«Πολλά από αυτά που καθορίζουν τη σχέση μας επικεντρώνονται στη διαρκή δέσμευσή μας να προωθήσουμε τις κοινές δημοκρατικές αξίες και ελευθερίες που μας ενώνουν, και αυτό είναι κάτι που γίνεται ακόμα πιο σημαντικό με δεδομένο το τι συμβαίνει με την εισβολή και τον πόλεμο του Πούτιν στην Ουκρανία. Η Ρωσία και η Ουκρανία κυριαρχούν σε μεγάλο μέρος των σημερινών πρωτοσέλιδων και είμαστε ευγνώμονες που η Ελλάδα παραμένει ένας σταθερός και έμπιστος σύμμαχος του ΝΑΤΟ που είναι απολύτως απαραίτητος για την ασφάλεια της νότιας πτέρυγας της συμμαχίας».

H κ. Όλσον αναγνώρισε ότι οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις βρίσκονται σε ένα ιστορικά υψηλό επίπεδο, μια εκτίμηση, η οποία αποτελεί πλέον κοινό παρανομαστή στις δηλώσεις των διαφόρων Αμερικανών αξιωματούχων. Ωστόσο, διευκρίνισε ότι η επίσκεψη του πρωθυπουργού αποτελεί μια ευκαιρία για να σχεδιαστούν μελλοντικές κινήσεις που θα οδηγήσουν ακόμα περισσότερο στην ενίσχυση της συνεργασίας. Υπό αυτό το πρίσμα, εκτίμησε ότι η συνεργασία στους τομείς της οικονομίας, της ενέργειας, αλλά και της προώθησης των κοινών αξιών θα βρεθούν στο επίκεντρο της επίσκεψης. Όπως σημείωσε χαρακτηριστικά, «η επίσκεψη του πρωθυπουργού θα υπογραμμίσει τη θετική, πολύπλευρη φύση της διμερούς μας συνεργασίας».

Ιστορική Ομιλία του Έλληνα Πρωθυπουργού στο Κογκρέσο

Κατά τη διάρκεια της επίσκεψης στην Ουάσιγκτον ο κ. Μητσοτάκης θα πραγματοποιήσει ομιλία σε κοινή συνεδρίαση του Κογκρέσου. Είναι η πρώτη φορά που ένας Έλληνας πρωθυπουργός λαμβάνει μια τέτοια πρόσκληση από την πρόεδρο της Βουλής των Αντιπροσώπων. Η ιδέα για μια ομιλία με αντικείμενο τη δημοκρατία πάρθηκε με αφορμή τον εορτασμό της επετείου για τα 200 χρόνια της ελληνικής ανεξαρτησίας. Το Κογκρέσο θέλησε έτσι να τιμήσει τη χώρα μας, αναγνωρίζοντας ότι είναι το λίκνο της δημοκρατίας και ότι τα ελληνικά ιδεώδη ενέπνευσαν τους πατέρες του αμερικανικού έθνους.

Όπως εξήγησε η κ. Όλσον, «η Ελλάδα και οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν μια πολύ ισχυρή φιλία και εταιρική σχέση, και ανυπομονούμε να καλωσορίσουμε τον Έλληνα πρωθυπουργό Μητσοτάκη στην Ουάσιγκτον την επόμενη εβδομάδα για τη συνάντησή του στον Λευκό Οίκο και την ιστορική ομιλία που θα κάνει στη κοινή συνεδρίαση του Κογκρέσου. Αυτή είναι η υψηλότερη τιμή που μπορεί να απονείμει το νομοθετικό μας σώμα σε έναν ξένο ηγέτη και αποτελεί απόδειξη της τεράστιας δικομματικής υποστήριξης που υπάρχει για τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις στις ΗΠΑ».

Υπό κανονικές συνθήκες η συγκεκριμένη ομιλία θα είχε πραγματοποιηθεί εντός του 2021. Ωστόσο, η καθυστέρηση που σημειώθηκε λόγω της πανδημίας την τοποθετεί μέσα στη συγκυρία του πολέμου στην Ουκρανία. Η Αμερικανίδα υφυπουργός πιστεύει ότι αυτό το γεγονός καθιστά το μήνυμα της δημοκρατίας που θα ακουστεί στο Κογκρέσο περισσότερο επίκαιρο από ποτέ.

