Το νέο πλαίσιο ενεργοποιείται με Κοινή Υπουργική Απόφαση της υπουργού Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Δόμνας Μιχαηλίδου και του αναπληρωτή υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκου Παπαθανάση.

Η δράση εντάσσεται στην Προτεραιότητα 6 «Επισιτιστική Βοήθεια και Υλική Στέρηση» του προγράμματος ΕΣΠΑ «Ανθρώπινο Δυναμικό και Κοινωνική Συνοχή 2021–2027» και εισάγει για πρώτη φορά ένα ενιαίο εθνικό σύστημα παροχής επισιτιστικής στήριξης που θα εφαρμόζεται με τον ίδιο τρόπο σε ολόκληρη τη χώρα.

Η βασική αλλαγή του νέου μοντέλου αφορά τη μετάβαση από τη διανομή προκαθορισμένων πακέτων τροφίμων σε ένα σύστημα κουπονιών. Μέχρι σήμερα, η βοήθεια δινόταν συχνά μέσω συγκεκριμένων πακέτων προϊόντων, χωρίς οι δικαιούχοι να έχουν δυνατότητα επιλογής. Με το νέο σύστημα, οι ωφελούμενοι θα μπορούν να χρησιμοποιούν vouchers για να αγοράζουν οι ίδιοι τα προϊόντα που χρειάζονται, από το κατάστημα που επιθυμούν και τη στιγμή που το έχουν ανάγκη.

Με αυτόν τον τρόπο ενισχύεται η αυτονομία των δικαιούχων, περιορίζεται η γραφειοκρατία, εξασφαλίζεται ενιαία εφαρμογή σε όλη τη χώρα και επιταχύνεται η διαδικασία παροχής βοήθειας. Παράλληλα, αντικαθίσταται το μέχρι σήμερα κατακερματισμένο σύστημα, όπου οι πρακτικές και οι χρόνοι υλοποίησης διέφεραν σημαντικά από Περιφέρεια σε Περιφέρεια.

Η οικονομική ενίσχυση θα παρέχεται μέσω κουπονιών σε ηλεκτρονική ή άλλη μορφή. Τα vouchers θα μπορούν να χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για την αγορά τροφίμων και ειδών βασικής υλικής βοήθειας και μόνο σε καταστήματα λιανικής που συμμετέχουν στο πρόγραμμα, όπως σούπερ μάρκετ, οπωροπωλεία και καταστήματα τροφίμων.

Τα κουπόνια δεν θα μπορούν να μετατραπούν σε χρήματα ούτε να χρησιμοποιηθούν για την αγορά καπνικών προϊόντων, αλκοόλ ή ειδών τυχερών παιγνίων. Επιπλέον, θα έχουν συγκεκριμένη διάρκεια ισχύος και θα επαναφορτίζονται όσο το νοικοκυριό παραμένει δικαιούχο του προγράμματος.

Το νέο σύστημα συνδέεται άμεσα με το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα. Όσοι λαμβάνουν ήδη τη συγκεκριμένη ενίσχυση θα εντάσσονται αυτόματα στο πρόγραμμα επισιτιστικής βοήθειας χωρίς να απαιτείται νέα αίτηση. Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα ένταξης και άλλων ατόμων ή νοικοκυριών που βρίσκονται σε κατάσταση ακραίας φτώχειας, έπειτα από πιστοποίηση των αρμόδιων κοινωνικών υπηρεσιών.

Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει και για την περίοδο μετάβασης στο νέο μοντέλο. Η οικονομική ενίσχυση θα καταβληθεί αναδρομικά, ώστε τα ευάλωτα νοικοκυριά να λάβουν συγκεντρωμένα τα ποσά που αντιστοιχούν στο διάστημα μέχρι την πλήρη εφαρμογή του συστήματος. Στόχος είναι να διασφαλιστεί ότι κανένας δικαιούχος δεν θα χάσει τη στήριξη που προβλέπεται.

Η υπουργός Δόμνα Μιχαηλίδου σημείωσε ότι το νέο σύστημα αλλάζει ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο φτάνει η βοήθεια στους πολίτες που τη χρειάζονται περισσότερο. Όπως υπογράμμισε, οι πόροι κατευθύνονται πλέον απευθείας στα νοικοκυριά, με λιγότερη γραφειοκρατία και μεγαλύτερη ελευθερία επιλογής, ενώ ταυτόχρονα διασφαλίζονται διαφάνεια και ίσοι κανόνες για όλους τους δικαιούχους.

