Νέες προοπτικές για το ελληνικό οικοσύστημα νεοφυών επιχειρήσεων δημιουργεί η πρωτοβουλία της Marathon Venture Capital, η οποία, σύμφωνα με δημοσίευμα της 16ης Οκτωβρίου 2026, συνδέεται με κεφάλαια ύψους 75 εκατ. ευρώ για την επόμενη γενιά ελληνικών τεχνολογικών εταιρειών. Η εξέλιξη έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η πρόσβαση σε χρηματοδότηση παραμένει καθοριστικός παράγοντας για τις επιχειρήσεις που επιδιώκουν να μετατρέψουν μια καινοτόμο ιδέα σε εμπορικά βιώσιμο προϊόν και να αναπτύξουν δραστηριότητα στις διεθνείς αγορές.

Η ύπαρξη διαθέσιμων επενδυτικών κεφαλαίων έχει ιδιαίτερη σημασία για τις startups, καθώς πολλές από αυτές χρειάζονται χρηματοδότηση προτού αποκτήσουν σταθερή κερδοφορία. Σε αντίθεση με τις παραδοσιακές μορφές τραπεζικού δανεισμού, τα κεφάλαια επιχειρηματικών συμμετοχών τοποθετούνται συνήθως στο μετοχικό κεφάλαιο των εταιρειών, αναλαμβάνοντας μεγαλύτερο επενδυτικό κίνδυνο με αντάλλαγμα τη δυνατότητα συμμετοχής στη μελλοντική τους ανάπτυξη.

Η σημασία των 75 εκατ. ευρώ για την ελληνική αγορά

Το ποσό των 75 εκατ. ευρώ αποτελεί αξιοσημείωτο μέγεθος για το ελληνικό οικοσύστημα επιχειρηματικών συμμετοχών. Η ουσιαστική του επίδραση, ωστόσο, θα εξαρτηθεί από τον αριθμό των επιχειρήσεων που θα χρηματοδοτηθούν, το ύψος κάθε επένδυσης, το στάδιο ανάπτυξης των εταιρειών και τους όρους συμμετοχής του επενδυτικού σχήματος. Εξίσου σημαντικό είναι να διευκρινιστεί ποιο μέρος των κεφαλαίων έχει ήδη δεσμευτεί και ποιο παραμένει διαθέσιμο για νέες τοποθετήσεις.

Για τις νεοφυείς επιχειρήσεις, η εξασφάλιση επενδυτικών κεφαλαίων μπορεί να επιτρέψει την πρόσληψη εξειδικευμένου προσωπικού, την ανάπτυξη νέων προϊόντων και την είσοδο σε αγορές του εξωτερικού. Παράλληλα, η συμμετοχή ενός επενδυτικού οργανισμού μπορεί να προσφέρει πρόσβαση σε επιχειρηματικά δίκτυα, τεχνογνωσία και συμβουλευτική υποστήριξη, στοιχεία που συχνά έχουν εξίσου σημαντική αξία με την ίδια τη χρηματοδότηση.

Η τεχνολογία στο επίκεντρο του επενδυτικού ενδιαφέροντος

Οι ελληνικές εταιρείες τεχνολογίας δραστηριοποιούνται σε ένα ευρύ φάσμα τομέων, από το επιχειρηματικό λογισμικό και τις ψηφιακές υπηρεσίες έως την τεχνητή νοημοσύνη, την κυβερνοασφάλεια και τις εφαρμογές ανάλυσης δεδομένων. Οι δραστηριότητες αυτές προσφέρουν δυνατότητες διεθνούς επέκτασης, καθώς πολλά τεχνολογικά προϊόντα μπορούν να διατεθούν σε πελάτες διαφορετικών χωρών χωρίς να απαιτείται αντίστοιχη ανάπτυξη φυσικών εγκαταστάσεων.

Η δυνατότητα διεθνούς ανάπτυξης αποτελεί βασικό κριτήριο για τα επενδυτικά κεφάλαια, τα οποία αναζητούν επιχειρηματικά μοντέλα με προοπτικές σημαντικής αύξησης εσόδων. Ωστόσο, η τεχνολογική καινοτομία από μόνη της δεν αρκεί για να διασφαλίσει την επιτυχία μιας startup. Η ύπαρξη πραγματικής ζήτησης, η ανταγωνιστική θέση, η ποιότητα της διοικητικής ομάδας και η αποτελεσματική διαχείριση των διαθέσιμων κεφαλαίων είναι παράγοντες που επηρεάζουν καθοριστικά τη βιωσιμότητα μιας επιχείρησης.

Οι προκλήσεις για τις ελληνικές startups

Παρά την ανάπτυξη του εγχώριου οικοσυστήματος καινοτομίας, οι ελληνικές νεοφυείς επιχειρήσεις εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σημαντικές προκλήσεις. Η πρόσβαση σε χρηματοδότηση για τα πρώτα στάδια ανάπτυξης, η προσέλκυση εξειδικευμένων στελεχών και η δημιουργία σταθερής πελατειακής βάσης αποτελούν ζητήματα που μπορούν να καθορίσουν την πορεία μιας νέας εταιρείας.

Ιδιαίτερα απαιτητική είναι η μετάβαση από την αρχική ανάπτυξη ενός προϊόντος στη δημιουργία μιας επιχείρησης με επαναλαμβανόμενα έσοδα και οργανωμένη εμπορική παρουσία. Σε αυτό το στάδιο, οι επενδυτές εξετάζουν όχι μόνο τον ρυθμό ανάπτυξης αλλά και το κόστος απόκτησης πελατών, τα περιθώρια κέρδους και την αποτελεσματικότητα με την οποία χρησιμοποιούνται τα κεφάλαια.

Η σύνδεση με την ελληνική οικονομία

Η ανάπτυξη τεχνολογικών επιχειρήσεων μπορεί να συμβάλει στη διαφοροποίηση της παραγωγικής βάσης της ελληνικής οικονομίας, ιδιαίτερα όταν οι εταιρείες αποκτούν διεθνείς πελάτες και δημιουργούν θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης. Οι επιχειρήσεις που αναπτύσσουν εξαγώγιμα ψηφιακά προϊόντα μπορούν να ενισχύσουν την εξωστρέφεια και να δημιουργήσουν πρόσθετη ζήτηση για υπηρεσίες έρευνας, ανάπτυξης και τεχνολογικής υποστήριξης.

Παράλληλα, η παρουσία επενδυτικών κεφαλαίων μπορεί να λειτουργήσει ως μηχανισμός σύνδεσης της ελληνικής επιχειρηματικότητας με διεθνείς αγορές και επενδυτές. Τα οφέλη αυτά, ωστόσο, δεν είναι αυτόματα και εξαρτώνται από την πραγματική εξέλιξη των εταιρειών που λαμβάνουν χρηματοδότηση, την εμπορική επιτυχία των προϊόντων τους και τη δυνατότητά τους να διατηρήσουν σημαντικό μέρος της δραστηριότητάς τους στην Ελλάδα.

Το επόμενο βήμα για την ελληνική καινοτομία

Η πρωτοβουλία της Marathon Venture Capital προσθέτει ένα ακόμη στοιχείο στο επενδυτικό περιβάλλον των ελληνικών τεχνολογικών επιχειρήσεων. Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στην εξειδίκευση της στρατηγικής χρηματοδότησης, στην επιλογή των επιχειρήσεων που θα υποστηριχθούν και στην πορεία υλοποίησης των επενδύσεων.

Η αποτελεσματική αξιοποίηση των κεφαλαίων θα αποτελέσει το βασικό κριτήριο για την αποτίμηση της πρωτοβουλίας σε βάθος χρόνου. Για το ελληνικό οικοσύστημα startups, το ζητούμενο δεν είναι μόνο η αύξηση της διαθέσιμης χρηματοδότησης, αλλά και η δημιουργία περισσότερων επιχειρήσεων με βιώσιμο μοντέλο λειτουργίας, διεθνή παρουσία και δυνατότητα μακροπρόθεσμης ανάπτυξης.

Η έρευνα δείχνει ότι οι ελληνικές scale-ups παραμένουν δυναμικές και εξωστρεφείς, με την πλειονότητα να επενδύει στη διεύρυνση του πελατολογίου, στη διεθνή επέκταση και στην αξιοποίηση νέων τεχνολογιών.

Υψηλή αισιοδοξία για την πορεία των επιχειρήσεων

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Deloitte, οι ελληνικές scale-ups καταγράφουν δείκτη αισιοδοξίας 8,1 στα 10, επίδοση υψηλότερη από εκείνη που σημειώνεται στο Ηνωμένο Βασίλειο, το Βέλγιο και τις σκανδιναβικές χώρες.

Παράλληλα, η Ελλάδα συμμετείχε στην έρευνα με 100 επιχειρήσεις, που αντιστοιχούν στο 20% του συνολικού δείγματος, καταγράφοντας τη δεύτερη μεγαλύτερη συμμετοχή μετά το Βέλγιο.

Η πρόκληση πλέον είναι οι πελάτες

Η σημαντικότερη αλλαγή που καταγράφει η έρευνα αφορά τις προτεραιότητες των επιχειρήσεων.

Το 57% των ελληνικών scale-ups δηλώνει ότι βασικός στόχος είναι πλέον η διεύρυνση του πελατολογίου, η αύξηση των εσόδων και η είσοδος σε νέες αγορές, με την εμπορική ανάπτυξη να ξεπερνά πλέον τη χρηματοδότηση ως κορυφαία πρόκληση.