«Νομίζω ότι αυτή τη στιγμή, η δημοκρατία και το μήνυμα της δημοκρατίας είναι πιο σημαντικά από ό,τι ίσως ήταν ποτέ, και κανείς δεν πιστεύω ότι είναι πιο κατάλληλος να μιλήσει για τη δημοκρατία από την Ελλάδα, η οποία είναι το σπίτι της σύγχρονης δημοκρατίας. Και ελπίζω ότι η επίσκεψη του πρωθυπουργού Μητσοτάκη εδώ θα είναι μια ευκαιρία να αναδείξουμε πραγματικά αυτές τις κοινές αξίες τη στιγμή που ο Ρώσος πρόεδρος Πούτιν εισβάλλει στην Ουκρανία», σημείωσε χαρακτηριστικά.

Μήνυμα για τη Σταθερότητα της Περιοχής: Οι Διαφορές δεν Πρέπει να Επιλύονται με Προκλητικές Στρατιωτικές Ενέργειες

Σε ερώτηση για την παραβατική συμπεριφορά της Τουρκίας, η κ. Όλσον ξεκαθάρισε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν απολύτως αφοσιωμένες στη διασφάλιση της σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο, προσθέτοντας ότι η κυριαρχία και η εδαφική ακεραιότητα όλων των χωρών πρέπει να γίνονται σεβαστές. Όπως τόνισε, «πιστεύουμε ότι οι διαφωνίες στην περιοχή θα πρέπει να επιλύονται ειρηνικά μέσω της διπλωματίας και του διεθνούς δικαίου και όχι με προκλητικές στρατιωτικές ενέργειες. Νομίζω ότι αυτή τη στιγμή είναι απολύτως απαραίτητο για τις χώρες να συνεργαστούν για να βρουν λύσεις σε μακροχρόνια προβλήματα που θα βοηθήσουν στη σταθερότητα της περιοχής, και καλούμε όλα τα μέρη να το κάνουν. Και θα πρέπει απλώς να προσθέσω ότι ως θέση αρχής ενθαρρύνουμε όλα τα κράτη να επιλύουν τα ζητήματα θαλάσσιας οριοθέτησης ειρηνικά και σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο».

Η αμερικανική διπλωματία αναφέρει ότι έχουν υπάρξει φαινόμενα καταχρηστικής συμπεριφοράς, για τα όποια, όμως, η Ελληνική Κυβέρνηση χρησιμοποίησε τους κατάλληλους μηχανισμούς για να τα αντιμετωπίσει αποτελεσματικά.

«Η κυβέρνηση έκανε τα αναγκαία βήματα, κανονικά, για τη διερεύνηση, δίωξη και τιμωρία αξιωματούχων που διέπραξαν παραβιάσεις Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, είτε στις Δυνάμεις Ασφαλείας είτε αλλού στην Κυβέρνηση. Ωστόσο, υπήρξαν διαμαρτυρίες από Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις και Διεθνείς Οργανισμούς σχετικά με την έλλειψη κυβερνητικής έρευνας και λογοδοσίας για ισχυρισμούς περί αναγκαστικών επιστροφών αιτούντων άσυλο», αναφέρεται στην πολυσέλιδη έκθεση.

Η έκθεση καταγράφει κυρίως στοιχεία και περιστατικά όπως αυτά έχουν αποτυπωθεί στο δημόσιο διάλογο μέσα από τις δηλώσεις πολιτικών, ειδησεογραφικών κειμένων και τοποθετήσεων μη κυβερνητικών οργανώσεων και διεθνών οργανισμών.

Ως εκ τούτου, η έκθεση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ δεν συνιστά μια πρωτογενή έρευνα επί του πεδίου για την εξακρίβωση και την επαλήθευση των στοιχείων που παρουσιάζονται.

Ορισμένες συστημικές αδυναμίες και σημαντικά ζητήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων που επισημαίνονται στην έκθεση σχετίζονται με:

- τους ποινικούς νόμους περί συκοφαντικής δυσφήμησης

- μη ασφαλείς και ανθυγιεινές συνθήκες για τους μετανάστες και τους αιτούντες άσυλο στα κέντρα υποδοχής και ταυτοποίησης

- την εκδήλωση περιστατικών βίας εναντίον των γυναικών και των παιδιών στα κέντρα υποδοχής και ταυτοποίησης

- τους ισχυρισμούς για την επαναπροώθηση αιτούντων άσυλο

- περιστατικά βίας εναντίον εθνικών, φυλετικών και εθνοτικών μειονοτικών ομάδων

- περιστατικά βίας και απειλών ενάντια σε μέλη της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας

Συγκεκριμένα, η έκθεση καταγράφει τα προβλήματα που εντοπίζονται στα κέντρα κράτησης, σημειώνοντας ότι υπάρχει μεταξύ άλλων σοβαρός συνωστισμός, ανεπαρκής ασφάλεια και έλλειψη πρόσβασης σε υγειονομική περίθαλψη. Ωστόσο, αναγνωρίζεται ότι εκδηλώθηκαν λιγότερα βίαια περιστατικά σε σχέση με το προηγούμενο χρόνο και ότι οι αρχές πραγματοποίησαν σημαντικούς ελέγχους για τον εντοπισμό ναρκωτικών και αυτοσχέδιων όπλων.

