Το περιθώριο λειτουργικής κερδοφορίας (Ebit margin) του τομέα αυτοκινήτου υποχώρησε στο 5% κατά την περίοδο Ιανουαρίου – Μαρτίου, έναντι 6,9% πριν από έναν χρόνο, σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε η γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία την Τετάρτη. Το ποσοστό αυτό κινείται στο μέσο του εύρους στόχου που έχει θέσει η εταιρεία για το σύνολο του 2026.

Πίεση από την Κίνα και τους νέους ανταγωνιστές

Η BMW επιχειρεί να διατηρήσει σταθερή την πορεία της σε μια περίοδο όπου η παγκόσμια αυτοκινητοβιομηχανία βρίσκεται αντιμέτωπη τόσο με τον σκληρό ανταγωνισμό στην Κίνα όσο και με τη νέα αβεβαιότητα που προκαλούν οι απειλές του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ για αύξηση των δασμών στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα.

Στην προσπάθειά της να ανταγωνιστεί εταιρείες όπως η BYD Co. και η Tesla Inc., η BMW έχει επενδύσει περισσότερα από 10 δισ. ευρώ για την ανάπτυξη της νέας γενιάς ηλεκτρικών οχημάτων Neue Klasse.

Η εταιρεία ανέφερε ότι η ζήτηση για ηλεκτρικά οχήματα παραμένει ισχυρή, ενώ οι νέες παραγγελίες στην Ευρώπη κατέγραψαν ιστορικό υψηλό στο τρίμηνο έως τον Μάρτιο. Παράλληλα, επιβεβαίωσε τις προβλέψεις της για το σύνολο του έτους, σημειώνοντας ότι εκτιμά πως η κρίση στη Μέση Ανατολή δεν θα έχει μακρά διάρκεια.

Όπως και άλλες ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες, η BMW δυσκολεύεται να προστατεύσει τα μερίδιά της στην κινεζική αγορά, καθώς οι τοπικές εταιρείες επεκτείνονται με φθηνότερα μοντέλα που διαθέτουν προηγμένο λογισμικό και νέες τεχνολογίες.

Εταιρείες όπως η Xiaomi και η Huawei στοχεύουν πλέον όλο και πιο επιθετικά και την premium κατηγορία, τόσο στην Κίνα όσο και στην Ευρώπη.

Οι παγκόσμιες παραδόσεις αυτοκινήτων της BMW μειώθηκαν το πρώτο τρίμηνο, καθώς οι πωλήσεις στην Κίνα κατέγραψαν πτώση 10%.

Οι δασμοί αυξάνουν το κόστος

Την ίδια ώρα, η αυτοκινητοβιομηχανία συνεχίζει να αντιμετωπίζει εμπορικά εμπόδια, κυρίως στην ιδιαίτερα προσοδοφόρα αγορά των ΗΠΑ.

Η BMW εκτίμησε ότι οι εισαγωγικοί δασμοί θα μειώσουν το περιθώριο κερδοφορίας του αυτοκινητικού τομέα κατά περίπου 1,25 ποσοστιαίες μονάδες μέσα στο 2026.

Η πρόσφατη απειλή του Τραμπ να αυξήσει τους δασμούς στα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα στο 25% από 15% δημιουργεί νέα αβεβαιότητα για τον κλάδο. Σύμφωνα με ανάλυση της Bloomberg Intelligence, ένα τέτοιο μέτρο θα μπορούσε να επιβαρύνει τη BMW με επιπλέον κόστος 540 εκατ. ευρώ.

Πάντως, πίσω από την βελτίωση αυτή, οι προκλήσεις για την αμερικανική αυτοκινητοβιομηχανία παραμένουν έντονες, καθώς ο ανταγωνισμός — κυρίως από την Κίνα — εντείνεται.

Σύμφωνα με τα νέα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης Κατασκευαστών Αυτοκινήτων (ACEA), οι ταξινομήσεις της Tesla στην Ευρώπη ανήλθαν σε 17.664 οχήματα τον Φεβρουάριο, σημειώνοντας αύξηση 11,8% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο πέρυσι. Τον Ιανουάριο, οι πωλήσεις είχαν υποχωρήσει κατά 17%, συμπληρώνοντας ένα αρνητικό σερί που διαρκούσε από τον Δεκέμβριο του 2024.

Παρά την άνοδο, η σύγκριση γίνεται με μια ιδιαίτερα αδύναμη βάση, καθώς τον Φεβρουάριο του 2025 οι πωλήσεις της Tesla στην Ευρώπη είχαν καταρρεύσει κατά 27%.

Την ίδια ώρα, η συνολική αγορά ηλεκτρικών οχημάτων στην ευρύτερη ευρωπαϊκή περιοχή — που περιλαμβάνει το Ηνωμένο Βασίλειο και τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελευθέρων Συναλλαγών — κινείται ανοδικά. Οι ταξινομήσεις EV αυξήθηκαν κατά 15,8% τον Φεβρουάριο, ενώ οι συνολικές ταξινομήσεις οχημάτων, ανεξαρτήτως κινητήρα, ενισχύθηκαν μόλις κατά 1,7%.

Ιδιαίτερα έντονη, πάντως, παραμένει και η άνοδος των κινέζων κατασκευαστών EV. Η BYD, βασικός ανταγωνιστής της Tesla, κατέγραψε εκρηκτική αύξηση πωλήσεων κατά 162% τον Φεβρουάριο, φτάνοντας τις 17.954 μονάδες στην Ευρώπη. Οι επιδόσεις της εταιρείας καταγράφουν συνεχή άνοδο από το καλοκαίρι του 2025, όταν ξεκίνησε να περιλαμβάνεται στα στοιχεία της ACEA.

Σε αντίθεση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, όπου οι εγχώριοι κατασκευαστές προστατεύονται ακόμη από τον κινεζικό ανταγωνισμό, στην Ευρώπη τα φθηνά ηλεκτρικά και υβριδικά οχήματα από ασιατικές εταιρείες — όπως η BYD και η Li Auto — κερδίζουν συνεχώς μερίδιο αγοράς, προσελκύοντας καταναλωτές που αναζητούν χαμηλότερες τιμές.