Παρότι το 66% εξακολουθεί να αναζητεί νέα κεφάλαια, μόλις το 33% διαθέτει οργανωμένο σχέδιο στρατηγικής εξόδου (exit planning), το χαμηλότερο ποσοστό μεταξύ των χωρών που συμμετείχαν στην έρευνα.

Εξωστρέφεια και διεθνής επέκταση

Οι ελληνικές επιχειρήσεις εμφανίζονται ιδιαίτερα προσανατολισμένες στις διεθνείς αγορές.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν τον βασικό προορισμό επέκτασης για το 24% των επιχειρήσεων, ενώ ακολουθούν:

• Ηνωμένο Βασίλειο (12%)
• Γερμανία (9%)

Έλλειψη εξειδικευμένου προσωπικού

Η έρευνα καταγράφει επίσης σημαντικές δυσκολίες στην αγορά εργασίας.

Το 34% των ελληνικών scale-ups δηλώνει ότι έχει προχωρήσει σε πάγωμα προσλήψεων, κυρίως λόγω της δυσκολίας εύρεσης εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού.

Η εικόνα για την Τεχνητή Νοημοσύνη

Παρότι η Τεχνητή Νοημοσύνη εξελίσσεται σε βασικό εργαλείο ανάπτυξης διεθνώς, μία στις πέντε ελληνικές scale-ups (20%) εκτιμά ότι μέχρι στιγμής δεν έχει ουσιαστικό επιχειρηματικό αντίκτυπο στις δραστηριότητές της.

Σε επίπεδο EMEA, ωστόσο, περισσότερες από τις μισές επιχειρήσεις επενδύουν ήδη σε εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης και προηγμένου αυτοματισμού για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς τους.

Η εικόνα στην περιοχή EMEA

Η Deloitte επισημαίνει ότι το οικοσύστημα των scale-ups στην περιοχή EMEA παραμένει ιδιαίτερα δυναμικό:

• 90% των επιχειρήσεων δηλώνει αισιόδοξο για το μέλλον.
• 62% εκτιμά ότι θα διατηρήσει ή θα επιταχύνει την αναπτυξιακή του πορεία.
• 60% θεωρεί ως μεγαλύτερη πρόκληση τη ζήτηση της αγοράς και την εμπορική ανάπτυξη.
• 70% αναζητεί πρόσθετη χρηματοδότηση.

Σύμφωνα με τα συμπεράσματα της έρευνας, οι επιχειρήσεις που θα καταφέρουν να αυξήσουν τη ζήτηση, να επεκταθούν σε νέες αγορές και να αξιοποιήσουν αποτελεσματικά την Τεχνητή Νοημοσύνη θα διαμορφώσουν τον επόμενο κύκλο ανάπτυξης στην περιοχή EMEA.

Στην πέμπτη θέση βρίσκεται η Κύπρος, με βαθμολογία 6,77/10, καθώς καταγράφει υψηλό αριθμό νέων εταιρειών και καλό ρυθμό επιβίωσης πέραν του έτους, αν και υστερεί στη χρηματοδότηση από venture capital.

Η Ελβετία κατατάσσεται τέταρτη με 7,37/10. Παρά το χαμηλό ποσοστό μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας, προσφέρει σημαντικές δυνατότητες χρηματοδότησης, αποτελώντας ελκυστικό περιβάλλον για επενδυτές.

Στην τρίτη θέση η Ολλανδία (7,47/10) συνδυάζει υψηλή συμμετοχή στο εργατικό δυναμικό, ευνοϊκές συνθήκες επιβίωσης startups και ιδιαίτερα ελκυστικό οικοσύστημα στο Άμστερνταμ, όπου συγκεντρώνονται ταλέντα και επενδύσεις από όλη την Ευρώπη. Παρά τη σχετικά χαμηλή πυκνότητα νέων εταιρειών, η χώρα αντισταθμίζει με υψηλό βιοτικό επίπεδο και ευκολία επιχειρηματικής δραστηριότητας.

Η Σουηδία ακολουθεί δεύτερη με 8,01/10, ξεχωρίζοντας για τη γενναιόδωρη κρατική στήριξη και το δυναμικό δίκτυο καινοτομίας. Διαθέτει το υψηλότερο ποσοστό επιβίωσης startups στην Ευρώπη και φιλοξενεί μεγάλες εταιρείες όπως η Klarna και το Spotify.

Στην κορυφαία θέση αναδείχθηκε η Βρετανία, με βαθμολογία 8,66/10. Οι βρετανικές startups προσέλκυσαν πάνω από 4,22 δισ. δολάρια σε χρηματοδότηση venture capital το περασμένο έτος, ενώ η χώρα διαθέτει μία από τις μεγαλύτερες πυκνότητες νεοφυών επιχειρήσεων στην Ευρώπη, με 18,62 startups ανά 1.000 κατοίκους και ποσοστό επιβίωσης 89,2%.

Την πρώτη δεκάδα της κατάταξης συμπληρώνουν η Νορβηγία, η Ισλανδία, η Εσθονία, το Λουξεμβούργο και στη δέκατη θέση το Βέλγιο, χώρες που επίσης προσφέρουν ευνοϊκά περιβάλλοντα για επιχειρηματική ανάπτυξη.

Το fund Hg είχε άλλα σχέδια όμως. Η ευρωπαϊκή εταιρεία ιδιωτικών επενδυτικών κεφαλαίων παρακολουθούσε την εταιρεία για πέντε χρόνια, εντυπωσιασμένη από την έλξη της και την εστίασή της στην επιτυχία των πελατών.

Όταν έγινε γνωστό ότι η AuditBoard αναζητούσε επενδυτές για την αρχική δημόσια προσφορά της στις αρχές Μαρτίου, το Hg έδρασε. Ήθελε να εξαγοράσει την εταιρεία και να προωθήσει την επόμενη φάση ανάπτυξης και ήταν πρόθυμο να πληρώσει γι’ αυτό.

Οι δύο πλευρές συμφώνησαν σε τιμή πώλησης περίπου 3 δισεκατομμυρίων δολαρίων, πάνω από 20 φορές την αποτίμηση της AuditBoard όταν συγκέντρωσε τελευταία πρωτογενή χρηματοδότηση από VCs.

Επενδυτική μανία για startups

Η ταχύτητα της συμφωνίας δείχνει πώς τα ιδιωτικά επενδυτικά κεφάλαια μπόρεσαν να « καταπιούν» τις νεοσύστατες επιχειρήσεις πιο συχνά τελευταία. Αν και πολλοί ιδρυτές εξακολουθούν να επιθυμούν μια έξοδο στις δημόσιες αγορές, μια περίοδος υψηλών επιτοκίων έχει κάνει τις νεοσύστατες επιχειρήσεις τελευταίου σταδίου να παραμένουν ιδιωτικές περισσότερο.

Εν τω μεταξύ, η καταστολή της αντιμονοπωλιακής νομοθεσίας, ειδικά στις Big Tech, έχει στερήσει από ορισμένες εταιρείες που υποστηρίζονται από επιχειρήσεις έναν άλλο τρόπο εξόδου.

Το πάγωμα της εξόδου έχει κάνει ορισμένους ιδρυτές να δουν με άλλο μάτι τα ιδιωτικά επενδυτικά κεφάλαια, δήλωσε ο Michael Brown, γενικός εταίρος της Battery Ventures, μιας εταιρείας που υποστηρίζει εταιρείες σε όλα τα στάδια, από το αρχικό στάδιο και τις αρχές έως την ανάπτυξη και την εξαγορά. Η Battery ήταν επίσης ο μεγαλύτερος θεσμικός μέτοχος της AuditBoard.

«Κινούνται πολύ γρήγορα. Στην πραγματικότητα πληρώνουν πολύ καλές τιμές για πράγματα – τόσο ελκυστικές όσο και στρατηγικές», δήλωσε ο Μπράουν, προσθέτοντας, «Και παίρνετε άμεση ρευστότητα, ενώ αν μπείτε στο χρηματιστήριο, η διοίκηση δεν μπορεί απλώς να πουλήσει την πρώτη μέρα».

Το τοπίο για συμφωνίες αλλάζει δραστικά

Τα στοιχεία του PitchBook δείχνουν ότι οι εξαγορές λογισμικού ανακάμπτουν, με εκτιμώμενες 59 συμφωνίες το πρώτο τρίμηνο. Αυτό μπορεί να μην ακούγεται εντυπωσιακό, αλλά είναι σημαντικό ως αυξανόμενο μερίδιο των αποτελεσμάτων, δήλωσε ο Derek Hernandez, ανώτερος αναλυτής αναδυόμενης τεχνολογίας του PitchBook.

Ο αριθμός των εταιρικών συγχωνεύσεων και εξαγορών εταιρειών λογισμικού έχει μειωθεί σε περίπου 20% κάτω από τα προ πανδημίας επίπεδα, ενώ οι εξαγορές λογισμικού τείνουν προς υψηλό πενταετίας, σύμφωνα με το PitchBook.

Ο τομέας λογισμικού ως υπηρεσία είναι ιδιαίτερα ώριμος για ενοποίηση, δήλωσε ο Aaron Fleishman, επενδυτής λογισμικού στην Tola Capital. Η αγορά λογισμικού εξερράγη κατά τη διάρκεια της πανδημίας, με τους ανθρώπους να εργάζονται από το σπίτι και τις επιχειρήσεις να ξοδεύουν περισσότερα σε όλα τα πράγματα cloud. Αλλά ενόψει του αυξανόμενου πληθωρισμού και των επιτοκίων, οι πελάτες λογισμικού μείωσαν τους προϋπολογισμούς τους.

