Ο αγωγός ΤΑΡ, μήκους 878 χιλιόμετρα που εκτείνεται από τα σύνορα της Τουρκίας, διασχίζει την Ελλάδα, τα βουνά της Αλβανίας και μέσω της Αδριατικής Θάλασσας καταλήγει στην Ιταλία, αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της πολιτικής ενεργειακής ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την απομάκρυνση του μπλοκ από το ρωσικό φυσικό αέριο, αναφέρει το πρακτορείο Reuters.

Ο αγωγός θα μεταφέρει έως και δέκα δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου ετησίως από το κοίτασμα Shah Deniz II στο Αζερμπαϊτζάν στην Ιταλία. Από το συνολικό κόστος κατασκευής του αγωγού, ύψους 4,5 δισ. ευρώ, το τμήμα διέλευσης από τα βουνά της Αλβανίας κόστισε το ένα-τρίτο, λόγω των ιδιαίτερων γεωμορφολογικών συνθηκών.

«Είμαστε περήφανοι που ανταποκριθήκαμε σε αυτή την πρόκληση, με τη διέλευση του αγωγού από τα βουνά και σε υψόμετρο άνω των 2.000 μέτρων από τη στάθμη της θάλασσας», δήλωσε στο Reuters ο διευθυντής του ΤΑΡ στην Αλβανία, Μάλφορ Νούρι, προσθέτοντας ότι ο Διαδριατικός Αγωγός αποτελεί τη μεγαλύτερη ξένη επένδυση στη χώρα.

«Οι εργασίες κατασκευής του ΤΑΡ είναι εντός χρονοδιαγράμματος. Σε όρους προόδου στο σύνολο του έργου, έχει ολοκληρωθεί στο 86,5%», δήλωσε ο γενικός διευθυντής, Λούκα Σκιεπάτι.

Στην Ιταλία έχουν ήδη ξεκινήσει οι εργασίες για την κατασκευή του τερματικού σταθμού υποδοχής καθώς και ενός χερσαίου αγωγού.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση προσπαθεί να μειώσει την εξάρτησή της από το ρωσικό αέριο αναπτύσσοντας τον λεγόμενο Νότιο Διάδρομο Φυσικού Αερίου, που αναμένεται να φέρει περίπου 16 δισ. κυβικά μέτρα αερίου στην Ευρώπη κατ’ έτος από το 2020.

Το αέριο θα προέλθει από το τεράστιο κοίτασμα του Shah Deniz 2 στο Αζερμπαϊτζάν μέσω του TAP καθώς και από τον Αγωγό του Νότιου Καυκάσου που περνά διαμέσου της Γεωργίας και από τον Αγωγό φυσικού αερίου Ανατολίας (Trans-Anatolian Pipeline-TANAP) που περνά μέσω της Τουρκίας.

«Το ποσό αναμένεται να είναι περίπου έως 500 εκατ. ευρώ σε άμεσο δάνειο και έως 700 εκατ. ευρώ σε κοινοπρακτικό δάνειο, και υπόκειται στις τελικές εσωτερικές εγκρίσεις», δήλωσε στο Reuters ο Μπρούνο Μπαλβανέρα, διευθυντής της EBRD για τον Καύκασο, τη Μολδαβία και τη Λευκορωσία. «Αναμένεται να εγκριθεί προς τα μέσα του έτους».

Το 2017, η EBRD ενέκρινε δάνειο ύψους 500 εκατ. δολαρίων για τον αγωγό TANAP. Το αζέρικο αέριο αναμένεται να αρχίσει να ρέει προς την Τουρκία μέσω του αγωγού αυτού τον Ιούλιο του 2018. Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων ενέκρινε νωρίτερα αυτό το μήνα δάνειο ύψους 1,5 δισ. ευρώ για τον TAP.

Ο αγωγός βρίσκεται στο στάδιο της κατασκευής και έχει χαρακτηρισθεί ως έργο κοινού ενδιαφέροντος από την ΕΕ. Αποτελεί τμήμα του λεγόμενου νότιου διαδρόμου, που θα μεταφέρει φυσικό αέριο από το Αζερμπαϊτζάν και την ευρύτερη περιοχή προς την ΕΕ.