Για την Tesla, τα προβλήματα δεν περιορίζονται μόνο στον ανταγωνισμό. Η χαμηλή δημοτικότητα του διευθύνοντος συμβούλου Έλον Μασκ στην Ευρώπη επηρεάζει την εικόνα της εταιρείας, ενώ η απουσία νέων, πιο προσιτών μοντέλων περιορίζει τη δυναμική της απέναντι στις οικονομικότερες προτάσεις των ανταγωνιστών.

Παράλληλα, η εταιρεία φαίνεται να στρέφει τη στρατηγική της σε μελλοντικές τεχνολογίες, όπως η πλήρως αυτόνομη οδήγηση, τα robotaxi και τα ανθρωποειδή ρομπότ Optimus, επιδιώκοντας να δημιουργήσει νέες πηγές ανάπτυξης.

Η Tesla προχώρησε επίσης στη διακοπή της παραγωγής των πιο ακριβών μοντέλων Model S και Model X, σε μια προσπάθεια αναδιάρθρωσης της γκάμας της.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι πωλήσεις της εταιρείας μειώθηκαν κατά 9% το περασμένο έτος, μετά από πτώση 1% το 2024.

Η συνεργασία, που είχε αποκαλυφθεί ήδη από το καλοκαίρι, επιβεβαιώθηκε επίσημα, στο πλαίσιο ευρύτερων ανακοινώσεων των ΗΠΑ για την ενεργειακή ασφάλεια και τη συνεργασία με χώρες της Ινδο-Ειρηνικής περιοχής.

Η παραγωγή των πρισματικών κυψελών λιθίου-σιδήρου-φωσφορικού (LFP) αναμένεται να ξεκινήσει το επόμενο έτος, με τις μπαταρίες να τροφοδοτούν τα συστήματα αποθήκευσης ενέργειας Megapack 3 της Tesla, τα οποία κατασκευάζονται στο Χιούστον.

Η κίνηση αυτή εντάσσεται στη στρατηγική των ΗΠΑ για ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής κρίσιμων τεχνολογιών, μειώνοντας την εξάρτηση από εισαγωγές.

Η αγορά αντέδρασε θετικά, με τη μετοχή της LG Energy Solution να καταγράφει άνοδο 4% στη Σεούλ.

Στροφή στην αποθήκευση ενέργειας

Η συμφωνία υπογραμμίζει την επιθετική επέκταση της LG στην ταχέως αναπτυσσόμενη αγορά συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας (ESS). Η ζήτηση ενισχύεται κυρίως από την ανάπτυξη data centers που βασίζονται στην τεχνητή νοημοσύνη, ενώ παράλληλα η αγορά ηλεκτρικών οχημάτων στις ΗΠΑ εμφανίζει επιβράδυνση.

Την ίδια στιγμή, ο ανταγωνισμός από κινεζικές εταιρείες εντείνεται, ωθώντας τις νοτιοκορεατικές επιχειρήσεις να διαφοροποιήσουν τη στρατηγική τους.

Η Tesla μειώνει την εξάρτηση από την Κίνα

Για την Tesla, η συμφωνία αποτελεί μέρος της προσπάθειας διαφοροποίησης της εφοδιαστικής αλυσίδας. Μέχρι σήμερα, η εταιρεία βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε κινεζικής κατασκευής κυψέλες LFP.

Οι δασμοί έχουν αυξήσει σημαντικά το κόστος: μόνο στο τρίτο τρίμηνο του 2025, η επίδρασή τους στην αποθήκευση ενέργειας υπολογίστηκε περίπου στα 200 εκατ. δολάρια.

Η LG, μαζί με ανταγωνιστές όπως η Samsung SDI και η SK On, αναπροσαρμόζει τις γραμμές παραγωγής μπαταριών για ηλεκτρικά οχήματα, με στόχο την αύξηση της παραγωγής κυψελών για ESS πάνω από τις 60 GWh φέτος.

Στο εργοστάσιο στο Λάνσινγκ του Μίσιγκαν θα εγκατασταθεί νέα γραμμή παραγωγής ειδικά για την εξυπηρέτηση της Tesla.

Οι προοπτικές της αγοράς είναι ιδιαίτερα ισχυρές: η ζήτηση από data centers στις ΗΠΑ εκτιμάται ότι θα υπερδιπλασιαστεί έως το 2035, φτάνοντας τις 78 GWh, ενώ συνολικά η αγορά αποθήκευσης ενέργειας αναμένεται να φτάσει τις 130 GWh έως το 2030.

Η κινεζική αυτοκινητοβιομηχανία πούλησε 2.629 νέα αυτοκίνητα στη γερμανική αγορά τον Ιανουάριο, σύμφωνα με στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα την Τετάρτη η Ομοσπονδιακή Αρχή Οδικών Μεταφορών, ενώ έναν χρόνο νωρίτερα οι πωλήσεις είχαν περιοριστεί στα μόλις 235 οχήματα. Επιπλέον ο αριθμός των ταξινομήσεων ξεπέρασε κατά πολύ τις 1.301 μονάδες της Tesla.

Όπως μεταδίδει το Bloomberg η BYD διευρύνει το προβάδισμά της έναντι της Tesla, αφού το 2025 κατάφερε να την ξεπεράσει τόσο στη Γερμανία όσο και στο Ηνωμένο Βασίλειο. Παράλληλα, κινεζικές μάρκες όπως οι MG, Leapmotor και Xpeng ενισχύουν εδώ και μήνες την παρουσία τους στην Ευρώπη, μεταφέροντας τον «πολέμο τιμών» που μαίνεται στην εγχώρια αγορά τους και αυξάνοντας την πίεση προς τους καθιερωμένους παίκτες. Η Γερμανία αποτελεί κομβικό πεδίο αντιπαράθεσης ως η μεγαλύτερη αγορά της περιοχής.