Ο Fleishman δήλωσε ότι όταν οι δαπάνες λογισμικού σημείωσαν σημαντική υποχώρηση, πολλές εταιρείες με έσοδα από 20 έως 50 εκατομμύρια δολάρια βρέθηκαν σε αδιέξοδο. Η επιβράδυνση της ανάπτυξής τους κατέστησε δύσκολο για αυτές τις εταιρείες να προσελκύσουν νέους επενδυτές επιχειρηματικών συμμετοχών.

Τις προηγούμενες ημέρες μάλιστα ολοκληρώθηκε ο 5ος Διαγωνισμός Idea Platform του CapsuleT Travel & Hospitality Accelerator, όπου νέοι επιστήμονες μέσα από εργαστήρια και συνεδρίες καθοδήγησης, ανέπτυξαν περαιτέρω τις ιδέες τους, με σκοπό τη δημιουργία νεοφυών επιχειρήσεων που θα προσφέρουν λύσεις σε ζητήματα του τουρισμού και της φιλοξενίας.

Πρόεδρος ΞΕΕ: Για να μπορούμε να είμαστε εδώ αύριο, πρέπει να συνδυάσουμε τις αξίες της φιλοξενίας με την τεχνολογική εξέλιξη»

Για να μπορούμε να είμαστε εδώ αύριο, πρέπει να συνδυάσουμε τις αξίες της φιλοξενίας με την τεχνολογική εξέλιξη» τόνισε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο πρόεδρος του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου Ελλάδας Αλέξανδρος Βασιλικός αναφερόμενος στις δράσεις του CapsuleT Travel & Hospitality Accelerator, και στην φετινή βράβευση των 14 ομάδων που ολοκλήρωσαν επιτυχώς το διαγωνιστικό πρόγραμμα Idea Platform.

«Η τεχνολογία η οποία ορίζει τον τρόπο με τον οποίο ο κόσμος ταξιδεύει αλλάζει με ρυθμούς που είναι πάρα πολύ δύσκολο να παρακολουθήσουμε, ιδίως εμείς που ανήκουμε σε μια προηγούμενη γενιά. Αυτό σημαίνει ότι δεν έχουμε πολλά να σας δώσουμε ως προς τον τρόπο που θα γίνονται όλα όσα γίνονται σήμερα. Αυτό που μπορούμε να σας δώσουμε εμείς είναι οι αξίες της φιλοξενίας, οι οποίες αποτελούν και τον βασικό πυρήνα που μας καθοδηγεί και είναι αυτές που πρέπει να πρεσβεύουμε. Αυτός είναι και ο σκοπός του CapsuleΤ, αυτός είναι ο σκοπός-οδηγός μας μέσα από αυτή τη δράση: να ανοίξουμε τη δυνατότητα επικοινωνίας μεταξύ γενιών, μεταξύ τεχνολογίας και φιλοξενίας, έτσι ώστε να είμαστε εδώ αύριο, εξήγησε ο κ. Βασιλικός.

Διευθύντρια του Επιταχυντή: Φέτος ξεπεράστηκε κάθε προηγούμενο συμμετοχής

Από την πλευρά της η Κατερίνα Σαριδάκη, Διευθύντρια του Επιταχυντή, αναφερόμενη στην ολοκλήρωση του 5ου διαγωνισμού σημείωσε ότι φέτος ξεπεράστηκε κάθε προηγούμενο συμμετοχής από τις περασμένες χρονιές με τις 14 ομάδες πραγματικά να δίνουν το καλύτερο τους εαυτό.

Οι 3 ομάδες που υπερίσχυσαν φέτος ήταν οι WeTip, Terminal Trecks και MyNavlo, κερδίζοντας χρηματικά έπαθλα από τον επιταχυντή, δωρεάν υπηρεσίες και παροχές από στρατηγικούς συνεργάτες του προγράμματος καθώς και την είσοδό τους στον 7ο Κύκλο Επιτάχυνσης του CapsuleT.

Οι 3 ιδέες που έκλεψαν την παράσταση

Σε ό,τι αφορά τις επιχειρηματικές ιδέες των τριών πρώτων ομάδων που έκλεψαν την παράσταση τονίζονται τα εξής:

WeTip

Μία πλατφόρμα για ψηφιακά φιλοδωρήματα για τον ξενοδοχειακό κλάδο. Πολύ εύκολα οι πελάτες σκανάρουν το QR code, επιλέγουν το φιλοδώρημα που επιθυμούν και αφήνουν μια κριτική ή/και σχόλιο για το service του ξενοδοχειακού υπαλλήλου.

Terminal Trecks

Μία λύση που μετατρέπει τις στάσεις μεταξύ πτήσεων σε εμπειρίες ανακάλυψης. Προσφέρει εξατομικευμένες περιηγήσεις και δραστηριότητες κατά τη διάρκεια των layovers, μέσω της εξερεύνησης αξιοθέατων και της τοπικής κουζίνας, ενώ αναλαμβάνει όλα τα logistics χωρίς ο ταξιδιώτης να χρειάζεται να σπαταλήσει χρόνο αναμένοντας την επόμενη πτήση του.

MyNavlo

Μία λύση back-office ειδικά σχεδιασμένη για χειριστές ναύλωσης σκαφών αναψυχής, που δίνει τον έλεγχο στις επιχειρήσεις συνδέοντας τα εργαλεία τους, προσφέροντας λειτουργικούς αυτοματισμούς, ολοκληρωμένες αναφορές και μια κεντρική βάση δεδομένων.

«Φοιτητική ζωή δεν είναι να κάνεις μόνο πάρτι». Το CapsuleT Travel & Hospitality Accelerator μας έδωσε τη σφραγίδα και ένα πολύ ισχυρό επιχείρημα για να μας εμπιστευτούν οι δυνητικοί πελάτες μας τόνισαν στο ΑΠΕ-ΜΠΕ τα μέλη της νεοφυούς εταιρείας MyNavlo με αφορμή την συμμετοχή τους στο Idea Platform.

Η MyNavlo αποτελείται από πέντε μέλη εκ των οποίων τα δύο είναι προγραμματιστές και οι υπόλοιποι ασχολούνται με το διοικητικό σκέλος των διαδικασιών.

Ο Χαρίλαος αναφερόμενος στη βράβευση της εταιρείας τους σημείωσε ότι η ιδέα τους ήταν ολοκληρωμένη και είναι αποτέλεσμα σκληρής δουλειάς. Δουλεύουμε νυχθημερόν για να βγάλουμε το τελικό προϊόν, που θα βγει στην αγορά και επίσημα τον Αύγουστο, τόνισε ο Χαρίλαος.

Αλλωστε όπως εξηγεί, «φοιτητική ζωή δεν είναι να κάνεις μόνο πάρτι». Η ομάδα του MyNavlo αποτελείται από τον Διονύση Ξυνό, που όπως λέει είναι το μυαλό πίσω από όλα, τον Χαρίλαο Χαρέλη, την Ιωάννα Ανδριανοπούλου, τον Δημήτρη Λαζανά και τον Αλέξανδρο Σκούρτη.

Παρακάτω παρατίθενται και οι 14 ομάδες που με τις ιδέες τους φιλοδοξούν να αποτελέσουν θεμέλιο λίθο της μελλοντικής γενιάς των επιχειρήσεων στην Ελλάδα, καθώς έλαβαν μέρος τόσο στην προπαρασκευαστική περίοδο όσο και στο διαγωνιστικό μέρος της 5ης Πλατφόρμας Ιδεών.

CoolTravelApp

Μία διαδικτυακή πλατφόρμα που βοηθά τους ταξιδιώτες να βρουν προορισμό και να οργανώσουν το ταξίδι τους. Η διαδικασία γίνεται απλά, εύκολα και διασκεδαστικά βάσει των προτιμήσεων του χρήστη και με την υποστήριξη ενός έξυπνου αλγορίθμου.

Emploit

Μια πλατφόρμα εύρεσης εργασίας και προσωπικού, η οποία θέλει να δημιουργήσει μια δικλείδα εμπιστοσύνης μεταξύ επιχείρησης και εργαζόμενου όσον αφορά την εποχιακή εργασία στον τουρισμό, όπου η πρόσληψη θα γίνεται αυτοματοποιημένα με ένα κλικ μέσω της εφαρμογής.

HoReCa Jobs

Μία πλατφόρμα εύρεσης προσωπικού για ξενοδοχεία, καφετέριες και εστιατόρια, όπου οι recruiters επιλέγουν άμεσα υποψήφιους σύμφωνα με τα κριτήρια που οι ίδιοι επιθυμούν, με αντίστροφη λογική από αυτήν των παραδοσιακών website αγγελιών.

HotelZero

Μια ολοκληρωμένη λύση SaaS για παρόχους καταλυμάτων, που απλοποιεί και αυτοματοποιεί το ταξίδι της βιωσιμότητάς τους από την εκπαίδευση, τον προγραμματισμό έως και την υποβολή εκθέσεων βιωσιμότητας. Ενισχύει τη φιλοξενία και ενδυναμώνει τον βιώσιμο τουρισμό με έναν εύκολο και γρήγορο τρόπο.

