Σημαντική αλλαγή στο κόστος προμήθειας καυσίμων για τους επαγγελματίες αγρότες τίθεται σε εφαρμογή από την Κυριακή 1 Νοεμβρίου 2026, καθώς η απαλλαγή από τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης στο αγροτικό πετρέλαιο θα πραγματοποιείται πλέον απευθείας κατά την αγορά και όχι μέσω μεταγενέστερης επιστροφής. Με τη νέα διαδικασία, οι δικαιούχοι παραγωγοί θα μπορούν να προμηθεύονται πετρέλαιο κίνησης με μείωση έως 50,84 λεπτά ανά λίτρο στις περιοχές όπου ισχύει ΦΠΑ 24%, περιορίζοντας τα χρήματα που χρειάζεται να καταβάλουν κατά τον ανεφοδιασμό. Η αλλαγή αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τις αγροτικές εκμεταλλεύσεις, καθώς το κόστος καυσίμων αποτελεί βασική λειτουργική δαπάνη και επηρεάζει άμεσα τη ρευστότητα και τον προγραμματισμό της παραγωγής.
Πώς διαμορφώνεται η νέα έκπτωση
Η απαλλαγή περιλαμβάνει τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης, ύψους 41 λεπτών ανά λίτρο, καθώς και τον ΦΠΑ που αναλογεί αποκλειστικά στο ποσό του συγκεκριμένου φόρου. Στις περιοχές όπου εφαρμόζεται ο κανονικός συντελεστής ΦΠΑ 24%, η συνολική μείωση διαμορφώνεται σε 50,84 λεπτά ανά λίτρο. Αυτό σημαίνει ότι ένας δικαιούχος παραγωγός που αγοράζει 1.000 λίτρα πετρελαίου θα καταβάλλει 508,40 ευρώ λιγότερα κατά τη συναλλαγή, εφόσον η ποσότητα καλύπτεται από το διαθέσιμο δικαίωμά του. Στα νησιά όπου ισχύει μειωμένος συντελεστής ΦΠΑ 17%, η αντίστοιχη μείωση φτάνει τα 47,97 λεπτά ανά λίτρο. Η απαλλαγή δεν αφορά το σύνολο του ΦΠΑ του καυσίμου, αλλά μόνο το μέρος που αντιστοιχεί στον ΕΦΚ.
Η εφαρμογή myDiesel και το ψηφιακό κουπόνι
Κεντρικό ρόλο στη νέα διαδικασία αναλαμβάνει η ψηφιακή εφαρμογή myDiesel της ΑΑΔΕ, μέσω της οποίας θα πραγματοποιείται η ταυτοποίηση των δικαιούχων και ο έλεγχος των ποσοτήτων πετρελαίου που μπορούν να προμηθευτούν με απαλλαγή. Η διαδικασία αξιοποιεί ψηφιακό κουπόνι και κωδικό QR, ώστε ο παραγωγός να μπορεί να πραγματοποιεί τη συναλλαγή στο πρατήριο χωρίς να υποβάλλει ξεχωριστή αίτηση επιστροφής φόρου μετά την αγορά. Η χρήση του συστήματος συνδέεται με τα στοιχεία του δικαιούχου και τα διαθέσιμα όρια κατανάλωσης, ενώ οι αγορές καταγράφονται ηλεκτρονικά. Με αυτόν τον τρόπο επιδιώκεται η απλοποίηση της διαδικασίας, η ταχύτερη εξυπηρέτηση των αγροτών και ο αποτελεσματικότερος έλεγχος της χορήγησης της φορολογικής απαλλαγής.
Ποιοι παραγωγοί δικαιούνται την απαλλαγή
Η νέα διαδικασία αφορά τους δικαιούχους αγρότες που πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις για την προμήθεια πετρελαίου αποκλειστικά για γεωργική χρήση. Οι επιλέξιμες ποσότητες καθορίζονται βάσει των στοιχείων της αγροτικής εκμετάλλευσης και των σχετικών δηλώσεων, ενώ λαμβάνονται υπόψη οι ποσότητες για τις οποίες έχει ήδη αξιοποιηθεί η προβλεπόμενη ενίσχυση μέσα στο έτος. Η απαλλαγή δεν παρέχεται απεριόριστα και δεν επεκτείνεται σε οποιαδήποτε αγορά πετρελαίου κίνησης. Για τον λόγο αυτό, οι παραγωγοί χρειάζεται να ελέγχουν τα στοιχεία τους και το διαθέσιμο υπόλοιπο στην εφαρμογή, ώστε να γνωρίζουν ποια ποσότητα μπορούν να αγοράσουν με τη μειωμένη επιβάρυνση.