Την ίδια στιγμή, η Tesla αντιμετωπίζει δυσκολίες σε ολόκληρη την Ευρώπη, εν μέρει λόγω αντιδράσεων απέναντι στις πολιτικές παρεμβάσεις του διευθύνοντος συμβούλου της, Έλον Μασκ. Επιπλέον, βρίσκεται αντιμέτωπη με ολοένα και εντονότερο ανταγωνισμό τόσο από κινεζικές όσο και από ευρωπαϊκές μάρκες, καθώς όμιλοι όπως οι Volkswagen, Renault και BMW διευρύνουν τη γκάμα των ηλεκτρικών τους μοντέλων.

Παρότι η αυτοκινητοβιομηχανία του Μασκ κατέγραψε αύξηση 1,9% στις πωλήσεις τον Ιανουάριο σε σχέση με πέρυσι, το ποσοστό αυτό προκύπτει από πολύ χαμηλή βάση, καθώς οι ταξινομήσεις της Tesla είχαν καταρρεύσει στις αρχές του 2025.

Η αδύναμη εικόνα της εταιρείας στην ευρωπαϊκή αγορά συνεχίστηκε και με το νέο έτος. Στη Γαλλία, οι ταξινομήσεις υποχώρησαν στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων τριών ετών, ενώ στη Νορβηγία -μια αγορά όπου η Tesla είχε ισχυρή παρουσία το προηγούμενο έτος- οι πωλήσεις κατέρρευσαν κατά 88% τον Ιανουάριο.

Σε επίπεδο τριμήνου, τα προσαρμοσμένα κέρδη ανά μετοχή διαμορφώθηκαν στα 50 σεντς, πάνω από την εκτίμηση των 45 σεντς, ενώ τα έσοδα ανήλθαν στα 24,90 δισ. δολάρια, οριακά υψηλότερα από τις προβλέψεις των 24,79 δισ. δολαρίων, σύμφωνα με στοιχεία της LSEG.

Πίεση στις πωλήσεις και ιστορική κάμψη εσόδων
Παρά τη θετική έκπληξη στο τρίμηνο, τα συνολικά έσοδα της Tesla για το έτος υποχώρησαν κατά 3%, στα 94,8 δισ. δολάρια, από 97,7 δισ. δολάρια το 2024. Στο τέταρτο τρίμηνο, τα έσοδα μειώθηκαν επίσης κατά 3% σε ετήσια βάση, από τα 25,7 δισ. δολάρια, με τον τομέα των αυτοκινήτων να καταγράφει πτώση 11%.

Οι πωλήσεις οχημάτων παραμένουν υποτονικές, καθώς η εταιρεία αντιμετωπίζει εντεινόμενο ανταγωνισμό διεθνώς, με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα την κινεζική BYD. Νωρίτερα μέσα στον μήνα, η Tesla είχε ανακοινώσει πτώση 16% στις παραδόσεις οχημάτων στο δ΄ τρίμηνο και μείωση 8,6% σε επίπεδο έτους. Οι παραδόσεις αποτελούν τον πλησιέστερο δείκτη πωλήσεων για την εταιρεία, αν και δεν ταυτίζονται απόλυτα με αυτές.

Κατάρρευση καθαρών κερδών
Τα καθαρά κέρδη του τριμήνου υποχώρησαν αισθητά, στα 840 εκατ. δολάρια ή 24 σεντς ανά μετοχή, από 2,1 δισ. δολάρια ή 60 σεντς ανά μετοχή ένα χρόνο νωρίτερα, υπογραμμίζοντας τις πιέσεις που εξακολουθεί να δέχεται η κερδοφορία της Tesla.

Στροφή στο αφήγημα της τεχνολογίας
Την ώρα που ο βασικός τομέας της αυτοκινητοβιομηχανίας πιέζεται, ο διευθύνων σύμβουλος Έλον Μασκ επιχειρεί να στρέψει την προσοχή των επενδυτών σε νέες δραστηριότητες, όπως το Robotaxi και τα ανθρωποειδή ρομπότ Optimus, τα οποία δεν έχουν ακόμη διατεθεί εμπορικά.

Το 2025, η Tesla λάνσαρε εφαρμογή μετακίνησης με την επωνυμία Robotaxi και λειτουργεί πιλοτική υπηρεσία στο Όστιν του Τέξας. Την περασμένη εβδομάδα, στελέχη της εταιρείας αποκάλυψαν ότι σε μέρος του στόλου στο Όστιν αφαιρέθηκαν οι ανθρώπινοι επόπτες ασφαλείας, ώστε να πραγματοποιηθούν πλήρως αυτόνομες μετακινήσεις επιβατών.

Σύμφωνα με την παρουσίαση προς επενδυτές, η Tesla σχεδιάζει να επεκτείνει την κάλυψη της υπηρεσίας σε επτά ακόμη πόλεις των ΗΠΑ το πρώτο εξάμηνο του έτους: Ντάλας, Χιούστον, Φίνιξ, Μαϊάμι, Ορλάντο, Τάμπα και Λας Βέγκας.

Παράλληλα, η εταιρεία ανακοίνωσε ότι έχει ξεκινήσει την προετοιμασία της παραγωγής για το Cybercab, ένα διθέσιο, πλήρως αυτόνομο όχημα, σχεδιασμένο εξαρχής χωρίς τιμόνι και πεντάλ.

Η απουσία καινοτόμων νέων μοντέλων και οι σχετικά υψηλές τιμές των ηλεκτρικών οχημάτων της Tesla σε σύγκριση με τον ανταγωνισμό υπονόμευσαν την αξία του brand, δήλωσε στο CNBC ο διευθύνων σύμβουλος της Brand Finance, Ντέιβιντ Χέιγκ.

Παράλληλα, όπως ανέφερε, αρνητικό ρόλο έπαιξε και η συνεχιζόμενη «υπέρβαση» του διευθύνοντος συμβούλου της εταιρείας, Έλον Μασκ, στον χώρο της γεωπολιτικής, καθώς και η έλλειψη εστίασης στον βασικό κλάδο της αυτοκινητοβιομηχανίας.