Idyll

Μία πλατφόρμα δημιουργίας mood board για άτομα που θέλουν να εμπνευστούν και να μετατρέψουν τις ιδέες τους σε μοναδικές ταξιδιωτικές εμπειρίες. Αξιοποιώντας τη Μηχανική Μάθηση, οι εικόνες που διαλέγει ο χρήστης αντιστοιχίζονται σε επιλογές κράτησης δραστηριοτήτων που εκφράζουν το ύφος του ψηφιακού κολλάζ.

MyNavlo

Μία λύση back-office ειδικά σχεδιασμένη για χειριστές ναύλωσης σκαφών αναψυχής, που δίνει τον έλεγχο στις επιχειρήσεις συνδέοντας τα εργαλεία τους, προσφέροντας λειτουργικούς αυτοματισμούς, ολοκληρωμένες αναφορές και μια κεντρική βάση δεδομένων.

Physisorg

Μία online πλατφόρμα που προσφέρει διασυνδέσεις για συνεργασίες, εκπαίδευση σε θέματα πράσινων δεξιοτήτων κι ενημέρωση για χρηματοδοτικές ευκαιρίες, με στόχο την αναβάθμιση του τουριστικού τομέα και τη δημιουργία μιας ecopreneur κοινότητας.

Qwest

Ένα All-In-One OTA που προσφέρει 100% προσωποποιημένα ταξιδιωτικά προγράμματα, με μηδενική απόκλιση χρησιμοποιώντας AI, μόνο με ένα κλικ. Διασφαλίζει τα φθηνότερα rates σε πτήσεις χρησιμοποιώντας μία μέθοδο παρόμοια με τη λογική των limit orders στο χρηματιστήριο.

Απευθύνεται κυρίως σε φοιτητές και νέους που ζητούν προσιτές κι αξέχαστες ταξιδιωτικές εμπειρίες προσαρμοσμένες στα ενδιαφέροντα τους.

REACH

Μία εφαρμογή κινητών που επαναπροσδιορίζει το Influencer Marketing για Ξενοδοχεία και επιχειρήσεις εστίασης. Προσφέρει άμεση πρόσβαση, απευθείας κράτηση και ζωντανή παρακολούθηση για χιλιάδες digital creators από όλο τον κόσμο με σκοπό την οργανική προβολή του brand της επιχείρησης, μέσω ενός Mobile Application.

Seasonistas

Μία πλατφόρμα εύρεσης εποχικού προσωπικού που θα λειτουργεί σαν marketplace σε αντίθεση με όλες τις πλατφόρμες που υπάρχουν σήμερα στην αγορά.

Αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα οι επιχειρήσεις και οι εργαζόμενοι να βρίσκουν τις ιδανικότερες συνεργασίες άμεσα και με ασφάλεια διότι θα υπάρχει σύστημα αμφίδρομης αξιολόγησης.

Terminal Trecks

Μία λύση που μετατρέπει τις στάσεις μεταξύ πτήσεων σε εμπειρίες ανακάλυψης. Προσφέρει εξατομικευμένες περιηγήσεις και δραστηριότητες κατά τη διάρκεια των Layovers, μέσω της εξερεύνησης αξιοθέατων και της τοπικής κουζίνας, ενώ αναλαμβάνει όλα τα logistics χωρίς ο ταξιδιώτης να χρειάζεται να σπαταλήσει χρόνο αναμένοντας την επόμενη πτήση του.

Travelab

Ένα marketplace εύκολης και γρήγορης αναζήτησης και σύγκρισης πακέτων διακοπών, εκδρομών και εμπειριών τουριστικών πρακτόρων, που διαφημίζουν τα προϊόντα τους με χαμηλό κόστος και χωρίς προμήθειες.

TravelNext

Μία πλατφόρμα που στοχεύει στην εξοικονόμηση χρόνου των ταξιδιωτών στη διαδικασία εύρεσης προορισμού και στην ανακάλυψη ανεξερεύνητων τόπων και αυθεντικών εμπειριών, μέσω της χρήσης ερωτηματολογίου για την παροχή προσωποποιημένων προτάσεων σύμφωνα με τα ενδιαφέροντα του ταξιδιώτη.

WeTip

Μία πλατφόρμα για ψηφιακά φιλοδωρήματα για τον ξενοδοχειακό κλάδο. Πολύ εύκολα οι πελάτες σκανάρουν το QR code, επιλέγουν το φιλοδώρημα που επιθυμούν και αφήνουν μια κριτική ή/και σχόλιο για το service του ξενοδοχειακού υπαλλήλου.

Σε κάθε περίπτωση, ο επιταχυντής του ΞΕΕ επιδιώκει να γίνει το βασικό «όχημα» για την ανάπτυξη και εξέλιξη νέων, καινοτόμων επιχειρηματικών ιδεών, συνεργασιών και επιχειρηματικών ευκαιριών οι οποίες θα βοηθήσουν το startup οικοσύστημα να εξελιχθεί, με θετικό αντίκτυπο στον ελληνικό τουρισμό και τη χώρα γενικότερα.

Οι ιδρυτές προσπαθούν να βρουν χρηματοδότηση, λόγω της περιορισμένης εισροής κεφαλαίων η οποία οφείλεται στην κρίση των τελευταίων ετών. Eν τω μεταξύ, οι πελάτες αναγκάζονται να περιορίσουν τα έξοδά τους, λόγω της πληθωριστικής «καταιγίδας».

Για την ενίσχυση των ιδρυτών startups, των εργαζομένων και των επενδυτών, το Business Insider προχώρησε σε μία έρευνα περισσότερων από 30 venture capital εταιρειών, συμπεριλαμβανομένων των Accel, CapitalG, General Catalyst, Insight Partners, Initialized Capital, IVP, Mayfield, Primary, Sapphire Ventures και Techstars, σχετικά με τις προβλέψεις τους για το νέο έτος.

Tεχνητή νοημοσύνη και λουκέτα

Μεγάλο μέρος της προσοχής των VCs θα στραφεί στις εταιρείες οι οποίες καινοτομούν πραγματικά. Όσον αφορά τις εταιρείες λογισμικού οι οποίες θα προσθέσουν τεχνητή νοημοσύνη στα προϊόντα τους, τα VCs θα πρέπει να μελετήσουν τα επιχειρηματικά μοντέλα τους, όπως ανέφερε η συνιδρυτής και διευθύνουσα σύμβουλος της Everywhere Ventures, Τζένι Φίλντινγκ. 

Η περιορισμένη χρηματοδότηση έχει αναγκάσει πολλές νεοφυείς επιχειρήσεις να κλείσουν, όπως ανέφεραν οι επενδυτές, οι οποίοι υποστηρίζουν πως «τα λουκέτα θα συνεχιστούν και το 2024».

Όπως δήλωσε ο Τσάκι Ρέντι της QED Investors, «οι προσπάθειες ανάνηψης των αποτυχημένων αυτών εταιρειών δε θα επιτύχουν μέχρι το τέλος του 2024».

Σύμφωνα με το στέλεχος της Dell Technologies Capital, Γιαΐρ Σνιρ, «οι εταιρείες με τον μεγαλύτερο κίνδυνο είναι αυτές οι οποίες έχουν υπερβολικές αξιολογήσεις και έχουν συγκεντρώσει υπερβολικά κεφάλαια».

ΙΡΟ και χρηματοδότηση

Το παράθυρο της αρχικής δημόσιας προσφοράς για τέτοιες επιχειρήσεις άνοιξε για λίγο ξανά φέτος μετά από δύο έτη «άπνοιας». Η συγκρατημένη αντίδραση των αγορών στις προσφορές αυτές, όμως, σημαίνει πως ελάχιστες εξ αυτών θα προχωρήσουν σε IPOs το 2024.

Όσον αφορά τη χρηματοδότησή τους, το περασμένο έτος αποδείχθηκε εξαιρετικά αφιλόξενο. Σύμφωνα με στοιχεία της Carta, τα κεφάλαια προς τις νεοφυείς επιχειρήσεις στην συγκεκριμένη πλατφόρμα μειώθηκαν κατά 46% σε μόλις $11,9 δισ. το α’ τρίμηνο του έτους. 

Ποιότητα και ένα λαμπρό 2024

Οι επενδυτές υποστηρίζουν πως οι καλύτερες, ποιοτικότερες εταιρείες θα ευδοκιμήσουν σε ένα περιβάλλον ελλείψεων. 

«Η στροφή των επενδυτών προς την ποιότητα θα συνεχιστεί», δήλωσε η Φίλντινγκ της Everywhere Ventures, προσθέτοντας πως «λιγότεροι γύροι χρηματοδότησης, συγκεντρωμένοι γύρω από ένα υποσύνολο startups υψηλής ποιότητας θα απορροφήσουν ακόμα περισσότερα κεφάλαια».

Οι επενδυτές υποστηρίζουν πως η στροφή αυτή σημαίνει πως τα funds τα οποία θα μπορέσουν να επενδύσουν στις ποιοτικές startups αυτές θα καταγράψουν εντυπωσιακές αποδόσεις μετά από μερικά χρόνια, μετατρέποντας το 2024 σε ένα λαμπρό έτος για τον κλάδο.

Κολοσσοί και ψηφιακές τράπεζες

Τα αυξημένα επιτόκια και οι διογκωμένες αποτιμήσεις των εταιρειών αυτών έχουν ενσταλάξει επιφυλακτικότητα στον κλάδο του venture capital, δημιουργώντας ένα ζοφερό τοπίο.

