Σε πλήρη αναδιάρθρωση του πλαισίου ενεργειακής αναβάθμισης ακινήτων προχωρά το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, δρομολογώντας ένα εκτεταμένο πλέγμα παρεμβάσεων που συνδυάζει προγράμματα τύπου «Εξοικονομώ» με στοχευμένες δράσεις για ευάλωτα νοικοκυριά, φοιτητές και ειδικές κατηγορίες ακινήτων.
Οι εξελίξεις συνδέονται άμεσα με την υποχρέωση ενσωμάτωσης της νέας ευρωπαϊκής Οδηγίας για την Ενεργειακή Απόδοση των Κτιρίων στο εθνικό δίκαιο έως τον Μάιο του 2026, γεγονός που ανοίγει τον δρόμο για νέα χρηματοδοτικά εργαλεία και αναβαθμισμένες προδιαγραφές.
Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, σχεδιάζεται πρόγραμμα που θα καλύπτει την ενεργειακή ανακαίνιση περίπου 60.000 κατοικιών, καθώς και την εγκατάσταση σχεδόν 380.000 σύγχρονων συστημάτων θέρμανσης. Στόχος είναι να επιταχυνθεί η αναβάθμιση του κτιριακού αποθέματος και να διευκολυνθεί η προσαρμογή στα νέα ευρωπαϊκά πρότυπα.
Το ΥΠΕΝ ξεκαθαρίζει ότι η εφαρμογή των κανόνων δεν θα έχει τιμωρητικό χαρακτήρα ούτε θα επιβληθεί οριζόντια, λαμβάνοντας υπόψη ότι περισσότερα από τα μισά ελληνικά σπίτια έχουν κατασκευαστεί πριν από το 1980 και δεν πληρούν σύγχρονες ενεργειακές προδιαγραφές. Το θέμα τέθηκε και στη συνάντηση του υπουργού Σταύρου Παπασταύρου με την ΠΟΜΙΔΑ, όπου επισημάνθηκε η ανάγκη συνδυασμού περιβαλλοντικών στόχων με κοινωνική προστασία.
Η ευρωπαϊκή Οδηγία προβλέπει μείωση της κατανάλωσης πρωτογενούς ενέργειας στα κτίρια κατοικιών κατά 16% έως το 2030 και έως 22% έως το 2035, με προτεραιότητα στην ανακαίνιση των κτιρίων με τις χαμηλότερες ενεργειακές επιδόσεις. Παράλληλα, τίθενται υποχρεώσεις για μηδενικές εκπομπές σε όλα τα νέα κτίρια τα επόμενα χρόνια, καθώς και αυστηρότερα πρότυπα για τα μη οικιστικά ακίνητα.
Κεντρικός πυλώνας υλοποίησης παραμένουν τα προγράμματα «Εξοικονομώ», τα οποία θα συνδέονται με αυξημένες επιδοτήσεις και απλοποιημένες διαδικασίες, ώστε το κόστος της μετάβασης να μη μετακυλίεται στους πολίτες. Σημαντικό μέρος της χρηματοδότησης θα προέλθει και από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, με διαθέσιμους πόρους που εκτιμώνται στα 2 δισ. ευρώ για την περίοδο 2026-2032.
Νέα προσέγγιση προβλέπεται και στον τρόπο υλοποίησης των παρεμβάσεων, με αξιοποίηση οικονομιών κλίμακας, ομαδοποίηση έργων και συμμετοχή της ενεργειακής και κατασκευαστικής αγοράς, ειδικά για τη στήριξη ενεργειακά ευάλωτων νοικοκυριών.
Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και δράση για την ανακαίνιση κλειστών ιδιωτικών ακινήτων, τα οποία θα αναβαθμίζονται ενεργειακά με κρατική χρηματοδότηση και θα διατίθενται στη συνέχεια με μακροχρόνια μίσθωση και μειωμένο ενοίκιο σε ευάλωτες οικογένειες και φοιτητές.
Επιπλέον, προβλέπεται δωρεάν παροχή τεχνικών υπηρεσιών από πιστοποιημένους μηχανικούς για ευάλωτους πολίτες, καθώς και κάλυψη του κόστους έκδοσης Πιστοποιητικού Ενεργειακής Απόδοσης, ώστε να αρθούν τα οικονομικά εμπόδια συμμετοχής στα προγράμματα.