Η αξία του brand της Tesla διαμορφώνεται πλέον στα 27,61 δισ. δολάρια, σύμφωνα με την κατάταξη της Brand Finance για το 2026. Πρόκειται για σημαντική πτώση από τα 43 δισ. δολάρια στις αρχές του 2025, τα 58,3 δισ. το 2024 και το ιστορικό υψηλό των 66,2 δισ. δολαρίων τον Ιανουάριο του 2023.

Η Brand Finance, με έδρα το Λονδίνο, αναλύει τα οικονομικά στοιχεία χιλιάδων εταιρειών, εξετάζοντας έσοδα, συμφωνίες, περιθώρια κέρδους και άλλα δεδομένα, τα οποία συνδυάζει με εκτενείς καταναλωτικές εκθέσεις προκειμένου να εκτιμήσει τη χρηματική αξία των brands.

Σε βασικούς δείκτες όπως «φήμη, σύσταση, εμπιστοσύνη και coolness», η Tesla σημείωσε έντονη επιδείνωση την τελευταία χρονιά, σύμφωνα με τον διευθυντή αποτίμησης της Brand Finance, Λορέντζο Κορούτσι, κυρίως στην Ευρώπη και τον Καναδά.

Στις ΗΠΑ, ο δείκτης σύστασης της Tesla υποχώρησε σε νέο χαμηλό, στο 4,0 με άριστα το 10, γεγονός που δείχνει ότι οι καταναλωτές δεν είναι πρόθυμοι να προτείνουν την αγορά Tesla σε φίλους και συγγενείς. Το 2023, ο αντίστοιχος δείκτης έφτανε το 8,2.

Στην έρευνα απάντησαν τουλάχιστον 1.000 καταναλωτές σε 18 διαφορετικές χώρες. Η γενική αναγνωρισιμότητα του brand Tesla αυξήθηκε στις περισσότερες αγορές το 2025, εξέλιξη που θεωρείται αναμενόμενη, καθώς η εταιρεία έχει πάψει να θεωρείται startup και έχει επεκτείνει γεωγραφικά τις πωλήσεις της.

Πάντως, ο δείκτης πιστότητας στις ΗΠΑ αυξήθηκε από 90% σε 92% το 2025, ένδειξη ότι οι υφιστάμενοι πελάτες της Tesla σκοπεύουν να συνεχίσουν να οδηγούν τα οχήματά της τους επόμενους δώδεκα μήνες.

Ο σημαντικότερος ανταγωνιστής της Tesla, η κινεζική BYD, αναδείχθηκε σε «ανερχόμενο αστέρα» του κλάδου, με την αξία του brand της να αυξάνεται κατά περίπου 23%, στα 17,29 δισ. δολάρια, από 14,03 δισ. δολάρια έναν χρόνο νωρίτερα.

Στην φετινή κατάταξη, πέντε ακόμη αυτοκινητοβιομηχανίες ξεπέρασαν την Tesla, μεταξύ των οποίων οι Toyota, Mercedes-Benz, Volkswagen και Porsche, με την Toyota να αναδεικνύεται ισχυρότερη στον κλάδο, με εκτιμώμενη αξία brand 62,7 δισ. δολαρίων.

Η απότομη πτώση της αξίας του brand της Tesla από το 2025 στο 2026 ανέδειξε, για ακόμη μία φορά, τη διαφορά ανάμεσα στον τρόπο με τον οποίο οι καταναλωτές αντιλαμβάνονται την εταιρεία του Μασκ και στην εικόνα που αποτυπώνεται στη Wall Street.

Το 2025 ήταν μια χρονιά έντονης μεταβλητότητας για τη μετοχή της Tesla, η οποία ξεκίνησε ευνοϊκά, καθώς ο Μασκ εντάχθηκε στην κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, αναλαμβάνοντας τη διοίκηση του υπουργείου Κυβερνητικής Αποδοτικότητας (DOGE), με στόχο τη δραστική συρρίκνωση του ομοσπονδιακού κράτους και των δαπανών.

Ωστόσο, η συνεργασία του Μασκ με τον Τραμπ, η εμπρηστική πολιτική ρητορική και οι δημόσιες στηρίξεις σε ακροδεξιές πολιτικές προσωπικότητες, όπως το γερμανικό AfD και ο Τόμι Ρόμπινσον στο Ηνωμένο Βασίλειο, προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις από καταναλωτές, οι οποίες διήρκεσαν καθ’ όλη τη διάρκεια του 2025. Πρόσθετη πρόκληση αποτέλεσε και η απώλεια της ομοσπονδιακής φορολογικής έκπτωσης για αγορές ηλεκτρικών οχημάτων στις ΗΠΑ.

Παρά ταύτα, η μετοχή της Tesla ανέκαμψε στο δεύτερο μισό του έτους, μετά την παρουσίαση της εφαρμογής ride-hailing της εταιρείας και την πιλοτική λειτουργία υπηρεσίας Robotaxi στο Όστιν του Τέξας. Ο ίδιος ο Μασκ συνέβαλε στην ανάκαμψη, αγοράζοντας μετοχές αξίας περίπου 1 δισ. δολαρίων τον Σεπτέμβριο.

Η μετοχή της Tesla έκλεισε το 2025 με άνοδο περίπου 11%, σημειώνοντας νέα ιστορικά υψηλά στα μέσα Δεκεμβρίου, μετά την ανακοίνωση ότι η εταιρεία δοκιμάζει «αυτοματοποιημένα συστήματα οδήγησης» στο Όστιν χωρίς επιβάτες.

Σημειωτέον πως η Tesla αναμένεται να παρουσιάσει τα οικονομικά αποτελέσματα του τέταρτου τριμήνου και τα σχέδιά της για το 2026 σε τηλεδιάσκεψη με αναλυτές την Τετάρτη, μετά το κλείσιμο της Wall Street. Η εταιρεία έχει ήδη ανακοινώσει πτώση στις παραδόσεις τόσο για το τρίμηνο όσο και για το σύνολο του έτους.

