Ο κ. Σκρέκας υπογράμμισε «άλλες χώρες την ΕΕ ζητούν σταθερές τιμές, εμείς ζητάμε μείωση».

Ο υπουργός εξήγησε ότι «όταν έχουμε μία ανατίμηση οι εταιρείες θα πρέπει να τη γνωστοποιούν στο υπουργείο». Για τον ίδιο λόγο, τον  έλεγχο των τιμών, επισήμανε ότι «τα σουπερμάρκετ πρέπει να αναρτούν κάθε μέρα τις τιμές φρούτων και λαχανικών».

Eπανέλαβε ότι η ΔΙΜΕΑ πραγματοποιεί καθημερινά ελέγχους και επιβάλλονται πρόστιμα «και θα συνεχίσουν να επιβάλλονται σε εταιρείες, όσο μεγάλες και να είναι» ενώ σημείωσε πως, από την επόμενη εβδομάδα, οι καταναλωτές θα αρχίσουν να βλέπουν τις ειδικές σημάνσεις στα σουπερμάρκετ για τα προϊόντα στα οποία μειώνεται η τιμή τους.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσίευσε σήμερα η Convert Group, ο τζίρος στις ηλεκτρονικές αγορές στα σούπερ μάρκετ άγγιξε τα 76 εκατ. ευρώ σε τιμές λιανικής συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ, χωρίς όμως να περιλαμβάνονται οι Q-Commerce παίκτες Box, eFood Market, Instashop, Pop Market, Rabbit & Wolt, που κερδίζουν συνεχώς μερίδιο στην ελληνική αγορά.

Αξιοσημείωτη είναι επίσης η αύξηση των παραγγελιών κατά 9% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2022. Τα τεμάχια που τοποθετούνται στο καλάθι μειώθηκαν κατά 10%, ωστόσο η μέση αξία κάθε προϊόντος αυξήθηκε κατά 10%.

Οι κατηγορίες με τη μεγαλύτερη αύξηση

Στις κατηγορίες που αυξήθηκαν περισσότερο σε αξία online αγορών το πρώτο τρίμηνο του 2023 συγκριτικά με το αντίστοιχο διάστημα του 2022 περιλαμβάνονται οι εξής: προϊόντα για κατοικίδια με +33%, χαρτικά και είδη καθαρισμού με +19%, ποτά και αναψυκτικά με +13%, είδη αρτοποιίας με +11%, βρεφικά είδη με +10%, φρέσκα τρόφιμα με +8%, κατεψυγμένα τρόφιμα με +8%, προϊόντα περιποίησης και ομορφιάς με +6%, ενώ τα λοιπά είδη αυξήθηκαν σε αξία online αγορών κατά 8%.

Η πιο δημοφιλής ημέρα για τα οnline ψώνια του νοικοκυριού εξακολουθεί να είναι η Δευτέρα, αφού το 17% των συνολικών παραγγελιών γίνονται τη συγκεκριμένη ημέρα. Σε παρόμοια τάση κινείται πλέον και η Παρασκευή, κατά την οποία το ποσοστό των συνολικών παραγγελιών ανέρχεται σε περίπου 17%.

Στην τρίμηνη έκθεσή της η Convert Group γίνεται ειδική αναφορά στην κατηγορία των φρέσκων τροφίμων, αφού ήταν η κατηγορία με τη μεγαλύτερη συμμετοχή στην αξιακή ανάπτυξη για το 2022, με την αύξηση των σχετικών προϊόντων να ανέρχεται στο 8%. Σημειώνεται ότι η τοποθέτηση συσκευασμένων προϊόντων στα καλάθια των καταναλωτών κυμάνθηκε στα ίδια επίπεδα, σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2022.