Οι νεοφυείς επιχειρήσεις συνειδητοποίησαν πως το πηγάδι με τα χρήματα είχε ουσιαστικά στερέψει. Πολλές αποφάσισαν να κλείσουν ή να απορροφηθούν από μεγαλύτερους κολοσσούς οι οποίοι διαθέτουν πακτωλό χρημάτων.

Ο γύρος των απολύσεων στον τομέα της τεχνολογίας συνεχίστηκε και φέτος, σύμφωνα με τα στοιχεία του Layoffs.fyi τα οποία υποδεικνύουν πως περισσότεροι από 250.000 εργαζόμενοι σε περισσότερες από 1.100 εταιρείες τεχνολογίας έχασαν τη θέση τους.

Μερικοί από αυτούς ενδέχεται να προχωρήσουν στη δημιουργία νέων, δικών τους εταιρειών. Μετά από το δύσκολο 2022-2023, όπως αναφέρει ο διευθύνων σύμβουλος της General Catalyst, Νίκος Μπονάτσος, «θα μπορούσε να δημιουργηθεί μία τεράστια δεξαμενή από έξυπνους, δραστήριους και οραματιστές ιδρυτές οι οποίοι θα δημιουργήσουν το νέο κύμα νεοφυών επιχειρήσεων».

Οι γνωστές και ως «Neobanks», πλήρως ψηφιακές τράπεζες, έγιναν ανάρπαστες κατά τη διάρκεια της πανδημίας, δεδομένης της αυξημένης ζήτησης για ηλεκτρονικές συναλλαγές. Η ύφεση, η υποχώρηση της χρηματοδότησης των επιχειρήσεων και ο αυξημένος έλεγχος των ρυθμιστικών αρχών «φρενάρισαν» την άνοδό τους. Παρ’ όλα αυτά, η γενική στροφή προς τις ηλεκτρονικές αγορές έχει αρχίσει και δε φαίνεται να σταματά.

VCs και gaming

Το 2023 αποδείχθηκε δύσκολο τόσο για τις startups όσο και για τις VCs. Ο ανταγωνισμός στον κλάδο έχει αναγκάσει πολλές εταιρείες να επανεξετάσουν τις στρατηγικές και τα κεφάλαιά τους. Ως αποτέλεσμα, πολλές εταιρείες όπως Sequoia και Greycroft, μεταξύ άλλων, προχώρησαν σε μικρές αλλά καίριες αλλαγές. 

Πολλές εξ αυτών ανησυχούν για το αν θα μπορέσουν να συγκεντρώσουν τα επόμενα κεφάλαιά τους, με αποτέλεσμα την επιβράδυνση του ρυθμού επενδύσεων.

Σύμφωνα με το στέλεχος της IVP, Κάρθικ Ραμακρισνάν, το gaming θα πάει κόντρα στην όλη τάση, αφού συνεχίζει και αποτελεί μία τεράστια, παγκόσμια αγορά. Παρά την πρόσφατη μείωση χρηματοδότησης λόγω των νέων κανονισμών απορρήτου των iOS και την επιστροφή των πωλήσεων στα προ-πανδημικά δεδομένα, οι επενδυτές αναμένουν ανάκαμψή της το επόμενο έτος, ενισχυμένη από την εξέλιξη της χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης στον κλάδο.

Δεδομένης, όμως, της έλλειψης χρηματοδότησης startups από VCs αυτή την εποχή, πολλές νεοφυείς εταιρείες οι οποίες συγκέντρωσαν κεφάλαια το 2021 θα αναγκαστούν να επιστρέψουν στην αγορά για περαιτέρω γύρους χρηματοδότησης, όπως ανέφερε και ο συνιδρυτής της Primary, Μπραντ Σβρλούγκα. 

Παράλληλα αυξημένη θα είναι και η απαίτηση των επενδυτικών για αποτελέσματα από τις νεοφυείς επιχειρήσεις. Ο Σβρλούγκα έκανε έκκληση στους ιδρυτές να μοιράζονται τα στοιχεία τους με τις VCs, οι οποίες έχουν σημαντική εμπειρία και πόρους. 

Λογισμικό και κλιματική αλλαγή

Ακόμα κι αν οι επιχειρήσεις προσπαθούν να περιορίσουν τις δαπάνες τους για λογισμικό, θα εξακολουθούν να ξοδεύουν χρήματα σε προγράμματα τα οποία τους βοηθούν στην αύξηση των πωλήσεων.

Σύμφωνα με το στέλεχος της XRC Ventures, Αλ Σαμπάρ, οι επενδυτές θα στραφούν προς τις εταιρείες οι οποίες επιτρέπουν στους πελάτες τους να πραγματοποιούν συναλλαγές οπουδήποτε και να εκτελούν παραγγελίες.

Ο τομέας της «καθαρής τεχνολογίας», γνωστός και ως «Cleantech» έχει κερδίσει το ενδιαφέρον των επενδυτών τα τελευταία χρόνια αφού αποτελεί καίριο συστατικό της αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής, ενώ δεν υπάρχουν ενδείξεις για επιβράδυνση το 2024. Η χρηματοδότηση των VCs στον τομέα ξεπέρασε τα $59 δισ. Το 2022, ενώ το σύνολο μέχρι στιγμής για το 2023 κυμαίνεται στα $50 δισ., σύμφωνα με δεδομένα του Pitchbook.

VentureGPT και κυβερνοχώρος

Είναι πιθανό πως η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να βοηθήσει και στην ανακάλυψη νέων «μονόκερων» στον κλάδο των νεοφυών επιχειρήσεων.

Πολλοί επενδυτές παραδέχονται πως ήδη χρησιμοποιούν τέτοιο λογισμικό για την ενίσχυση της εργασίας τους, μέσω της συλλογής και ταξινόμησης των ροών δεδομένων των νέων deals, τα οποία προωθούνται σε επενδυτές με αντίστοιχα ενδιαφέροντα. 

Δεδομένης και της αύξησης της χρήσης της τεχνολογίας και του διαδικτύου στον όλο τομέα, όμως, οι startups του κλάδου της κυβερνοασφάλειας πρόκειται να καταγράψουν σημαντική ανάπτυξη το 2024.

Οι επενδυτές προβλέπουν πως ακόμα κι αν πολλοί επενδυτές έχουν περιορίσει τις τοποθετήσεις τους για το λογισμικό, οι δαπάνες για την ασφάλεια αναμένεται να αυξηθούν.

Άμυνα

Πολλές VCs έχουν προβλέψει την δημιουργία ενός νέου ανταγωνιστή στον χώρο της τεχνητής νοημοσύνης το 2024. Οι επενδύσεις στις εταιρείες αμυντικής τεχνολογίας έχουν μείνει σχετικά επισκιασμένες λόγω του πρόσφατου ενδιαφέροντος στις γνωστότερες εταιρείες τεχνολογίας.

Παρ’ όλα αυτά, τα VCs έχουν προσφέρει περίπου $100 δισ. τα τρία τελευταία χρόνια σε startups οι οποίες εμπλέκονται στον τομέα της άμυνας, ποσό το οποίο ξεπερνά το αντίστοιχο μεταξύ του 2013 ως το 2020.

Ο τομέας της άμυνας, σύμφωνα με τους αναλυτές, κυριαρχείται από λίγες εταιρείες όπως Anduril, SpaceX και Palantir και θα μπορούσε εύκολα να συμπεριλάβει ανερχόμενες επιχειρήσεις.

Πίεση και ανακατάταξη

Αν οι επενδυτές έχουν δίκιο σε ό,τι αφορά τις προβλέψεις τους αυτές, ο τομέας της τεχνολογίας βρίσκεται στα πρόθυρα μίας τεράστιας αλλαγής. Οι ιδρυτές, κατ’ αυτόν τον τρόπο, θα πρέπει να προετοιμαστούν για τη δημιουργία εξαιρετικά υψηλής ψυχολογικής πίεσης.

«Δυστυχώς, αν και το αναμέναμε, φαίνεται πως βρισκόμαστε στα πρώτα στάδια μίας πρωτοφανούς κρίσης στην ψυχική υγεία των ιδρυτών startups», ανέφερε ο Σβρλούγκα, προσθέτοντας πως όλο αυτό οφείλεται στα πολυετή και συνεχόμενα προβλήματα όπως η πανδημία, η αποσύνδεση των ομάδων, οι πόλεμοι και η οικονομική ύφεση.

Παράλληλα, οι VCs χρειάζονται κι αυτές διορατικά μυαλά τα οποία γνωρίζουν πως να εντοπίζουν τις νέες ευκαιρίες και να είναι φειδωλοί με τα κεφάλαια των εταιρειών, σε αντίθεση με τα «σπάταλα» στελέχη της περασμένης δεκαετίας.

Δεδομένης της εμπειρίας πολλών «παλαίμαχων» του τομέα οι οποίοι έχουν αποσυρθεί από την ενεργό δράση εδώ και καιρό, ανοιχτό παραμένει το ενδεχόμενο επιστροφής τους, αφού η εμπειρία σε τέτοιες κινήσεις παίζει ολοένα και μεγαλύτερο ρόλο.

To 2023, αν και θεωρήθηκε μια… περίεργη χρονιά για τις νεοφυείς εταιρείες που αναζητούν κεφάλαια για να αναπτυχθούν, κυρίως λόγω των γεγονότων με επίκεντρο την Silicon Valley Bank στις ΗΠΑ, τελικώς δεν εξελίχθηκε τόσο άσχημα.