Αναφορικά με την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης, η έκθεση αναφέρει ότι οι αρχές σεβάστηκαν τις αποφάσεις των δικαστηρίων. Επίσης, γίνεται αναφορά στον νόμο που θεσπίστηκε το 2019 για τον περιορισμό της χρήσης της Σαρία μόνο σε οικογενειακές και αστικές υποθέσεις στις οποίες όλα τα μέρη έχουν συναινέσει στην χρήση της.

Σχετικά την ελευθερία του Τύπου και της έκφρασης, η έκθεση επισημαίνει ότι η κυβέρνηση σεβάστηκε τις προβλεπόμενες συνταγματικές ελευθερίες και ότι δεν προχώρησε σε λογοκρισία μέσων μαζικής ενημέρωσης. Ωστόσο, καταγράφονται περιστατικά βίας που εκδηλώθηκαν εναντίον δημοσιογράφων κατά τη διαδικασία άσκησης των καθηκόντων τους.

Σχετικά με τον νόμο του 2019 για τη συκοφαντική δυσφήμιση, τονίζεται ότι απαλείφει τη διάταξη που προβλέπει ότι οι δημοσιογράφοι πρέπει να εμφανιστούν αμέσως ενώπιον του δικαστηρίου ή να παραμένουν στη φυλακή μέχρι να ανοίξει το δικαστήριο στην περίπτωση που κατηγορηθούν για δυσφήμιση. Όπως σημειώνεται, η συγκεκριμένη διάταξη είχε χρησιμοποιηθεί καταχρηστικά για τον εκφοβισμό των δημοσιογράφων.

Τα επεισόδια στον Έβρο

Η έκθεση αναφέρει ότι στις 28 Φεβρουαρίου, ο Τούρκος πρόεδρος Ερντογάν ανακοίνωσε ότι τα σύνορα που μοιράζεται η Τουρκία με την ΕΕ είναι «ανοιχτά», ωθώντας πάνω από 50.000 πρόσφυγες, αιτούντες άσυλο και μετανάστες να μετακινηθούν στις παραμεθόριες περιοχές. Σύμφωνα με ανθρωπιστικές οργανώσεις, ορισμένοι Τούρκοι αξιωματούχοι παρείχαν δωρεάν λεωφορεία για να βοηθήσουν τη μαζική μετακίνηση των προσφύγων στα σύνορα.

Συνεχίζοντας, η έκθεση επισημαίνει ότι η ελληνική πλευρά επικαλέστηκε ανησυχίες εθνικής ασφάλειας για να αναστείλει τη λήψη τυχόν νέων αιτήσεων ασύλου έως τις 3 Απριλίου. Παρόλα αυτά, επέτρεψε σε όσους είχαν εισέλθει στη χώρα από τις 28 Φεβρουαρίου να υποβάλουν αίτηση ασύλου από την 1η Απριλίου. Όπως σημειώνεται, διεθνείς και τοπικοί οργανισμοί και οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων εξέφρασαν ανησυχία για αυτή την κίνηση. Ωστόσο, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων απέρριψε την προσφυγή που υπέβαλαν τρεις Σύριοι υπήκοοι ενάντια στην απόφαση της ελληνικής κυβέρνησης.

Η διαδικασία για την Αίτηση Παροχής Ασύλου

Σχετικά με τον νέο νόμο που τροποποιεί τους κανονισμούς για το άσυλο, η έκθεση αναφέρει ότι σχεδιάστηκε με στόχο να επιταχύνει την όλη διαδικασία. Ωστόσο, παρουσιάζει και την κριτική που έχουν ασκήσει οργανώσεις, οι οποίες υποστηρίζουν ότι ο νέος νόμος δίνει έμφαση στις επιστροφές αντί στην προστασία και στην ένταξη. Μάλιστα, πιστεύουν ότι εισάγει απαιτήσεις που εύλογα αναμένεται ότι δεν θα μπορούν να εκπληρωθούν από τους αιτούντες άσυλο.

