Η κα. Ζάγκα υποστήριξε ότι δεν πρέπει να μείνουν εκτός των μέτρων στήριξης οι οδηγοί βενζινοκίνητων οχημάτων.

«Υπάρχει πάρα πολύς κόσμος που έχει βενζινοκίνητα αυτοκίνητα. Είναι άδικο να μείνει εκτός στήριξης», ανέφερε χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι η καθημερινή μετακίνηση έχει εξελιχθεί σε σημαντικό οικονομικό βάρος για χιλιάδες νοικοκυριά.

Η ίδια υποστήριξε ότι το κόστος των καυσίμων επηρεάζει ολόκληρη την οικονομία, από τις μεταφορές και την παραγωγή μέχρι τις τιμές των τροφίμων και των βασικών αγαθών, ενώ έκανε λόγο για σημαντική επιβάρυνση των καταναλωτών σε σχέση με πέρυσι.

Παράλληλα, εκτίμησε ότι η λύση δεν μπορεί να περιοριστεί μόνο σε μέτρα που αφορούν το πετρέλαιο κίνησης ή θέρμανσης, ζητώντας ευρύτερες παρεμβάσεις στην αγορά καυσίμων.

Αναφερόμενη στο ενδεχόμενο επιβολής πλαφόν, υποστήριξε ότι οι πρατηριούχοι δεν θα πρέπει να επωμιστούν μόνοι τους το βάρος της συγκράτησης των τιμών, επισημαίνοντας ότι απαιτούνται παρεμβάσεις σε όλη την εφοδιαστική αλυσίδα. «Θα μας βάλει στην πλάτη, στον τοίχο, θα μας στριμώξει όλους τους πρατηριούχους, θα αρχίσουν οι καυγάδες. Βάζεις πλαφόν στην εταιρία τα διυλιστήρια γιατί μου το αφήνεις; Ας σκεφτούν τι κερδίσανε πέντε χρόνια», είπε.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο πετρέλαιο θέρμανσης, μεταφέροντας την αγωνία πολιτών από περιοχές της Βόρειας Ελλάδας όπου οι θερμοκρασίες έχουν ήδη αρχίσει να πέφτουν. Όπως είπε, οι καταναλωτές αναμένουν τις οριστικές αποφάσεις της κυβέρνησης για τη χειμερινή περίοδο, καθώς το αυξημένο ενεργειακό κόστος προκαλεί έντονο προβληματισμό ενόψει του χειμώνα.

«Το 56% της τιμής είναι φόροι. Πρέπει να ληφθούν αποφάσεις που θα στηρίξουν πραγματικά τον καταναλωτή», ανέφερε, τονίζοντας ότι οι πολίτες και οι επιχειρήσεις περιμένουν ουσιαστικά μέτρα για να αντιμετωπίσουν το νέο κύμα ανατιμήσεων.

Σύμφωνα με ανάλυση της Xclusiv Shipbrokers, η επιτάχυνση είναι ιδιαίτερα έντονη από τα τέλη Ιουλίου, με τις γεωπολιτικές αναταράξεις γύρω από το Ιράν και τα Στενά του Ορμούζ, τη μειωμένη πραγματική διαθεσιμότητα πλοίων και τα υψηλά έσοδα να δημιουργούν ένα ιδιαίτερα ισχυρό περιβάλλον για τις αξίες των VLCC. Η εικόνα των ναύλων είναι ενδεικτική.

Ο μέσος όρος της αγοράς VLCC σύμφωνα με τον Baltic Exchange (βασικός διεθνής φορέας αναφοράς για τους ναύλους στη ναυτιλία) κινήθηκε γύρω από τα 198.000 δολάρια ημερησίως τον Ιούλιο, ανέβηκε στα 272.000 δολάρια τον Αύγουστο και εκτινάχθηκε κοντά στα 449.000 δολάρια ημερησίως κατά το πρώτο μισό του Σεπτεμβρίου. Μέχρι τις 18 Σεπτεμβρίου, ο σχετικός δείκτης είχε φθάσει περίπου στα 722.946 δολάρια ημερησίως, έναντι μόλις 79.700 δολαρίων ημερησίως στα μέσα Σεπτεμβρίου του 2025. Πρόκειται για μία μεταβολή 807,1%μέσα σε ένα δωδεκάμηνο που έχει αλλάξει πλήρως τους οικονομικούς υπολογισμούς των πλοιοκτητών. Πρόκειται, επίσης, για μία εξέλιξη η οποία αντικατοπτρίζεται επί μήνες και στην πορεία του πληθωρισμού, διεθνώς και βεβαίως στην Ελλάδα, με επίπτωση τόσο στην λειτουργία ενεργοβόρων βιομηχανικών μονάδων όσο και στην ευρύτερη προμηθευτική αλυσίδα.

Το Ορμούζ περιορίζει την πραγματική προσφορά

Καθοριστικό ρόλο παίζουν οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Η αυξημένη ένταση γύρω από το Ιράν και οι διαταραχές στη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ έχουν αυξήσει τον πολεμικό κίνδυνο και έχουν περιορίσει τον αριθμό των πλοίων που είναι πραγματικά διαθέσιμα για εμπορική απασχόληση.

Παράλληλα, οι αλλαγές στις διαδρομές, τα μεγαλύτερα ταξίδια και η ανάγκη προμήθειας αργού πετρελαίου από εναλλακτικές περιοχές αυξάνουν τη ζήτηση σε τονομίλια.

Με απλά λόγια, για να μεταφερθεί η ίδια ποσότητα πετρελαίου απαιτούνται περισσότερες ημέρες ταξιδιού και επομένως δεσμεύονται περισσότερα πλοία. Το αποτέλεσμα είναι μικρότερη πραγματική προσφορά VLCC και ισχυρότερη πίεση προς τα πάνω στους ναύλους.

Άνοδος έως 62% στις αξίες

Η αλλαγή αυτή αποτυπώνεται πλέον με ιδιαίτερη ένταση και στις τιμές των πλοίων. Σύμφωνα με το ναυλομεσίτη της Xclusiv μεταξύ 10 Ιουλίου και 18 Σεπτεμβρίου, η αξία ενός VLCC ηλικίας πέντε ετών αυξήθηκε από περίπου 145 εκατ. δολάρια στα 172 εκατ. δολάρια, δηλαδή κατά περίπου 18,6%.

Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η άνοδος στα παλαιότερα πλοία. Τα VLCC ηλικίας δέκα ετών ανατιμήθηκαν από περίπου 115 εκατ. δολάρια στα 152 εκατ. δολάρια, καταγράφοντας αύξηση άνω του 32%.Η μεγαλύτερη μεταβολή καταγράφηκε στα πλοία ηλικίας 15 ετών, όπου οι αξίες εκτινάχθηκαν από τα 83,5 εκατ. δολάρια στα 135 εκατ. δολάρια – αύξηση σχεδόν 62% μέσα σε περίπου δύο μήνες.

Αντίστοιχα, οι αξίες μεταπώλησης νεότερων πλοίων αυξήθηκαν από περίπου 175 εκατ. στα 193 εκατ. δολάρια.

Στροφή στα παλαιότερα VLCC

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η αγορά αγοραπωλησιών. Σύμφωνα με τη Xclusiv, από τις αρχές του έτους έως τις 14 Σεπτεμβρίου πραγματοποιήθηκαν συνολικά 103 πωλήσεις VLCC.Η δραστηριότητα ήταν ιδιαίτερα έντονη στις αρχές του 2026, με 38 συναλλαγές τον Ιανουάριο και 27 τον Φεβρουάριο, πριν περιοριστεί σημαντικά την άνοιξη. Το ενδιαφέρον επέστρεψε σταδιακά το καλοκαίρι, με 10 πωλήσεις τον Αύγουστο και άλλες εννέα έως τα μέσα Σεπτεμβρίου.

Το πλέον χαρακτηριστικό στοιχείο, ωστόσο, είναι η ηλικία των πλοίων που αλλάζουν χέρια. Από τα 103 VLCC που πωλήθηκαν, τα 43 ήταν ηλικίας 11 έως 15 ετών και άλλα 32 ηλικίας 16 έως 20 ετών.

Μόλις πέντε πλοία ανήκαν στην κατηγορία έως πέντε ετών. Τον Σεπτέμβριο η στροφή προς τα παλαιότερα πλοία έγινε ακόμη εντονότερη, καθώς η μέση ηλικία των VLCC που άλλαξαν ιδιοκτήτη έφθασε περίπου τα 18 χρόνια, από 13,6 χρόνια τον Αύγουστο.

