Όπως ανακοίνωσε χθες η ΕΚΤ, το 2025 θα εξετάσει τις αντοχές σε ακραίες συνθήκες των 51 μεγαλύτερων πιστωτικών ιδρυμάτων, οι οποίες βρίσκονται υπό την εποπτεία της (μέσω του Ενιαίου Μηχανισμού Εποπτείας, Single Supervisory Mechanism SSM). Παράλληλα στα ίδια τεστ θα υποβληθούν, από την ΕΚΤ, και 45 μικρότερες τράπεζες, προκειμένου να ελεγχθούν οι κεφαλαιακές τους αντοχές.

Τα αποτελέσματα των τεστ αντοχής θα δημοσιευθούν στις αρχές Αυγούστου 2025. Η Ευρωπαϊκή Τραπεζική Αρχή (European Banking Authority) θα δημοσιεύσει αναλυτικά αποτελέσματα για τις 64 τράπεζες που συμμετέχουν στην άσκηση σε επίπεδο ΕΕ.

Το δυσμενές σενάριο των φετινών τεστ βασίζεται σε μια υποθετική σοβαρή κλιμάκωση των γεωπολιτικών εντάσεων, συνοδευόμενη από όλο και πιο εσωστρεφείς εμπορικές πολιτικές σε παγκόσμιο επίπεδο, οι οποίες προκαλούν αύξηση των τιμών της ενέργειας και των βασικών εμπορευμάτων, διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού και δυσμενείς επιπτώσεις στην ιδιωτική κατανάλωση και τις επενδύσεις σε συνδυασμό με παγκόσμια οικονομική συρρίκνωση. Πιο συγκεκριμένα, η επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών συνδέεται με μια διαρκή μείωση του ΑΕΠ της ΕΕ κατά 6,3% σωρευτικά, την περίοδο 2025-2027. Στο τέλος της χρονικής περιόδου, η ανεργία στην ΕΕ προβλέπεται να ξεπεράσει κατά 6,1% το βασικό της επίπεδο. Ο πληθωρισμός, σύμφωνα με το σενάριο αυτό, εκτινάσσεται σε 5,0% και 3,5% αντίστοιχα το 2025 και το 2026, για να υποχωρήσει στο 1,9% το 2027.

Τα τέστ που θα διεξαχθούν φέτος διαφέρουν μεθοδολογικά από εκείνα που είχε πραγματοποιήσει η ΕΚΤ στο παρελθόν. Συγκεκριμένα, στα προηγούμενα τέστ αντοχής, ορισμένες τράπεζες υπέβαλαν προβλέψεις που ήταν υπερβολικά αισιόδοξες, δηλαδή δεν αντικατόπτριζαν πλήρως τον αντίκτυπο του δυσμενούς σεναρίου στο stress test, δεδομένων των συγκεκριμένων προφίλ κινδύνου των εν λόγω τραπεζών. Συνεπώς, κατά τη διάρκεια της άσκησης του 2025, η ΕΚΤ θα ενισχύσει τον έλεγχο των τραπεζών, των οποίων οι προβλέψεις θα θεωρηθούν υπερβολικά αισιόδοξες.

Οι τράπεζες που εμφανίζουν αυτή τη συμπεριφορά θα αντιμετωπίσουν ακόμη πιο «σκληρό έλεγχο» καθ' όλη τη διάρκεια των τεστ για τη διασφάλιση της ποιότητας, ενδεχομένως δε να δεχθούν κλιμάκια της ΕΚΤ για επιτόπιο έλεγχο.

Με βάση τα στοιχεία που θα συγκεντρωθούν κατά τη διάρκεια των επισκέψεων αυτών και το συνολικό αποτέλεσμα της διασφάλισης ποιότητας, ορισμένες τράπεζες ενδέχεται να υποβληθούν σε επιτόπιες επιθεωρήσεις μετά την ολοκλήρωση των τεστ προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων, προκειμένου να εντοπιστούν διαρθρωτικές αδυναμίες στο πλαίσιο δοκιμών αντοχής και να υιοθετήσουν τις αναγκαίες βελτιώσεις. Οι τράπεζες που αποτυγχάνουν επανειλημμένα να αποκαταστήσουν ζητήματα στο πλαίσιο των δοκιμών αντοχής τους θα μπορούσαν τελικά να αντιμετωπίσουν άλλα μέτρα στο πλαίσιο μιας διαδικασίας κλιμάκωσης σε επόμενες ασκήσεις.

Όπως και τα προηγούμενα έτη, το τεστ αντοχής του 2025 δεν αποτελεί μια άσκηση «επιτυχίας ή αποτυχίας». Αντίθετα, η άσκηση παρέχει βασικά στοιχεία για τη διαδικασία αξιολόγησης κάθε τράπεζας. Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι τα αποτελέσματα των stress tests (ιδίως στο κομμάτι της μείωσης των κεφαλαίων)θα χρησιμοποιηθούν ως σημείο αναφοράς για τον καθορισμό του Δεύτερου Πυλώνα (Pillar 2).