Τα περιοριστικά μέτρα που επιβλήθηκαν λόγω της πανδημίας επηρέασαν και τις συνθήκες διαβίωσης των νεοαφιχθέντων μεταναστών και προσφύγων. Μάλιστα ορισμένες οργανώσεις υποστήριξαν πως τα συγκεκριμένα μέτρα οδήγησαν σε μια αύξηση των περιστατικών έμφυλης βίας στα κέντρα υποδοχής και ταυτοποίησης. Ωστόσο, αναγνωρίζεται ότι η κυβέρνηση παρείχε ορισμένη προστασία σε αιτούντες άσυλο, οι οποίοι θα κινδύνευαν να επιστρέψουν στη χώρα τους λόγω της φυλής, της θρησκείας, της εθνικότητας ή της συμμετοχής σε μια συγκεκριμένη κοινωνική ή πολιτική ομάδα.

Η έκθεση αναφέρεται και στους ισχυρισμούς για τις επαναπροωθήσεις προσφύγων, οι οποίοι παρουσιάστηκαν από ορισμένα μέσα μαζικής ενημέρωσης και μη κυβερνητικές οργανώσεις. Όπως σημειώνεται τόσο ο πρωθυπουργός όσο και οι αρμόδιοι υπουργοί έχουν διαβεβαιώσει ότι η χώρα λειτουργεί στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου, κάνοντας λόγο για ένα οργανωμένο σχέδιο τουρκικής παραπληροφόρησης. «Η κυβέρνηση δήλωσε ότι οι επιχειρήσεις προστασίας των συνόρων πραγματοποιήθηκαν σε συνεργασία με την Frontex …Το διοικητικό συμβούλιο της Frontex συμφώνησε να οργανώσει μια υποομάδα υπό την εξουσία του για τη διεξαγωγή έρευνας επί του θέματος», σημειώνεται χαρακτηριστικά.

Σε ένα άλλο σημείο της έκθεσης αναφέρεται ότι ένας μεγάλος αριθμός εγχώριων και διεθνών ομάδων για τη προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων λειτουργεί γενικά χωρίς κυβερνητικούς περιορισμούς. Όπως επισημαίνεται, οι κυβερνητικοί αξιωματούχοι επέδειξαν πνεύμα συνεργασίας, ανταποκρινόμενοι συχνά στις απόψεις αυτών των οργανώσεων. Ωστόσο, τα περιοριστικά μέτρα της πανδημίας εμπόδισαν την πρόσβαση σε εγκαταστάσεις υποδοχής στα νησιά και σε ορισμένες περιπτώσεις σε επίσημους καταυλισμούς στην ηπειρωτική χώρα.

Οι ασυνόδευτοι ανήλικοι

Στις 12 Μαΐου, η κυβέρνηση ψήφισε νομοθεσία για την ίδρυση της Ειδικής Γραμματείας για την Προστασία των Ασυνόδευτων ανηλίκων, η οποία αργότερα τέθηκε υπό την σκέπη του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικής Αλληλεγγύης, περίπου 4.190 ασυνόδευτα παιδιά μεταναστών και προσφυγών διέμεναν στη χώρα μετά τις 15 Οκτωβρίου. Όπως αναφέρει η έκθεση, μόνο 2.659 από αυτά τα παιδιά διέμεναν σε κατάλληλες εγκαταστάσεις. Μάλιστα, τοπικές οργανώσεις και διεθνείς ΜΚΟ υποστήριξαν ότι συχνά οι ασυνόδευτοι ανήλικοι δεν ήταν σωστά εγγεγραμμένοι και ότι σε ορισμένες περιπτώσεις δεν είχαν πρόσβαση σε ασφαλή καταλύματα με αποτέλεσμα να είναι ευάλωτοι σε εργασιακή και σεξουαλική εκμετάλλευση. Η έκθεση αναφέρει ότι η Ειδική Γραμματεία για την προστασία των ασυνόδευτων ανηλίκων αύξησε τις τοποθεσίες για τη στέγαση ασυνόδευτων ανηλίκων και επιτάχυνε τη διαδικασία μετεγκατάστασης περίπου 1.000 εξ αυτών σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες στο πλαίσιο ενός προγράμματος εθελοντικής μετεγκατάστασης. Μάλιστα επισημαίνεται ότι μπήκε ένα τέλος στην πρακτική της προστατευτικής κράτησης, η οποία είχε επικριθεί από τις ανθρωπιστικές οργανώσεις.

Ο αντισημιτισμός

Η έκθεση αναφέρει ότι η αντισημιτική ρητορική παρέμεινε ένα πρόβλημα. Ωστόσο αναγνωρίζει ότι εντοπίζεται κυρίως στον περιθωριακό χώρο της ακροδεξιάς. Επιπλέον, σημειώνει ότι εκδηλώθηκαν περιστατικά βανδαλισμού εναντίον εβραϊκών μνημείων. Στα θετικά βήματα καταγράφεται η φυλάκιση των στελεχών της Χρυσής Αυγής, πολλά στελέχη της οποίας είχαν προβεί επανειλημμένα σε αντισημιτική ρητορική.