Οι πλοιοκτήτες δεν έχουν λόγο να πουλήσουν φθηνά

Η εξήγηση βρίσκεται στα ίδια τα έσοδα που μπορεί να παράγει σήμερα ένα VLCC. Με ημερήσιους ναύλους σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα, ακόμη και ένα πλοίο μεγάλης ηλικίας μπορεί να δημιουργήσει ισχυρές ταμειακές ροές σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα.

Έτσι, οι ιδιοκτήτες δεν έχουν ισχυρό κίνητρο να πουλήσουν, εκτός εάν ο αγοραστής προσφέρει σημαντικό premium. Την ίδια στιγμή, οι μεγάλοι χρόνοι αναμονής για την παράδοση νεότευκτων δεξαμενόπλοιων στρέφουν όσους θέλουν άμεση έκθεση στην αγορά προς τον υπάρχοντα στόλο. Η ισορροπία, ωστόσο, παραμένει εύθραυστη.

Η Xclusiv επισημαίνει ότι ενδεχόμενη αποκλιμάκωση της έντασης γύρω από το Ιράν και αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε διόρθωση τόσο των ναύλων όσο και των αξιών.

Αντίθετα, όσο οι γεωπολιτικές διαταραχές διατηρούν περιορισμένη την πραγματική προσφορά πλοίων και αυξημένες τις αποστάσεις μεταφοράς, η αγορά των VLCC μπορεί να παραμείνει σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα.

Οι τεχνολογικές βάσεις δεδομένων του Υπουργείου Οικονομικών, των ασφαλιστικών εταιρειών και του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών φαίνεται πως έχουν «κουμπώσει», δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για άμεσες διασταυρώσεις.

«Έχουν ωριμάσει οι συνθήκες, οπότε θεωρώ ότι μέχρι τέλος του έτους θα έχει εφαρμοστεί η νέα διαδικασία», σημειώνει, μιλώντας στο ΕΡΤnews.gr ο Σωτήρης Μουρίκης, ιδιοκτήτης ΙΚΤΕΟ.

Τι πρέπει να ελέγξουν οι ιδιοκτήτες των οχημάτων
Το πρώτο βήμα για κάθε οδηγό είναι να ελέγξει πότε όφειλε να περάσει το όχημά του από το επόμενο ΚΤΕΟ.

Περιθώριο μίας εβδομάδας: Για οχήματα των οποίων ο τελευταίος έλεγχος είχε αποτέλεσμα «Επιτυχής» ή «Δευτερεύουσες Ελλείψεις», προβλέπεται περιθώριο μίας εβδομάδας. Στο μικροσκόπιο μπαίνουν εφόσον η ημερομηνία του επόμενου ελέγχου έχει παρέλθει κατά περισσότερο από μία εβδομάδα σε σχέση με την ημερομηνία αναφοράς της ηλεκτρονικής διασταύρωσης.

Ο διαφορετικός κανόνας για Σοβαρές/Επικίνδυνες Ελλείψεις: Διαφορετικός κανόνας ισχύει όταν στον τελευταίο έλεγχο είχαν καταγραφεί «Σοβαρές Ελλείψεις», όπου εξετάζεται αν έχει παρέλθει η προβλεπόμενη ημερομηνία επανελέγχου. Αν είχαν διαπιστωθεί «Επικίνδυνες Ελλείψεις», δεν ορίζεται ημερομηνία επόμενου ελέγχου και η κυκλοφορία του οχήματος απαγορεύεται μέχρι να αποκατασταθούν οι βλάβες.

Η πραγματικότητα στους δρόμους και η διάσταση της ασφάλειας

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του κ. Μουρίκη, ο αριθμός των οχημάτων που κυκλοφορούν χωρίς τεχνικό έλεγχο ξεπερνά το ένα εκατομμύριο. Παρά το γεγονός ότι σε μεγάλο ποσοστό οι οδηγοί συμμορφώνονται όταν επισημανθούν ελλείψεις, ωστόσο η γενικευμένη αμέλεια παραμένει υψηλή.

«Πολύς κόσμος δεν περνάει τα αυτοκίνητά του από τεχνικό έλεγχο, με αυτόν τον τρόπο ο οδηγός θέτει σε κίνδυνο και τον εαυτό του και τους επιβαίνοντες, αλλά και τους απέναντι, τους ανθρώπους που κυκλοφορούν στο δρόμο. Δεν αφορά μόνο τη δικιά του ασφάλεια».

Είναι ζήτημα οικονομικής αδυναμίας ή νοοτροπίας;
Αναφερόμενος στο κόστος του τεχνικού ελέγχου, το οποίο κυμαίνεται στα 50 ευρώ ανά διετία, ο κ. Μουρίκης υπογραμμίζει ότι το οικονομικό επιχείρημα δεν ευσταθεί στις περισσότερες περιπτώσεις: «Ο έλεγχος του ΚΤΕΟ κοστίζει 50 ευρώ κάθε δύο χρόνια. Δεν είναι κανένα κόστος τεράστιο. Από τη στιγμή που έχεις ένα αυτοκίνητο στην κατοχή σου και πληρώνεις την ασφάλεια, το 50άρικο πρέπει να το έχεις υπολογίσει στο κόστος συντήρησης και κατοχής του αυτοκινήτου σου. Σε ελάχιστες περιπτώσεις είναι οικονομικοί οι λόγοι».

Ο γερασμένος στόλος και η ανάγκη αυστηρότερων ελέγχων

Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στον γερασμένο στόλο των οχημάτων στη χώρα μας, με τους επαγγελματίες να ζητούν συχνότερους ελέγχους στα παλαιότερα αυτοκίνητα, στα πρότυπα άλλων ευρωπαϊκών χωρών: «Εμείς έχουμε ζητήσει τα παλαιά αυτοκίνητα, όπως είναι στην Ευρώπη, πάνω από δέκα χρόνια, τουλάχιστον δώδεκα, δεκατέσσερα χρόνια, να περνάνε κάθε χρόνο, γιατί έχουμε πολύ γερασμένο στόλο που δεν ελέγχεται», αναφέρει ο κ. Μουρίκης.

Πέρα από την έλλειψη ελέγχου, παρατηρείται και ένα σημαντικό ποσοστό οχημάτων που δεν συντηρούνται επαρκώς, καθιστώντας τον θεσμό του ΚΤΕΟ όχι απλώς μια γραφειοκρατική υποχρέωση, αλλά μια κρίσιμη δικλείδα ασφάλειας για την οδική κυκλοφορία.

Αναφερόμενος στις διεθνείς εξελίξεις και στην παρουσία της Ελλάδας στον ΟΗΕ, ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι η χώρα επιμένει στην προάσπιση του Διεθνούς Δικαίου, της πολυμέρειας και του διαλόγου, σε μια περίοδο κατά την οποία οι διεθνείς κανόνες και συμφωνίες δοκιμάζονται.

Για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, σημείωσε ότι είναι αναγκαίο να παραμένουν ανοιχτοί οι δίαυλοι επικοινωνίας, καθώς, όπως ανέφερε, Ελλάδα και Τουρκία είναι «καταδικασμένες από τη γεωγραφία να ζουν δίπλα η μία στην άλλη».

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε ότι το μοναδικό θεσμικό πλαίσιο για την επίλυση της διαφοράς ανάμεσα στις δύο χώρες είναι το Διεθνές Δίκαιο, θέση που, όπως είπε, ανέπτυξε και από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.

Ταυτόχρονα, έστειλε σαφές μήνυμα προς την Άγκυρα, τονίζοντας ότι ο ουσιαστικός διάλογος δεν μπορεί να συνυπάρχει με μονομερείς ενέργειες που παραβιάζουν τη διεθνή νομιμότητα.

Ο πρωθυπουργός παρουσίασε την Ελλάδα ως δύναμη σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή, υπογραμμίζοντας ότι επιδιώκει να λειτουργεί ως «γέφυρα και όχι μέρος του προβλήματος», διατηρώντας σταθερές τις εθνικές της θέσεις και ενισχύοντας παράλληλα τις διεθνείς της συμμαχίες.

Η ανάρτηση του πρωθυπουργού

«Καλημέρα σας. Αυτή την εβδομάδα βρέθηκα στη Νέα Υόρκη και στο Σαν Φρανσίσκο, σε δύο πολύ διαφορετικά σημεία της Αμερικής, αλλά με την ίδια αίσθηση: ότι ζούμε σε έναν κόσμο πιο αβέβαιο και πιο απαιτητικό από ποτέ. Με πολέμους που συνεχίζονται, γεωπολιτικές ισορροπίες που αλλάζουν, νέες πιέσεις στην ενέργεια και στη μετανάστευση, αλλά και τεχνολογικές εξελίξεις, όπως η τεχνητή νοημοσύνη, που προχωρούν με μεγάλη ταχύτητα. Όλα αυτά μπορεί να φαίνονται μακρινά. Δεν είναι. Επηρεάζουν την ασφάλεια της χώρας, την οικονομία, το κόστος της ενέργειας, τις δουλειές, τις ευκαιρίες των νέων ανθρώπων. Γι’ αυτό και η Ελλάδα πρέπει να είναι παρούσα εκεί όπου γίνονται αυτές οι συζητήσεις. Με καθαρές θέσεις, με συμμαχίες και με σχέδιο.