Σύμφωνα με το Business Insider, ο Ελουσουάμι τόνισε ότι το 2026 αποτελεί κομβική χρονιά για την αυτοκινητοβιομηχανία, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για μέγιστη προσπάθεια. «Πρέπει να περιμένετε να δουλέψετε πιο εντατικά από ποτέ για να πετύχχουμε τους στόχους μας», ανέφερε χαρακτηριστικά. Ένα από τα στελέχη που παρευρέθηκαν περιέγραψε τη συνάντηση ως «κραυγή συσπείρωσης» για ολόκληρη τη διεύθυνση AI.

Κατά τη διάρκεια της σχεδόν δίωρης σύσκεψης, ηγετικά στελέχη παρουσίασαν επιθετικά χρονοδιαγράμματα τόσο για την παραγωγή του Optimus όσο και για την ανάπτυξη της υπηρεσίας Robotaxi. Καθώς η Tesla επιταχύνει την προσπάθειά της να λανσάρει Robotaxis σε εθνική κλίμακα και να αυξήσει την παραγωγή του ανθρωποειδούς ρομπότ της, τα δύο αυτά τμήματα βρίσκονται στο επίκεντρο των μεγαλύτερων επιχειρηματικών στοιχημάτων του Έλον Μασκ.

Ο Μασκ είχε δηλώσει στην τηλεδιάσκεψη κερδών του Οκτωβρίου ότι η εταιρεία σχεδιάζει να λειτουργεί την υπηρεσία Robotaxi σε οκτώ έως δέκα μητροπολιτικές περιοχές μέχρι το τέλος του 2025. Παράλληλα, έχει αναφέρει πως στόχος είναι να κυκλοφορούν περισσότερα από 1.000 οχήματα ride-hailing έως τότε.

Την ίδια στιγμή, ο Μασκ υποστήριξε ότι η Tesla σχεδιάζει να ξεκινήσει την παραγωγή του Optimus προς τα τέλη του 2026. «Η αύξηση της παραγωγής θα χρειαστεί χρόνο για να φτάσει σε ετήσιο ρυθμό του 1 εκατομμυρίου μονάδων, επειδή θα κινηθεί τόσο γρήγορα όσο το πιο αργό, πιο ατυχές, πιο πρωτόγονο εξάρτημα από τα 10.000 μοναδικά μέρη του ρομπότ», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Οι μέτοχοι της Tesla ενέκριναν νωρίτερα μέσα στον μήνα ένα πακέτο αποδοχών για τον Μασκ που θα μπορούσε να τον καταστήσει τον πρώτο τρισεκατομμυριούχο στον κόσμο. Το πακέτο περιλαμβάνει φιλόδοξους στόχους για τα Robotaxi και τον Optimus, μεταξύ των οποίων την ανάπτυξη 1 εκατομμυρίου Robotaxis στους δημόσιους δρόμους και 1 εκατομμυρίου ανθρωποειδών ρομπότ.

Σύμβουλοι αποζημιώσεων είχαν επισημάνει ότι το πακέτο αμοιβών του Μασκ είναι εξαιρετικά ασυνήθιστο για τον κλάδο, λειτουργώντας ως ισχυρό κίνητρο για τη διατήρηση της προσήλωσής του στην Tesla. Ο ίδιος είχε αστειευτεί πως χρειάζεται τις επιπλέον μετοχές επειδή «δεν αισθάνεται άνετα να χτίζει έναν στρατό ρομπότ αν δεν έχει ισχυρή επιρροή στην εταιρεία».

Η ομάδα Autopilot της Tesla, η οποία στεγάζεται στο ίδιο κτίριο με την ομάδα Optimus, αποτελεί διαχρονικά ένα από τα υψηλότερης προτεραιότητας προγράμματα της εταιρείας. Η δομή της ομάδας παραμένει σε μεγάλο βαθμό απομονωμένη από τους υπόλοιπους μηχανικούς, ενώ το οργανόγραμμά της είναι μυστικό, όπως έχει αποκαλύψει το Business Insider. Εργαζόμενοι αναφέρουν ότι η ομάδα λειτουργεί εδώ και χρόνια με εξαιρετικά εντατικούς ρυθμούς, πραγματοποιώντας εβδομαδιαίες συναντήσεις υπό τον Μασκ από την ίδρυσή της.

Ο Ελουσουάμι ανέλαβε ηγετικό ρόλο και στην ομάδα Optimus νωρίτερα φέτος, μετά την αποχώρηση του αντιπροέδρου Μίλαν Κόβατς. Έκτοτε, η Tesla μετέφερε την τεχνική προσέγγιση του τμήματος σε ένα πιο «camera-focused» μοντέλο, αντίστοιχο με εκείνο του λογισμικού πλήρους αυτόνομης οδήγησης. Η ομάδα Optimus πραγματοποιεί επίσης εβδομαδιαίες συναντήσεις με τον Μασκ, ο οποίος έχει αποκαλύψει ότι οι συναντήσεις της Παρασκευής «μερικές φορές κρατούν μέχρι τα μεσάνυχτα».

Η ανάλυση δείχνει ότι ο Κίμπαλ Μασκ, αδελφός του διευθύνοντος συμβούλου Έλον Μασκ, έχει κερδίσει σχεδόν 1 δισ. δολάρια από το 2004, βάσει της αυξημένης αξίας δικαιωμάτων προαίρεσης μετοχών που κατείχε ή ρευστοποίησε.

Ο διευθυντής Ίρα Έρενπραϊς έχει εισπράξει 869 εκατ. δολάρια από το 2007, ενώ η πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου Ρόμπιν Ντένχολμ έχει κερδίσει 650 εκατ. δολάρια από το 2014.

Πάγωμα αμοιβών, εκτόξευση αξιών

Τα κέρδη αυτά καταγράφηκαν παρότι το διοικητικό συμβούλιο δεν χορηγεί νέες απονομές μετοχών από το 2020. Από το 2021, οι αμοιβές των μελών «πάγωσαν» στο πλαίσιο συμβιβασμού αγωγής μετόχων που κατήγγειλε υπερβολικές απολαβές.