Αντιθέτως, αντλήθηκε αθροιστικά ένα ποσό άνω των 485 εκατ. ευρώ από 70+ startups με «ελληνικό DNA», σύμφωνα με το πρόσφατο report που παρουσίασε το Found.ation, σε συνεργασία με το EIT Digital (τμήμα του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Καινοτομίας και Τεχνολογίας).

Ένα από τα στοιχεία που ξεχωρίζουν είναι ότι το 2023 σημειώθηκε σημαντική συμμετοχή της τάξης του 33% από επενδυτικά σχήματα με έδρα την Αμερική σε ελληνικές startups, ενώ το 78% των επενδύσεων προήλθαν από το εξωτερικό.

Επισημαίνεται, ωστόσο, ότι υπάρχουν 13 ενεργά ελληνικά VCs τα οποία επικεντρώνονται σε startups, με συνολικά κεφάλαια ύψους 545 εκατ. ευρώ (assets under current management), έχουν επενδύσει σε 62 εταιρείες το 2023 και καλύπτουν περίπου το 85% του συνολικού όγκου των συμφωνιών.

Οι δε διαχειριστές κεφαλαίων δηλώνουν συγκρατημένα αισιόδοξοι για το 2024, με τις προοπτικές τους για το νέο έτος να αξιολογούνται με 3,8/5.

Τα Venture Capital Funds με μια, το λιγότερο, επένδυση μέσα στο 2023 προκύπτουν από τον παρακάτω πίνακα, σε αλφαβητική σειρά. (Όνομα VC – Total assets – Συνολικός αριθμός Επενδύσεων – Χρηματοδότηση ελληνικών startup το 2023):

–Big Pi Ventures: 100 εκατ. ευρώ, 23 (Anodyne Nanotech, PD Neurotechnology, Prosperty, Navenio, LSPR AG, TileDB).

–Genesis Ventures: 25 εκατ. ευρώ, 32 (Arcweave, Delphi, Electryone, Huupe, Mood: Music of our Desire, Munchfam, myTeam, Nuuro, NXTLVL, Orderit, Progressive Robotics, Silo, Staycaee, swaplanet, UniStudents, We are Travelers, Woli, Yoxly).

–L-Stone Capital: 15,62 εκατ. ευρώ, 2 (Gaspar.ai, Perpetual Robotics).

–NGIF*: 30 εκατ. ευρώ, 3 (Agromeg).

–Phaistos Inv.Fund: 101 εκατ. ευρώ, 7 (Pandas.io, Safesize, Wings ICT Solutions, EdgeQ, Movandi).

–Sporos Platform: 30,5 εκατ. ευρώ, 2 (Viokyklos SA, Pandas.io).

–Uni.fund: 79 εκατ. ευρώ, 23 (BibeCoffee, Morphoses).

–Velocity.Partners: 24 εκατ. ευρώ, 22 (Anodyne Nanotech, Instacar, DCI, Finloup, iCOMAT).
–VentureFriends: 170 εκατ. ευρώ, 59 (BibeCoffee, FlexCar, Gaspar.ai, Spotawheel).

Σύνολο κεφαλαίων: 771,77 εκατ. ευρώ (τα 544,77 εκατ. ευρώ αντιστοιχούν στα funds που «τρέχουν» τώρα, καθώς κάποια VC, όπως π.χ. οι VentureFriends, το Big Pi Ventures, το Marathon Venture Capital, το Metavallon και το Uni.Fund έχουν σηκώσει περισσότερα από ένα).

Οι συνολικές επενδύσεις των 13 VCs είναι 220 και από αυτές οι 62 σε ελληνικές startups.

* Northern Greece Investment Fund VCMF

Eυκαιρίες για όλους

Ένα συμπέρασμα από τα στοιχεία αυτά είναι ότι ευκαιρίες υπάρχουν για όλες τις startup, κάθε μεγέθους, σε όλα τα στάδια χρηματοδότησής τους, από αυτές που βρίσκονται στα πρώτα στάδια της ανάπτυξης τους (pre seed), μέχρι και τους υποψήφιους «μονόκερους». Τις νεοφυείς εταιρείες οι οποίες διεκδικούν, όπως η FlexCar, μελλοντικά το «φράγμα» του 1 δισ. δολ. σε επίπεδο αποτίμησης.

Οι περισσότερες, μικρότερου μεγέθους, ελληνικές startup (18) χρηματοδοτήθηκαν από το Genesis Ventures. Η μερίδα του λέοντος όμως σε κεφάλαια υπό διαχείριση ανήκει στους VentureFriends, που διατηρούν έναν διεθνή επενδυτικό προσανατολισμό, ωστόσο πάντα αναζητούν καλές περιπτώσεις και στην ελληνική αγορά.
Οι VF συγκέντρωσαν κεφάλαια προς διαχείριση συνολικού ύψους 170 εκατ. ευρώ με τα τρία πρώτα τους fund και εντός του 2024 αναμένεται να σηκώσουν και το 4ο, με κεφάλαια άλλων 100 εκατ. ευρώ.

Ένα άλλο χρήσιμο στοιχείο, είναι πόσο καιρό είναι ενεργό το κάθε fund ή το πιο πρόσφατο fund από όσους επένδυσαν με πιο πολλά από ένα στο startup οικοσύστημα.

Από το 2023 τρέχει το δεύτερο fund των Big Pi Ventures, Metavallon, Uni.fund και το Sporos Platform, το πρώτο «πράσινο» Impact fund κυκλικής οικονομίας στην Ελλάδα, της Sporos Impact Ventures, με την επενδυτική συμμετοχή της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας Επενδύσεων A.E. (π.TANEO) και άλλων 10 επενδυτών από την Ελλάδα και το εξωτερικό.

Από το 2022 επενδύουν το 3ο fund των VentureFriends και τα L-Stone Capital, Phaistos Investment Fund (με στόχευση σε εταιρείες που αξιοποιούν τιςδυνατότητες του δικτύου 5G) και από το 2021 Genesis Ventures, Northern Greece Investment Fund VCMF.

Το 2020 ενεργοποιήθηκαν Forth Tech, Marathon Venture Capital, TECS Capital και το 2018 Velocity.Partners.

Ο CapsuleT Travel & Hospitality Accelerator – μια πρωτοβουλία του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου Ελλάδος – είναι ο μοναδικός επιταχυντής στην Ελλάδα που επικεντρώνεται αποκλειστικά στην αναβάθμιση τεχνολογικών νεοφυών επιχειρήσεων τουρισμού. Μέσα από τα δύο δωρεάν Προγράμματά «Επιτάχυνσης» & «Διαγωνισμό Ιδεών», καθώς και άλλες δράσεις ενημέρωσης και διασύνδεσης εντός και εκτός Ελλάδος, επιδιώκει να χτίσει ένα καινοτόμο οικοσύστημα, προσφέροντας στις startups τουρισμού ευκαιρίες ανάπτυξης, όπως αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Κατερίνα Σαριδάκη, Διευθύντρια CapsuleT Travel & Hospitality Accelerator.

Σε 3 χρόνια 79 νεοφυείς επιχειρήσεις απέκτησαν 345 συνεργάτες και 884 νέους πελάτες
Στα τρία χρόνια λειτουργίας του έχει διοργανώσει επιτυχώς 5 κύκλους Επιτάχυνσης και 3 νεανικούς Διαγωνισμούς Ιδεών, τους οποίους ολοκλήρωσαν 79 νεοφυείς επιχειρήσεις με 193 ιδρυτικά μέλη. Από τον Απρίλιο 2019 μέχρι τον Σεπτέμβριο 2022 οι startups που μπήκαν στα προγράμματα του επιταχυντή έχουν καταφέρει να υλοποιήσουν συνολικά 39 pivots, (δηλ. να προσαρμόσουν το προϊόν/υπηρεσία τους στις νέες ανάγκες της αγοράς), να πραγματοποιήσουν 239 πιλοτικά σε ξενοδοχεία και άλλες τουριστικές επιχειρήσεις, να αποκτήσουν 345 συνεργάτες και 884 νέους πελάτες από την ελληνική τουριστική αγορά.

Κ. Σαριδάκη: Σε 5 μήνες οι Start Ups εξελίσσουν το προϊόν τους
«Για εμάς στον CapsuleT είναι σημαντικό να βλέπουμε τις ομάδες που εντάσσονται στο πρόγραμμά μας να εξελίσσονται, κι αυτό είναι εμφανές όπως μας αναφέρουν άλλωστε τόσο οι ίδιες οι ομάδες όσο και τα μέλη της κοινότητάς μας όταν συγκρίνουν την πρώτη μέρα ένταξής τους στο πρόγραμμα και την τελευταία τους παρουσίαση επί σκηνής στην Τελετή Λήξης και Απονομής», αναφέρει η κυρία Σαριδάκη στο ΑΠΕ-ΜΠΕ.

Μέσα σε 5 μήνες οι εταιρείες πετυχαίνουν – ανεξάρτητα αν κέρδισαν κάποια πρώτη θέση ή όχι – να εξελίξουν το προϊόν τους σύμφωνα με τις ανάγκες και τάσεις της αγοράς, να ενισχύσουν τις γνώσεις των μελών τους, να βελτιώσουν την ομάδα τους, να θέσουν κατάλληλα KPIs, να χτίσουν σε πιο γερά θεμέλια την επιχειρηματικής τους πρόταση.