Από την πλευρά του, ο αναπληρωτής υπουργός Νίκος Παπαθανάσης τόνισε ότι το πρόγραμμα χρηματοδοτείται με 400 εκατ. ευρώ από το ΕΣΠΑ «Ανθρώπινο Δυναμικό και Κοινωνική Συνοχή 2021–2027». Στόχος, όπως ανέφερε, είναι η στήριξη να φτάνει γρήγορα και με διαφάνεια στα νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν πραγματικές δυσκολίες, συμβάλλοντας στον περιορισμό των κοινωνικών ανισοτήτων και αποφεύγοντας φαινόμενα στιγματισμού.

Παράλληλα, το πρόγραμμα δεν περιορίζεται μόνο στην παροχή τροφίμων και βασικών ειδών. Περιλαμβάνει και συνοδευτικές δράσεις κοινωνικής ένταξης, μέσα από τις οποίες οι ωφελούμενοι θα μπορούν να συνδέονται με υπηρεσίες υγείας, κοινωνικής φροντίδας και ένταξης στην αγορά εργασίας. Στόχος είναι η οικονομική ενίσχυση να λειτουργεί ταυτόχρονα ως εργαλείο στήριξης αλλά και ως γέφυρα για την κοινωνική και επαγγελματική επανένταξη των πιο ευάλωτων πολιτών.

Η στήριξη παρέχεται μέσω κουπονιών (vouchers) σε ηλεκτρονική ή άλλη μορφή, τα οποία θα εξαργυρώνονται αποκλειστικά για τρόφιμα και είδη βασικής υλικής βοήθειας σε καταστήματα λιανικής που συμμετέχουν στο πρόγραμμα, όπως σούπερ μάρκετ, οπωροπωλεία και άλλα καταστήματα τροφίμων.

Με αυτόν τον τρόπο, οι πόροι κατευθύνονται απευθείας στους ωφελούμενους, ενισχύοντας την αγοραστική τους δύναμη και απλοποιώντας τις διαδικασίες.

Πώς λειτουργεί

Σημειώνεται ότι η ενίσχυση θα καταβληθεί με αναδρομική ισχύ, ώστε τα ευάλωτα νοικοκυριά να λάβουν συγκεντρωμένα τα ποσά που αντιστοιχούν στην περίοδο μετάβασης στο νέο σύστημα.

Διευκρινίζεται πως τα vouchers έχουν συγκεκριμένη διάρκεια, επαναφορτίζονται όσο διαρκεί η επιλεξιμότητα του νοικοκυριού και δεν εξαργυρώνονται σε χρήμα ούτε για καπνικά προϊόντα, αλκοολούχα ποτά ή είδη τυχερών παιγνίων.

Το νέο σύστημα συνδέεται άμεσα με το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα, καθώς οι δικαιούχοι του εντάσσονται αυτοδίκαια στην επισιτιστική βοήθεια. Παράλληλα, προβλέπεται η δυνατότητα ένταξης και άλλων ατόμων ή νοικοκυριών που βιώνουν ακραία φτώχεια, κατόπιν πιστοποίησης από τις αρμόδιες κοινωνικές υπηρεσίες.

Οι πόροι κατευθύνονται απευθείας στα νοικοκυριά

«Με το νέο ενιαίο σύστημα επισιτιστικής βοήθειας αλλάζουμε ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο φτάνει η στήριξη στους ανθρώπους που τη χρειάζονται περισσότερο» δήλωσε η Υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνα Μιχαηλίδου και εξήγησε:

«Οι πόροι κατευθύνονται πλέον απευθείας στα νοικοκυριά, με ταχύτητα, λιγότερη γραφειοκρατία και ελευθερία επιλογής για τους δικαιούχους. Ταυτόχρονα, διασφαλίζουμε ότι το νέο σύστημα λειτουργεί με απόλυτη διαφάνεια και ίσους κανόνες για όλους, ώστε η βοήθεια να φτάνει απευθείας στους ανθρώπους που τη χρειάζονται».

Από την πλευρά του, ο Αναπληρωτής Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης υπογράμμισε:

«Η συγκεκριμένη δράση έχει ιδιαίτερη σημασία, διότι διασφαλίζει πως η στήριξη θα φτάνει έγκαιρα και με διαφάνεια στα νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν πραγματικές δυσκολίες, περιορίζοντας τις ανισότητες και αποφεύγοντας φαινόμενα κοινωνικού στιγματισμού ιδιαίτερα στις μικρές κοινωνίες. Προτεραιότητά μας συνεχίζει να αποτελεί η διάθεση κάθε διαθέσιμου ευρώ στην κοινωνία, η λειτουργία ενός πιο αποτελεσματικού, δίκαιου και συμπεριληπτικού κοινωνικού κράτους».