Η ελπίδα είναι ότι η περιοδεία της αμερικανίδας τραγουδίστριας, σε συνδυασμό με τους Ολυμπιακούς Αγώνες στο Παρίσι και το πρωτάθλημα Euro 2024 στη Γερμανία θα δώσει ώθηση σε μια ήπειρο που φλερτάρει με την ύφεση τα τελευταία δύο χρόνια και μένει πίσω από τις ΗΠΑ.

Υπάρχει όμως ένα πρόβλημα, σχολιάζει το Reuters: Τα «swiftonomics», δηλαδή η οικονομία της Τέιλορ Σουίφτ, δεν είναι πραγματική.

Μπορεί να είναι η σούπερσταρ που φέρνει επανάσταση στη μουσική βιομηχανία, όταν όμως ο ενθουσιασμός κοπάσει θα χρειαστείτε μεγεθυντικό φακό για να δείτε τα οικονομικά οφέλη.

Αρπαχτή

Δείτε για παράδειγμα την περίπτωση της Στοκχόλμης. Σχεδόν 180.000 θεατές παρακολούθησαν τις τρεις συναυλίες της τον Μάιο, με τους μισούς να έρχονται από το εξωτερικό και να αφήνουν σχεδόν 850 εκατομμύρια κορώνες (75 εκατ. ευρώ) στην πόλη.

Είναι ένας καλός απολογισμός για διάστημα μόλις τριών ημερών, μοιάζει όμως σταγόνα στον ωκεανό για την σουηδική οικονομία, η οποία έρχεται όγδοη στην ΕΕ με ΑΕΠ 623 δισ. δολαρίων.

«Ο επιπλέον τζίρος είναι μια καλή τόνωση για ένα Σαββατοκύριακο στη Στοκχόλμη και ειδικά για τον κλάδο του τουρισμού» λέει ο Καρλ Μπέργκβιστ, επικεφαλής οικονομολόγος στο Εμπορικό Επιμελητήριο της πόλης.

«Δεν είναι όμως παρά ένα Σαββατοκύριακο, χωρίς ορατή ή σημαντική συνέπεια για τη γενικότερη οικονομική ανάπτυξη».

Και αυτό παρά το γεγονός ότι τα ξενοδοχεία και τα εστιατόρια είχαν τρελά κέρδη, και ακόμα και οι πωλήσεις καουμπόϊκων καπέλων αυξήθηκαν κατά 150%.

Η επίπτωση στις τιμές είναι ομοίως απειροελάχιστη και δεν αποκλείεται να είναι ακόμα μικρότερη σε σχέση με τη συναυλία της Μπιγιονσέ ένα χρόνο νωρίτερα, η οποία οδήγησε σε ανησυχία για αύξηση του πληθωρισμού. Με ή χωρίς το «φαινόμενο Μπιγιονσέ», ο πληθωρισμός στη Σουηδία μειώθηκε έκτοτε από το 10 στο 2 τοις εκατό.

«Υπάρχει φαινόμενο Τέιλορ Σουίφτ; Στην καλύτερη περίπτωση είναι εξαιρετικά μικρό και προσωρινό» εκτίμησε ο Κάρστεν Μπρεζέσκι, οικονομολόγος της ING.

«Υπάρχουν άφθονες μελέτες που βλέπουν οικονομικά οφέλη το διάστημα πριν από μεγάλες διοργανώσεις, όμως κατόπιν εορτής χρειάζεται μεγεθυντικό φακό για να δεις τα υποτιθέμενα οφέλη στους αριθμούς» είπε.

Ποτάμια βαρελίσιας μπίρας

Η ετυμηγορία είναι ίδια για τους Ολυμπιακούς και το Euro.

Είναι μεν βούτυρο στο ψωμί για ξενοδόχους, εστιάτορες και μπιραρίες, δεν επηρεάζει όμως μεσοπρόθεσμα τις καταναλωτικές συνήθειες.΄

«Οι καταναλωτικές δαπάνες που καταγράφονται είναι δαπάνες που θα γίνονταν ούτως ή άλλους και τείνουν να είναι μια μορφή υποκατάστασης» σχολίασε ο Σάιμον Σίμπιλ, καθηγητής του Πανεπιστημίου Σέφιλντ Χάλαμ.

Ο λόγος είναι ότι τα χρήματα που δαπανώνται για εισιτήρια συναυλιών ή ξενοδοχεία έρχονται από τον οικογενειακό κορβανά, κάτι που σημαίνει ότι μένουν λιγότερα για άλλες δαπάνες.

Ο ημι-χιουμοριστικός «δείκτης βααρελίσιας μπίρας» της τράπεζας Danske παρουσίαζε θεαματική άνοδο όταν η Δανία έπαιζε στο προηγούμενο Ευρωπαϊκό Πρωτάθλημα, με τις αποδείξεις στις παμπ και τα εστιατόρια να αυξάνονται κατά 106% στο διάρκεια του ματς εναντίον της Αγγλίας.