Ο ΤΑΡ διασχίζει τη Β.Ελλάδα από τα σύνορα με την Τουρκία ως την Καστοριά και καταλήγει στην Ιταλία μέσω Αλβανίας και Αδριατικής.

«Είμαστε σε καλό δρόμο να παραδώσουμε το αέριο το πρώτο τρίμηνο του 2020», δήλωσε σε συνέντευξή του ο Βάλτερ Πέρερ, αναφέρει το in.gr.

Ο TAP αναμένεται να μεταφέρει έως 10 δισ. κυβικά μέτρα αερίου από το αζέρικο κοίτασμα του Shah Deniz II στη μικρή παραθαλάσσια ιταλική πόλη Σαν Φόκα στη νότια περιοχή της Απουλίας έως το 2020.

Ωστόσο, οι αντιδράσεις από το τοπικό δημοτικό συμβούλιο και τις τοπικές Αρχές, καθώς και οι συγκρούσεις μεταξύ διαδηλωτών και αστυνομίας έχουν προκαλέσει καθυστερήσεις και έχουν δημιουργήσει ανησυχία ότι μπορεί να μην τηρηθούν οι σχετικές προθεσμίες και ενδεχομένως να αλλάξει ακόμα και η χάραξη του έργου.

Η ιταλική κυβέρνηση, που θέλει να μετατρέψει την Ιταλία σε κόμβο αερίου για τη νότια Ευρώπη, θεωρεί τον TAP στρατηγική προτεραιότητα.

Ο Πέρερ δήλωσε ότι η συγκεκριμένη περιοχή, που επιλέχθηκε μεταξύ 20 άλλων λόγω του ελάχιστου περιβαλλοντικού αντίκτυπου, δεν θα αλλάξει. Μια τέτοια κίνηση θα πήγαινε πίσω το έργο κατά 4 με 5 χρόνια, δήλωσε.

«Η δέσμευση είναι η μεταφορά περίπου 8 με 10 δισ. κυβικών μέτρων στις ιταλικές ακτές. Η αλλαγή πορείας μέσω της Αλβανίας δεν αποτελεί επιλογή. Δεν υπάρχει Σχέδιο Β», δήλωσε.

Ο αγωγός, μήκους 870 χιλιομέτρων, θα ενώνει το κοίτασμα Shah Deniz II με την Ιταλία, διασχίζοντας τη Γεωργία, την Τουρκία, την Ελλάδα, την Αλβανία και την Αδριατική Θάλασσα. Στους μετόχους του TAP περιλαμβάνονται ο αζέρικος ενεργειακός όμιλος Socar, ο πετρελαϊκός κολοσσός BP και ο ιταλικός όμιλος αερίου Snam.

Σύμφωνα με στελέχη του TAP, έχει ήδη κατασκευαστεί πάνω από το 50% ενώ έχει παραδοθεί και διανεμηθεί το 90% των σωλήνων.

Το υπόλοιπο 10% θα φτάσει πολύ σύντομα στα λιμάνια της Θεσσαλονίκης, της Καβάλας και της Αλεξανδρούπολης. Ο αγωγός είναι δυναμικότητας 10 δισ. κυβικών μέτρων με δυνατότητα διπλασιασμού και τεράστια οφέλη για την ενεργειακή ασφάλεια της ΝΑ Ευρώπης που μέχρι σήμερα είναι πλήρως εξαρτημένη από το Ρωσικό αέριο. Για το έργο, κατασκευάζονται δύο σταθμοί συμπίεσης, ο ένας στους Κήπους και ο άλλος στο Φιέρ της Αλβανίας, σε έκταση 200 στρεμμάτων (σε ωφέλιμο χώρο 90 στρεμμάτων). Στο έργο απασχολούνται 175 ελληνικές εταιρείες ενώ στις τοπικές κοινωνίες θα διατεθούν για κοινωνικά και περιβαλλοντικά έργα 32 εκατ. ευρώ από τα οποία τα 16,5 εκατ. ευρώ έχουν ήδη καθοριστεί που θα διανεμηθούν.