Τέλος, γίνεται αναφορά στην επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη στις εκδηλώσεις μνήμης που πραγματοποιήθηκαν για την 75η επέτειο από την απελευθέρωση του Άουσβιτς με την επισήμανση ότι είναι ο πρώτος Έλληνας πρωθυπουργός που πραγματοποίησε επίσημη επίσκεψη στο πρώην στρατόπεδο συγκέντρωσης.

Ο Αμερικανός αξιωματούχος τόνισε ότι η αμερικανική διπλωματία έχει καταστήσει απόλυτα σαφές τις θέσεις της στην Άγκυρα.

Ο Μάθιου Πάλμερ επισήμανε ότι οι γεωτρητικές δραστηριότητες της Τουρκίας σε συνδυασμό με την υπογραφή του μνημονίου κατανόησης με την κυβέρνηση της Τρίπολης αποτελούν αντιπαραγωγικές ενέργειες που δεν συμβάλουν στην σταθερότητα και στην ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου.

«Ήμασταν σαφείς για τις προσδοκίες μας στα ιδιωτικά μας μηνύματα και δημόσια, για το πώς θα περιμέναμε όλοι στην Ανατολική Μεσόγειο να συμπεριφέρονται και να υποστηρίζουν το Διεθνές Δίκαιο και να ενεργούν με τρόπο που να ευνοεί την ασφάλεια. Είμαστε αρκετά σαφείς στις συζητήσεις μας με τους Τούρκους εταίρους μας για τις ανησυχίες μας», ανέφερε ο Μάθιου Πάλμερ κατά τη διάρκεια τηλεδιάσκεψης με Έλληνες ανταποκριτές.

Ο Αμερικανός πολιτικός επαναβεβαίωσε ότι η Ουάσιγκτον υποστηρίζει πλήρως το δικαίωμα της Κυπριακής Δημοκρατίας να διεξάγει έρευνες για υδρογονάνθρακες εντός της ΑΟΖ της.

Yπενθύμισε ότι το State Department αναγνωρίζει ότι νησιά όπως η Κρήτη έχουν τα ίδια δικαιώματα με τις ηπειρωτικές ακτές για τη χάραξη ΑΟΖ.

Σχετικά με το πως η τουρκική πλευρά έχει απαντήσει στα μηνύματα που έχουν σταλεί, ο Μάθιου Πάλμερ διευκρίνισε πως δεν θα μιλήσει εκ μέρους της Άγκυρας.

Ωστόσο, υπενθύμισε ότι η Τουρκία δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος στη Συνθήκη για το Δίκαιο της Θάλασσας και ως εκ τούτου ερμηνεύει διαφορετικά τα δικαιώματα των νησιωτικών κρατών.

«Είχαμε συνομιλίες με τους Τούρκους εταίρους μας για αυτό. Γνωρίζω όμως ότι η άποψη της Τουρκίας, η αντίληψη της Τουρκίας για το νομικό πλαίσιο είναι διαφορετική από τη δική μας. Είναι διαφορετική από της Κύπρου, διαφορετική από της Ελλάδας και διαφορετική από τις περισσότερες χώρες του κόσμου. Αυτή είναι μια από τις θεμελιώδεις υποκείμενες προκλήσεις και είναι κάτι που πρέπει να εργαστούμε για να αντιμετωπίσουμε με τους φίλους, εταίρους και συμμάχους μας, προσπαθώντας να διαχειριστούμε τις τριβές και τις εντάσεις στην Ανατολική Μεσόγειο», τόνισε χαρακτηριστικά.

Ο Αμερικανός αξιωματούχος εκτίμησε ότι η ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στο πρόγραμμα Διεθνούς Στρατιωτικής Εκπαίδευσης και Προετοιμασίας (IMET) θα ενισχύσει περαιτέρω τη συνεργασία ΗΠΑ-Κύπρου σε βασικούς τομείς όπως η ασφάλεια στη θάλασσα και καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων.

«Έχουμε δεσμευτεί για την σταθερότητα και την ασφάλεια στην Ανατολική Μεσόγειο και η Κυπριακή Δημοκρατία είναι υποστηρικτικός εταίρος σε αυτήν την προσπάθεια. Η νέα στρατηγική των ΗΠΑ για την Μεσόγειο απαιτεί ενίσχυση των σχέσεων με στρατηγικούς εταίρους, συμπεριλαμβανομένης της Κυπριακής Δημοκρατίας. Συνεχίζουμε να επεκτείνουμε τη σχέση ασφαλείας μας. Από όταν υπογράψαμε τη Δήλωση Προθέσεων το 2018 για τη συνεργασία ΗΠΑ-Κύπρου έχουμε πραγματοποιήσει κοινές στρατιωτικές ασκήσεις και η Κυπριακή Δημοκρατία έστειλε τον πρώτο της στρατιωτικό ακόλουθο στην πρεσβεία της Ουάσιγκτον», είπε ο Μάθιου Πάλμερ.