Ωστόσο, την περίοδο 2018–2020, ο μέσος διευθυντής της Tesla έλαβε περίπου 12 εκατ. δολάρια σε μετρητά και μετοχές — ποσό περίπου οκταπλάσιο από τον μέσο διευθυντή της Alphabet, της επόμενης υψηλότερα αμειβόμενης εταιρείας των «Magnificent Seven».

Η αξία αυτών των αρχικών απονομών εκτινάχθηκε τα επόμενα χρόνια, ακολουθώντας την πορεία της μετοχής της Tesla. Αντίστοιχη άνοδος σημειώθηκε και στις υπόλοιπες έξι εταιρείες των «Magnificent Seven» — Nvidia, Alphabet, Meta, Apple, Microsoft και Amazon — που αποτέλεσαν βασικό μοχλό της πολυετούς ανόδου των αγορών.

Γιατί η Tesla ξεχωρίζει

Σύμφωνα με την Equilar, η Tesla είναι η μόνη εταιρεία της ομάδας όπου το μέγεθος των αρχικών απονομών μετοχών των διευθυντών έπαιξε τόσο δυσανάλογο ρόλο στον πλούτο που δημιουργήθηκε από αυτές τις θέσεις μερικής απασχόλησης.

Η μέση αμοιβή διευθυντών της Tesla την περίοδο 2018–2024 —συμπεριλαμβανομένων τεσσάρων ετών παγώματος— ήταν δυόμισι φορές υψηλότερη από της Meta, της επόμενης στη σχετική κατάταξη.

Σε δήλωσή της στο Reuters, εκπρόσωπος της Tesla υποστήριξε ότι οι αμοιβές «δεν είναι υπερβολικές», καθώς συνδέονται άμεσα με την απόδοση της μετοχής και τη δημιουργία αξίας για τους μετόχους. Τόνισε επίσης ότι τα μέλη του συμβουλίου αφιερώνουν «σημαντικό χρόνο και προσπάθεια», συμμετέχοντας το 2024 σε 58 συνεδριάσεις, συχνότητα άνω του μέσου όρου της αγοράς.

Δικαιώματα προαίρεσης αντί μετοχών

Η Tesla αμείβει τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου με δικαιώματα προαίρεσης (options) αντί μετοχών, πρακτική σπάνια στις μεγάλες εισηγμένες και επικρινόμενη από ειδικούς εταιρικής διακυβέρνησης, καθώς μεγιστοποιεί το δυνητικό όφελος χωρίς αντίστοιχο κίνδυνο.

Οι διευθυντές έχουν ήδη ασκήσει options αξίας δεκάδων ή εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων, ενώ εξακολουθούν να κατέχουν σημαντικά υπόλοιπα.

Αντίθετα, πολλοί ειδικοί προτείνουν αμοιβές σε μετοχές με περίοδο κατοχύρωσης, ώστε οι διευθυντές να συμμερίζονται και τον καθοδικό κίνδυνο. Μόλις το 5% των 200 μεγαλύτερων εταιρειών του S&P 500 απονέμουν options στα μέλη των συμβουλίων τους.

Η Tesla απαντά ότι τα options δημιουργούν «πιο ριψοκίνδυνο» κίνητρο, αφού οι διευθυντές αμείβονται μόνο αν ανέβει η μετοχή.

Ανεξαρτησία υπό αμφισβήτηση

Τέσσερις ειδικοί εταιρικής διακυβέρνησης που εξέτασαν την ανάλυση για το Reuters εκτίμησαν ότι οι υπέρογκες αμοιβές υπονομεύουν την ανεξαρτησία του συμβουλίου στην εποπτεία της Tesla και του Έλον Μασκ.

«Οι διευθυντές της Tesla είναι υπερβολικά καλοπληρωμένοι», δήλωσε ο Ντάγκλας Τσία της Soundboard Governance. «Δεν είναι σαφές ότι τέτοιες αμοιβές βελτιώνουν την απόδοση».

Ο Τσαρλς Έλσον του Πανεπιστημίου του Ντέλαγουερ αναγνώρισε το επιχείρημα της Tesla, αλλά τόνισε ότι τα options «τείνουν να μεγεθύνουν δραματικά τις αποδόσεις».

Δικαστικές εξελίξεις και πακέτα Μασκ

Οι αμοιβές του συμβουλίου τέθηκαν στο μικροσκόπιο και από απόφαση δικαστηρίου του Ντέλαγουερ, που ακύρωσε το πακέτο αμοιβών του Έλον Μασκ του 2018, το οποίο αποτιμάται σήμερα στα 132 δισ. δολάρια.

Το δικαστήριο έκρινε ότι οι υπερβολικές αμοιβές και οι προσωπικοί δεσμοί επηρέασαν τις διαπραγματεύσεις. Το συμβούλιο έχει ασκήσει έφεση και δεσμεύτηκε να προτείνει νέο πακέτο τουλάχιστον 42 δισ. δολαρίων αν ηττηθεί.

Τον Σεπτέμβριο προτάθηκε νέο πακέτο που θα μπορούσε να αποδώσει στον Μασκ έως και 1 τρισ. δολάρια σε μετοχές την επόμενη δεκαετία — καθιστώντας τον, με διαφορά, τον πιο ακριβοπληρωμένο CEO στην Ιστορία.

«Τι κάνει τους διευθυντές της Tesla τόσο ξεχωριστούς;»

Η Equilar υπολόγισε ότι οι διευθυντές της Tesla είχαν μέση ετήσια αμοιβή 1,7 εκατ. δολάρια την περίοδο 2018–2024, παρά το πάγωμα. Ακολούθησε η Meta με περίπου 685 χιλ. δολάρια, ενώ η Amazon με περίπου 307 χιλ. δολάρια.

Σε όρους συνολικών απολαβών ζωής, πάνω από 3 δισ. δολάρια κατευθύνθηκαν σε πέντε από τα οκτώ μη εκτελεστικά μέλη της Tesla. Όλοι έχουν ρευστοποιήσει options, με τη Ντένχολμ να έχει αποκομίσει τα περισσότερα.