Στην παρέμβαση της η κυρία Σαριδάκη εκφράζει την ικανοποίηση της από το γεγονός ότι περισσότερα ξενοδοχεία και ξενοδόχοι αγκαλιάζουν τις startups και την ίδια στιγμή νέες συνεργασίες και συνέργειες με εταιρίες και φυσικά πρόσωπα δημιουργούνται. “Τα παραπάνω, αποτελούν για εμάς ουσιαστικά κομμάτια αναγνώρισης και επιβράβευσης των προσπαθειών μας ως επιταχυντής του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου Ελλάδος”, σημειώνει η κυρία Σαριδάκη.

Ποιες είναι οι 3 εταιρείες που διακρίθηκαν στον τελευταίο κύκλο του προγράμματος;
Στον τελευταίο 5ο κύκλο του προγράμματος επιτάχυνσης μεγάλοι νικητές της αναδείχθηκαν οι: Deliverback, Orbito Travel και Cellarhopping, με την τελευταία να λαμβάνει και το βραβείο κοινού.

Deliverback – 1ος νικητής

H Deliverback είναι μια δωρεάν ηλεκτρονική υπηρεσία για τα ξενοδοχεία, τα αεροδρόμια, τα car rentals, τα ferries και τα bnbs, η οποία επιστρέφει τα ξεχασμένα αντικείμενα των πελατών τους εύκολα, οικονομικά και με ασφαλή τρόπο. Με περισσότερα από 1.000 συνεργαζόμενα ξενοδοχεία και παρουσία σε 7 χώρες, η Deliverback χρησιμοποιεί την τεχνολογία για να βελτιώσει την εμπειρία επιστροφής των ξεχασμένων αντικειμένων στους ιδιοκτήτες του, αυξάνοντας τις θετικές κριτικές των επιχειρήσεων που τη χρησιμοποιούν και μειώνοντας σημαντικά τον χρόνο που δαπανάται από τις ίδιες για τη διαχείριση την αποστολή των απολεσθέντων αντικειμένων.

Orbito Travel – 2ος νικητής

To Orbito Travel είναι το ελληνικό ταξιδιωτικό πρακτορείο αποκλειστικά για ταξιδιώτες με κινητικά προβλήματα. Το Orbito Travel προσφέρει μία ολιστική λύση στην διαδικασία σχεδιασμού και ολοκλήρωσης ενός ταξιδιού, βάσει των εξατομικευμένων αναγκών και προτιμήσεων του κάθε ταξιδιώτη, μέσα από μία διαδικτυακή συναλλαγή. Οι χρήστες επιλέγουν μέσα από τις έξι ακόλουθες κατηγορίες: πώς θα φτάσω, πού θα μείνω, τι θα κάνω, πού θα γευματίσω, πώς θα μετακινούμαι μαζί με έξτρα υπηρεσίες δραστηριοτήτων. Η λειτουργία του Orbito Travel βασίζεται σε τρεις δομικούς πυλώνες: προσβασιμότητα για όλους, αξιοπιστία και διαφάνεια τιμών.

Cellarhopping- 3ος νικητής

Είναι ένα B2B marketplace που συγκεντρώνει υπηρεσίες αποκλειστικά οινοτουρισμού και γαστροτουρισμού και απευθύνεται σε ξενοδοχεία και ταξιδιωτικές εταιρείες. Συνδέει μικρούς και μεσαίους παραγωγούς / προμηθευτές με επαγγελματίες του τουρισμού, οι οποίοι θέλουν να δημιουργήσουν και να προσφέρουν μοναδικές βιώσιμες αγρο-εμπειρίες. Οινοποιεία, αγροφάρμες, ζυθοποιία, ελαιοτριβεία και οποιοσδήποτε μπορεί να προσφέρει θεματική εμπειρία, μπορεί να διαθέτει τις υπηρεσίες του μέσω cellarhopping και να επωφελείται από την αύξησης της επισκεψιμότητας και του εισοδήματος του. Ταυτόχρονα, ενισχύει την κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη ασυνήθιστων προορισμών.

Τέλος, από την Δευτέρα 20 Φεβρουαρίου 2023 ξεκίνησε και η υποβολή αιτήσεων για το 4ο Idea Platform του CapsuleT, με την διαδικασία να ολοκληρώνεται την Δευτέρα 20 Μαρτίου 2023. Μάλιστα όσοι θέλουν να δηλώσουν συμμετοχή μπορούν να το κάνουν στον σύνδεσμο: https://www.eventora.com/el/Events/IdeaPlatform4

Αν και έχει ανοίξει ένας νέος κύκλος συζητήσεων σχετικά με τη διαμόρφωση του ύψους των αποτιμήσεων, των μειωμένων πέρσι χρηματοδοτήσεων, αλλά και των ποσών που θα μπορούσαν να δοθούν για μια εξαγορά, ένα λίγο «παλαιότερο» deal φαίνεται να αποτελεί ένα είδος «βαρόμετρου» για την start up αγορά. Αισιόδοξο; Φιλόδοξο, ίσως.
Είναι μια συμφωνία η οποία μετρά 28-29 μήνες από τα τέλη Αυγούστου του 2020, όταν η InstaShop εξαγοράστηκε από το γερμανικό όμιλο Delivery Hero με το ποσό ρεκόρ, τότε, των 360 εκατ. δολ. και θεωρήθηκε από πολλούς ως «η είδηση της χρονιάς».

Ιανουάριο του 2022 η εταιρεία που δημιουργήθηκε το 2015 από ιδέα του Γιάννη Τσιώρη με συνιδρύτρια την Ιωάννα Αγγελιδάκη και μέσα σε μια πενταετία παρουσίασε ταχύτατους ρυθμούς ανάπτυξης και αύξησης των πωλήσεών της ανά χώρα προσελκύοντας το επενδυτικό ενδιαφέρον ενός διεθνούς group αυτής της εμβέλειας, εξακολουθεί να βρίσκεται στην κορυφή του All Time Top-10 των Greek Startups Exits, με βάση τα συγκεκριμένα στοιχεία και με το οικονομικό σκέλος της εξαγοράς να προσδιορίζεται στα 307 εκατ. ευρώ, με ισοτιμίες του ’20.

(Μερικές ημέρες πριν από την εκπνοή του 2022 μεσολάβησε η ολοκλήρωση της συναλλαγής για την απόκτηση του 48,5% της Viva Wallet από την JP Morgan έναντι τιμήματος που εκτιμάται άνω των 800 εκατ. ευρώ.

Υπάρχει ωστόσο ταυτόχρονα και η άποψη ότι κάποιες εταιρείες δεν θεωρούνται πλέον startups, διανύοντας πιο ώριμα στάδια ανάπτυξής τους. Σε κάθε περίπτωση, δεν είναι εύκολο, ούτε απλό να προκύψουν νέα deals που παραπέμπουν σε επίπεδα «μονόκερων», χωρίς κανείς να μπορεί να αποκλείσει οτιδήποτε.).

Το ερώτημα αν θα δει το εγχώριο οικοσύστημα σύντομα νέες συμφωνίες τέτοιου μεγέθους, ή παρόμοιου και αν θα «απειληθούν» τα ρεκόρ θα απαντηθεί ενδεχομένως τους επόμενους μήνες, ή και χρόνια.

Το 2022 καταγράφηκαν 19 μικρότερες ή μεγαλύτερες εξαγορές ελληνικών startups. Ανάμεσά τους και ηχηρές συμφωνίες, όπως αυτή για την προσάρτηση της Accusonus στη μητρική της Facebook, Meta, με το enterprise value να κυμαίνεται στην περιοχή των 70-100 εκατ. ευρώ.

Ψηλά στην ελληνική All Time λίστα φιγουράρει η εξαγορά της Softomotive με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο και ιδρυτή τον Μάριο Σταυρόπουλο, το 2021 από τον αμερικανικό κολοσσό της Microsoft με τίμημα που κατά πληροφορίες που ξεπέρασε τα 100 εκατ. ευρώ, ή κατά άλλες πηγές άγγιξε τα 125 εκατ. ευρώ (δεν αναφέρεται ποσό στην έκθεση).

Η ελληνικής «καταγωγής» Niometrics με έδρα τη Σιγκαπούρη και γραφεία R&D στην Αθήνα εξαγοράσθηκε επίσης το 2021 από την αμερικανική Mobileum με ποσό 70+ εκατ. ευρώ, όπως την ίδια χρονιά και η Lenses.io από την γερμανική Celonis αντί περίπου 70 εκατ. ευρώ.

Η συμφωνία για την εξαγορά της Pollfish από την Prodege (ΗΠΑ) φέρεται να κινήθηκε μεταξύ 70-85 εκατ. δολ. (ανακοινώθηκε αρχές του 2022), ενώ αυτές των Think Silicon (2020) και Helic (2019) από την εισηγμένη στο NASDAQ εταιρεία Applied Materials η πρώτη και η δεύτερη από την Ansys (ΗΠΑ) εκτιμώνται, η μεν στα 40+ εκατ. δολ., για την δε, δεν υπήρξε πληροφόρηση σχετικά με το ύψος της συναλλαγής.

Το Top 10 συμπληρώνουν οι εξαγορές των Beat (Taxibeat) και Transifex, το 2017 και το 2022, αντί 40,48 εκατ. ευρώ και 40 εκατ. ευρώ, από τον όμιλο της Daimler και το αμερικανικό fund PARC Partners.