Όπως εξηγεί μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Παναγιώτης Μπορέτος, αντιπρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας ερευνών αγοράς Circana Hellas (IRI Hellas), τον Ιανουάριο το μερίδιο των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας διαμορφώθηκε στο 17,7%, με τις πωλήσεις της συγκεκριμένης κατηγορίας να «τρέχουν» με ρυθμό 21,3%. «Η ανάπτυξη της συγκεκριμένης κατηγορίας προϊόντων σε όγκους είναι πολύ μεγαλύτερη λόγω του ότι είναι περίπου 30% φθηνότερα στο σύνολό τους σε σχέση με τα επώνυμα προϊόντα» σημειώνει ο κ. Μπορέτος και προσθέτει ότι «συμβολή στην ενίσχυση των πωλήσεων των προϊόντων PL έχει και το ‘‘καλάθι του νοικοκυριού'' λόγω του ότι σημαντικό μέρος των προϊόντων που περιλαμβάνει ανήκουν στη συγκεκριμένη κατηγορία προϊόντων».

«Από τον Νοέμβριο και μετά που ξεκίνησε η πρωτοβουλία για το ‘‘καλάθι του νοικοκυριού'', σε συνδυασμό με το περιορισμένο διαθέσιμο εισόδημα των καταναλωτών λόγω των  ανατιμήσεων, παρατηρείται   σημαντική  ανάπτυξη της κατηγορίας των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας. Έμμεσα, ουσιαστικά, η συγκεκριμένη πρωτοβουλία ώθησε τους καταναλωτές στην επιλογή προϊόντων PL που είναι πιο φθηνά και σε πολλές περιπτώσεις θεωρούνται  όπως αναφέρουν οι καταναλωτές εξίσου ποιοτικά σε σύγκριση με τα επώνυμα» τονίζει ο ίδιος. Επίσης εκτιμά ότι η δυναμική της συγκεκριμένης κατηγορίας προϊόντων  θα συνεχιστεί όλο το 2023 καθώς «ο καταναλωτής αγοράζοντας ξανά και ξανά προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας με αποτέλεσμα να του γίνεται συνειδητή επιλογή».

Επώνυμα vs προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας

Την ίδια στιγμή η ψαλίδα της διαφοράς τιμών μεταξύ επώνυμων προϊόντων (brands) και προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας (PL) ανοίγει όλο και περισσότερο. Στη Circana (IRI) έχουν δημιουργήσει ένα εργαλείο μελέτης της αγοράς των FMCG (γνωστό ως «Βαρόμετρο»). Όπως εξηγεί ο κ. Μπορέτος, η μελέτη έδειξε ότι η περίοδος από την αρχή του 2023 μέχρι τα μέσα Φεβρουαρίου (19/2/2023) τα PL ανατιμήθηκαν 14,9% όταν τα brands είχαν ανατιμηθεί  9,7% σε σχέση με πέρυσι. Το οξύμωρο, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι ότι οι ανατιμήσεις των PL είναι μεγαλύτερες από τις αντίστοιχες των brands αλλά την ίδια ώρα οι πωλήσεις τους σε τεμάχια αυξάνονται (7,8%) συγκριτικά με την ίδια περίοδο πέρυσι,  σε σχέση με τα επώνυμα που υποχωρούν (-2,3%).  Επιπλέον, πέρυσι το καλάθι των  επωνύμων προϊόντων στις εξήντα μεγαλύτερες κατηγορίες έφτασε τα 188 ευρώ ενώ εφέτος (μέχρι 19/2/2023) τα 205 ευρώ, κυρίως λόγω των ανατιμήσεων, ενώ ως καλάθι αποκλειστικά των PL έφτασε τα 140 ευρώ από 130 που ήταν πέρσι, δηλαδή εφέτος η διαφορά μεταξύ επωνύμων και pl είναι 65 ευρώ, όταν πέρυσι η διαφορά ήταν στα 58 ευρώ. «Είναι φανερό ότι η ψαλίδα της διαφοράς τιμών μεταξύ brands και PL ανοίγει. 'Αρα τα PL έχουν περιθώριο και να ανατιμηθούν περισσότερο αυξάνοντας το μερίδιό τους παράλληλα, αν δεν αντιδράσουν τα επώνυμα προϊόντα», επισημαίνει.

Εστιάζοντας στις προωθητικές ενέργειες, ο ίδιος σημειώνει ότι 2022 το 24,6% του κλαδικού τζίρου αφορούσε FMCG που πωλήθηκαν υπό καθεστώς προσωρινής μείωσης τιμής, παρουσιάζοντας ωστόσο, υστέρηση κατά 1,1 μονάδες από το 2021. «Η ενίσχυση του μεριδίου των PL, τα οποία δεν εντάσσονται σε προγράμματα προσφορών ισοστάθμισε την επίδραση των προσφορών στον τζίρο» επεσήμανε. Τον Ιανουάριο η εικόνα ήταν διαφορετική.