Επιπλέον, για το τεστ αντοχής του 2025, η ΕΚΤ θα διενεργήσει ανάλυση σεναρίου για τον πιστωτικό κίνδυνο αντισυμβαλλομένου για επιλεγμένες τράπεζες. Αυτό θα επιτρέψει στις εποπτικές αρχές να εκτιμήσουν πόσο καλά οι τράπεζες μπορούν να μοντελοποιήσουν τον κίνδυνο αυτό σε συνθήκες πίεσης της αγοράς και να αξιολογήσουν πόσο ευάλωτες είναι οι τράπεζες λόγω των διασυνδέσεων με μη τραπεζικούς χρηματοπιστωτικούς διαμεσολαβητές.

Το σενάριο υποθέτει ότι η κυβερνοεπίθεση θα καταφέρει να διαταράξει τις καθημερινές εργασίες των τραπεζών, ενώ οι εποπτικές αρχές θα συζητήσουν τα ευρήματα με κάθε τράπεζα στη διάρκεια της τακτικής διαδικασίας εποπτικού ελέγχου.

Ειδικότερα, το 2024 η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) θα υποβάλει 109 τράπεζες υπό την άμεση εποπτεία της σε άσκηση προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων σχετικά με την ανθεκτικότητά τους έναντι κυβερνοαπειλών. Η άσκηση αυτή θα αξιολογήσει τον τρόπο με τον οποίο οι τράπεζες αντιμετωπίζουν κυβερνοεπίθεση και αποκαθιστούν τη λειτουργία τους και όχι την ικανότητά τους να την αποτρέψουν.

Σύμφωνα με το σενάριο αυτής της άσκησης, η κυβερνοεπίθεση θα καταφέρει να διαταράξει τις καθημερινές εργασίες των τραπεζών. Οι τράπεζες θα υποβάλουν σε δοκιμή τα μέτρα που εφαρμόζουν για την αντιμετώπιση κυβερνοεπίθεσης και για την αποκατάσταση της λειτουργίας τους, μεταξύ άλλων ενεργοποιώντας διαδικασίες κατεπείγοντος και σχέδια έκτακτης ανάγκης και αποκαθιστώντας τις κανονικές συνθήκες εργασίας τους. Οι εποπτικές αρχές θα αξιολογήσουν στη συνέχεια τον βαθμό στον οποίο οι τράπεζες μπορούν να αντεπεξέλθουν σε ένα τέτοιο σενάριο.

Ενισχυμένη αξιολόγηση

Στο πλαίσιο της άσκησης, 28 τράπεζες θα υποβληθούν σε ενισχυμένη αξιολόγηση για την οποία θα παράσχουν πρόσθετες πληροφορίες σχετικά με το πώς αντιμετώπισαν την κυβερνοεπίθεση. Το δείγμα αυτό καλύπτει διαφορετικά επιχειρηματικά μοντέλα και γεωγραφικές περιοχές ώστε να αποτυπώνει με ουσιαστικό τρόπο το τραπεζικό σύστημα της ζώνης του ευρώ και να διασφαλίζει τον αποτελεσματικό συντονισμό με άλλες εποπτικές δραστηριότητες.

Αυτή η άσκηση, που έχει κατά κύριο λόγο ποιοτικό χαρακτήρα, δεν θα έχει αντίκτυπο στο κεφάλαιο μέσω των κατευθύνσεων του Πυλώνα 2, οι οποίες αποτελούν συγκεκριμένες συστάσεις ανά τράπεζα σχετικά με το επίπεδο κεφαλαίου πλέον των δεσμευτικών απαιτήσεων. Αντιθέτως, τα στοιχεία που θα αντληθούν θα χρησιμοποιηθούν για την εποπτική αξιολόγηση ευρείας κλίμακας που θα διενεργηθεί το 2024. Οι εποπτικές αρχές θα συζητήσουν τα ευρήματα και τα σχετικά διδάγματα με κάθε τράπεζα στο πλαίσιο της Διαδικασίας Εποπτικού Ελέγχου και Αξιολόγησης (Supervisory Review and Evaluation Process – SREP) του 2024, η οποία αξιολογεί το προφίλ κινδύνου κάθε τράπεζας. Τα κύρια ευρήματα της άσκησης θα ανακοινωθούν το καλοκαίρι του 2024.

Το δυσμενές σενάριο βασίζεται σ' ένα αφήγημα υποθετικών αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων, με υψηλό πληθωρισμό και υψηλότερα επιτόκια να έχουν ισχυρές αρνητικές επιπτώσεις στην ιδιωτική κατανάλωση και τις επενδύσεις, τόσο σε εγχώριο όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο. Όσον αφορά τη μείωση του ΑΕΠ, το δυσμενές σενάριο του 2023 είναι το πιο αρνητικό που έχει χρησιμοποιηθεί σε όλη την ΕΕ μέχρι τώρα. Ο χαρακτήρας του αντανακλά μια σκόπιμη επιλογή και αντικατοπτρίζει τον σκοπό των ασκήσεων προσομοίωσης με τεστ αντοχής, που είναι να αξιολογήσει την ανθεκτικότητα του ευρωπαϊκού τραπεζικού συστήματος σε ένα υποθετικά σοβαρά επιδεινωμένο μακρο-περιβάλλον.

Η ΕΒΑ αναμένεται να δημοσιεύσει τα αποτελέσματα της άσκησης στα τέλη Ιουλίου 2023.

