι να προχωρήσουν στη μεγαλύτερη απεργιακή κινητοποίηση που έχει πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα στην εταιρεία.

Η κινητοποίηση δεν έρχεται ως ξαφνικό γεγονός, αλλά ως κορύφωση μιας πολυετούς σύγκρουσης γύρω από τους μισθούς, τα ωράρια, τις συνθήκες εργασίας και την αναγνώριση των συνδικάτων.

Ένα εργατικό κύμα που ξεκίνησε από μικρές πόλεις

Το σωματείο Starbucks Workers United, το οποίο τα τελευταία χρόνια έχει αναδειχθεί σε βασικό εκφραστή των αιτημάτων των εργαζομένων, καλεί τα μέλη του να κινητοποιηθούν πανεθνικά.

Η οργάνωση υποστηρίζει ότι η εταιρεία καθυστερεί συστηματικά τη σύναψη συλλογικών συμβάσεων, παρά τις επανειλημμένες προσπάθειες για διαπραγμάτευση. Πολλά καταστήματα έχουν ήδη ψηφίσει υπέρ της εκπροσώπησης από το σωματείο, ωστόσο η ενοποίηση των διαπραγματεύσεων παραμένει ζητούμενο.

Η ημέρα-ορόσημο για την κινητοποίηση έχει οριστεί για τις 13 Νοεμβρίου, γύρω από τη γνωστή εμπορική δράση «Red Cup Day», όταν τα καταστήματα γεμίζουν με αυξημένη κίνηση. Η επιλογή της ημερομηνίας δεν είναι τυχαία — οι εργαζόμενοι επιδιώκουν να στείλουν ένα ηχηρό μήνυμα σε στιγμή που η εταιρεία στηρίζεται περισσότερο από ποτέ στην εικόνα της και στον όγκο παραγγελιών.

Τι ζητούν οι εργαζόμενοι

Τα βασικά αιτήματα των baristas έχουν κοινή βάση:

• Βελτίωση μισθολογικού επιπέδου σε σταθερή και μόνιμη βάση
• Καθιέρωση προβλέψιμου ωραρίου και σταθερών βαρδιών
• Μέτρα προστασίας και υγείας για εργασία σε εντατικούς ρυθμούς
• Επίσημη αναγνώριση του σωματείου από τη διοίκηση

Οι εργαζόμενοι υποστηρίζουν ότι, παρά την ισχυρή κερδοφορία της εταιρείας, το μεγαλύτερο μέρος του ανθρώπινου δυναμικού που έρχεται σε άμεση επαφή με το κοινό παραμένει οικονομικά ευάλωτο, ενώ οι συνθήκες εργασίας χαρακτηρίζονται από πίεση και έλλειψη σταθερότητας.

Η αντίδραση της εταιρείας

Η διοίκηση της Starbucks αναγνωρίζει ότι οι συζητήσεις συνεχίζονται, ωστόσο εκφράζει επιφυλάξεις ως προς την πανεθνική συλλογική σύμβαση, προκρίνοντας λύσεις σε επίπεδο καταστήματος ή τοπικών μονάδων.

Η στάση αυτή θεωρείται από τους εργαζομένους προσπάθεια καθυστέρησης και αποδυνάμωσης της συλλογικής φωνής. Παράλληλα, η εταιρεία επισημαίνει ότι έχει προχωρήσει τα τελευταία χρόνια σε αυξήσεις μισθών, προγράμματα εκπαίδευσης και πρόσθετες παροχές, τονίζοντας ότι η δέσμευσή της προς το προσωπικό παραμένει σταθερή.

Ένα ευρύτερο εργασιακό κύμα στις ΗΠΑ

Η υπόθεση δεν αφορά μόνο τη Starbucks, αλλά εντάσσεται σε ένα ευρύτερο κύμα εργατικών διεκδικήσεων στις ΗΠΑ. Από τις αυτοκινητοβιομηχανίες έως τις τεχνολογικές εταιρείες και τις υπηρεσίες τροφίμων, χιλιάδες εργαζόμενοι επαναφέρουν το ζήτημα της μισθολογικής δικαιοσύνης και της εργασιακής αναγνώρισης σε μια περίοδο αυξημένου κόστους ζωής.

Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η έκβαση της κινητοποίησης στη Starbucks μπορεί να αποτελέσει παράδειγμα για ολόκληρο τον κλάδο, δείχνοντας πώς οι μεγάλοι εργοδότες στη λιανική και την εστίαση θα αντιμετωπίσουν τα αιτήματα οργανωμένης εκπροσώπησης των εργαζομένων τα επόμενα χρόνια.

Σύμφωνα με πηγές που μίλησαν στο Reuters, οι περισσότερες προσφορές υπολογίζουν την αξία της Starbucks China σε περίπου 10 φορές τα προβλεπόμενα κέρδη EBITDA του 2025, τα οποία εκτιμώνται στα 400-500 εκατ. δολάρια. Μάλιστα, τουλάχιστον ένας υποψήφιος αγοραστής φέρεται να πρότεινε αποτίμηση με ακόμη υψηλότερο πολλαπλασιαστή. Οι όροι αυτοί ευθυγραμμίζονται με τον βασικό ανταγωνιστή Luckin Coffee, που έχει αποτιμηθεί σε εννέα φορές το EBITDA 12μήνου.

Η Starbucks είχε καλέσει τον Αύγουστο περίπου δέκα πιθανούς επενδυτές, μεταξύ των οποίων οι Carlyle, EQT, Bain Capital, KKR, Hillhouse, Primavera Capital και ο κινεζικός κολοσσός Tencent, να υποβάλουν μη δεσμευτικές προσφορές έως τις αρχές Σεπτεμβρίου. Δεν είναι ξεκάθαρο αν όλοι συμμετείχαν, ενώ το επόμενο στάδιο της διαδικασίας προβλέπει επιλογή μικρότερου αριθμού επενδυτών που θα περάσουν στον τελικό γύρο με δεσμευτικές προτάσεις.

Η κίνηση αυτή γίνεται σε μια αγορά που φρενάρει λόγω χαμηλής ανάπτυξης, αλλά και της επιθετικής στρατηγικής της Luckin Coffee, η οποία ενισχύει την παρουσία της σε μικρότερες πόλεις με χαμηλότερες τιμές. Το μερίδιο αγοράς της Starbucks στην Κίνα μειώθηκε σε 14% το 2023, από 34% το 2019, σύμφωνα με την Euromonitor. Για να αντιστρέψει την τάση, η εταιρεία μείωσε τις τιμές σε ορισμένα μη καφεϊνούχα ροφήματα και επιτάχυνε την κυκλοφορία νέων, τοπικά προσαρμοσμένων προϊόντων.

Παρά την πίεση, η αλυσίδα σημείωσε βελτίωση, με τις πωλήσεις ανά κατάστημα στην Κίνα να αυξάνονται 2% στο τρίμηνο έως 29 Ιουνίου, έναντι μηδενικής ανάπτυξης στο προηγούμενο τρίμηνο. Ο CEO Μπράιαν Νίκολ έχει αποκλείσει την πλήρη πώληση της θυγατρικής, τονίζοντας ότι η Starbucks θα διατηρήσει «ουσιαστικό μερίδιο» στη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου, όπου λειτουργεί περισσότερα από το ένα πέμπτο των καταστημάτων της.

Η μητρική εταιρεία, με έδρα το Σιάτλ, αποτιμάται σήμερα περίπου 99 δισ. δολάρια με πολλαπλασιαστή 20,6 φορές το EBITDA 12μήνου, σύμφωνα με την LSEG. Η τελική μορφή της συναλλαγής αναμένεται να δείξει αν οι επενδυτές πιστεύουν ότι η Starbucks μπορεί να ανακτήσει τον ηγετικό της ρόλο σε μια αγορά-κλειδί για το μέλλον της.