«Είναι η ίδια δουλειά με κάθε άλλη εισηγμένη», κατέληξε ο Τσία. «Τι κάνει τους διευθυντές της Tesla τόσο ξεχωριστούς;»

Περισσότεροι από τους μισούς συμμετέχοντες, 53%, αναφέρουν ότι θα απέφευγαν ορισμένες μάρκες ή χώρες παραγωγής λόγω πολιτικών πεποιθήσεων. Όταν τους ζητήθηκε να πουν ποιες θα απέφευγαν, το 41% ανέφερε την Tesla, το 12% την Κίνα και το 5% τις ΗΠΑ.

Ο ιδρυτής της Tesla, Έλον Μασκ, γνωστός για τις πολιτικές του παρεμβάσεις, έχει κατά καιρούς συνδεθεί με πολιτικές τοποθετήσεις που προκαλούν αντιδράσεις, ενώ έχει δεχθεί επικρίσεις για συμπεριφορές που χαρακτηρίστηκαν προκλητικές. Οι εκκλήσεις για μποϊκοτάζ έχουν αυξηθεί, αν και δεν είναι σαφές εάν έχουν αποδώσει.

Τι δείχνει η έρευνα
Οι επιφυλάξεις απέναντι στην Tesla είναι ιδιαίτερα έντονες σε:
ΗΠΑ (52%),
Γερμανία (51%),
Αυστραλία και Νέα Ζηλανδία (45%).

Ακόμη και στη Νορβηγία, χώρα-πρωταθλήτρια στην υιοθέτηση ηλεκτρικών οχημάτων, το 43% των οδηγών δηλώνει ότι θα απέφευγε την Tesla. Το ποσοστό μειώνεται στο 21% στη Γαλλία και μόλις στο 2% στην Ινδία.

Η Κίνα ως χώρα παραγωγής ηλεκτρικών αυτοκινήτων
Σε παγκόσμιο επίπεδο, 12% των οδηγών θα απέφευγαν ηλεκτρικά αυτοκίνητα κινεζικής κατασκευής. Οι διαφορές όμως είναι μεγάλες: 43% στη Λιθουανία, αλλά μόλις 2% σε Ιταλία και Πολωνία.

Όπως εξηγεί η εκπρόσωπος της Global EV Alliance, Ellen Hiep, η στάση αυτή σχετίζεται και με τις επιλογές που έχει κάθε αγορά. Τα πιο οικονομικά κινεζικά μοντέλα είναι πιο διαδεδομένα σε αναπτυσσόμενες χώρες, ενώ στις ΗΠΑ και την Ευρώπη οι καταναλωτές έχουν περισσότερες εναλλακτικές.

«Στο Νότο, οι άνθρωποι συχνά δεν έχουν πολλές επιλογές. Θέλουν ένα προσιτό ηλεκτρικό αυτοκίνητο», σημειώνει η Hiep, προσθέτοντας ότι «στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ οι επιλογές είναι σημαντικά περισσότερες».

Τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου συνέστησαν στους μετόχους να εγκρίνουν το σχέδιο αμοιβών, το οποίο εισήγαγαν τον Σεπτέμβριο. Οι κορυφαίοι σύμβουλοι Glass Lewis και ISS συνέστησαν την καταψήφισή του.

Τα αποτελέσματα της ψηφοφορίας ανακοινώθηκαν την Πέμπτη στην ετήσια γενική συνέλευση των μετόχων της εταιρείας στο Ώστιν του Τέξας.

Μια ξεχωριστή πρόταση, που υποβλήθηκε από έναν μεμονωμένο επενδυτή, τον Stephen Hawk , ζητούσε να μπορέσει η Tesla να επενδύσει στην xAI, την νεοσύστατη εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης του Musk, η οποία ιδρύθηκε τον Μάρτιο του 2023 για να ανταγωνιστεί την OpenAI. Ο Brandon Ehrhart, γενικός σύμβουλος της Tesla, δήλωσε στη συνάντηση ότι η εταιρεία «έλαβε περισσότερες ψήφους υπέρ από ό,τι κατά», αλλά ότι υπήρξαν αρκετές αποχές και ότι η Tesla εξετάζει τα επόμενα βήματα.

Το πακέτο αμοιβών για τον Μασκ, ο οποίος είναι ήδη ο πλουσιότερος άνθρωπος στον κόσμο, αποτελείται από 12 δόσεις μετοχών που θα χορηγηθούν εάν η Tesla πετύχει συγκεκριμένα ορόσημα κατά την επόμενη δεκαετία. Θα δώσει επίσης στον Μασκ αυξημένη δύναμη ψήφου στην εταιρεία, σεβόμενος τα αιτήματα που έχει διατυπώσει δημόσια από τις αρχές του 2024. Το ποσοστό συμμετοχής του θα αυξηθεί από περίπου 13% σε 25%, προσθέτοντας περισσότερες από 423 εκατομμύρια μετοχές στις συμμετοχές του.

Η πρώτη δόση μετοχών θα καταβληθεί εάν η Tesla φτάσει σε κεφαλαιοποίηση αγοράς τα 2 τρισεκατομμύρια δολάρια. Η τρέχουσα κεφαλαιοποίηση αγοράς της Tesla είναι 1,54 τρισεκατομμύρια δολάρια. Τα βραβεία που συνδέονται με τα κέρδη κεφαλαιοποίησης αγοράς συνδυάζονται με λειτουργικά επιτεύγματα.

Οι επόμενες εννέα δόσεις θα καταβληθούν εάν η αξία της Tesla αυξηθεί κατά 500 δισεκατομμύρια δολάρια, φτάνοντας τα 6,5 τρισεκατομμύρια δολάρια. Ο Μασκ θα κερδίσει τις δύο τελευταίες δόσεις εάν η κεφαλαιοποίηση της αγοράς αυξηθεί κατά 1 τρισεκατομμύριο δολάρια, πράγμα που σημαίνει ότι θα χρειαστεί να φτάσει τα 8,5 τρισεκατομμύρια δολάρια για να αποκτήσει ο Μασκ το πλήρες πακέτο.