Τα βασικά στοιχεία των σεναρίων

Το τεστ αποτυπώνει ένα δυσμενές σενάριο που σχετίζεται με μια υποθετική σοβαρή επιδείνωση των γεωπολιτικών εξελίξεων, που συνοδεύεται από αύξηση των τιμών των εμπορευμάτων και αναζωπύρωση της μετάδοσης της Covid-19. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα υψηλό πληθωρισμό και δυσμενείς επιπτώσεις στην ιδιωτική κατανάλωση και τις επενδύσεις, σε συνδυασμό με μια παγκόσμια οικονομική συρρίκνωση. Η επιδείνωση των οικονομικών προοπτικών αντανακλάται σε μια σημαντική παγκόσμια αύξηση των μακροπρόθεσμων επιτοκίων, τη διαρκή πτώση του ΑΕΠ και την αύξηση της ανεργίας.

Το δυσμενές σενάριο, αν και είναι απίθανο να εκτυλιχθεί, υποθέτει πιο σοβαρούς κραδασμούς για αρκετές μακροοικονομικές μεταβλητές απ' ό,τι σε προηγούμενα stress tests. Στο δυσμενές σενάριο, το πραγματικό ΑΕΠ σε επίπεδο ΕΕ μειώνεται κατά 6% σωρευτικά σε ορίζοντα τριών ετών, ενώ το ποσοστό ανεργίας αυξάνεται κατά 6,1 ποσοστιαίες μονάδες, αμφότερα σε σχέση με το σημείο εκκίνησης. Ο πληθωρισμός θα είναι πολύ πάνω από το βασικό επίπεδο σε ολόκληρο τον ορίζοντα του σεναρίου, κατά 3 ποσοστιαίες μονάδες το 2023 και 1,5 ποσοστιαία μονάδα το 2025.

Σε ό,τι αφορά την Ελλάδα, οι παραδοχές είναι οι εξής:

• Πραγματικό ΑΕΠ: Το βασικό σενάριο προβλέπει ανάπτυξη 1,5% το 2023, 3% το 2024 και 2,8% του ΑΕΠ το 2025. Στο δυσμενές σενάριο, η άσκηση περιλαμβάνει ύφεση 1,9% φέτος, 4,5% το 2024 και ανάκαμψη 0,9% το 2025.
• Ανεργία: Το ποσοστό ορίζεται στο 11,5% φέτος, στο 10,4% το 2024 και στο 9,4% το 2025 στο βασικό σενάριο. Στο δυσμενές, από το 12,7% φέτος, ανεβαίνει στο 16,1% το 2024 και στο 17,3% το 2025.
• Πληθωρισμός: Στο κύριο σενάριο, ο τιμάριθμος κλείνει στο 5,8% φέτος και κατεβαίνει στο 3,6% το 2024 και στο 2,5% το 2025. Με βάση το δυσμενές σενάριο, ο πληθωρισμός παραμένει υψηλός φέτος, στο 8,3%, και διαμορφώνεται στο 4,6% το 2024 και στο 3,2% το 2025.
• Τιμές οικιστικών ακινήτων: Το βασικό σενάριο προβλέπει αύξηση τιμών σε βάθος τριετίας (4,7% φέτος, 3,4% το 2024 και 3% την επόμενη χρονιά). Με βάση το δυσμενές, οι τιμές υποχωρούν 2,1% φέτος, 7% το 2024 και ανεβαίνουν 2,9% το 2025.
• Τιμές εμπορικών ακινήτων: Ανοδο κατά 3,2% φέτος, 3,1% το 2024 και 3% το 2025 προβλέπει το βασικό σενάριο. Στο δυσμενές, η πτώση το 2023 φτάνει το 9,2%, υποχωρούν εκ νέου κατά 6,1% το 2024 και συνεχίζουν να πέφτουν κατά 2,2% το 2025.
• Μακροπρόθεσμα επιτόκια: Η βασική εκτίμηση είναι για μέσο επιτόκιο 4,18% φέτος, 4,14% το 2024 και 4,13% το 2025. Στο δυσμενές, ο πήχης μπαίνει στο 8,28% φέτος, στο 6,89% το 2024 και στο 6,43% το 2025.

Δοκιμασία δύο φάσεων

Σύμφωνα με το γενικό περίγραμμα που μόλις δημοσιοποίησε η Ευρωπαϊκή Τραπεζική Αρχή (ΕΒΑ), τα stress test του 2023 θα πραγματοποιηθούν σε δύο φάσεις:

Η πρώτη θα περιλαμβάνει την αξιολόγηση των τραπεζών βάσει των στοιχείων που δίνουν οι ίδιες (top-down) και θα λαμβάνονται υπόψη οι κλάδοι όπου θα είναι εκτεθειμένες και άλλοι κίνδυνοι που σχετίζονται με τη δημιουργία των καθαρών εσόδων από χρεώσεις και προμήθειες.

Δηλαδή θα λαμβάνεται υπόψη το μοντέλο λειτουργίας τους, η έκθεσή τους σε άλλες μη χρηματοοικονομικές ή επενδυτικές επιχειρήσεις, σε κλάδους με υψηλότερους κινδύνους ή μεγαλύτερη ευαισθησία στα επιτόκια, όπως το real estate κ.λπ.