«Οι διοργανώσεις αυτού του είδους πράγματι προσφέρουν όφελος, το οποίο όμως είναι μικρό και προσωρινό»« είπε ο Πιέτ Χάινες Κρίστιανσεν της Danske Bank. «Έχουν σημασία για συγκεκριμένους κλάδους, όπως τα ξενοδοχεία, ή όπου άλλου πάει η Τέιλορ Σουίφτ, ή οι πωλήσεις μπύρας σε χώρες που παίζουν ποδόσφαιρο».

Τον περασμένο μήνα, κάποια βρετανικά μέσα αναφέρονταν στην έρευνα της Barcley’s για τις καταναλωτικές συνήθειες των «Swifties» και υπολόγιζαν κέρδη ενός δισ. λιρών για την οικονομία.

Πέρα όμως από το φαινόμενο υποκατάστασης που επιδρά σε άλλες δαπάνες, υπάρχει και το γεγονός ότι μεγάλο μέρος από τα έσοδα της περιοδείας της Σουίφτ θα καταλήξει τελικά στις ΗΠΑ.

Η επερχόμενη περιοδεία της στις ΗΠΑ (52 διαφορετικές συναυλίες) ενσωματώνει όλα τα συστατικά του σοκ της μετα-πανδημικής ζήτησης. Τα εισιτήρια εξαντλήθηκαν με αστραπιαίο ρυθμό, ενώ εκατομμύρια νέοι έμειναν με… άδεια χέρια.  

Όμως, παρ’ όλα αυτά δεν πτοούνται και δηλώνουν πρόθυμοι να πληρώσουν τεράστια ποσά για να βρουν ένα μαγικό «χαρτάκι» στη «μαύρη» αγορά, όπου οι τιμές υπερβαίνουν ακόμη και τα 40.000 δολάρια! 

«Οι συναυλίες μοιάζουν ως μια προσιτή πολυτέλεια σε περίοδο κρίσης» σχολιάζει στο Bloomberg η Λίζα Γιανγκ, αναλύτρια της Goldman Sachs.  

Αυτήν τη στιγμή, τα εισιτήρια για την περιοδεία της Σουίφτ είναι διαθέσιμα μόνο στη «μαύρη» αγορά. Και φυσικά είναι πανάκριβα. Περίπου 2,4 εκατ. «χαρτάκια» πουλήθηκαν την προηγούμενη εβδομάδα, λίγο πριν η Ticketmaster αναστείλει τη διαδικασία της προπώλησης, λόγω τεχνικών προβλημάτων. H πλατφόρμα «κατέρρευσε» εξαιτίας του γεγονός ότι 14 εκατομμύρια άτομα προσπάθησαν να αγοράσουν ένα εισιτήριο.  

Ανάμεσα σ’ αυτά ήταν και η Μελίσα Κάρνεϊ, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο του Μέριλαντ, η οποία ζει από πρώτο χέρι τον κανόνα της προσφοράς και της ζήτησης. Ούσα μητέρα δύο «Swifties», ηλικίας 12 και 15 ετών, είναι αποφασισμένη να ξοδέψει ό,τι χρειαστεί. «Δεν υπάρχει τίποτα άλλο που να θέλουν πιο πολύ στον κόσμο» τονίζει, αναφερόμενη στην επιθυμία των παιδιών της να παρακολουθήσουν τη συναυλία της διάσημης τραγουδίστριας.  

Στις αρχές της δεκαετίας του 2000, ο οικονομολόγος Άλαν Κρούγκερ επινόησε την ιδέα της «Rockonomics», προκειμένου να εξηγήσει την οικονομία μέσα από το πρίσμα της μουσικής βιομηχανίας. Ο ίδιος χρησιμοποιούσε συχνά την Σουίφτ ως παράδειγμα κάποιου που επιλέγει συγκεκριμένες στρατηγικές για να αυξήσει τις πωλήσεις της

Το μονοπώλιο 

Στο μεταξύ, τα «Swiftonomics» καταδεικνύουν και κάτι επιπλέον. Το μονοπώλιο.  

Μετά τα όσα έγιναν με τις συναυλίες της Σουίφτ, η εταιρεία έσπευσ ένα ζητήσει συγγνώμη από τους καταναλωτές, ενώ διαβεβαίωσε ότι θα εργαστεί για να εξελίξει την πλατφόρμα της.  

Η μειωμένη προσφορά 

Σε κάθε περίπτωση, πάντως, η ίδια η τραγουδίστρια θεωρείται ο ιθύνων νους πίσω από την τεράστια ζήτηση. Κι αυτό, παρότι επέλεξε να εμφανιστεί σε υψηλής χωρητικότητας στάδια, ενώ πρόσθεσε και νέες συναυλίες στο πλαίσιο της περιοδείας της.  

Όμως, το γεγονός ότι πρόκειται για την πρώτη σειρά live εμφανίσεων έπειτα από τέσσερα χρόνια, συντηρεί αυτήν την άνευ προηγουμένου φρενίτιδα. «Πολύ συχνά έχεις την αίσθηση ότι η σπανιότητα αυξάνει τη ζήτηση» εξηγεί ο Πασκάλ Κάουρτι, οικονομολόγος στο Πανεπιστήμιο Βικτόρια του Καναδά.