Αυτό ήταν και το βασικό μήνυμα της παρουσίας μας στον ΟΗΕ. Σε μια εποχή όπου οι κανόνες και οι διεθνείς συμφωνίες δοκιμάζονται, η Ελλάδα επιμένει στο Διεθνές Δίκαιο, στην πολυμέρεια και στον διάλογο. Ως μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας, την Προεδρία του οποίου αναλαμβάνουμε τον Οκτώβριο, αλλά και ως χώρα που βρίσκεται στο σταυροδρόμι Ευρώπης, Μέσης Ανατολής και Βόρειας Αφρικής, θέλουμε να είμαστε γέφυρα και όχι μέρος του προβλήματος. Αυτό σημαίνει διάλογος με όλους, χωρίς όμως εκπτώσεις στις θέσεις μας που είναι σταθερές. Με την Τουρκία, είναι αναγκαίο να έχουμε ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας και διάλογο στη βάση του Διεθνούς Δικαίου και των σχέσεων καλής γειτονίας. Άλλωστε, είμαστε καταδικασμένοι από τη γεωγραφία να ζούμε δίπλα ο ένας στον άλλο. Επανέλαβα κατά την ομιλία μου στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ ότι το μόνο θεσμικό πλαίσιο για την επίλυση της διαφοράς μας είναι το Διεθνές Δίκαιο. Ο ουσιαστικός διάλογος όμως δεν μπορεί να συνυπάρχει με μονομερείς ενέργειες που παραβιάζουν τη διεθνή νομιμότητα.

Στη Νέα Υόρκη είχα συνάντηση με περισσότερους από 30 θεσμικούς επενδυτές με έκθεση στην Ελλάδα και στις μεγαλύτερες ελληνικές εταιρείες, των οποίων τα συνολικά υπό διαχείριση κεφάλαια ξεπερνούν τα $4,5 τρισεκατομμύρια. Επανέλαβα ότι η συνετή δημοσιονομική πολιτική που αποτελεί τη βάση για την επίτευξη πλεονασμάτων και επιτρέπει την ταχεία αποκλιμάκωση του χρέους, είναι προτεραιότητά μας. Η σημαντικότερη άμεση κυβερνητική προτεραιότητα σε μια συγκυρία μεγάλης διεθνούς αβεβαιότητας και αναταράξεων, όμως, είναι η αντιμετώπιση του κόστους ζωής, κυρίως μέσω του περιορισμού του κόστους ενέργειας με έμφαση στο πετρέλαιο θέρμανσης, αλλά και μεσοπρόθεσμα με την αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος, με περαιτέρω φορολογικές ελαφρύνσεις και υψηλότερους μέσους ονομαστικούς μισθούς.
Υπάρχει όμως και ένα άλλο θέμα που, κατά τη γνώμη μου, θα καθορίσει πολύ περισσότερο το μέλλον μας απ’ όσο έχουμε ακόμη συνειδητοποιήσει: η τεχνητή νοημοσύνη. Στο Σαν Φρανσίσκο συναντήσαμε ανθρώπους που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή αυτής της τεχνολογικής επανάστασης. Και εδώ υπάρχει ένα πολύ σημαντικό μάθημα από την ιστορία. Όταν εμφανίστηκε η πυρηνική ενέργεια, η ανθρωπότητα κατάλαβε ότι δεν αρκεί να γνωρίζει πώς λειτουργεί μια νέα τεχνολογία. Χρειάζονται κανόνες, θεσμοί, εποπτεία και διεθνής συνεργασία για να διαχειριστούμε τις τεράστιες δυνατότητες αλλά και τους κινδύνους της. Το ίδιο ερώτημα τίθεται τώρα για την τεχνητή νοημοσύνη, ίσως με ακόμη μεγαλύτερη επιτακτικότητα. Όταν ακόμη και οι ίδιοι οι δημιουργοί των πιο προηγμένων μοντέλων παραδέχονται ότι δεν κατανοούμε πλήρως τον τρόπο λειτουργίας και αυτοβελτίωσής τους, η ιδέα ότι η αυτορρύθμιση αρκεί δεν είναι πειστική.

Χρειαζόμαστε, λοιπόν, ρύθμιση. Όχι για να σταματήσουμε την καινοτομία, αλλά για να την κάνουμε ασφαλή και χρήσιμη για τον άνθρωπο. Και χρειαζόμαστε κράτος που να καταλαβαίνει την τεχνολογία αρκετά καλά ώστε ούτε να φοβάται την αλλαγή ούτε να γίνεται όμηρος εκείνων που την αναπτύσσουν. Αυτό είναι και το μεγάλο στοίχημα για την Ελλάδα: να αξιοποιήσει την ΑΙ στην οικονομία, στη δημόσια διοίκηση, στην υγεία και στην παραγωγικότητα, χωρίς να αφήσει την τεχνολογία να εξελιχθεί χωρίς όρια και χωρίς λογοδοσία. Από τη Νέα Υόρκη μέχρι το Σαν Φρανσίσκο, το συμπέρασμα ήταν τελικά ένα: η ισχύς μιας χώρας σήμερα δεν μετριέται μόνο από το μέγεθός της. Μετριέται από την ικανότητά της να χτίζει συμμαχίες, να υπερασπίζεται τις θέσεις της με κανόνες και επιχειρήματα και να συμμετέχει έγκαιρα στις μεγάλες αλλαγές της εποχής. Η Ελλάδα θέλουμε να είναι ακριβώς αυτό: μια χώρα γεφυροποιός και όχι ταραχοποιός. Μια χώρα παρούσα, αξιόπιστη και χρήσιμη στη διαχείριση των μεγάλων προκλήσεων του αύριο.

Το γεγονός ότι βρισκόμουν στην Αμερική δεν σημαίνει, όμως, ότι εδώ δεν έγιναν πράγματα. Ανοίγοντας, λοιπόν, τα θέματα της ανασκόπησης, ξεκινώ από την καταβολή της διπλής επιστροφής ενοικίου σε εκπαιδευτικούς και υγειονομικούς που υπηρετούν στην περιφέρεια που ξεκίνησε προχθές, την Παρασκευή, και μάλιστα αναδρομικά από το φορολογικό έτος 2024. Είναι το πρώτο από τα νέα μέτρα στήριξης που ανακοίνωσα στη ΔΕΘ το οποίο υλοποιείται. Μια χρήσιμη υπενθύμιση και για τους υπόλοιπους δικαιούχους επιστροφής ενοικίου: μέχρι την Τετάρτη 30 Σεπτεμβρίου μπορείτε να διορθώσετε τυχόν λάθη ή παραλείψεις στο Ε1, ώστε να λάβετε την επιστροφή ενός μισθώματος.

Στο ίδιο πεδίο, αυτό της προστασίας της κατοικίας, ενεργοποιήθηκε από την περασμένη Δευτέρα η σημαντική αλλαγή στον εξωδικαστικό μηχανισμό που είχαμε ανακοινώσει, έτσι ώστε ο οφειλέτης να μπορεί πλέον να ζητήσει ξεχωριστή ρύθμιση για την κύρια κατοικία του, συναινώντας στη ρευστοποίηση των υπόλοιπων ακινήτων του. Θα δώσω ένα παράδειγμα: ένας οφειλέτης χρωστά συνολικά 300.000 ευρώ και έχει κύρια κατοικία αξίας 150.000 ευρώ. Παράλληλα, έχει και άλλα ακίνητα, συνολικής αξίας 50.000 ευρώ. Με τη νέα δυνατότητα, μπορεί να ζητήσει να προστατευθεί ξεχωριστά η κύρια κατοικία του και να συμφωνήσει να ρευστοποιηθεί η υπόλοιπη ακίνητη περιουσία. Άρα στην πράξη η ρύθμιση για το σπίτι του δεν θα υπολογιστεί πάνω στο σύνολο των 300.000 ευρώ, αλλά με βάση την αξία της κύριας κατοικίας, δηλαδή τα 150.000 ευρώ, και φυσικά την εισοδηματική του δυνατότητα. Έτσι μπορεί να προκύψει χαμηλότερη μηνιαία δόση, μεγαλύτερη διαγραφή χρέους και ρύθμιση έως 35 έτη. Θεωρώ ότι με τον τρόπο αυτό δίνουμε μια σταθερή, δεύτερη ευκαιρία σε εκατοντάδες χιλιάδες δανειολήπτες να ρυθμίσουν βιώσιμα τα χρέη τους, χωρίς τον φόβο να χάσουν το σπίτι τους. Μια λύση που συνδυάζει την κοινωνική ευαισθησία με τη ρεαλιστική διευθέτηση των οφειλών.