Η δεύτερη θα ξεκινά από παραμέτρους κινδύνου ανά τράπεζα βάσει των δυσμενών σεναρίων (bottom-up). Η προσέγγιση αυτή είναι εκείνη που ακολουθήθηκε μέχρι τα τελευταία stress test που διενεργήθηκαν το 2021.

Στόχος της αλλαγής αυτής είναι η ενσωμάτωση κινδύνων που δημιουργήθηκαν από την πανδημία και τη μεγάλη περίοδο χαμηλών και αρνητικών επιτοκίων, που μπορεί να επηρέασαν και το λειτουργικό μοντέλο των τραπεζών.

Για παράδειγμα, θα εξεταστούν οι κίνδυνοι που σχετίζονται με τις διευθετήσεις των κόκκινων δανείων και η περίπτωση να έχουν υποεκτιμηθεί οι προβλέψεις. Επιπλέον, λόγω των χαμηλών επιτοκίων, οι τράπεζες δεν είχαν δυνατότητα αύξησης των επιτοκιακών εσόδων (έσοδα από δάνεια), με αποτέλεσμα να αναζητούν υψηλότερες αποδόσεις με υψηλότερο ρίσκο με τοποθετήσεις στις αγορές.

Παράλληλα, θα ληφθούν υπόψη ξεχωριστά οι κίνδυνοι από έκθεση σε κλάδους, όπως των ακινήτων ή των επενδυτικών κεφαλαίων κ.ά. Οι κίνδυνοι αυτοί, που ενδεχομένως δεν έχουν ληφθεί υπόψη ή έχουν υποεκτιμηθεί από τις τράπεζες, θα αυξάνουν τις ανάγκες για τα κεφάλαια του λεγόμενου Πυλώνα 2. Τα κεφάλαια αυτά δεν ανήκουν στα εποπτικά.

Έσοδα από προμήθειες

Η νέα μεθοδολογία καλύπτει όλους τους τομείς κινδύνου και βασίζεται σε εκείνη που εκπονήθηκε για την ευρεία δοκιμή αντοχής της Ε.Ε. του 2021. Ορισμένες πτυχές της μεθοδολογίας έχουν βελτιωθεί με βάση τα διδάγματα από την άσκηση του 2021. Νέο χαρακτηριστικό είναι, για παράδειγμα, οι προβλέψεις για τα καθαρά έσοδα από αμοιβές και προμήθειες (NFCI).

Πρόκειται για το πρώτο βήμα για την αναθεώρηση του πλαισίου δοκιμών αντοχής σε επίπεδο Ε.Ε. προς μια υβριδική προσέγγιση (από κάτω προς τα πάνω και από πάνω προς τα κάτω).

Ξεχωριστά όρια για κεφάλαια

H δεύτερη μεγάλη αλλαγή στη νέα μεθοδολογία είναι ότι δεν θα υπάρχει ένα ενιαίο όριο για τα αναγκαία κεφάλαια. Για την άσκηση του 2023 δεν έχει οριστεί ενιαίο όριο κεφαλαίου, καθώς οι τράπεζες θα αξιολογούνται βάσει των σχετικών εποπτικών κεφαλαιακών δεικτών με στατικό ισολογισμό.

Τα αποτελέσματα των δοκιμών αντοχής θα χρησιμοποιηθούν ως δεδομένα στη διαδικασία εποπτικής εξέτασης και αξιολόγησης (Supervisory Review and Evaluation Process - SREP), στο πλαίσιο της οποίας λαμβάνονται αποφάσεις σχετικά με τους κατάλληλους κεφαλαιακούς πόρους των τραπεζών και τα μελλοντικά σχέδια για τα κεφάλαιά τους.

Μεγαλύτερο δείγμα

Η τρίτη αλλαγή προβλέπει την αύξηση του αριθμού των τραπεζών που θα πάρουν μέρος στην άσκηση του 2023. Η δοκιμή προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων σε επίπεδο Ε.Ε. το 2023 θα διεξαχθεί στο υψηλότερο επίπεδο ενοποίησης και θα καλύπτει 76 τράπεζες, εκ των οποίων οι 63 προέρχονται από τη ζώνη του ευρώ, γεγονός που αποτελεί αξιοσημείωτη αύξηση της κάλυψης σε σύγκριση με τις προηγούμενες ασκήσεις, στις οποίες συμμετείχαν περίπου 50 τράπεζες από την Ε.Ε. και τη Νορβηγία. Τα stress test του 2023 θα καλύπτουν το 75% του τραπεζικού κλάδου της Ε.Ε., περιλαμβανομένης της Νορβηγίας.

Η δοκιμασία αντοχής σε ολόκληρη την Ε.Ε. το 2023 ξεκινά και συντονίζεται από την Ευρωπαϊκή Τραπεζική Αρχή σε στενή συνεργασία με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Συστημικού Κινδύνου (ΕΣΣΚ), τις αρμόδιες Aρχές (συμπεριλαμβανομένου του Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού - SSM) και την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ). Τα σενάρια, η μεθοδολογία, η ελάχιστη καθοδήγηση για τη διασφάλιση της ποιότητας, τα υποδείγματα και οι οδηγίες για τα υποδείγματα θα συμφωνηθούν από το εποπτικό συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Τραπεζικής Αρχής.

