Με συνεχείς ελέγχους σε εικοσιτετράωρη βάση και εκτεταμένες διασταυρώσεις δεδομένων μέσω ειδικού αλγορίθμου, η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων εντείνει την προσπάθεια να σφραγίσει τα τελευταία «ρήγματα» φοροδιαφυγής που εντοπίζονται στις ηλεκτρονικές πληρωμές. Στο μικροσκόπιο μπαίνουν επιχειρήσεις που είτε δεν έχουν ολοκληρώσει τη διασύνδεση των POS με τις ταμειακές μηχανές, είτε αξιοποιούν μεθόδους παράκαμψης, από τη χρήση μη διασυνδεδεμένων τερματικών έως τεχνικές που οδηγούν σε απόκρυψη τζίρου και μη απόδοση ΦΠΑ.
Την ίδια στιγμή, ο ελεγκτικός μηχανισμός στρέφεται και σε επαγγελματίες που δεν έχουν συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις που συνδέονται με την ενεργοποίηση του συστήματος άμεσων πληρωμών IRIS και τη δήλωση επαγγελματικού λογαριασμού. Η φιλοσοφία της ΑΑΔΕ είναι ξεκάθαρη: όσο διευρύνεται το ψηφιακό αποτύπωμα των συναλλαγών, τόσο περιορίζονται τα περιθώρια για αδήλωτα έσοδα. Παρ’ όλα αυτά, οι υπηρεσίες διαπιστώνουν ότι, παρά την πρόοδο στη διασύνδεση, εξακολουθούν να υπάρχουν επιχειρήσεις που επιχειρούν να «σπάσουν» την αλυσίδα καταγραφής.
Πού εστιάζουν οι έλεγχοι
Οι έλεγχοι επικεντρώνονται σε συγκεκριμένα κομβικά σημεία της διαδικασίας. Αρχικά εξετάζεται αν ο φορολογικός ηλεκτρονικός μηχανισμός (ΦΗΜ) είναι δηλωμένος, ενεργός και σύμφωνος με τις προβλεπόμενες τεχνικές προδιαγραφές. Στη συνέχεια, επιβεβαιώνεται ότι το POS επικοινωνεί υποχρεωτικά με την ταμειακή μηχανή, έτσι ώστε η πληρωμή με κάρτα να «κλειδώνει» το ποσό της απόδειξης και να αποκλείεται οποιαδήποτε μεταγενέστερη αλλοίωση της συναλλαγής.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται επίσης στο αν τα στοιχεία διαβιβάζονται σε πραγματικό χρόνο και καταγράφονται τόσο στον ΦΗΜ όσο και στην πλατφόρμα myDATA. Παράλληλα, οι ελεγκτές αναζητούν ενδείξεις ύπαρξης «μαύρου» POS, δηλαδή τερματικού που λειτουργεί αυτόνομα, εκτός διασύνδεσης, πρακτική που αντιμετωπίζεται ως ιδιαίτερα σοβαρή παράβαση.
Αυστηρές κυρώσεις και πρόστιμα
Το καθεστώς κυρώσεων παραμένει αυστηρό. Για επιχειρήσεις με απλογραφικά βιβλία προβλέπεται πρόστιμο 10.000 ευρώ, ενώ για όσες τηρούν διπλογραφικά το ποσό ανέρχεται στα 20.000 ευρώ. Υφίσταται δυνατότητα μείωσης κατά 50% για δραστηριότητα σε πολύ μικρούς οικισμούς έως 500 κατοίκους, καθώς και σε νησιά με πληθυσμό κάτω των 3.100 κατοίκων.
Ξεχωριστές κυρώσεις προβλέπονται και για εταιρείες που διαθέτουν ή υποστηρίζουν εμπορικά και λογιστικά λογισμικά, όταν δεν έχουν ολοκληρώσει έγκαιρα τις απαιτούμενες τεχνικές ενέργειες διασύνδεσης με ΦΗΜ ή παρόχους ηλεκτρονικής τιμολόγησης.
Παραστατικά και φοροδιαφυγή
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται και στο καθεστώς των παραστατικών. Αποδείξεις που εκδίδονται χωρίς να πληρούν τις νέες προδιαγραφές χαρακτηρίζονται «μη νόμιμες», ενώ παραστατικά που προέρχονται από μη συμβατά συστήματα μπορεί να θεωρηθούν ότι εκδόθηκαν από μη εγκεκριμένο ΦΗΜ ή μη αδειοδοτημένο πάροχο, με συνέπεια την επιβολή προστίμων και την ενεργοποίηση πρόσθετων ελέγχων.
Σε περιπτώσεις μη διαβίβασης στοιχείων ή απόκρυψης συναλλαγών μέσω μη διασυνδεδεμένου POS, μπορεί να στοιχειοθετηθούν και παραβάσεις φοροδιαφυγής, οι οποίες επισύρουν βαρύτερες κυρώσεις.
Υπόθεση-μήνυμα προς την αγορά
Χαρακτηριστική της κατεύθυνσης των ελέγχων είναι υπόθεση επιχείρησης στην οποία επιβλήθηκε πρόστιμο 20.000 ευρώ λόγω μη έγκαιρης διασύνδεσης POS με ΦΗΜ και με πάροχο ηλεκτρονικής τιμολόγησης. Η επιχείρηση επικαλέστηκε τεχνικά προβλήματα και κατέθεσε ενδικοφανή προσφυγή, η οποία όμως απορρίφθηκε.
Η συγκεκριμένη υπόθεση αφορούσε το φορολογικό έτος 2024, ωστόσο η κύρωση επιβλήθηκε στις αρχές του 2026, γεγονός που καταδεικνύει ότι η ΑΑΔΕ επιστρέφει σε εκκρεμείς φακέλους και δεν αφήνει τη μη συμμόρφωση να παραμένει χωρίς συνέπειες.