Για την επέκταση της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας έχουμε ξαναμιλήσει. Αυτή την εβδομάδα, όμως, έγινε το επόμενο πρακτικό βήμα: εκδόθηκε η διευκρινιστική εγκύκλιος για την εφαρμογή της στους νέους κλάδους που σας είχα πει τον Ιούνιο, αφού προηγήθηκε πιλοτική περίοδος και διάλογος με εκπροσώπους εργαζομένων και εργοδοτών. Η πλήρης εφαρμογή θα γίνει σε δύο φάσεις: από τις 12 Οκτωβρίου για την ιδιωτική υγεία, τις τηλεπικοινωνίες, τα κομμωτήρια, τα κέντρα αισθητικής, τα καθαριστήρια και τις υπηρεσίες καθαρισμού, και από τις 16 Νοεμβρίου για συμβουλευτικές υπηρεσίες, διαφήμιση, επισκευές, logistics, νερό και λύματα και τυχερά παίγνια. Συνολικά, καλύπτονται περίπου 500.000 επιπλέον εργαζόμενοι, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό σε περίπου 2,5 εκατομμύρια.

Έρχομαι τώρα σε τρεις πρωτοβουλίες μας που εντάσσονται στην ευρύτερη προσπάθειά μας για την ενίσχυση της αποκέντρωσης, προσφέροντας κίνητρα μετακίνησης προς την περιφέρεια. Η πρώτη πρωτοβουλία αφορά την εργασία. Προετοιμάζουμε ένα νέο επιδοτούμενο πρόγραμμα απασχόλησης για επιχειρήσεις που θα προσλαμβάνουν εργαζόμενους οι οποίοι ζουν σε ορεινές και απομακρυσμένες περιοχές. Το πρόγραμμα προβλέπει εξ αποστάσεως εργασία, με επιδότηση που θα καλύπτει το 90% του μισθού και των ασφαλιστικών εισφορών για 12 μήνες. Με απλά λόγια, ένας άνθρωπος θα μπορεί να δουλεύει για μια επιχείρηση που βρίσκεται αλλού, χωρίς να χρειαστεί να φύγει από τον τόπο του. Και η επιχείρηση θα έχει ένα ισχυρό κίνητρο να τον κρατήσει στο δυναμικό της και μετά τη λήξη της επιδότησης. Η δεύτερη πρωτοβουλία αφορά την επαγγελματική εκπαίδευση. Στο Καρπενήσι δημιουργείται νέα ειδικότητα «Ξενοδοχειακών Επιχειρήσεων» της ΔΥΠΑ, με 25 θέσεις για το 2026-2027 και αμοιβή μαθητείας έως 588 ευρώ τον μήνα. Είναι μια επιλογή που συνδέει την κατάρτιση με μια πραγματική ανάγκη της περιοχής: τον ορεινό τουρισμό. Να μαθαίνουν οι νέοι ένα επάγγελμα που μπορεί να τους κρατήσει στον τόπο τους και να στηρίξει τις τοπικές επιχειρήσεις. Και η τρίτη αφορά περιοχές με έντονο δημογραφικό πρόβλημα, όπου το Πρόγραμμα Μετεγκατάστασης, που ξεκίνησε πιλοτικά από τον Έβρο και για το οποίο έχουμε ξαναμιλήσει, επεκτείνεται τώρα σε επτά δήμους της Περιφερειακής Ενότητας Ιωαννίνων και στους Δήμους Σουλίου και Φιλιατών στη Θεσπρωτία. Προβλέπει -θυμίζω- οικονομική ενίσχυση έως 10.000 ευρώ για ανθρώπους και οικογένειες που θα επιλέξουν να εγκατασταθούν μόνιμα εκεί. Παράλληλα, τον Οκτώβριο αναμένεται να ανοίξει η πλατφόρμα αιτήσεων για τις οκτώ Περιφερειακές Ενότητες που έχουν ήδη ενταχθεί στον σχεδιασμό: Καστοριά, Κιλκίς, Σέρρες, Φλώρινα, Πέλλα, Δράμα, Κοζάνη και Γρεβενά.

Μπορεί να φθινοπώριασε, αλλά η τουριστική κίνηση συνεχίζεται και όλα δείχνουν ότι η χρονιά θα κλείσει πολύ θετικά. Ήδη στο πρώτο επτάμηνο, από τον Ιανουάριο έως τον Ιούλιο, τα έσοδα από τον τουρισμό αυξήθηκαν κατά 12% σε σχέση με πέρυσι, φτάνοντας τα 13,5 δισ. ευρώ, ενώ κατά 8,6% αυξήθηκε και ο αριθμός των ξένων επισκεπτών, παρά την αβεβαιότητα που προκαλεί η κατάσταση στη Μέση Ανατολή. Το ζητούμενο, όμως, δεν είναι μόνο να πηγαίνει καλά ο τουρισμός συνολικά, αλλά να απλώνεται το όφελος σε περισσότερες περιοχές, κυρίως σε εκείνες που επλήγησαν από μεγάλες φυσικές καταστροφές. Έτσι λοιπόν, σε αυτήν τη λογική ανοίξαμε την Πέμπτη την πλατφόρμα για το Thessaly-Evros Pass 2026. Προβλέπονται 7.500 ψηφιακές κάρτες των 200 ευρώ για επιλεγμένους προορισμούς της Θεσσαλίας και 1.400 κάρτες των 250 ευρώ για επιλεγμένους προορισμούς του Έβρου.

Μια πιο καθημερινή, αλλά καθόλου ασήμαντη αλλαγή αφορά και το Κτηματολόγιο. Μέσω του metavoles.ktimatologio.gr υποβάλλονται πλέον ηλεκτρονικά, για τις υποθέσεις που καλύπτει η πλατφόρμα, αιτήσεις διόρθωσης ορίων, εμβαδού και άλλων γεωμετρικών στοιχείων. Ήταν η τελευταία διαδικασία του Ελληνικού Κτηματολογίου που απαιτούσε φυσική παρουσία. Μπορεί να ακούγεται τεχνικό ζήτημα, αλλά αντιθέτως είναι πολύ ουσιαστική διευκόλυνση για τον πολίτη. Σημαίνει ότι ένας ιδιοκτήτης δεν χρειάζεται πλέον να πάρει άδεια από τη δουλειά του, να ταξιδέψει και να βρεθεί σε ένα Κτηματολογικό Γραφείο για να διορθώσει ένα όριο ή το εμβαδόν της ιδιοκτησίας του στον κτηματολογικό χάρτη. Μπορεί να συνδεθεί ηλεκτρονικά, να αναθέσει την απαιτούμενη τεχνική διαδικασία στον μηχανικό του, να υποβάλει τα δικαιολογητικά, να παρακολουθεί την πορεία της υπόθεσής του και, όπου προβλέπεται, να ασκήσει αντίρρηση ή προσφυγή. Δεν πάει ο πολίτης στο κράτος, αλλά το δημόσιο καθίσταται πιο προσβάσιμο στον πολίτη ανεξάρτητα από τον τόπο κατοικίας του. Το έχουμε πετύχει άλλωστε αυτό σε τόσες άλλες υπηρεσίες.

Στο μεταναστευτικό, η δομή φιλοξενίας αιτούντων άσυλο στις Θερμοπύλες παύει πλέον να λειτουργεί, αφού στις εγκαταστάσεις δεν μένει κανείς πλέον και πολύ σύντομα ο χώρος θα αποδοθεί στην τοπική κοινωνία. Να πω δε ότι φέτος οι ροές μεταναστών και προσφύγων είναι αισθητά μειωμένες -περίπου 34%- σε σύγκριση με το 2025. Παράλληλα, το πρώτο εξάμηνο του 2026 αυξήθηκαν έως και 40% σε σχέση με πέρσι οι αναγκαστικές επιστροφές και απελάσεις παράνομων μεταναστών προς τις χώρες προέλευσής τους, ενώ το ποσοστό αναγνώρισης ασύλου κατά το πρώτο οκτάμηνο του 2026 ανήλθε στο 37% έναντι 72% του 2024 και 58% του 2025. Το «μότο» της κυβέρνησής μας στο μεταναστευτικό είναι «αυστηρή, αλλά δίκαιη πολιτική». Γι’ αυτό και αποτελούμε παράδειγμα στην Ευρώπη στη διαχείριση του ζητήματος.