Το δυσμενές μακροοικονομικό σενάριο και τυχόν ειδικοί κλυδωνισμοί για τον τύπο κινδύνου που συνδέονται με το σενάριο θα αναπτυχθούν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Συστημικού Κινδύνου και την ΕΚΤ, σε στενή συνεργασία με τις αρμόδιες Aρχές (εθνικές κεντρικές τράπεζες) και την Ευρωπαϊκή Τραπεζική Αρχή.

Ωστόσο τα τεστ αντοχής σηματοδοτούν την έναρξη μίας νέας περιόδου μεγάλης πίεσης για τις τράπεζες που ξεκινάει από σήμερα και θα κορυφωθεί τον Οκτώβριο όπου ο SSM θα προβεί σε μία συνολική εποπτική αξιολόγηση των τραπεζών.

Η πίεση του SSM θα παραμείνει ισχυρή πάνω από τις ελληνικές τράπεζες οι οποίες στο διάστημα μέχρι τον Οκτώβριο θα πρέπει να προχωρήσουν κάθε μία χωριστά σε συγκεκριμένες ενέργειες που θα βελτιώσουν την εικόνα του ισολογισμού τους.

Αυτό σημαίνει ότι έρχεται ένα «καυτό καλοκαίρι» όπου θα πρέπει να επιταχύνουν τις πωλήσεις προβληματικών δανείων, τη διενέργεια πλειστηριασμών και τις πωλήσεις θυγατρικών στο εξωτερικό και στο εσωτερικό (πχ εθνική ασφαλιστική) όπου έχουν παραμείνει εκκρεμότητες.

Οι τράπεζες το επόμενο διάστημα αναμένεται να εντείνουν τις διαδικασίες πλειστηριασμών, τις ρυθμίσεις δανείων και να «ξεκαθαρίσουν» τα εταιρικά δάνεια.

Στο πλαίσιο αυτό το επόμενο διάστημα θα πρέπει να περιμένουμε την κλιμάκωση πωλήσεων προβληματικών δανείων με εξασφαλίσεις τόσο στα εταιρικά δάνεια όσο και στα στεγαστικά ενώ στην ηλεκτρονική πλατφόρμα πλειστηριασμών θα πρέπει να “φορτωθούν” περισσότεροι πλειστηριασμοί με στόχο από το φθινόπωρο να γίνονται 2.000 πλειστηριασμοί το μήνα.

Μεγάλες πιέσεις θα ασκηθούν και στο κομμάτι των εταιρικών δανείων με γενναίες αναδιαρθρώσεις. Ταυτόχρονα θα πρέπει να υπάρξουν περαιτέρω μέτρα μείωσης του κόστους με περιστολή εξόδων. Δεν είναι τυχαίο ότι οι τράπεζες επανέφεραν τα προγράμματα εθελουσίας στο προσκήνιο ενώ θα συνεχιστεί και η αναδιάρθρωση των τραπεζικών δικτύων.

Η αγορά σε μεγάλο βαθμό είχε προεξοφλήσει τη θετική επίδραση των τραπεζών ενώ το ενδιαφέρον θα επικεντρωθεί στις υποδείξεις του SSM που θα γίνουν ανά τράπεζα. Σε κάθε περίπτωση οι 4 συστημικές τράπεζες κερδίζουν χρόνο αλλά το επόμενο διάστημα θα χρειαστεί να κινηθούν με μεγαλύτερη ένταση προς την κατεύθυνση της απομόχλευσης των δανειακών χαρτοφυλακίων με ο,τι αυτό σημαίνει για τους προβληματικούς δανειολήπτες.

Η επόμενη μέρα χαρακτηρίζεται εξάλλου από τη φράση που χρησιμοποιεί ο SSM στο συνοδευτικό κείμενο της ανακοίνωσης των αποτελεσμάτων των stress tests ότι «η όποια απόφαση για ανακεφαλαιοποίηση θα ληφθεί κατά περίπτωση, αφού αξιολογηθεί η κατάσταση κάθε τράπεζας με βάση τα αποτελέσματα της άσκησης και τυχόν άλλες σχετικές εποπτικές πληροφορίες, σύμφωνα με μια συνολική προσέγγιση».

Σημειώνεται ότι Alpha Bank, Εθνική και Eurobank αναφέρουν στις ανακοινώσεις που εξέδωσαν σήμερα πως ενημερώθηκαν απ’ τον SSM ότι δεν υφίσταται ανάγκη κατάρτισης πλάνου κεφαλαιακής ενίσχυσης. Απ’ την πλευρά της η τράπεζα Πειραιώς υλοποιεί ήδη πλάνο κεφαλαιακής ενίσχυσης.

«Ανακούφιση στην Αθήνα: Η Τράπεζα Πειραιώς, η Eurobank, η Εθνική Τράπεζα (ΕΤΕ) και η Alpha Bank περνούν τη δοκιμασία προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων που διεξάγει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) και η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών (EBA) για συνολικά 37 ευρωπαϊκές τράπεζες», γράφει η γερμανική εφημερίδα Handelsblatt επικαλούμενη τρεις πηγές από τραπεζικούς κύκλους.