Τον πρώτο μήνα του έτους το 24,3% των προϊόντων σε αξία πουλήθηκε κάτω από προωθητικές ενέργειες με αποτέλεσμα να καταγραφεί αύξηση δύο ποσοστιαίων μονάδων πωλήσεων σε σύγκριση με τον περυσινό Ιανουάριο. «Φαίνεται ότι εταιρίες των  επώνυμων προϊόντων αντιδρούν καθώς τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας κερδίζουν όλο και μεγαλύτερο μερίδιο στο καλάθι του καταναλωτή» αναφέρει ο κ. Μπορέτος.

Ανάπτυξη το 2023 στα σούπερ μάρκετ λόγω πληθωρισμού

Τι φέρνει όμως η εφετινή χρονιά στα σούπερ μάρκετ; Σύμφωνα με τα στοιχεία της Circana (IRI), η πληθωριστική κρίση είχε ως αποτέλεσμα το 2023 να ξεκινήσει με μείωση των τεμαχίων πωλήσεων καθώς οι τιμές βασικών προϊόντων ήταν αυξημένες κατά 9,8% σε σχέση με τον Ιανουάριο του 2022. Τα τεμάχια  πωλήσεων των σούπερ μάρκετ υποχώρησαν κατά 2,5% με την αξία των πωλήσεων να αυξάνεται κατά 7% κυρίως λόγω των ανατιμήσεων.  Όπως εκτιμά ο κ. Μπορέτος, οι ανατιμήσεις που ξεκίνησαν τον περασμένο Μάιο θα συνεχιστούν με την ίδια ένταση μέχρι και το πρώτο εξάμηνο του τρέχοντος έτους. Στο δεύτερο εξάμηνο αναμένεται ο ρυθμός αυξήσεων των τιμών να είναι μικρότερος. «Ο κύκλος ανατιμήσεων θα κλείσει τον επόμενο Μάιο οπότε και θα συγκρίνουμε με ένα περυσινό υψηλό επίπεδο» τονίζει.

Βάσει δύο σεναρίων που σχετίζονται με το ύψος  των ανατιμήσεων στη χώρα τα οποία μελέτησαν οι αναλυτές της Circana Hellas το 2023 εκτιμάται ότι ο τζίρος των σούπερ μάρκετ θα συνεχίσει να κινείται ανοδικά οδηγούμενος κυρίως από τις ανατιμήσεις. Συγκεκριμένα, βάσει του πρώτου, οι τιμές εκτιμάται ότι θα αυξηθούν κατά 5,4% στο σύνολο της χρονιάς (7,8% στο πρώτο εξάμηνο και 3,1% στο δεύτερο εξάμηνο). «Οι τιμές των προϊόντων εκτιμάται ότι θα αυξηθούν περισσότερο στο πρώτο εξάμηνο γιατί οι πληθωριστικές πιέσεις ξεκίνησαν πέρυσι τον Μάιο και άρα θα έχουμε ένα τετράμηνο που θα συγκρίνουμε υψηλές τιμές του 2023 με τιμές χαμηλότερες του 2022» επισημαίνει ο κ. Μπορέτος. Μάλιστα, προσθέτει ότι η ανάπτυξη των πωλήσεων σε αξία των σταθερού barcode FMCG το 2023 θα αυξηθεί κατά 4,5% με μικρή επίπτωση στην κατανάλωση. Στο πρώτο εξάμηνο της χρονιάς ο τζίρος της αγοράς θα είναι αυξημένος κατά 7,8% και στο δεύτερο εξάμηνο αυξημένος κατά 1,5%. Βάσει του δεύτερου σεναρίου, αναμένονται μικρότερες ανατιμήσεις 4,4% στο σύνολο της χρονιάς (6,9% στο πρώτο εξάμηνο του 2023 και 2,1% στο δεύτερο εξάμηνο). Οι πωλήσεις σε αξία θα ανέβουν κατά 3,7% συνολικά και συγκεκριμένα στο πρώτο εξάμηνο 7,1% και στο δεύτερο εξάμηνο 0,6%.