Θα κλείσω με μια είδηση που μας βγάζει για λίγο από τον χρόνο της εβδομαδιαίας επικαιρότητας και μας γυρίζει στον βαθύτερο χρόνο της ιστορίας μας. Δεκαπέντε αρχαιότητες που είχαν απομακρυνθεί παράνομα από την Ελλάδα επιστρέφουν από τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής. Ορισμένες θα ξαναβρεθούν δίπλα σε ευρήματα της ίδιας ανασκαφής, στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου. Με αυτήν την επιστροφή, οι αρχαιότητες που έχουν επαναπατριστεί από το 2022 με αποφάσεις της Εισαγγελίας του Μανχάταν φτάνουν τις 179. Πίσω από κάθε τέτοια επιστροφή υπάρχει επίμονη προσπάθεια και, δεν θα κουραστώ να το λέω, αξίζουν συγχαρητήρια στους ανθρώπους του Υπουργείου Πολιτισμού και σε όλους όσοι συνέβαλαν. Κάθε αρχαιότητα που επαναπατρίζεται είναι μια σημαντική νίκη, ως τη μεγαλύτερη. Πάντως, μιας και μιλάμε για τον πολιτισμό μας, σήμερα, στο πλαίσιο των Ευρωπαϊκών Ημερών Πολιτιστικής Κληρονομιάς, η είσοδος στους δημόσιους αρχαιολογικούς χώρους, τα μουσεία και τα μνημεία που διαχειρίζεται το Υπουργείο Πολιτισμού είναι ελεύθερη. Αν υπάρχει, λοιπόν, ένα μουσείο ή ένας χώρος που όλο λέτε ότι θα επισκεφθείτε, ίσως η σημερινή Κυριακή να είναι η κατάλληλη στιγμή.
Καλή Κυριακή σε όλες και σε όλους!»

«Αγαπητή μου, την ώρα που μιλήσαμε είχε μια βιασύνη η παρέα μας και δεν κατάλαβα τι είναι αυτό που πρέπει να πληρώσω, 6.000 ή 3.000, οπότε να μιλήσω τι και πώς, αλλά θα έρθω αν είναι να κάνω υδροθεραπεία. Πάντως δεν είμαι σε θέση να δίνω τέτοια ποσά», αναφέρεται στο μήνυμα που εξετάζουν οι Αρχές.

Το περιεχόμενο της επικοινωνίας αναμένεται να αποτελέσει μέρος της έρευνας για όσα προηγήθηκαν του θανάτου του τραγουδιστή και για τις συνθήκες που επικρατούσαν στο ιατρείο της οδού Καρνεάδου.

Το μήνυμα φέρεται να επιβεβαιώνεται και από τον υπνοθεραπευτή, ο οποίος έχει αναφέρει ότι γνώριζε για επικοινωνία της γιατρού με τον Γιώργο Μαζωνάκη σχετικά με τα χρήματα και τις θεραπείες.

«Γνωρίζω ότι η γιατρός επικοινωνεί με τον Γιώργο Μαζωνάκη και συμφωνούν στα λεφτά και στις θεραπείες. Σε μήνυμα προς τη γιατρό, την Τρίτη το πρωί, της έγραψα “θα τον στριμώξω”, αναφερόμενος στο δικό μου ραντεβού για την Τετάρτη το απόγευμα», ανέφερε.

Τη φράση «θα τον στριμώξω» σχολίασε στο ΕΡΤnews ο δικηγόρος του υπνοθεραπευτή, Γιάννης Γλύκας, ο οποίος υποστήριξε ότι δεν αφορά κάτι που συνέβη μετά το ραντεβού για την πλασμαφαίρεση.

«Δεν έχει να κάνει, το τονίζω, με κάτι που είναι πριν. Το βασικό είναι αυτό. Άρα δεν τον στρίμωξε, δεν τον πίεσε για Τετάρτη απόγευμα μετά το ραντεβού για την πλασμαφαίρεση που αποφασίζουν οι δυο τους. Είναι καθαρό. Και σε κάθε περίπτωση αυτό δεν έχει καμία ποινική χροιά», ανέφερε.

Ο ίδιος πρόσθεσε ότι ενδεχομένως να είχε γίνει συζήτηση για το ενδεχόμενο συνεργασίας με τη γιατρό.

Καθοριστικό στοιχείο της έρευνας θεωρείται παράλληλα η άρση του τηλεφωνικού απορρήτου των εμπλεκομένων. Η εντολή του 32ου ανακριτή για το άνοιγμα των τηλεφωνικών συσκευών αναμένεται να επιτρέψει στις Αρχές να αναζητήσουν κλήσεις, μηνύματα και άλλα δεδομένα, ακόμη και διαγραμμένα στοιχεία, ανάλογα με το είδος της επικοινωνίας και τα διαθέσιμα τεχνικά δεδομένα.

Όπως ανέφερε η εκπρόσωπος Τύπου της ΕΛ.ΑΣ., Κωνσταντία Δημογλίδου, η άρση του τηλεφωνικού απορρήτου μπορεί να δώσει στοιχεία για μηνύματα, ακόμη και για μηνύματα που έχουν διαγραφεί, είτε από εφαρμογές είτε από την απλή διαδικασία αποστολής μηνυμάτων.

Από την έρευνα αναμένεται να προκύψουν στοιχεία για τις επικοινωνίες των εμπλεκομένων ακόμη και κατά το κρίσιμο διάστημα πριν από τον θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη.

«Θα δώσει ποιος τηλεφώνησε, σε ποιον τηλεφώνησε, τη διάρκεια κλήσης και άλλα στοιχεία, τις κεραίες και θα μας δώσει έναν σημαντικό αριθμό πληροφοριών», ανέφερε ο Χαράλαμπος Λυκούδης, δικηγόρος της οικογένειας Μαζωνάκη.

Υπό διερεύνηση παραμένει και ο ακριβής αριθμός των προσώπων που βρίσκονταν στο ιατρείο της οδού Καρνεάδου την ώρα που ο τραγουδιστής άφησε την τελευταία του πνοή. Οι επικοινωνίες πριν και μετά τον θάνατό του εξετάζονται στο πλαίσιο της έρευνας, προκειμένου να διασταυρωθούν οι καταθέσεις και τα στοιχεία που έχουν στη διάθεσή τους οι Αρχές.

Την ίδια ώρα, αναμένονται τα αποτελέσματα των τοξικολογικών και ιστολογικών εξετάσεων, προκειμένου να διαπιστωθεί, μεταξύ άλλων, αν είχε χορηγηθεί μέθη στον Γιώργο Μαζωνάκη κατά τη διάρκεια της διαδικασίας της αφαίρεσης.

“Φωτίζουμε επικίνδυνα σημεία του οδικού δικτύου και κάνουμε τις μετακινήσεις ασφαλέστερες”, δήλωσε ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, αναφερόμενος στο έργο ανάπτυξης αυτόνομων έξυπνων τηλεδιαχειριζόμενων δικτύων φωτισμού στους οδικούς άξονες αρμοδιότητας των 13 Περιφερειών της χώρας.

“Αυτό είναι το πραγματικό αποτέλεσμα της τεχνολογίας όταν αξιοποιείται σωστά: δίνει λύσεις σε καθημερινά προβλήματα και, στην προκειμένη περίπτωση, συμβάλλει στην προστασία της ανθρώπινης ζωής. Με σύγχρονες, αυτόνομες υποδομές φωτισμού, που λειτουργούν ακόμη και εκεί όπου δεν υπάρχει ηλεκτρικό δίκτυο, βελτιώνουμε την ορατότητα, ενισχύουμε την οδική ασφάλεια και ταυτόχρονα μειώνουμε την κατανάλωση ενέργειας και το κόστος λειτουργίας. Είναι ένα έργο του Ταμείου Ανάκαμψης με πολύ συγκεκριμένο αποτύπωμα για τους πολίτες και για τις 13 Περιφέρειες της χώρας”, σημείωσε ο υπουργός.

Το έργο, αρμοδιότητας των υπουργείων Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Εσωτερικών, χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και βρίσκεται σε εξέλιξη.

Οι νέοι ιστοί τοποθετούνται σε σημεία του οδικού δικτύου που μέχρι σήμερα παρέμεναν χωρίς φωτισμό, κυρίως λόγω της απουσίας των απαραίτητων υποδομών ηλεκτροδότησης. Με την ολοκλήρωση του έργου, ο φωτισμός θα καλύπτει περίπου 958 χιλιόμετρα δρόμων.