Η Tesla παρουσίασε επίσης μια σειρά από ορόσημα κερδών για τον Musk, ξεκινώντας με 50 δισεκατομμύρια δολάρια σε ετήσια προσαρμοσμένα κέρδη και φτάνοντας τα 400 δισεκατομμύρια δολάρια. Στο τρίτο τρίμηνο, η Tesla ανακοίνωσε προσαρμοσμένα κέρδη EBITDA ύψους 4,2 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Άλλοι στόχοι που συνδέονται με το πρόσφατα εγκεκριμένο σχέδιο αμοιβών περιλαμβάνουν την επίτευξη 20 εκατομμυρίων παραδόσεων οχημάτων, 10 εκατομμυρίων ενεργών συνδρομών FSD (Full Self-Driving), 1 εκατομμυρίου παραδόσεων bots (ανθρωποειδή ρομπότ Optimus) και 1 εκατομμυρίου ρομποτάξι σε εμπορική λειτουργία. Μέχρι σήμερα, η Tesla έχει παραδώσει περισσότερα από 8 εκατομμύρια οχήματα, σύμφωνα με τη δήλωση πληρεξουσιότητας του Σεπτεμβρίου.

Το προτεινόμενο σχέδιο δεν διευκρινίζει εάν οι συνδρομές FSD πρέπει να αγοραστούν ή θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν δωρεάν δοκιμές. Η Tesla παρέχει επί του παρόντος μερικώς αυτοματοποιημένα συστήματα οδήγησης, τα οποία διαθέτει στην αγορά ως «FSD Supervised» στις ΗΠΑ. Η εταιρεία σκοπεύει να βελτιώσει τα συστήματα FSD Supervised, ώστε να μην απαιτούν ανθρώπινη επίβλεψη επί του οχήματος.

Στη συνάντηση, ο Μασκ ισχυρίστηκε ότι τα ρομπότ Optimus «θα εξαλείψουν τη φτώχεια», «θα παρέχουν σε όλους καταπληκτική ιατρική περίθαλψη» και θα είναι «μεγαλύτερα από κινητά τηλέφωνα, μεγαλύτερα από οτιδήποτε». Είπε επίσης ότι τα ρομπότ θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για «περιορισμό μελλοντικών εγκλημάτων» ακολουθώντας τους εγκληματίες και εμποδίζοντάς τους να «διαπράξουν έγκλημα».

Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει ρομπότ Optimus στην αγορά και ο Musk δεν έδωσε ημερομηνία-στόχο για την επίτευξη αυτών των στόχων.

Όπως είχε αναφέρει προηγουμένως το Reuters , ο Μασκ θα μπορούσε να κερδίσει δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια χωρίς να πετύχει τους περισσότερους από τους στόχους που του έχει θέσει το διοικητικό συμβούλιο, συγκεντρώνοντας περισσότερα από 50 δισεκατομμύρια δολάρια απλώς επιτυγχάνοντας μερικούς από τους πιο εφικτούς στόχους.

Υπάρχει επίσης μια λίστα με «καλυμμένα γεγονότα» στους όρους της βράβευσης που θα επέτρεπαν στον Musk να κερδίζει μετοχές χωρίς να πληροί τα απαιτούμενα λειτουργικά ορόσημα.

Τα καλυπτόμενα γεγονότα περιλαμβάνουν φυσικές καταστροφές, πολέμους, πανδημίες και αλλαγές στη «διεθνή, ομοσπονδιακή, πολιτειακή και τοπική νομοθεσία, τους κανονισμούς ή άλλες κυβερνητικές ενέργειες ή αδράνεια», που θα μπορούσαν να παρεμποδίσουν την ικανότητα της εταιρείας να σχεδιάζει, να κατασκευάζει ή να πωλεί τα προϊόντα της σε μεταγενέστερο στάδιο.

Οι μέτοχοι ψήφισαν υπέρ του νέου σχεδίου, αφότου το Δικαστήριο του Ντέλαγουερ αποφάσισε πέρυσι ότι το προηγούμενο σχέδιο αμοιβών του Μασκ για το 2018 είχε εγκριθεί ακατάλληλα από το διοικητικό συμβούλιο της Tesla και πρέπει να ανακληθεί. Ο Μασκ άσκησε έφεση κατά της απόφασης και το θέμα θα κριθεί από το Ανώτατο Δικαστήριο της Πολιτείας Ντέλαγουερ.

Εκτός από την ηγεσία της Tesla, ο Musk διευθύνει την xAI, η οποία έχει συγχωνευθεί με την X, ηγείται της SpaceX και της επιχείρησης δορυφορικού διαδικτύου Starlink και είναι ιδρυτής της εταιρείας διεπαφής εγκεφάλου-υπολογιστή Neuralink και της επιχείρησης σηράγγων The Boring Company.

Έχει επίσης ασχοληθεί έντονα με την πολιτική, κυρίως εργαζόμενος για να προωθήσει την επιστροφή του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο και στη συνέχεια ηγήθηκε μιας σαρωτικής προσπάθειας για περικοπή της ομοσπονδιακής κυβέρνησης στην αρχή της δεύτερης θητείας του.

Το Εθνικό Γραφείο Οικονομικών Ερευνών δημοσίευσε μια εργασία τον περασμένο μήνα, εκτιμώντας ότι οι πωλήσεις της Tesla από τον Οκτώβριο του 2022 έως τον Απρίλιο του τρέχοντος έτους στις ΗΠΑ θα ήταν από 67% έως 83% υψηλότερες χωρίς τις «πολωτικές και κομματικές ενέργειες» του Musk.

Το πρόσφατα εγκεκριμένο σχέδιο αμοιβής δεν θέτει όρια στην πολιτική δραστηριότητα του Μασκ και δεν ορίζει ελάχιστο χρόνο που πρέπει να εργάζεται στην Tesla.