Απαραίτητη προϋπόθεση για να ισχύσουν τα παραπάνω σενάρια είναι, σύμφωνα με τον ίδιο, να μην υπάρξουν «σοβαρές αναταράξεις» στην αγορά διότι αναμένονται οι βουλευτικές εκλογές που είναι πιθανό να επηρεάσουν τους καταναλωτές. Ωστόσο μετά το Πάσχα το οποίο εφέτος είναι νωρίτερα, ο τουρισμός εκτιμάται ότι θα ενισχύσει περαιτέρω τον κλαδικό τζίρο. Στο πλαίσιο αυτό, το 2023 εκτιμάται ότι θα κλείσει για τα σούπερ μάρκετ με πωλήσεις στα τεμάχια οριακά μειωμένες σε σύγκριση με πέρυσι ενώ η ανάπτυξή του σε αξία θα στηριχθεί εκ νέου στις ανατιμήσεις.

Σύμφωνα με την εταιρεία μετρήσεων NielsenIQ, η τάση αυτή οδηγείται από τα τρόφιμα, τόσο τα φρέσκα (+6,6%) όσο και τα τυποποιημένα (+5,5%), καθώς η κατηγορία του bazaar εμφανίζει μηδενική ανάπτυξη, ενώ αντίστοιχα οι μεγάλες FMCG κατηγορίες της οικιακής χρήσης, καθώς και της προσωπικής φροντίδας παρουσιάζουν σημαντικά πιο μετριοπαθή αύξηση πωλήσεων σε αξία, στο +1,0% και +0,6% αντίστοιχα.

Πληθωριστικές πιέσεις

Αναφορικά με τις τεμαχιακές πωλήσεις των παραπάνω υπερ-κατηγοριών, αυτές παρουσιάζουν στο σύνολό τους αρνητική τάση, γεγονός που υποδηλώνει ότι η ανάπτυξη της αγοράς είναι πληθωριστική και άρα δεν οφείλεται σε αυξημένη ζήτηση/κατανάλωση, τουλάχιστον σε επίπεδο εννεαμήνου.

Όσον αφορά στους διαφορετικούς τύπους καταστημάτων, την μεγαλύτερη ανάπτυξη παρουσιάζουν τα μικρότερα σε τετραγωνικά καταστήματα (Superettes, 100-400 τ.μ.), στο +5,7%, γεγονός που οφείλεται, μεταξύ άλλων, και στην αναδιάρθρωση του λιανεμπορίου με τις συνεχείς εξαγορές μικρότερων αλυσίδων ή μεμονωμένων καταστημάτων από τους ισχυρότερους παίκτες του κλάδου, με αποτέλεσμα να τονώνεται η δυναμική των μικρότερων αιθουσών.

Σε επίπεδο γεωγραφικών περιοχών ο τουρισμός φαίνεται να τόνωσε σημαντικά την αγοραστική δυναμική της περιφέρειας, τουλάχιστον για το υπό εξέταση χρονικό διάστημα, με αποτέλεσμα οι περιοχές της Κρήτης, αλλά και της Πελοποννήσου να εμφανίζουν τις πιο θετικές τάσεις ανάπτυξης (+7,4% και +6,8% αντίστοιχα).

Αυξήσεις τιμών

Σε ό,τι αφορά στις τιμές, η εκτίναξη του πληθωρισμού έχει σε πολύ μεγάλο βαθμό επηρεάσει και την απόδοση ορισμένων από τις μεγαλύτερες FMCG κατηγορίες. Ενδεικτικά, και σε σχέση με την αντίστοιχη περυσινή περίοδο, ορισμένες από τις βασικές κατηγορίες στον κλάδο του τρόφιμου, όπως το ψωμί και τα ζυμαρικά οφείλουν την αύξηση του τζίρου τους κυρίως στην αύξηση της μέσης τιμής πώλησής τους, η οποία ανήλθε στο 13,0% και 10,1% αντίστοιχα, ενώ στην περίπτωση των σπορέλαιων η μέση τιμής της κατηγορίας αυξήθηκε κατά 38,9%. Σημαντική ήταν και η μεταβολή της μέσης τιμής στον κλάδο των χαρτικών και σε όλες τις βασικές κατηγορίες που τον απαρτίζουν, με την μέση τιμή στα ρολά κουζίνας να αυξήθηκε κατά +15,6%, ενώ για το χαρτί υγείας η αύξηση αυτή ανήλθε στο +12,7%.