Οι εγκαταστάσεις χρησιμοποιούν τεχνολογία LED υψηλής ενεργειακής απόδοσης και λειτουργούν αυτόνομα, χωρίς σύνδεση με το ηλεκτρικό δίκτυο. Κάθε ιστός διαθέτει φωτοβολταϊκό πάνελ, συσσωρευτή λιθίου για την αποθήκευση της παραγόμενης ενέργειας και έξυπνο ελεγκτή για τη λειτουργία του φωτιστικού.

Φως σε 958 χιλιόμετρα δρόμων – 31.938 αυτόνομοι έξυπνοι ιστοί φωτισμού στις 13 Περιφέρειες

Η επιλογή της συγκεκριμένης τεχνολογίας επιτρέπει την εγκατάσταση φωτισμού και σε απομακρυσμένα ή δυσπρόσιτα σημεία, όπου η κατασκευή συμβατικών υποδομών ηλεκτροδότησης θα ήταν πιο δύσκολη και δαπανηρή.

Παράλληλα, οι εγκαταστάσεις συνδέονται με κεντρικό σύστημα τηλεδιαχείρισης. Μέσω αυτού, οι αρμόδιες υπηρεσίες των Περιφερειών έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθούν εξ αποστάσεως τη λειτουργία των φωτιστικών, να εντοπίζουν τυχόν προβλήματα και να προσαρμόζουν τον φωτισμό στις συνθήκες και τις ανάγκες κάθε περιοχής.

Στην πράξη, η παρέμβαση αφορά σημεία όπου η περιορισμένη ορατότητα μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο για οδηγούς και πεζούς. Η ενίσχυση του φωτισμού στις συγκεκριμένες θέσεις διευκολύνει την έγκαιρη αναγνώριση μιας στροφής, ενός εμποδίου, ενός πεζού ή άλλου οχήματος.

Παρεμβάσεις έχουν ήδη πραγματοποιηθεί, μεταξύ άλλων, στην Κέρκυρα, την Ήπειρο, τη Θεσσαλία και την Κεντρική Μακεδονία, ενώ η εγκατάσταση του εξοπλισμού συνεχίζεται σταδιακά και στις 13 Περιφέρειες.

Εκτός από την ενίσχυση της οδικής ασφάλειας, το έργο έχει και ενεργειακό αποτύπωμα. Η χρήση φωτιστικών LED και η τροφοδοσία τους από φωτοβολταϊκά συστήματα περιορίζουν την κατανάλωση ενέργειας, ενώ η αυτόνομη λειτουργία δεν απαιτεί επέκταση του δικτύου ηλεκτροδότησης.

Παράλληλα, η δυνατότητα απομακρυσμένης παρακολούθησης και διαχείρισης περιορίζει τις ανάγκες επιτόπιων ελέγχων και συντήρησης και επιτρέπει στις αρμόδιες υπηρεσίες να έχουν εικόνα της λειτουργίας του δικτύου και να παρεμβαίνουν όταν απαιτείται.

Με την ολοκλήρωσή του, το έργο θα έχει δημιουργήσει ένα εκτεταμένο δίκτυο αυτόνομου φωτισμού σε σημεία του περιφερειακού οδικού δικτύου που μέχρι σήμερα δεν διέθεταν αντίστοιχη υποδομή, με βασικό στόχο τη βελτίωση της ορατότητας και των συνθηκών ασφαλούς κυκλοφορίας.

Καθώς η αύξηση του ΑΕΠ στηρίζεται περισσότερο στις επενδύσεις και τις εξαγωγές απ’ ό,τι στο παρελθόν, ενισχύεται η αναπτυξιακή δυναμική και στηρίζεται η διαδικασία μείωσης του δημόσιου χρέους με τη δημιουργία πρωτογενών πλεονασμάτων στον προϋπολογισμό, υπογράμμισαν ο Moody’s, o DBRS και ο Scope.

«Υπάρχουν αυξανόμενες ενδείξεις ότι η συνεχιζόμενη εστίαση των Αρχών σε διαρθρωτικές οικονομικές και θεσμικές μεταρρυθμίσεις αποφέρουν καρπούς με τη μορφή αυξημένης οικονομικής και δημοσιονομικής ανθεκτικότητας, η οποία υπερβαίνει τις τρέχουσες προσδοκίες μας», σημείωνε ο Moody’s στην ανακοίνωσή του στις 18 Σεπτεμβρίου για την αναβάθμιση των προοπτικών της ελληνικής οικονομίας σε θετικές από σταθερές, διατηρώντας την επενδυτική βαθμίδα Baa1.

«Το αναπτυξιακό μοντέλο της Ελλάδας καθοδηγείται περισσότερο από τις επενδύσεις και είναι όλο και πιο υποστηρικτικό της παραγωγικότητας», πρόσθεσε ο αμερικανικός οίκος, σημειώνοντας ότι η εκτίναξη των επενδύσεων μετά το 2020 ήταν πολύ ευρύτερη από την ώθηση που έδωσε το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ). «Σχεδόν τα δύο τρίτα της αύξησης κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες των επενδύσεων ως ποσοστό στο ΑΕΠ μετά το 2020 προήλθε από τις ιδιωτικές επενδύσεις, κάτι που σημαίνει ότι η στήριξη από το ΤΑΑ είναι πιο πιθανό να έχει ενισχύσει την τάση αυτή και όχι να την έχει προκαλέσει», πρόσθεσε.

Η αλλαγή στις Ξένες Άμεσες Επενδύσεις και οι μεγαλύτερες επιχειρήσεις

Ο Moody’s επεσήμανε επίσης την αλλαγή στη σύνθεση των Ξένων Άμεσων Επενδύσεων στην Ελλάδα (ΞΑΕ), οι οποίες αφορούν πλέον λιγότερο στο real estate απ’ ό,τι στο παρελθόν. Σύμφωνα με στοιχεία του ΟΟΣΑ, οι ΞΑΕ αυξήθηκαν στο επίπεδο – ρεκόρ των 12,8 δισ. ευρώ το 2025.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Moody’s στην αυξημένη συμβολή των μεγαλύτερων επιχειρήσεων (με περισσότερους από 50 εργαζόμενους) στο ελληνικό ΑΕΠ, με το σχετικό ποσοστό να έχει φτάσει το 60% το 2024 από 45% το 2009. Αυτό είναι σημαντικό καθώς οι μεγαλύτερες εταιρείες είναι σε καλύτερη θέση για να υλοποιήσουν επενδύσεις σε τεχνολογία και δεξιότητες, να έχουν πρόσβαση σε ξένες αγορές και διαφοροποιημένες χρηματοδοτικές πηγές.

«Η μετάβαση αυτή δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμη, αλλά το σωρευτικό αποτέλεσμά της αυξάνει την πιθανότητα ότι ο δυνητικός ρυθμός ανάπτυξης της Ελλάδας (που εκτιμούμε σε περίπου 1,5%) και η δημοσιονομική ανθεκτικότητά της θα μπορούσαν να υπερβούν τις τρέχουσες προσδοκίες μας».

Η σύγκλιση της παραγωγικότητας με τα επίπεδα της Ευρωζώνης αποτελεί βασική πρόκληση για την ελληνική οικονομία και βασικό στόχο της κυβέρνησης καθώς συνδέεται άμεσα με τον στόχο για σύγκλιση των πραγματικών μισθών. «Αν και η παραγωγικότητα της εργασίας στην Ελλάδα έχει βελτιωθεί τα τελευταία χρόνια, παραμένει σημαντικά χαμηλότερη από τον μέσο όρο της ΕΕ», ανέφερε ο DBRS που αναβάθμισε στις 4 Σεπτεμβρίου τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας σε θετικές από σταθερές, διατηρώντας τη βαθμίδα ΒΒΒ.

«Σύμφωνα με την Eurostat, η παραγωγικότητα της εργασίας ανά απασχολούμενο στην Ελλάδα ανερχόταν στο 67% του μέσου όρου της ΕΕ το 2025 (με βάση την αγοραστική δύναμη)», σημείωσε ο καναδικός οίκος, προσθέτοντας ότι «η εφαρμογή διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων τα τελευταία χρόνια αύξησε την ανταγωνιστικότητα της Ελλάδας και πιθανότατα θα στηρίξει την αύξηση της παραγωγικότητας μεσοπρόθεσμα».