«Αυτό δεν είναι μόνο καλά νέα για τις ελληνικές τράπεζες και τους μετόχους τους, αλλά και ένα σημαντικό βήμα προς την έξοδο της Ελλάδας από τα προγράμματα βοήθειας», σημειώνει με έμφαση η Handelsblatt.

«Ο έλεγχος προτιμήθηκε να γίνει την άνοιξη αντί του φθινοπώρου, έτσι ώστε να υπάρξει σαφήνεια σχετικά με την κατάσταση των τραπεζών στην ώρα για την προγραμματισμένη ολοκλήρωση του ελληνικού προγράμματος διάσωσης, τον Αύγουστο.

Τα αποτελέσματα του τεστ αντοχής θα δημοσιευθούν από την ΕΚΤ στις 5 Μαΐου. Ωστόσο, είναι ήδη σαφές ότι κανένα από τα τέσσερα ινστιτούτα δεν θα αποτύχει. Αυτό σημαίνει ότι δεν χρειάζονται κεφάλαια ενίσχυσης ύψους σχεδόν 20 δισ. ευρώ, τα οποία διατέθηκαν για δράσεις διάσωσης από το τρίτο ελληνικό πακέτο διάσωσης.

Αυτή την εβδομάδα, κορυφαία στελέχη των τεσσάρων τραπεζών μετέβησαν στη Φρανκφούρτη, για να συζητήσουν με την υπηρεσία τραπεζικής εποπτείας SSM της ΕΚΤ σχετικά με την κατάσταση των προσομοιώσεων ακραίων καταστάσεων. Οι τραπεζίτες επέστρεψαν στην Αθήνα με καλά νέα», σημειώνει η εφημερίδα.

Κατά τη διάρκεια της ελληνικής κρίσης, οι τράπεζες της χώρας έχουν ήδη ανακεφαλαιοποιηθεί τρεις φορές, γράφει η γερμανική εφημερίδα και προσθέτει ότι πλέον οι τέσσερις συστημικές τράπεζες είναι άρτια θωρακισμένες σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Στα τέλη του 2017, η Alpha Bank πέτυχε ένα δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας της τάξης του 18,3%. Ήταν 16,7% για την Εθνική Τράπεζα, 15,4% για την Τράπεζα Πειραιώς και 15,3% για τη Eurobank.

Οι ελεγκτές ήθελαν να μάθουν αν οι τράπεζες μπορούν να αντέξουν δυσμενείς συνθήκες. Οι απαιτήσεις ήταν μάλιστα σημαντικά πιο σκληρές αυτήν τη φορά απ’ ό,τι σε προηγούμενες προσομοιώσεις ακραίων καταστάσεων», σημειώνει η Handelsblatt.

Όπως αναφέρει η γερμανική εφημερίδα αν και τα αποτελέσματα θα δημοσιευθούν στις 5 Μαΐου, είναι από τώρα σαφές ότι καμία εκ των Εθνική, Πειραιώς, Alpha Bank και Eurobank δεν θα μείνει μεταξεστέα. Η εξέλιξη αυτή, σχολιάζει, είναι καλό νέο όχι μόνο για το χρηματοπιστωτικό σύστημα της χώρας και τους μετόχους των τραπεζών, αλλά συνολικά για τη χώρα και την έξοδό της από το πρόγραμμα, καθώς σημαίνει ότι δεν χρειάζονται κεφάλαια ενίσχυσης ύψους σχεδόν 20 δισ. ευρώ, τα οποία προβλέπονται στο τρίτο μνημόνιο, αναφέρει το newmoney.

Το ρεπορτάζ θυμίζει ότι κορυφαία στελέχη των τεσσάρων τραπεζών μετέβησαν στη Φρανκφούρτη την περασμένη εβδομάδα, για να συζητησουν με το μηχανισμό εποπτείας της ΕΚΤ (SSM) τις προσομοιώσεις έκτακτων κατασχέσεων και σημειώνει πως οι πληροφορίες τους θέλει να επέστρεψαν με καλές ειδήσεις στις βαλίτσες τους.

Επισημαίνει δε ότι κατά τη διάρκεια της κρίσης οι ελληνικές τράπεζες έχουν ήδη ανακεφαλαιοποιηθεί τρεις φορές και παρουσιάσουν ισχυρή κεφαλαιακή επάρκεια, σε σύγκριση με τις τράπεζες άλλων ευρωπαϊκών τραπεζών. Στα τέλη του 2017, η Alpha Bank είχε ανεβάσει τον δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας στο 18,3%, η Εθνική στο 16,7%, η Τράπεζα Πειραιώς ΠΕΙΡ-1,74% στο 15,4 % και η Εurobank στο 15,3 %.

Η αξιολόγηση του δεύτερου πακέτου στοιχείων ήταν ιδιαίτερα σημαντική, καθώς εμπεριείχε τα τελευταία στοιχεία που απαιτούνταν για να ολοκληρωθεί η διαδικασία των ασκήσεων προσομοίωσης, κάτι που σημαίνει ότι έως την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων, στις αρχές Μαΐου, δεν αναμένεται να αλλάξει κάτι δραστικά για τις ελληνικές συστημικές τράπεζες. Ετσι, εκτός απροόπτου, περνάνε τα stress tests της ΕΚΤ, κάτι που μάλλον θα επιβεβαιωθεί στη συνάντηση που θα έχουν οι Ελληνες τραπεζίτες στη Φρανκφούρτη σε λίγες ημέρες με τους επικεφαλής των ευρωπαϊκών θεσμών.