Με βάση την σημερινή εικόνα του έργου, 441 χλμ. της όδευσης του αγωγού έχουν διαμορφωθεί και αντιστοιχούν σε πάνω από το 80% της συνολικής διαδρομής. Επίσης 404 χιλιόμετρα αγωγού έχουν ενωθεί και 371 χλμ. έχουν συγκολληθεί, 276 χιλιόμετρα αγωγού έχουν τοποθετηθεί στην τάφρο και έχουν καλυφθεί με χώμα και 180 χιλιόμετρα γης βρίσκονται σε διαδικασία αποκατάστασης.

Τα στοιχεία παρέθεσε η διευθύντρια του ΤΑΡ για την Ελλάδα, Κατερίνα Παπαλεξανδρή,μιλώντας στο 2o Thessaloniki Summit όπου τόνισε ότι το έργο βρίσκεται εντός χρονοδιαγράμματος και στόχων.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που ανέφερε η Κατερίνα Παπαλεξανδρή, σε διάστημα 1,5 έτους από την έναρξη των κατασκευαστικών εργασιών:

· Έχουν καθαριστεί και διαμορφωθεί 441 χλμ. της όδευσης του αγωγού – πάνω από το 80% της συνολικής διαδρομής-

· Έχουν συγκολληθεί 404 χλμ. αγωγού έχουν ενωθεί, και 371 χλμ.

-Βρίσκονται σε διαδικασία αποκατάστασης 180 χλμ γης .

-Έχουν ξεκινήσει οι υδροστατικές δοκιμές, που είναι ένα από τα τελικά στάδια
της κατασκευής.

Η διευθύντρια του έργου για την Ελλάδα αναφέρθηκε επίσης στην κομβική σημασία της συνεργασίας με τις τοπικές κοινότητες, τόσο για την κατασκευή του αγωγού, όσο και για το σχεδιασμό και την εκτέλεση του Προγράμματος Κοινωνικών και Περιβαλλοντικών Επενδύσεων, ύψους 32 εκατομμυρίων ευρώ, που υλοποιεί η Κοινοπραξία στις επηρεαζόμενες από το έργο περιοχές.

Οι εργολήπτριες εταιρείες του TAP έχουν καθαρίσει και διαμορφώσει το 70% περίπου της όδευσης του αγωγού στην Ελλάδα και την Αλβανία (539 χλμ. από τα συνολικά 765 χλμ.). Επίσης, πάνω από το 45% των συγκολλημένων χαλύβδινων σωληναγωγών έχουν ήδη τοποθετηθεί στο έδαφος (και καλυφθεί με χώμα), αναφέρει το newmoney.

Περί το 95% των 55.000 συνολικά σωληναγωγών που θα χρησιμοποιηθούν για την κατασκευή του αγωγού έχουν παραληφθεί σε Ελλάδα, Αλβανία και Ιταλία. Η τελευταία αποστολή σωληναγωγών για το υποθαλάσσιο τμήμα του αγωγού ξεφορτώθηκε στο Μπρίντιζι της Ιταλίας, από τις 3 έως τις 6 Σεπτεμβρίου 2017.
Περισσότεροι από 5.500 άνθρωποι εργάζονται για το έργο και στις τρεις φιλοξενούσες χώρες – με το 85% του προσωπικού να έχει προσληφθεί από τις τοπικές κοινωνίες.

Ο TAP έχει ήδη υλοποιήσει ποικίλες κοινωνικές και περιβαλλοντικές επενδύσεις στις κοινότητες κατά μήκος της όδευσης του αγωγού. Σημαντικές δράσεις, εξάλλου, θα μπουν στο στάδιο της υλοποίησης κατά τους επόμενους μήνες. Συνολικά, ο ΤΑΡ θα επενδύσει πάνω από €55 εκατ. σε κοινωνικές και περιβαλλοντικές πρωτοβουλίες σε Ελλάδα, Αλβανία και Ιταλία.