Τι αλλάζει για τα πρατήρια καυσίμων
Σημαντικές προσαρμογές προβλέπονται και για τις επιχειρήσεις εμπορίας καυσίμων, καθώς τα πρατήρια που συμμετέχουν στη διαδικασία πρέπει να έχουν ολοκληρώσει την απαιτούμενη εγγραφή και επικαιροποίηση των στοιχείων τους στο σχετικό μητρώο της ΑΑΔΕ. Ο πρατηριούχος θα διαθέτει το καύσιμο στον δικαιούχο χωρίς την επιβάρυνση του ΕΦΚ και του αναλογούντος ΦΠΑ, ενώ το αντίστοιχο ποσό θα του επιστρέφεται μέσω αυτοματοποιημένης διαδικασίας. Η επαλήθευση των συναλλαγών θα πραγματοποιείται με αξιοποίηση των πληροφοριακών συστημάτων myDATA και eSend, με τις επιστροφές να προβλέπονται τουλάχιστον κάθε Δευτέρα και Πέμπτη. Η συχνότητα των πληρωμών είναι ιδιαίτερα σημαντική για τη ρευστότητα των πρατηρίων, τα οποία δεν πρέπει να επιβαρύνονται για μεγάλο χρονικό διάστημα με τα ποσά της φορολογικής απαλλαγής.
Τι ισχύει για τις αγορές μέχρι τις 31 Οκτωβρίου
Για τις αγορές αγροτικού πετρελαίου που πραγματοποιήθηκαν έως και σήμερα, 31 Οκτωβρίου 2026, εξακολουθεί να εφαρμόζεται η προηγούμενη διαδικασία επιστροφής του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στους δικαιούχους παραγωγούς. Αυτό σημαίνει ότι οι συγκεκριμένες συναλλαγές δεν μεταφέρονται αυτομάτως στο νέο καθεστώς της άμεσης απαλλαγής. Η επιστροφή θα πραγματοποιηθεί σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες και τις διασταυρώσεις των παραστατικών από την ΑΑΔΕ. Από την 1η Νοεμβρίου, αντίθετα, η μείωση θα ενσωματώνεται απευθείας στο πληρωτέο ποσό του τιμολογίου, εντός των δικαιούμενων ποσοτήτων. Η διάκριση αυτή είναι κρίσιμη, ώστε να μην υπάρξει σύγχυση μεταξύ παλαιών και νέων συναλλαγών.
Το οικονομικό όφελος για την αγροτική παραγωγή
Η μεγαλύτερη αλλαγή δεν βρίσκεται αποκλειστικά στο ύψος της φορολογικής ελάφρυνσης, αλλά κυρίως στον χρόνο κατά τον οποίο ο παραγωγός αποκτά το σχετικό οικονομικό όφελος. Μέχρι σήμερα, οι αγρότες έπρεπε να καταβάλουν ολόκληρο το ποσό της αγοράς και στη συνέχεια να περιμένουν την επιστροφή του φόρου, δεσμεύοντας κεφάλαια που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για λιπάσματα, ζωοτροφές, ανταλλακτικά, συντήρηση μηχανημάτων και άλλες παραγωγικές ανάγκες. Με το νέο σύστημα, το ποσό παραμένει διαθέσιμο από τη στιγμή της αγοράς. Η εξέλιξη αυτή μπορεί να διευκολύνει ιδιαίτερα τις μικρότερες αγροτικές εκμεταλλεύσεις, για τις οποίες ακόμη και περιορισμένες καθυστερήσεις στις εισπράξεις δημιουργούν προβλήματα χρηματοδότησης.
Η επόμενη ημέρα και οι προκλήσεις εφαρμογής
Η μετάβαση στο νέο καθεστώς αποτελεί σημαντική διοικητική και ψηφιακή αλλαγή, η επιτυχία της οποίας θα εξαρτηθεί από την ομαλή λειτουργία της εφαρμογής, την ετοιμότητα των πρατηρίων και την ακρίβεια των στοιχείων των δικαιούχων. Παράλληλα, η απαλλαγή από τον ΕΦΚ δεν εξαλείφει τις υπόλοιπες επιβαρύνσεις που αντιμετωπίζει ο πρωτογενής τομέας, όπως το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας, οι τιμές των αγροτικών εφοδίων και οι μεταβολές στις διεθνείς αγορές. Ωστόσο, η δυνατότητα προμήθειας πετρελαίου χωρίς προηγούμενη καταβολή του συγκεκριμένου φόρου μπορεί να προσφέρει άμεση ανάσα ρευστότητας. Το επόμενο διάστημα θα δείξει κατά πόσο η νέα διαδικασία θα λειτουργήσει χωρίς καθυστερήσεις και θα διευκολύνει ουσιαστικά την καθημερινότητα των παραγωγών.