Ωστόσο, το μείζον ζήτημα, που αφορά στην αδυναμία τους να χρηματοδοτήσουν την οικονομία, παραμένει.

Ενα ζήτημα που είναι υπαρξιακό για τις τράπεζες. Διότι έπειτα από μια μεγάλη περίοδο εσωστρέφειας και ενασχόλησης με την αναδιάρθρωσή τους, υπό τη δαμόκλειο σπάθη τεσσάρων αλλεπάλληλων stress tests, καλούνται να λειτουργήσουν για τον σκοπό που έχουν συγκροτηθεί: να μεριμνήσουν έτσι ώστε να διασφαλίσουν τις καταθέσεις των πελατών τους και να χρηματοδοτήσουν την πραγματική οικονομία. Ιδιώτες και επιχειρήσεις. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι η πρόοδος σε αυτό το μέτωπο θα συνεχίζει να είναι δύσκολη, εάν δεν λυθεί το πρόβλημα της ρευστότητας, η οποία δεν πρέπει να συγχέεται με την κεφαλαιακή επάρκεια, την οποία εξετάζουν αυτή την περίοδο τα stress tests.
 

ΟΙ ΠΗΓΕΣ

Ποιες είναι οι πηγές άντλησης ρευστότητας για τις τράπεζες; Η πρώτη είναι το γνωστό πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης (QE), η δεύτερη είναι το waiver, η τρίτη είναι ο ELA, η τέταρτη οι καταθέσεις και η πέμπτη η πρόσβαση στις χρηματοπιστωτικές αγορές. Οι καθυστερήσεις στο κλείσιμο των αξιολογήσεων, η ασάφεια γύρω από τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους, η επιβολή των capital controls και όλα τα άλλα δεινά που βρήκαν την ελληνική οικονομία δυστυχώς δεν επέτρεψαν στα ελληνικά ομόλογα να περάσουν τις πύλες του προγράμματος ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ, καθώς ο σκληρός Ιταλός κεντρικός τραπεζίτης, Μάριο Ντράγκι, δεν ήθελε να μείνει με τα ελληνικά «σκουπιδο-bonds» στο… χέρι, αν και εφόσον η ελληνική πλευρά δεν τα κατάφερνε.

Τουλάχιστον αυτό υποστήριζε μετ’ επιτάσεως. Οτι δεν μπορεί να δεχθεί τα greek bonds από τη στιγμή που δεν έχει λάβει διασφαλίσεις ότι το ελληνικό χρέος είναι βιώσιμο. Ετσι, αυτή τη στιγμή η μόνη φθηνή πηγή ρευστότητας των ελληνικών τραπεζών παραμένει το γνωστό waiver. Ο έκτακτος και πολύ ακριβός μηχανισμός ρευστότητας (ELA), που παρέχεται από την Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ), για να αντλήσουν ρευστότητα είναι λύση ανάγκης, αφού αξίζει να σημειωθεί ότι το επιτόκιο μέσω ELA είναι 1,5% έναντι 0,05% που είναι το κόστος δανεισμού από την ΕΚΤ. Δανεισμού που προσπαθούν εδώ και χρόνια να μηδενίσουν.    

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Και εδώ αρχίζουν τα δύσκολα. Από τη μία, η κυβέρνηση επιμένει να λέει ότι θα πάει σε «καθαρή» έξοδο την επόμενη ημέρα των Μνημονίων και άρα θα «αναμετρηθεί» με τις αγορές χωρίς να βρίσκεται κάτω από κάποια διεθνή «ομπρέλα», ενώ αρκετοί Ευρωπαίοι και όχι μόνο υποστηρίζουν ότι απαιτείται η ύπαρξη ενός προληπτικού πλαισίου στήριξης -«γραμμής»-, προκειμένου να μπορεί να δράσει υποστηρικτικά για την ελληνική οικονομία μειώνοντας το κόστος δανεισμού, καθώς θα παρέχει ασφάλεια σχετικά με την πρόσβαση του ελληνικού Δημοσίου σε χρηματοδότηση μετά τη λήξη του προγράμματος, τον Αύγουστο του 2018.

Δηλαδή, η ενεχυρίαση στην ΕΚΤ των ελληνικών ομολόγων, παρά τη χαμηλή τους διαβάθμιση, για να μπορούν να λαμβάνουν ρευστότητα. Ο μόνος λόγος για τον οποίο δέχεται η ΕΚΤ τα ελληνικά ομόλογα σήμερα, παρά τη διαβάθμιση «junk», σκουπίδια δηλαδή, είναι ότι η Ελλάδα παραμένει σε πρόγραμμα. Κάτι που, με βάση τις επιδιώξεις της ελληνικής πλευράς, δεν αναμένεται να ισχύει και μετά τον Αύγουστο, αφού η «καθαρή» έξοδος σημαίνει αυτόματα το τέλος των προγραμμάτων.