Την ίδια στιγμή, ο καταναλωτής εξακολουθεί να προβληματίζεται για τις τιμές, καθώς νιώθει περισσότερο από ποτέ ότι ακολουθούν ανοδική πορεία, με μια ξεκάθαρη αύξηση στο ποσοστό αυτών που το αναφέρουν (από το 72% το 2020 στο 99% το 2022), με βάση το πιο ανανεωμένα στοιχεία της έρευνας των Shopper Trends της NielsenIQ. Ενδεικτικό του παραπάνω είναι επιπλέον το γεγονός ότι η πορεία του μεριδίου των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας συνεχίζει την ανοδική του πορεία, έχοντας φτάσει το 14,4% (εξαιρουμένου του discount καναλιού), μια αυξητική τάση που ξεκίνησε από τα μέσα του 2021 και έπειτα, οπότε και ξεκίνησαν να παρουσιάζονται γενικότερες πληθωριστικές τάσεις στην αγορά. Παράλληλα, έχει ενισχυθεί περαιτέρω η προωθητική ένταση για τα branded προϊόντα, η οποία έχει φτάσει στο 66,5%, σε μια προσπάθεια συγκράτησης των τιμών τόσο από τους προμηθευτές όσο και από τις διαφορετικές λιανεμπορικές αλυσίδες, στο πλαίσιο του πολύ ανταγωνιστικού περιβάλλοντος, στο οποίο κινούνται.

Ο ίδιος σημείωσε ακόμη τα εξής:

«Το καλάθι του νοικοκυριού θα έχει 50 κατηγορίες προϊόντων. Θα δούμε πως θα λειτουργήσει και εδώ είμαστε, ό,τι διορθωτική παρέμβαση χρειάζεται να την κάνουμε. Είμαι βέβαιος πως αυτό που κάνουμε θα λειτουργήσει και θα αποτελέσει πρότυπο και για άλλες χώρες στην Ευρώπη».

«Μέσα στα όρια του καλαθιού που θα είναι δηλωμένο στο υπουργείο Ανάπτυξης και αναρτημένο στις αλυσίδες και στον e-καταναλωτής, οι αυξήσεις θα είναι πάρα πολύ χαμηλές έως και μηδενικές. Εμείς αυτό που κάνουμε είναι να χτίσουμε ένα υπόστεγο μέσα στη θύελλα για να προσφέρουμε την ευκαιρία στο κάθε νοικοκυριό να έχει μια ολοκληρωμένη ευκαιρία για τα βασικά προς το ζην αγαθά με πολύ χαμηλές ή και μηδενικές πληθωριστικές αυξήσεις».

«Το καλάθι αυτό έχει σχεδιαστεί για τους ανθρώπους που έχουν πρόβλημα και που πράγματι ο πληθωρισμός τους πλήττει. Δίνουμε τη μάχη για το μέσο νοικοκυριό».

Για το αν έχουν εντοπιστεί φαινόμενα αισχροκέρδειας ο υπουργός ανέφερε: «Έχουμε κάνει τους πιο μαζικούς ελέγχους που έχουν γίνει ποτέ. Μόνο το τελευταίο εξάμηνο, πραγματοποιήθηκαν περίπου 4.000 έλεγχοι για αισχροκέρδεια. Όταν αρχικά εφαρμόσαμε το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους, η παραβατικότητα ήταν περίπου 25%. Δηλαδή, ο ένας στους τέσσερις ελέγχους κατέληγε σε πρόστιμο. Πλέον η παραβατικότητα έχει πέσει στο 5%. Σε κάποιο βαθμό τα φαινόμενα αισχροκέρδειας έχουν υποχωρήσει. Οι έλεγχοι συνεχίζονται και θα συνεχιστούν».