Ο γερμανικός Scope εκτίμησε την ανθεκτικότητα

Στο ίδιο μήκος κύματος ήταν και η ανάλυση του γερμανικού οίκου Scope, ο οποίος αναβάθμισε το αξιόχρεο της Ελλάδας στη βαθμίδα ΒΒΒ+, ένα σκαλοπάτι κάτω από την κατηγορία Α. Ο Scope αναφέρθηκε στη βελτίωση της ανθεκτικότητας και των μεσοπρόθεσμων προοπτικών ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας, που ενισχύθηκαν από τη συνεχιζόμενη υλοποίηση μεταρρυθμίσεων, την ισχυρή επενδυτική δυναμική και τα σημαντικά επενδυτικά προγράμματα της ΕΕ. «Η Ελλάδα έχει σταθερά καλύτερες επιδόσεις από την ΕΕ τα τελευταία χρόνια, με αυξημένες ενδείξεις μεγαλύτερης ανθεκτικότητας σε σχέση με την προ πανδημίας περίοδο», πρόσθεσε, ενώ σημείωσε ότι «χρειάζονται περαιτέρω ενδείξεις» πως οι αυξημένες επενδύσεις θα οδηγούν σε διαρκή αύξηση της παραγωγικότητας και του δυνητικού ρυθμού ανάπτυξης.

Σύμφωνα με τον ερευνητικό σύμβουλο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ντίνο Πινέλι, το πραγματικό ΑΕΠ της Ελλάδας αυξήθηκε κατά 10,8% από το 2019 έως το 2025 έναντι 10,2% στην Ισπανία και 6,4% στην Ιταλία, δύο άλλες χώρες που έλαβαν ισχυρή στήριξη από το ΤΑΑ, ενώ για τις χώρες της Ευρωζώνης με μικρότερες κατανομές πόρων από το ΤΑΑ ο ρυθμός αύξησης ήταν μόνο 5,4%.

Το συνολικό ποσοστό επενδύσεων στην Ελλάδα αυξήθηκε κατά 5,9 ποσοστιαίες μονάδες ως ποσοστό του ΑΕΠ στην ίδια χρονική περίοδο έναντι αύξησης 3,7% στην Ιταλία και 0,3% στην Ισπανία, ενώ για τις άλλες χώρες της Ευρωζώνης με μικρότερη κατανομή πόρων από το ΤΑΑ μειώθηκε κατά 2%. Έτσι, το ποσοστό επενδύσεων στην Ελλάδα συγκλίνει γρήγορα με της Ευρωζώνης, που είναι υψηλότερο από το 20% του ΑΕΠ, σημείωσε ο κ. Πινέλι.

Ο Νόλο κινείται νότια του Μεγάλου Νησιού με ανέμους που φτάνουν τα 150 χιλιόμετρα την ώρα και, σύμφωνα με τις προβλέψεις, αναμένεται να εξελιχθεί σε μεγάλο τυφώνα τις επόμενες ώρες, ενώ θα συνεχίσει την πορεία του δυτικά, νότια του αρχιπελάγους.

Παρότι η προειδοποίηση για τυφώνα ήρθη, οι αμερικανικές αρχές προειδοποιούν ότι οι εξωτερικές ζώνες της καταιγίδας ενδέχεται να προκαλέσουν επικίνδυνες πλημμύρες, κατολισθήσεις και ισχυρούς ανέμους. Στο Μεγάλο Νησί οι βροχοπτώσεις ενδέχεται να φτάσουν συνολικά τα 51 εκατοστά.

Οι καταρρακτώδεις βροχές προκάλεσαν ήδη προβλήματα στο οδικό δίκτυο, με τμήματα βασικών αυτοκινητοδρόμων να κλείνουν λόγω πλημμυρών. Περισσότερα από 120 μέλη της Εθνοφρουράς έχουν αναπτυχθεί στο Μεγάλο Νησί, ενώ συνολικά περίπου 400 στελέχη βρίσκονται σε επιχειρησιακή ετοιμότητα σε όλη τη Χαβάη.

Η ανησυχία είναι ιδιαίτερα αυξημένη καθώς πολλές περιοχές εξακολουθούν να ανακάμπτουν από τις καταστροφές που προκάλεσε ο τυφώνας Λάλα τον Αύγουστο, όταν περίπου 100 κατοικίες παρασύρθηκαν από τα θεμέλιά τους εξαιτίας των ακραίων καιρικών φαινομένων.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ενέκρινε την κήρυξη κατάστασης έκτακτης ανάγκης, δίνοντας τη δυνατότητα στην Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Διαχείρισης Εκτάκτων Αναγκών (FEMA) να συντονίσει τις επιχειρήσεις υποστήριξης και να διαθέσει έκτακτη χρηματοδότηση.

Την ίδια ώρα, στο νησί Μάουι, πυρκαγιά σε θαμνώδη έκταση οδήγησε σε υποχρεωτικές εκκενώσεις κατοίκων και σε κλείσιμο τμημάτων του οδικού δικτύου, με τις αρχές να βρίσκονται σε επιφυλακή λόγω των ενισχυμένων ανέμων που αναμένονται στην περιοχή.

Παράλληλα, στον ανατολικό Ειρηνικό, ο τυφώνας Πόλο, κατηγορίας 4, απειλεί τη χερσόνησο της Μπάχα Καλιφόρνια στο Μεξικό, με τις τοπικές κοινότητες να προετοιμάζονται για πιθανές πλημμύρες, εκτεταμένες διακοπές ρεύματος και προβλήματα στις μεταφορές. Οι αρχές εκφράζουν φόβους ότι αρκετές απομονωμένες περιοχές θα μπορούσαν να αποκλειστούν εάν οι δρόμοι καταστούν αδιάβατοι από τις ισχυρές βροχοπτώσεις.

Συναγερμός στο Μεξικό
Σε κατάσταση συναγερμού βρίσκονται οι αρχές στο Μεξικό καθώς ο τυφώνας Polo κατηγορίας 4 κατευθύνεται προς τη χερσόνησο της Μπάχα Καλιφόρνια, έχοντας ήδη προκαλέσει ισχυρές καταιγίδες στις νοτιοδυτικές ακτές της χώρας. Ο τυφώνας συνοδεύεται από ανέμους που φτάνουν τα 220 χιλιόμετρα την ώρα, αν και οι μετεωρολόγοι εκτιμούν ότι ενδέχεται να εξασθενήσει πριν από την αναμενόμενη προσέγγισή του στην ξηρά τη Δευτέρα.

Ιδιαίτερη ανησυχία επικρατεί στο Σαν Χουανίκο, μια μικρή αλιευτική κοινότητα στις ακτές του Ειρηνικού, η οποία βρίσκεται εντός της προβλεπόμενης πορείας του κυκλώνα. Οι κάτοικοι φοβούνται τις επιπτώσεις ενός ισχυρού χτυπήματος, καθώς η περιοχή αντιμετωπίζει ήδη προβλήματα υποδομών και περιορισμένη πρόσβαση σε βασικά αγαθά.

«Ο κόσμος ανησυχεί πολύ. Δεν έχουμε αντιμετωπίσει μια τόσο ανησυχητική κατάσταση εδώ και πολλά χρόνια», δήλωσε η διευθύντρια τοπικού ξενοδοχείου, Γκλόριελι Ρόμπλες Μέζα.

Η κοινότητα απέκτησε ηλεκτροδότηση μόλις τα τελευταία χρόνια, ωστόσο εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπη με συχνές διακοπές ρεύματος. Μια πιθανή καταστροφή του δικτύου θα δημιουργούσε σοβαρά προβλήματα στην ψύξη τροφίμων και στην πρόσβαση σε πόσιμο νερό. Παράλληλα, η τροφοδοσία καυσίμων είναι ήδη δύσκολη, καθώς το πλησιέστερο πρατήριο βρίσκεται σε μεγάλη απόσταση και η διάθεση γίνεται μέσω αποθηκευτικών δεξαμενών.

Οι κάτοικοι δηλώνουν ότι προετοιμάζονται κυρίως με δικές τους δυνάμεις για την έλευση του τυφώνα, ενώ το τοπικό δημοτικό σχολείο αναμένεται να λειτουργήσει ως καταφύγιο έκτακτης ανάγκης. Οι μεγαλύτεροι φόβοι αφορούν το ενδεχόμενο πλημμυρών και αποκλεισμού της περιοχής, που θα δυσκολέψουν την πρόσβαση σε βοήθεια και σε ιατρικές υπηρεσίες.

Οι αρχές της Τουρκίας έχουν θέσει τα funds σε διαδικασία εκκαθάρισης, ενώ πλέον στο επίκεντρο βρίσκονται οι τρόποι με τους οποίους θα ρευστοποιηθούν τα περιουσιακά τους στοιχεία και θα επιστραφούν τα χρήματα στους επενδυτές.