Αν λοιπόν η ΕΚΤ κάνει πράξη τις προειδοποιήσεις της, όπως τον Φεβρουάριο του 2015, όταν εν μια νυκτί μπλόκαρε τον δανεισμό των τραπεζών μέσω waiver, αυτό πρακτικά θα σημαίνει ότι οι ελληνικές τράπεζες θα πρέπει να στραφούν για ακόμη μία φορά στον ELA ή όπου αλλού θα μπορέσουν να βρουν χρήμα.  

Πηγή: parapolitika.gr

Mέχρι χθες είχαν αποσταλεί τα στοιχεία στον επόπτη SSM και στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, και σύμφωνα με πληροφορίες οι πρώτες ενδείξεις για την πορεία των stress tests θα προκύψουν στα μέσα Απριλίου, από τις απαντήσεις του επόπτη των τραπεζών.

Σύμφωνα με ορισμένες πηγές το όριο που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα είναι ο Δείκτης κεφαλαίων Core Tier I των τραπεζών να μην πέσει κάτω από το όριο των stress tests του 2015, αλλά κι αυτό δεν έχει ξεκαθαριστεί, αναφέρει το newmoney.gr

Οι ξένοι οίκοι, όπως η Goldman Sachs έχουν στο βασικό τους σενάριο ότι, οι ελληνικές τράπεζες θα ανταπεξέλθουν στα stress tests εύκολα ή δύσκολα, θέση που υιοθετούν και ξένοι επενδυτές που διαθέτουν θέσεις στην ελληνική αγορά.

Το βασικό επιχείρημα των ξένων επενδυτών είναι χαρακτηριστικό: «Δεν μπορεί να να έλθει ο επόπτης και να ζητήσει αύξηση κεφαλαίου, όταν ορισμένες ελληνικές τράπεζες ακολούθησαν επιθετική στάση στο θέμα των προβλέψεων και στους ισολογισμούς του 2017 και αύξησαν, τον Δείκτη κάλυψης στο 52% από 45%», αναφέρει ο ίδιος ξένος επενδυτής.

Ανάλογα με το αν προκύψουν ή όχι κεφαλαιακές ανάγκες, οι περιπτώσεις που θα κληθούν να αντιμετωπίσουν οι τράπεζες είναι τα εξής:

- Στην περίπτωση που τα τεστ αντοχής δεν δείξουν καμία κεφαλαιακή ανάγκη, δεν θα χρειασθεί να αναλάβουν καμία δέσμευση.

- Στην περίπτωση που προκύψει κεφαλαιακή ανάγκη, ωστόσο, αυτή καλύπτεται από την κεφαλαιακή ισχύ της τράπεζας και τότε η αντιμετώπιση θα είναι ήπια και οι τράπεζες θα κληθούν να πραγματοποιήσουν κάποιες κινήσεις -ήπιου χαρακτήρα- για να καλύψουν το επιπλέον «λίπος» των κεφαλαίων τους.

- Στην περίπτωση που οι κεφαλαιακές ανάγκες είναι υπολογίσιμες, τότε ανάλογα με το ύψος τους, οι τράπεζες θα πρέπει να υποβάλουν capital plans, στα οποία θα περιγράφουν τους τρόπους αντιμετώπισης των αναγκών όπως: μείωση κόστους (δίκτυο, καταστήματα), πωλήσεις θυγατρικών και εφόσον υπάρχει μεγάλη ανάγκη, αύξηση μετοχικού κεφαλαίου. Για την υλοποίηση των εν λόγω ενεργειών, η ΕΚΤ θα δώσει στις τράπεζες ικανοποιητικό χρονικό διάστημα, τουλάχιστον 1 έτους.

Για το ελληνικό ΑΕΠ, το δυσμενές σενάριο προβλέπει ύφεση 1,3% το 2018, επίσης ύφεση 2,1% το 2019 και οριακή ανάπτυξη 0,2% το 2020. Στο βασικό σενάριο, η οικονομία της Ελλάδας θα αναπτυχθεί με ρυθμό 2,4% το 2018, 2,5% το 2019 και 2,4% το 2020.

Στο δυσμενές σενάριο ο πληθωρισμός θα διαμορφωθεί στο 0,9% το 2018, θα ενισχυθεί στο 1% το 2019 και στο 1,1% το 2020. Στο δυσμενές σενάριο προβλέπεται μηδενικός πληθωρισμός το 2018, αρνητικός κατά 1,1% το 2019 και επίσης αρνητικός κατά 1,8% το 2020.

Σημειώνεται ότι μέσα στην ημέρα η Ευρωπαϊκή Τραπεζική Αρχή (EBA) αναμένεται να δώσει στη δημοσιότητα τις παραδοχές, δίνοντας στην ουσία το εναρκτήριο λάκτισμα για τη διεξαγωγή της άσκησης, τα αποτελέσματα της οποίας αναμένονται τον ερχόμενο Μάιο.

Υπενθυμίζεται ότι τα stress tests για τις ελληνικές τράπεζες πραγματοποιούνται, με απόφαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, έπειτα από έντονες πιέσεις του ΔΝΤ, νωρίτερα από την αντίστοιχη άσκηση για τον υπόλοιπο ευρωπαϊκό κλάδο.

Σκοπός της χρονικής μετάθεσης είναι να υπάρχει ξεκάθαρη εικόνα για τις κεφαλαιακές ανάγκες των ελληνικών τραπεζών πριν λήξει το πρόγραμμα τον ερχόμενο Αύγουστο.