Αναφορικά με τα επόμενα βήματα που θα γίνουν για την περαιτέρω αναβάθμιση του στρατηγικού χαρακτήρα της διμερούς σχέσης, ο βοηθός υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ είπε ότι το State Department εξετάζει όλα τα διαθέσιμα εργαλεία, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που σχετίζονται με τους υφιστάμενους περιορισμούς στη πώληση αμερικανικών όπλων (ITAR). Όπως εξήγησε, η άρση αυτών των περιορισμών θα συμβάλει στην εμβάθυνση της συνεργασίας στον τομέα της ασφάλειας με την Κυπριακή Δημοκρατία.

«Θα έλεγα ότι η σημερινή εξέλιξη (IMET) δεν είναι το τέλος μιας ιστορίας, αλλά ο επόμενος σταθμός σε ένα ταξίδι», είπε χαρακτηριστικά.

Η αμερικανική διπλωματία παρεμβαίνει μετά τη συνάντηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν με τον Φαγιέζ αλ Σάρατζ και τις νέες δηλώσεις για το μνημόνιο ανάμεσα σε Τουρκία και Λιβύη.

Σύμφωνα με εκπρόσωπο του State Department, όπως μετέδωσε η ΕΡΤ1, "οι ενέργειες της Τουρκίας είναι αντιπαραγωγικές και προκλητικές".

Ο εκπρόσωπος επαναλαμβάνει τη δήλωση αξιωματούχων του State Department, όπως του υφυπουργού Εξωτερικών, Φρανκ Φάννον και του πρέσβη των ΗΠΑ στην Αθήνα, Τζέφρι Πάιατ, ότι τα νησιά έχουν και ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα.

Όπως υποστηρίζεται, οι ΗΠΑ δεν λαμβάνουν θέση γενικά στις θαλάσσιες διενέξεις άλλων κρατών, ωστόσο "θεωρούμε ότι οι ενέργειες της Τουρκίας είναι αντιπαραγωγικές και προκλητικές".

"Ως ζήτημα μακροχρόνιας πολιτικής, ενθαρρύνουμε τα κράτη να επιλύουν τις διαφορές τους ειρηνικά σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Εν αναμονή της οριοθέτησης των ανεπίλυτων θαλάσσιων συνόρων, καλούμε όλες τις πλευρές να επιδείξουν αυτοσυγκράτηση και να καταβάλουν κάθε προσπάθεια να μην θέσουν σε κίνδυνο ή να εμποδίσουν την επίτευξη τελικής συμφωνίας για τα θαλάσσια σύνορα.

Σημειώνουμε ότι η Ελλάδα έχει επίσης θαλάσσιες αξιώσεις στην περιοχή που αναφέρεται το μνημόνιο της Τουρκίας και της Λιβύης. Ως προς αυτό, υπογραμμίζουμε ότι το μνημόνιο συμφωνίας δεν μπορεί, από νομικής άποψης ζήτημα, να επηρεάσει τα δικαιώματα ή τις υποχρεώσεις τρίτων κρατών, όπως η Ελλάδα.

Σημειώνουμε επίσης ότι, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, όπως αντικατοπτρίζεται στο δίκαιο της Σύμβασης για τη Θάλασσα, τα νησιά έχουν ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα στον ίδιο βαθμό με οποιαδήποτε άλλη χερσαία επικράτεια”, αναφέρει το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ.

«Και καθώς (οι μισθοφόροι της ρωσικής εταιρίας Wagner) υποστήριζαν τον Χαφτάρ και οι επιθέσεις του γινόταν όλο και περισσότερο απειλητικές, η Κυβέρνηση στην Τρίπολη ζήτησε βοήθεια. Απευθύνθηκαν στους Τούρκους και είπαν ότι τους χρειάζονται. Και οι Τούρκοι συμφώνησαν.

Στο σημείο αυτό, εστίασε στην ευρύτερη εικόνα που αφορά τον ρόλο της ρωσικής εμπλοκής, υποστηρίζοντας ότι υπάρχει μια «διασύνδεση» μεταξύ του τι συμβαίνει στην Ιντλίμπ και του τι συμβαίνει στην Τρίπολη. Μάλιστα σημείωσε ότι παράγοντας που άλλαξε τα δεδομένα στη Λιβύη ήταν η στήριξη που έλαβε ο στρατηγός Χαφτάρ από τους μισθοφόρους της ρωσικής εταιρίας Wagner.