Η κρίση εκδηλώθηκε όταν ορισμένα funds άρχισαν να αντιμετωπίζουν προβλήματα στην κάλυψη αιτημάτων εξαγοράς. Στο επίκεντρο βρέθηκαν μεταξύ άλλων οι Tera Portföy και Pusula Portföy, καθώς funds υπό τη διαχείρισή τους είχαν σημαντικές τοποθετήσεις σε μετοχές χαμηλής εμπορευσιμότητας και περιορισμένης ελεύθερης διασποράς.

Όταν οι επενδυτές άρχισαν να ζητούν μαζικά την επιστροφή των χρημάτων τους, τα funds χρειάστηκε να πουλήσουν περιουσιακά στοιχεία για να εξασφαλίσουν ρευστότητα και η εξέλιξη αυτή δημιούργησε έναν φαύλο κύκλο, όπως επισημαίνεται σε ρεπορτάζ του Bloomberg.

Οι πωλήσεις μετοχών χαμηλής ρευστότητας πίεσαν τις τιμές τους, προκαλώντας νέες απώλειες στα χαρτοφυλάκια των funds και εντείνοντας τις ανησυχίες των επενδυτών και σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, περίπου 600 δισ. τουρκικές λίρες αποσύρθηκαν από επενδυτικά funds από τις 31 Αυγούστου έως τις 23 Σεπτεμβρίου, καθώς οι επενδυτές αναζητούσαν τρόπους να προστατεύσουν τις αποταμιεύσεις τους.

Η κατάσταση επιδεινώθηκε από τις μεγάλες αιτήσεις εξαγοράς. Η Tera Portföy είχε αναφέρει αιτήματα εξαγοράς περίπου 300 δισ. τουρκικών λιρών σε σύντομο χρονικό διάστημα, με το ποσό αυτό να αφορά αιτήματα επενδυτών για εξαγορά μεριδίων και να μην αποτελεί από μόνο του βεβαιωμένη οφειλή της εταιρείας.

Η παρέμβαση των τουρκικών αρχών

Μπροστά στην αναταραχή, η τουρκική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς (SPK) διέταξε την εκκαθάριση 131 funds από επτά εταιρείες διαχείρισης, ενώ η κεντρική τράπεζα προχώρησε σε μέτρα για την ενίσχυση της ρευστότητας σε τουρκικές λίρες, καθώς οι αναγκαστικές πωλήσεις είχαν αυξήσει τις πιέσεις στην αγορά.

Η αναταραχή πέρασε και στο τουρκικό χρηματιστήριο, με τον δείκτη BIST 100 να καταγράφει την εβδομάδα που ολοκληρώθηκε στις 18 Σεπτεμβρίου πτώση 8,18%, στη χειρότερη εβδομαδιαία επίδοσή του από τον Μάρτιο του 2025, σύμφωνα με πληροφορίες του Reuters.

Όπως επισημαίνει το Bloomberg, οι πιέσεις ήταν ιδιαίτερα έντονες στις μετοχές που είχαν μεγάλη έκθεση στα συγκεκριμένα funds, καθώς η ανάγκη για άμεση ρευστότητα ενίσχυσε τις πωλήσεις.

Η SPK επέλεξε να παρατείνει την περίοδο εκκαθάρισης των funds έως και έξι μήνες, από τρεις που προβλέπονταν αρχικά, υποστηρίζοντας ότι στόχος είναι να αποφευχθούν μαζικές πωλήσεις περιουσιακών στοιχείων σε ιδιαίτερα χαμηλές τιμές και να δοθεί περισσότερος χρόνος για τη ρευστοποίηση των χαρτοφυλακίων.

Στη διαδικασία εμπλέκονται και οι τράπεζες İşbank και Ziraat Bank, οι οποίες έχουν αναλάβει ρόλο στην εκκαθάριση των funds. Το τελικό ποσό που θα επιστραφεί στους επενδυτές δεν έχει ακόμη προσδιοριστεί, καθώς θα εξαρτηθεί από τις τιμές στις οποίες θα ρευστοποιηθούν τα περιουσιακά στοιχεία των funds.

Ο ρόλος του οικονομικού περιβάλλοντος

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα η τουρκική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, τα 131 funds που τέθηκαν σε εκκαθάριση αντιστοιχούν σε 455.758 μοναδικούς επενδυτές, ενώ τα υπό διαχείριση κεφάλαια ανέρχονται συνολικά σε περίπου 18 δισ. δολάρια.

Η μεγάλη συμμετοχή ιδιωτών επενδυτών στα συγκεκριμένα προϊόντα συνδέεται και με το οικονομικό περιβάλλον της Τουρκίας, αφού με τον πληθωρισμό να παραμένει σε υψηλά επίπεδα, οι επενδυτές είχαν στραφεί σε funds και μετοχές αναζητώντας υψηλότερες αποδόσεις από εκείνες που μπορούσαν να προσφέρουν οι παραδοσιακές αποταμιεύσεις.

Η απότομη έξοδος από τα funds, ανέδειξε τον κίνδυνο που δημιουργείται όταν μεγάλα ποσά συγκεντρώνονται σε περιουσιακά στοιχεία με περιορισμένη ρευστότητα, καθώς όσο αυξάνονταν τα αιτήματα εξαγοράς, τόσο δυσκολότερη γινόταν η γρήγορη πώληση των μετοχών χωρίς σημαντικές απώλειες στις τιμές.

Η ποινική έρευνα

Η υπόθεση έχει πλέον και ποινική διάσταση, με τις τουρκικές αρχές να έχουν προχωρήσει σε συλλήψεις στελεχών που συνδέονται με τις Tera Portföy και Pusula Portföy, ενώ έχουν δεσμευθεί περιουσιακά στοιχεία προσώπων που ερευνώνται στο πλαίσιο της υπόθεσης.

Οι αρχές εξετάζουν μεταξύ άλλων καταγγελίες για χειραγώγηση μετοχών και πρακτικές που έχουν παρομοιαστεί από τις αρχές και τα μέσα ενημέρωσης με σχήματα Ponzi (Ponzi scheme) ενώ σημειώνεται ότι οι σχετικές κατηγορίες αποτελούν αντικείμενο της έρευνας και δεν συνιστούν από μόνες τους δικαστικά διαπιστωμένα γεγονότα.

Στο μεταξύ, ο υπουργός Οικονομικών Μεχμέτ Σιμσέκ βρίσκεται σε συζητήσεις με τις αρμόδιες αρχές για τον τρόπο με τον οποίο θα προχωρήσει η διαδικασία και θα προστατευθούν οι επενδυτές.

Οι συζητήσεις επικεντρώνονται στην εκκαθάριση των χαρτοφυλακίων, στη ρευστοποίηση των περιουσιακών στοιχείων και στην επιστροφή των χρημάτων.

Πού πήγαν τα χρήματα

Ένα ακόμη στοιχείο της υπόθεσης είναι ότι μέρος των κεφαλαίων που αποσύρθηκαν από τα funds φαίνεται να κατευθύνθηκε στις καταθέσεις σε τουρκικές λίρες. Σύμφωνα με ανάλυση της Goldman Sachs που επικαλείται το Bloomberg, οι καταθέσεις σε λίρες αυξήθηκαν κατά περίπου 12 δισ. δολάρια έως τις 15 Σεπτεμβρίου.

Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι μέρος των επενδυτών δεν εγκατέλειψε την τουρκική λίρα, αλλά μετακίνησε τις αποταμιεύσεις του από τα επενδυτικά funds προς τραπεζικές καταθέσεις.

Η κρίση βρίσκεται πλέον στο επόμενο στάδιο, με το ενδιαφέρον να στρέφεται στο πόσο γρήγορα θα μπορέσουν να ρευστοποιηθούν τα χαρτοφυλάκια των 131 funds και, κυρίως, πόσα χρήματα θα καταφέρουν τελικά να ανακτήσουν οι 455.758 επενδυτές.

«Χθες, 17.074 εκπαιδευτικοί, γιατροί και νοσηλευτές έλαβαν την επιστροφή δύο ενοικίων, συνολικού ύψους 4,9 εκατ. ευρώ» επισήμανε. Και συνέχισε: «Πίσω από κάθε σχολείο και κάθε δομή υγείας στην περιφέρεια υπάρχουν άνθρωποι που υπηρετούν εκεί όπου υπάρχει ανάγκη, μακριά από τα σπίτια και τις οικογένειές τους. Είμαστε δίπλα τους έμπρακτα. Με πολιτικές που αναγνωρίζουν την προσφορά τους και στηρίζουν την καθημερινότητά τους».