Πρόκειται για το πέμπτο κατάστημα της αμερικανικής αλυσίδας καφέ με την ίδια θεματική ενότητα που λειτουργεί στην Κίνα, μετά τη λειτουργία παρόμοιων καταστημάτων στο Πεκίνο, τη Σανγκάη, τη Σουτσόου και τη Ναντσίνγκ. Το νέο κατάστημα λειτουργεί σε ένα παραδοσιακό εμπορικό κτίριο που κατασκευάστηκε περίπου πριν από έναν αιώνα στον ιστορικό πεζόδρομο Hefang Street στο κέντρο της Χανγκτζόου.

Το εσωτερικό του καταστήματος είναι διακοσμημένο με ένα είδος διάσημου μεταξιού που παράγεται στην Χανγκτζόου με τη χρήση ενός αργαλειού που έχει τοποθετηθεί στο πρώτο πάτωμα του κτιρίου. Οι πελάτες μπορούν να βιώσουν την ομορφιά της άυλης κληρονομιάς της πόλης, απολαμβάνοντας ταυτόχρονα τον καφέ τους στο κατάστημα.

Το ρόφημα συνδυάζει σάλτσα με γεύση χοιρινού κρέατος Dongpo Braised Pork με εσπρέσο και γάλα, με επιπλέον σάλτσα χοιρινού κρέατος και κρέας χοιρινού στήθους για γαρνιτούρα, σύμφωνα με την εφαρμογή παράδοσης της Starbucks.

Η τιμή του ποτού είναι 68 γιουάν (9,45 δολάρια), σύμφωνα με την εφαρμογή.

Οι φωτογραφίες του ποτού, που δημοσιεύτηκαν στην κινεζική πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης Weibo από το Shanghai Starbucks Reserve Roastery, δείχνουν μια σταγόνα σκούρας κόκκινης σάλτσας πάνω από τον αφρό του latte – με μια τετράγωνη φέτα χοιρινού κρέατος σε σουβλάκι που στηρίζεται στο χείλος της κούπας.

«Η κατανάλωση κρέατος σημαίνει ευημερία το επόμενο έτος», έγραψε το roastery στο Weibo στις 5 Φεβρουαρίου, λίγες ημέρες πριν από την έναρξη του σεληνιακού νέου έτους.

Πρόσθεσε ότι το ρόφημα ακολουθεί «τα παραδοσιακά έθιμα της Πρωτοχρονιάς στον καφέ» και δημιουργεί «απροσδόκητες αλμυρές και γλυκές γεύσεις». Ο latte είναι διαθέσιμος στα καταστήματα Starbucks Reserve σε όλη τη χώρα.

Η Σεληνιακή Πρωτοχρονιά είναι μία από τις μεγαλύτερες ετήσιες γιορτές στην Ασία. Οι άνθρωποι σε όλη την Κίνα ταξιδεύουν σε ολόκληρη τη χώρα προκειμένου να γιορτάσουν με τις οικογένειές τους. Κυβερνητικά στοιχεία δείχνουν ότι συνολικά 474 εκατομμύρια ταξίδια πραγματοποιήθηκαν εντός της ηπειρωτικής χώρας κατά τη διάρκεια της φετινής ταξιδιωτικής περιόδου.

Και ενώ τα φαγητά που σερβίρονται στις πρωτοχρονιάτικες γιορτές ποικίλλουν ανάλογα με την περιοχή, το κοκκινιστό χοιρινό εμφανίζεται συχνά. Το Dongpo rou, είναι ένα πιάτο που παρασκευάζεται από χοιρινή πανσέτα, ζάχαρη, σάλτσα σόγιας, κίτρινο κρασί και άλλα καρυκεύματα.

Το αποτέλεσμα είναι πλούσια αρωματισμένα και εξαιρετικά τρυφερά κομμάτια χοιρινού κρέατος που μπορούν εύκολα να διαχωριστούν με ξυλάκια.

Η Starbucks άνοιξε 785 καταστήματα στη χώρα το 2023. Η Κίνα αποτελεί εδώ και καιρό έναν από τους σημαντικότερους μοχλούς ανάπτυξης για τη Starbucks, καθώς αποτελεί τη δεύτερη μεγαλύτερη αγορά της παγκοσμίως και την κορυφαία υπερπόντια αγορά της, όπως σημειώνει το CNNbusiness.