Οι αποτιμήσεις

Οι ελληνικές startups με την υψηλότερη αποτίμηση, υπενθυμίζεται, είναι οι:

1. Viva Wallet 1,7 δισ.- 2 δισ.. ευρώ

2. Skroutz 800 εκατ.- 1,2 δισ. ευρώ

3. Persado 700 εκατ.- 1,2 δισ. ευρώ

4. Blueground 700 εκατ.- 900 εκατ. ευρώ

5. Workable 300 εκατ.- 500 εκατ. ευρώ

6. FlexCar 200 εκατ.- 300 εκατ. ευρώ

7. Hellas Direct 100 εκατ.- 200 εκατ. ευρώ

8. Spotawheel 100 εκατ.- 150 εκατ. ευρώ

9. TileDB 100 εκατ.- 200 εκατ. ευρώ

10. Plum 100 εκατ.- 200 εκατ. ευρώ

(Πηγή: «Startups in Greece 2022/2023»).

Το «χρυσό» deal
Η InstaShop ξεκίνησε ως ένα online marketplace για ψώνια από σούπερ μάρκετ και επεκτάθηκε στην παροχή ανάλογων υπηρεσιών και σε άλλους κλάδους, όπως φαρμακεία, pet shops, φούρνοι και ζαχαροπλαστεία, κρεοπωλεία και ιχθυοπωλεία, μανάβικα, παντοπωλεία, καλλυντικά, καπνικά κ.α.

Ο εμπνευστής του project Γιάννης Τσιώρης, εργαζόταν στο τμήμα Marketing Intelligence της Philips για τη Μέση Ανατολή και την Τουρκία και αποφάσισε να καλύψει το κενό είχε εντοπίσει στις διαδικτυακές αγορές τροφίμων στην περιοχή. Όταν διαπίστωσε το μεγάλο ενδιαφέρον που υπήρχε, παραιτήθηκε από την θέση του στη Philips, έφτιαξε αρχικά μια ολιγομελή ομάδα και το 2015 ίδρυσε στο Ντουμπάι την εταιρεία με «συνοδοιπόρο» του την επιχειρηματία Ιωάννα Αγγελιδάκη.

Η καινοτόμος πλατφόρμα παραγγελίας ειδών παντοπωλείου δεν άργησε να κυριαρχήσει στη Μέση Ανατολή και στη Βόρεια Αφρική, εν μέσω των lockdown που επιβλήθηκαν για την αναχαίτιση της πανδημίας με ετήσιο τζίρο 300+ εκατ. δολ.

Με την επενδυτική στήριξη του ελληνικού VentureFriends και του Jabbar Internet Group η αξία της InstaShop εκτινάχθηκε σε μια πενταετία στα 360 εκατ. δολ. και ήρθε το «χρυσό» deal.

Η κορυφαία εφαρμογή για grocery delivery στη Μέση Ανατολή που δραστηριοποιείται και στην Ελλάδα, επιχειρεί μεταξύ άλλων να αξιοποιήσει τη νέα τάση, αυτή του «γρήγορου εμπορίου» (Q-commerce).

Δηλαδή την παράδοση των διαδικτυακών παραγγελιών, κυρίως προϊόντων καθημερινής χρήσης, την ίδια ημέρα και ιδανικά σε λιγότερο από μία ώρα.

Μετά από τις σπουδές του και την πρόσκαιρη «θητεία» του στην Credit Suisse Group AG, ο Ούλκερ ξεκίνησε να δραστηριοποιείται στο χώρο των VCs αντί να αναλάβει διοικητικό ρόλο στη Yildiz Holding AS, την τρίτη μεγαλύτερη παρασκευαστή σνακ του κόσμου η οποία ανήκει στην οικογένειά του τα τελευταία 78 χρόνια. Ο πατέρας του, Μουράτ Ουλκέρ, είναι κάτοχος των διεθνών brands Godiva και McVities με συνολική περιουσία ύψους $4,7 δισ., σύμφωνα με το Forbes.

To 2019 o Γιάχια Ουλκέρ ίδρυσε τη Yildiz Ventures, επενδύοντας $50 εκατ. σε νεοφυείς επιχειρήσεις και VCs. Από τότε, η εταιρεία έχει επενδύσει σε εταιρείες ηλεκτρονικού εμπορίου όπως η Istegelsin και σε επενδυτικά ταμεία venture capital όπως η γερμανική Earlybird Venture Capital και η τουρκική Revo Capital. Σύμφωνα με τον ίδιο, αναμένει «διπλάσια απόδοση» των επενδύσεών του, σε μια χώρα η οποία περνά επώδυνη πληθωριστική κρίση και βιώνει περίοδο κατάρρευσης της ισοτιμίας του νομίσματός της. «Η Yildiz Ventures πρέπει να δράσει άμεσα και θαραλλέα εν μέσω ενός επιχειρηματικού περιβάλλοντος που αλλάζει συνεχώς. Η εταιρεία προσηλώνεται στις startups στο χώρο του ηλεκτρονικού εμπορίου, του λιανικού εμπορίου και των τροφίμων έτσι ώστε να τις διασυνδέσει με τις κύριες εμπορικές δραστηριότητες της Yildiz Holding».

Ο Γιάχια αποτελεί έναν από τους πολλούς κληρονόμους των μεγαλύτερων τουρκικών επιχειρήσεων οι οποίοι επιλέγουν νέους τρόπους επέκτασης των περιουσιών τους. Η παγκόσμια και εγχώρια μακροοικονομική κατάσταση, όμως, αποτελεί μία αρνητική συγκυρία η οποία διακινδυνεύει τις όποιες επενδύσεις τέτοιου είδους. Σημειωτέον πως οι παγκόσμιες επενδύσεις σε VCs τους τελευταίους μήνες έχουν μειωθεί στα $74,5 δισ., χαμηλό των 9 τελευταίων τριμήνων, σύμφωνα με ανάλυση της CB Insights. Aπό την άλλη, οι τουρκικές startups έχουν προσελκύσει ρεκόρ επενδύσεων ύψους $1,5 δισ. από venture capital funds και άλλα επενδυτικά ταμεία το πρώτο 9μηνο του έτους, σύμφωνα με δεδομένα της startups.watch.

Παράλληλα, οι τουρκικές VCs έχουν αντλήσει κεφάλαια άνω των 3/4 του 2021 το πρώτο εξάμηνο του 2022, σύμφωνα με την πλατφόρμα δεδομένων Magnitt.

Οι μεγάλες τουρκικές εταιρείες θα μπορούσαν να αποτελέσουν ελκυστική πηγή επενδύσεων λόγω του μειωμένου λειτουργικού τους κόστους και της ανάπτυξης της τουρκικής οικονομίας μέχρι πρόσφατα. Ο μεγαλύτερος όμιλος της Τουρκίας Koc Holding AS είχε έσοδα ύψους $40 δισ. το 2021, ίσα με το 5% του τουρκικού ΑΕΠ, ενώ η Yildiz Holding είχε έσοδα $5,4 δισ. 

Η αύξηση της δραστηριότητας των τουρκικών VCs οφείλεται κυρίως στις φοροαπαλλαγές τις οποίες έχουν εάν επενδύσουν εγχώρια. «Ως αποτέλεσμα, το εγχώριο οικοσύστημα των VCs χαρακτηρίζεται από αυξημένη εισροή δολαρίων και σχετική αύξηση της αξίας κεφαλαιοποίησης των εταιρειών», τόνισε ο Μιμαρόγλου.

Παρ’ όλα αυτά, μετά από τα mega deals των Getir, Insider και Dream Games το 2022, η άντληση κεφαλαίων μειώθηκε δραματικά. Ως αποτέλεσμα, οι τουρκικές VCs βίωσαν τη μεγαλύτερη μείωση από το α’ στο β’ τρίμηνο σε ό,τι αφορά τις αναπτυσσόμενες αγορές τις οποίες μελετά η Magnitt, σύμφωνα με τον CEO της εταιρείας Φίλιπ Μπαχόσι.

Παρά τα προβλήματα όπως τις απολύσεις και την πτώση της αξίας των μετοχών τους, πολλές τουρκικές startups συνεχίζουν και προσελκύουν σημαντικές επενδύσεις από τους μεγαλύτερους επενδυτές του κόσμου.

Όλες αυτές οι επενδύσεις ενδέχεται να οδηγήσουν σε μεγάλες ανακατατάξεις στην αγορά τόσο της Τουρκίας όσο και του εξωτερικού. Η Getir φαίνεται έτοιμη να προχωρήσει σε εξαγορά της ανταγωνιστή Gorillas Technologies GmbH η οποία θα της δώσει «πάτημα» στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τη Βρετανία.

Από την πλευρά της, η Finberg, εταιρεία venture capital η οποία ιδρύθηκε από την Fibabanka του δισεκατομμυριούχου Τούρκου Χουσνού Οζιεγκίν το 2018, δεκαπλασίασε την αρχική της επένδυση στις Getir και United Payment, σύμφωνα με το στέλεχος του Δ.Σ. της εταιρείας Ιχσάν Ελγκίν.

Σύμφωνα, τέλος, με τον ιδρυτή της startups.watch Σερκάν Ουνσάλ «οποιαδήποτε και να είναι η μορφή της VC, οι επενδυτές μπορούν να βγάλουν τα ίδια χρήματα σε σύντομο χρονικό διάστημα που άλλοι σε παραδοσιακές εταιρείες θα έβγαζαν σε δεκαετίες ολόκληρες. Αυτό αποτελεί ελκυστική πρόταση για τα οικογενειακά γραφεία επενδύσεων και τους μεγάλους τουρκικούς ομίλους».