Ο Διευθύνων Σύμβουλος του TAP, Luca Schieppati, δήλωσε σχετικά: «Είμαστε ευτυχείς που η κατασκευή του ΤΑΡ προχωρά εντός χρονοδιαγράμματος και προϋπολογισμού. Αυτό σημαίνει ότι βρισκόμαστε εντός στόχων για να παραδώσουμε το πρώτο αέριο από το Shah Deniz II το 2020, εισάγοντας μία νέα και απαραίτητη πηγή ενέργειας στο ευρωπαϊκό ενεργειακό δίκτυο».

«Θα ήθελα να υπογραμμίσω ότι το έργο μας κατασκευάζεται με κάθε φροντίδα για το περιβάλλον. Οι ομάδες μας εργάζονται με μεγάλη προσοχή κατά μήκος της όδευσης ώστε να εξασφαλίσουν ότι η γη στην οποία έχει ολοκληρωθεί η κατασκευή επιστρέφεται στους ιδιοκτήτες ή χρήστες στην αρχική της κατάσταση ή και καλύτερη. Συνεργαζόμαστε επίσης με τοπικές αρχές και φορείς για να εξασφαλίσουμε ότι τα οφέλη από το έργο φθάνουν σε όλες τις κοινότητες από όπου διέρχεται ο αγωγός», πρόσθεσε ο κ. Schieppati.

Για να φορολογηθούν και να πληρώσουν φόρο στην Ελλάδα, τα μεγάλα λογιστήρια που τους εξυπηρετούν θα πρέπει να επισκεφθούν τη ΔΟΥ και να υποβάλουν χειρόγραφα τη δήλωση φόρου εισοδήματος Ε1. Και αυτό γιατί τόσο οι ίδιοι όσο και οι άμεσα εμπλεκόμενοι με την κατασκευή του έργου θα φορολογηθούν για τα κέρδη του 2016 με βάση τους νόμους και το φορολογικό καθεστώς που ίσχυε στην Ελλάδα το 2013! Για τους Νορβηγούς, Ελβετούς και Γερμανούς της κοινοπραξίας που κατασκευάζει τον αγωγό ΤΑΡ, η ελληνική φορολογική νομοθεσία δεν αλλάζει κάθε λίγους μήνες, αλλά, με εξαίρεση τον ΦΠΑ -που αυξάνεται κανονικά όπως και στην υπόλοιπη χώρα κάθε χρόνο- παραμένει σταθερή όπως ίσχυε το 2013, όταν έπεφταν οι υπογραφές για να περάσει ο αγωγός από την Ελλάδα. Και θα παραμείνει η ίδια έως το 2026, όπως προνόησαν να αξιώσουν κατά την υπογραφή της σύμβασης με το ελληνικό κράτος τον Ιούνιο του 2013. Ασφαλώς δικαιώνονται για τη στάση τους αυτή αφού αντιλαμβάνονταν ότι διαφορετικά το τιτάνιο έργο που ανέλαβαν να κατασκευάσουν μπορεί να ναυαγούσε -ή να άλλαζε πορεία και να περνούσε από τη Βουλγαρία παρακάμπτοντας την Ελλάδα- αν μια κυβέρνηση έφερνε τόσους φορολογικούς νόμους (ή και φόρο επιχειρήσεων 60% όπως σχεδίαζε ο ΣΥΡΙΖΑ) ανατρέποντας τα πάντα στην αγορά.

Φόροι όπως το 2013

Ουσιαστικά, οι κατασκευαστές του αγωγού ΤΑΡ είχαν προεξοφλήσει τον πολιτικό κίνδυνο στον οποίο έμπαινε από το 2014 η χώρα. Το τίμημα της δυσπιστίας τους ήταν ότι η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) αναγκάστηκε στις 26 Ιουνίου 2017 να εκδώσει απόφαση ειδικά για το πώς θα φορολογηθεί η επένδυση του αγωγού ΤΑΡ στην Ελλάδα.