Ο χοιρινός latte της Starbucks κέρδισε γρήγορα έδαφος στα κινεζικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με το θέμα να έχει προβληθεί περισσότερες από 476.000 φορές στο Weibo μέχρι τη στιγμή της δημοσίευσης. Ορισμένοι χρήστες εξέφρασαν την περιέργειά τους, αλλά άλλοι ήταν επιφυλακτικοί, επισημαίνοντας την υψηλή τιμή και διερωτώμενοι γιατί να πιουν τον latte αντί να φάνε πραγματικό κοκκινιστό χοιρινό.

Η Starbucks κυκλοφόρησε επίσης άλλες νέες γεύσεις σε όλη την Κίνα με θέμα τις γιορτές τον Φεβρουάριο, σύμφωνα με τον λογαριασμό Weibo του Shanghai Reserve Roastery, συμπεριλαμβανομένου ενός jujube macchiato εμπνευσμένου από ρυζογκοφρέτες και ενός macchiato tofu αμυγδάλου.

Μέλη της SWU σκοπεύουν να σταθούν μπροστά σε κάποια από τα καταστήματα και να προσφέρουν τη δική τους κούπα.

«Διεκδικούν ξανά το δικαίωμα να σχηματίσουν ένα σωματείο χωρίς εκφοβισμό ή φόβο», ανέφερε η οργάνωση σε ανακοίνωσή της.

Το πρώτο σωματείο

Μια ομάδα εργαζομένων των Starbucks στο Μπάφαλο εξέπληξε στα τέλη του 2021 δημιουργώντας το πρώτο σωματείο σε ένα κατάστημα που διαχειρίζεται άμεσα η αλυσίδα στη χώρα. Στη συνέχεια εργαζόμενοι στην αλυσίδα ακολούθησαν, και περισσότερα από 260 καταστήματα έχουν πλέον ενταχθεί στη SWU.

Όμως η διοίκηση της εταιρείας άργησε να ξεκινήσει διαπραγματεύσεις για συλλογικές συμβάσεις και κατηγορείται από το σωματείο για τακτικές εκφοβισμού κατά των μελών του. Μεταξύ αυτών η απόλυση για δόλιες αιτίες εργαζομένων που επιδιώκουν να συνδικαλιστούν ή ακόμα και το οριστικό κλείσιμο καταστημάτων.

Δεκάδες καταγγελίες

Η Υπηρεσία Εργατικού Δικαίου των Ηνωμένων Πολιτειών (NLRB) έχει καταθέσει δεκάδες καταγγελίες κατά της εταιρείας. Τον Αύγουστο, ένας δικαστής ανάγκασε συγκεκριμένα τα Starbucks να επαναπροσλάβουν επτά υπαλλήλους ενός καταστήματος στο Μέμφις (Τενεσί), που απολύθηκαν επειδή προσπάθησαν να συνδικαλιστούν.

Τα Starbucks δεν απάντησαν αμέσως σε αίτημα του Γαλλικού Πρακτορείου σχετικά με την κινητοποίηση διαμαρτυρίας που οργανώνεται σήμερα.

Στον απόηχο των προσπαθειών των εργαζομένων στην αλυσίδα πώλησης καφέ, πολλά συνδικάτα έχουν καταγράψει προόδους σε εταιρείες που μέχρι τώρα είχαν καταφέρει να αποκρούσουν αιτήματα των εργαζομένων τους, συμπεριλαμβανομένων των Amazon, Apple, Chipotle ή Trader’s Joe.

Αντιμέτωποι όμως με την διοίκηση της εταιρείας που δεν υποκύπτει, οι εργαζόμενοι εξακολουθούν να αγωνίζονται για να μετουσιώσουν τις νίκες τους σε απτή πρόοδο.

«Εάν η Starbucks μπορεί να παραβιάζει τον νόμο για να αποθαρρύνει τις προσπάθειες συνδικαλισμού των εργαζομένων της, άλλες εταιρείες ενδέχεται να ακολουθήσουν το παράδειγμά της», παρατηρεί η SWU που εκφράζει φόβους «για το μέλλον του συνδικαλιστικού κινήματος στις Ηνωμένες Πολιτείες».