Γενικότερα, για τον πληθωρισμό του Σεπτεμβρίου είπε: «Δεν ήταν έκπληξη το 12%. Το 5,5% είναι περίπου το φυσικό αέριο και το ρεύμα. Το 1,5% είναι η λήξη των εκπτώσεων και το υπόλοιπο είναι ο πληθωρισμός στα τρόφιμα και στα άλλα αγαθά. Ο μέσος όρος στην Ευρώπη είναι 10%».

«Είναι ο υψηλότερος πληθωριστικός κύκλος εδώ και πολλές δεκαετίες για όλη την Ευρώπη. Για αυτό οι κεντρικές τράπεζες ανεβάζουν τα επιτόκια και για αυτό οι κυβερνήσεις λαμβάνουν μέτρα για να μπορέσουμε να βγάλουμε τον χειμώνα. Πιστεύω ότι θα τα καταφέρουμε».

Σε ό,τι αφορά στις τιμές στα καύσιμα ο υπουργός ανέφερε:

«Στα καύσιμα υπήρξε ένα απρόβλεπτο γεγονός. Ο ΟΠΕΚ αποφάσισε ξαφνικά τη μείωση της ημερήσιας παραγωγής, κάτι που έδωσε αμέσως στο βαρέλι μεγάλη αύξηση. Είναι τόσο μεταβαλλόμενες οι συνθήκες, που μπορεί σε δυο εβδομάδες να δούμε το πετρέλαιο να πέφτει. Κανείς δεν ξέρει πως θα εξελιχθεί το φαινόμενο».

Τέλος, για τις δηλώσεις του Γιώργου Τσίπρα για τους F.T. είπε:

«Έχει αναλάβει ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, κ. Γιάννης Οικονόμου να ενημερώσει επισήμως τους Financial Times. Όσοι κατηγορούν την Ελλάδα για έλλειμμα ελευθερίας στον Τύπο, καλό είναι να ενημερωθούν και να μας πουν αν συμφωνούν με την άποψη του κόμματος της αξιωματικής αντιπολιτεύσεως ότι όταν ένας δημοσιογράφος γράφει κάτι με το οποίο διαφωνεί ο ΣΥΡΙΖΑ ή είναι πληρωμένος ή είναι ναρκομανής».

«Θεωρώ ότι ήταν μια πολύ φτηνή κριτική του κυρίου Γεωργίου Τσίπρα, ο οποίος επέμενε και μετά στην άποψή του, καθώς τη λέξη «συγγνώμη» την έχουν πολύ δύσκολη στον ΣΥΡΙΖΑ. Η ιδέα ότι ο ΣΥΡΙΖΑ δυσανασχετεί γιατί ένα παγκόσμιας εμβέλειας έντυπο όπως οι Financial Times γράφουν κάτι καλό για την Ελλάδα, δείχνει και το ποιόν τους».

Υπενθυμίζεται ότι ο σχεδιασμός του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων προβλέπει την πιλοτική εφαρμογή της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας σε τράπεζες και σουπερμάρκετ τον Ιούνιο, καθώς οι εν λόγω κλάδοι διαθέτουν μακρά εμπειρία σε ψηφιακά συστήματα οργάνωσης και διοίκησης προσωπικού.

Το μέτρο θα επεκταθεί σταδιακά στη συνέχεια σε όλους τους υπολοίπους κλάδους (μεγάλες και μικρές επιχειρήσεις).

Στόχος της διαβούλευσης είναι να προχωρήσει με ασφάλεια και εντός του χρονοδιαγράμματος η δημιουργία των απαραίτητων υποδομών για την Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας, σε συνεννόηση με τους εμπλεκόμενους φορείς.

Υπενθυμίζεται ότι μέσω της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας θα γίνεται σε πραγματικό χρόνο (real time) η καταγραφή της απασχόλησης των εργαζομένων (βασικό ωράριο, υπερωρίες, κ.λπ.), κάτι που αποτελεί εγγύηση για την τήρηση του ωραρίου και για την πάταξη της αδήλωτης και υποδηλωμένης εργασίας.

Πρόκειται για μια κομβική μεταρρύθμιση, που χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και θα αποτρέψει την παραβατικότητα στην αγορά εργασίας, επιβάλλοντας παράλληλα ίσους όρους ανταγωνισμού μεταξύ των επιχειρήσεων.