«Κατέστη, λοιπόν, σαφές ότι εδώ διακυβεύονται όχι μόνο περιφερειακά, αλλά και αμερικανικά συμφέροντα, επειδή είναι σαφές ότι οι Ρώσοι βλέπουν τώρα ένα στρατηγικό πλεονέκτημα στη Λιβύη, το οποίο έχει χαμηλό ρίσκο και υψηλό κέρδος», τόνισε χαρακτηριστικά.

Απαντώντας σε ερώτηση για αν η Τουρκία σκοπεύει να ανοίξει τα σύνορα της προς την Ευρωπαϊκή Ένωση για τους πρόσφυγες και τους μετανάστες, ο αξιωματούχος του State Department απάντησε ότι ένα τέτοιο ενδεχόμενο δεν έχει επιβεβαιωθεί ξεκάθαρα από καμία επίσημη κρατική πηγή της Τουρκίας.

Σχολιάζοντας τη πρόσφατη στρατιωτική συμφωνία μεταξύ της Τουρκίας και της Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας της Λιβύης (GNA), εκπρόσωπος του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών τόνισε ότι «οι εξωτερικοί παράγοντες πρέπει να σταματήσουν να τροφοδοτούν τη σύγκρουση. Όλες οι χώρες πρέπει να αποφύγουν να επιδεινώσουν την πολιτική σύγκρουση και να υποστηρίξουν την επιστροφή στην πολιτική διαδικασία που διευκολύνεται από τα Ηνωμένα Έθνη».

Όπως διευκρίνισε ο εκπρόσωπος, οι ΗΠΑ συμμετέχουν στη διαδικασία του διεθνούς διαλόγου για τη Λιβύη που διεξάγεται υπό την κοινή αιγίδα της Γερμανίας και του ΟΗΕ, στο πλαίσιο των τριών σημείων και του σχεδίου που έχει εκπονήσει ο Ειδικός Απεσταλμένος των Ηνωμένων Εθνών, Γασάν Σαλάμε, το οποίο έχει καταγραφεί στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.

«Οι Ηνωμένες Πολιτείες υποστηρίζουν τις συνεχιζόμενες προσπάθειες του Ειδικού Απεσταλμένου των Ηνωμένων Εθνών, Γασάν Σαλάμε, και της Αποστολής Υποστήριξης των Ηνωμένων Εθνών στη Λιβύη για να δημιουργήσουν ένα μονοπάτι που παρέχει ασφάλεια και ευημερία σε όλους τους Λίβυους. Καλούμε τους ηγέτες της Λιβύης να συμμετάσχουν στην Κοινή Στρατιωτική Επιτροπή που πρότεινε ο ειδικός απεσταλμένος Σαλάμε», επισήμανε ο εκπρόσωπος του State Department.

Ακόμα, σημείωσε ότι «το αποτέλεσμα αυτής της δέσμευσης πρέπει να είναι η έναρξη ενός ενδο-λιβυκού διαλόγου, η αποκλιμάκωση, η απόσυρση των εξωτερικών δυνάμεων, η κατάπαυση του πυρός και η επιστροφή σε μια πολιτική διαδικασία που διευκολύνεται από τα Ηνωμένα Έθνη».

Ακόμα, η αμερικανική διπλωματία καταγράφει τη στενή συνεργασία που έχει αναπτυχθεί ανάμεσα στις δύο χώρες μέσω προγραμμάτων ανταλλαγής πληροφοριών και κοινών ασκήσεων.

Στο πλαίσιο αυτής της συνεργασίας, σημειώνεται ότι η Ελλάδα είναι μέλος του Διεθνούς Συνασπισμού για τη Νίκη Εναντίον του Ισλαμικού Κράτους και ότι οι αμερικανικές και ελληνικές δυνάμεις συμμετείχαν σε μια μεγάλου σκέλους κοινή άσκηση για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας.

Ειδικότερα, η έκθεση αναφέρει ότι η χώρα μας παρέμεινε ένας συνεργάσιμος εταίρος για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας το 2018, και αναβάθμισε τα εργαλεία για την ανταλλαγή πληροφοριών και τον έλεγχο των μεταναστών που εισέρχονται χωρίς έγγραφα.

«Η Ελλάδα ενέκρινε νομοθεσία που επιτρέπει τη συλλογή και ανάλυση δεδομένων από τις καταστάσεις ονομάτων επιβατών (PNR) σε εφαρμογή του ευρωπαϊκού δικαίου και των βέλτιστων διεθνών πρακτικών», αναφέρει ακόμα η Έκθεση του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών.

Παρόλο που επισημαίνεται ότι οι ελληνικές Αρχές σημείωσαν μια σειρά επιτυχιών στον εντοπισμό και στη καταδίκη «υψηλού επιπέδου» τρομοκρατών, η έκθεση διατυπώνει ενστάσεις για τον τρόπο αντιμετώπισης ορισμένων προσώπων που έχουν καταδικασθεί για εγχώρια τρομοκρατία, με χαρακτηριστικότερη την περίπτωση του Δημήτρη Κουφοντίνα και του Σάββα Ξηρού.

Για τις ελληνικές δικαστικές και εισαγγελικές Aρχές, η έκθεση εκτιμά ότι διαθέτουν επαγγελματισμό και ότι είναι κατάλληλα εξοπλισμένες για να αντιμετωπίσουν την εγχώρια τρομοκρατία. Ωστόσο αναφέρει ότι «η Ελλάδα έχει λιγότερη εμπειρία στη δίωξη της διεθνούς τρομοκρατίας. Η Ελλάδα δεν έχει εφαρμόσει όλες τις πτυχές της απόφασης UNSCR 2396 που θα μπορούσαν να συμβάλουν στην ενίσχυση του νομικού πλαισίου για τη δίωξη των ξένων μαχητών τρομοκρατίας».

Αναφορικά τις τρομοκρατικές ενέργειες, η έκθεση απαριθμεί ορισμένες «μικρής κλίμακας» και «σποραδικές» επιθέσεις, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν από εγχώριες τρομοκρατικές οργανώσεις. «Δεν υπήρξαν σοβαρά τρομοκρατικά επεισόδια στην Ελλάδα το 2018. Ωστόσο, οι εγχώριες ομάδες διενήργησαν σποραδικές και μικρής κλίμακας επιθέσεις», σημειώνεται χαρακτηριστικά.

Ακόμα, η έκθεση καταγράφει την αμερικανική ανησυχία για τον «πορώδη» γεωγραφικό χαρακτήρα των ελληνικών συνόρων, ενώ η απουσία σύγχρονων προδιαγραφών στις ελληνικές ταυτότητες εξακολουθεί να παραμένει η αχίλλειος πτέρνα στις επιδόσεις της χώρας μας.

«Η πορώδης φύση των ελληνικών συνόρων παρέμενε ανησυχητική, καθώς μετανάστες συνέχισαν να φτάνουν στην Ελλάδα, παρόλο που ο αριθμός των αφίξεων μειώθηκε σημαντικά από την κορύφωση της μεταναστευτικής κρίσης το 2015. Οι ελληνικές ταυτότητες παραμένουν εξαιρετικά ευάλωτες σε αλλοίωση και υποκατάσταση φωτογραφιών. Δεν έχουν ενσωματώσει χαρακτηριστικά ασφαλείας, όπως μια ψηφιοποιημένη φωτογραφία και βιομετρικά στοιχεία.

Η ελληνική Kυβέρνηση έχει δεσμευτεί να αντιμετωπίσει αυτό το τρωτό σημείο με την εισαγωγή μιας βιομετρικής ταυτότητας στο εγγύς μέλλον», προσθέτει η έκθεση του State Department.

Σε ερώτηση της Καθημερινής και του ΣΚΑΪ, το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ καλεί «όλα τα μέρη να ενεργήσουν με αυτοσυγκράτηση» και τονίζει ότι «δεν είναι προς το συμφέρον κανενός να εμπλακεί σε προκλητική ρητορική ή δράση».

Ακόμα, το State Department αναφέρει: «Συνεχίζουμε να πιστεύουμε ότι οι πόροι πετρελαίουκαι φυσικού αερίου του νησιού, όπως και όλοι οι πόροι του, θα πρέπει να κατανέμονται ισομερώς και μεταξύ των δύο κοινοτήτων στο πλαίσιο μιας συνολικής διευθέτησης».

Συνομιλία Κατρούγκαλου με τον Σύμβουλο Εθνικής Ασφαλείας των ΗΠΑ

Θέματα ασφαλείας αμοιβαίου ενδιαφέροντος ήταν στο επίκεντρο τηλεφωνικής συνομιλίας που είχε νωρίτερα ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Κατρούγκαλος, με τον Σύμβουλο Εθνικής Ασφαλείας του Αμερικανού Προέδρου, Τζον Μπόλτον.

Ο υπουργός Εξωτερικών έθεσε στον Τζον Μπόλτον το ζήτημα των παράνομων ενεργειών της Τουρκίας στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) της Κυπριακής Δημοκρατίας και την ανάγκη να ενισχυθεί περαιτέρω το σαφές μήνυμα της διεθνούς κοινότητας για τον τερματισμό τους.