Η αγορά των κρυπτονομισμάτων βρίσκεται ξανά σε έντονη καθοδική φάση, με τις απώλειες να είναι σημαντικές τόσο σε επίπεδο τιμών όσο και συνολικής κεφαλαιοποίησης. Η αξία του bitcoin έχει υποχωρήσει από τα 124.000 δολάρια στις αρχές Οκτωβρίου σε περίπου 67.000 δολάρια σήμερα, ενώ η συνολική αξία της αγοράς crypto έχει μειωθεί κατά περισσότερο από 2 τρισ. δολάρια. Παρότι το συγκεκριμένο asset class έχει περάσει επανειλημμένα περιόδους έντονης μεταβλητότητας, αυτή τη φορά το κλίμα μεταξύ επενδυτών και υποστηρικτών του εμφανίζεται αισθητά επιδεινωμένο, κάνοντας τον φετινό χειμώνα ιδιαίτερα βαρύ στην συγκεκριμένη αγορά.
Σε κάποιο βαθμό πάντως, η ένταση της απαισιοδοξίας είναι παράδοξη, παρατηρεί ο Economist. Kαι αυτό, γιατί η πτώση 45% του bitcoin δεν αποτελεί τη μεγαλύτερη στην ιστορία του: από το υψηλό στα τέλη του 2021 η τιμή του είχε καταρρεύσει κατά 77%. Τότε χρειάστηκαν περίπου τρία χρόνια για να επανέλθει η συνολική αξία της αγοράς crypto σε νέα υψηλά. Η σημερινή «bear market» διαρκεί μόλις τέσσερις μήνες.
Οι crypto – επενδυτές απογοητεύονται γιατί είναι πλέον… μόνοι
Αρκεί, όμως, να συγκρίνει κανείς την εικόνα με άλλες κατηγορίες περιουσιακών στοιχείων. Το 2022 όσοι επένδυαν σε crypto, μπορούσαν να παρηγορηθούν από το γεγονός ότι και άλλοι επενδυτές κατέγραφαν σημαντικές απώλειες. Από την κορυφή έως το χαμηλότερο σημείο του, ο τεχνολογικός δείκτης Nasdaq έχασε τότε περισσότερο από το ένα τρίτο της αξίας του. Σήμερα βρίσκεται λιγότερο από 4% κάτω από το ιστορικό υψηλό που κατέγραψε πριν από λίγες εβδομάδες — παρότι ορισμένες εταιρείες λογισμικού έχουν δεχθεί ισχυρές πιέσεις. Οι «φίλοι» των crypto νιώθουν απογοητευμένοι επειδή πλέον είναι μόνοι, σημειώνει ο Economist.
Οι δυνάμεις που κινούν μια τόσο ασταθή και κερδοσκοπική αγορά παραμένουν πάντοτε κάπως αινιγματικές. Είναι σαφές, ωστόσο, ότι η μόχλευση και οι αναγκαστικές ρευστοποιήσεις παίζουν καθοριστικό ρόλο. Στα τέλη Σεπτεμβρίου, λίγο πριν ξεκινήσει η πτώση, τα μετρήσιμα δάνεια με εγγύηση crypto ανέρχονταν σε περίπου 74 δισ. δολάρια — υπερδιπλάσια σε σχέση με έναν χρόνο πριν και υψηλότερα από τα επίπεδα του τέλους του 2021.
Στη συνέχεια, από τις 10 Οκτωβρίου, στοιχήματα σε crypto αξίας περίπου 19 δισ. δολαρίων που βασίζονταν σε μόχλευση ρευστοποιήθηκαν γρήγορα καθώς κατέγραφαν μεγάλες ζημίες. Έκτοτε, μια συνεχής αλυσίδα μικρότερων θέσεων έχει επίσης κλείσει. Παράλληλα, εντάθηκαν οι ανησυχίες για τη Strategy, εταιρεία που δανείζεται και εκδίδει μετοχές για να αγοράζει bitcoin. Η μετοχή της έχει υποχωρήσει σχεδόν 70% από τον Ιούλιο.
Η ευρύτερη γκάμα προϊόντων crypto ενδέχεται να επιτείνει την πτώση. Η εμφάνιση των διαπραγματεύσιμων αμοιβαίων κεφαλαίων crypto (ETFs) το 2024 υποτίθεται ότι θα στήριζε τις τιμές, διευρύνοντας τη βάση των αγοραστών — και πράγματι λειτούργησε αρχικά. Το iShares Bitcoin Trust ETF (IBIT) έγινε το ταχύτερα αναπτυσσόμενο ETF στην ιστορία, φτάνοντας σε ενεργητικό σχεδόν 100 δισ. δολαρίων έως τον Οκτώβριο. Πλέον, όμως, τα ETFs πιέζουν τις τιμές. Στις τελευταίες 80 συνεδριάσεις, το IBIT κατέγραψε εκροές 3,5 δισ. δολαρίων — την πρώτη παρατεταμένη περίοδο πωλήσεων. Το μεγαλύτερο μέρος των κεφαλαίων που επενδύθηκαν στο ταμείο βρίσκεται πλέον σε ζημίες.
Γιατί τα κρυπτονομίσματα σταμάτησαν να είναι τόσο «cool»
Ο τελευταίος παράγοντας που επιβαρύνει την αγορά crypto είναι και ο πιο δύσκολος να μετρηθεί: το κλίμα έχει αλλάξει. Για μια καθαρά κερδοσκοπική κατηγορία περιουσιακών στοιχείων, χωρίς θεμελιώδη αξία ή εισόδημα, η άυλη «αύρα» είναι καθοριστική. Και ο ενθουσιασμός που συνόδευε κάποτε τα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία φαίνεται να έχει εξαφανιστεί.
Ο Τσαρλς Χόσκινσον, συνιδρυτής του Ethereum, το έθεσε εύστοχα τον περασμένο μήνα: «Όλοι ουσιαστικά γίναμε μέρος του συστήματος, και ξέρετε τι κάνει το σύστημα όταν γίνεσαι μέρος του; Το κάνει να μην είναι πια “cool”».
Την ίδια στιγμή, οι κεντρικές τράπεζες αγοράζουν χρυσό για να προστατευθούν από τον πληθωρισμό, τις γεωπολιτικές απειλές και τον κίνδυνο κυρώσεων. Τα ψηφιακά assets που κάποτε υπόσχονταν εναλλακτική λύση στο «fiat» χρήμα έχουν μείνει στο περιθώριο. Η κεντρική τράπεζα της Τσεχίας έγινε πέρυσι η πρώτη που ανακοίνωσε αγορά crypto, αποκτώντας δοκιμαστικά bitcoin αξίας μόλις 1 εκατ. δολαρίων — χωρίς να ανακοινώσει νέα σχέδια αγορών.
Τα ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία έχουν αποδειχθεί πολύ πιο ανθεκτικά απ’ όσο πίστευαν πολλοί οικονομικοί σχολιαστές, που συχνά προέβλεπαν το τέλος τους. Παρά τις επαναλαμβανόμενες περιόδους πτώσης, δεν κατέρρευσαν ποτέ ολοκληρωτικά. Ωστόσο, αυτός ο «crypto χειμώνας» μοιάζει ασυνήθιστα βαρύς — και όχι άδικα. Αν δεν αλλάξει το κλίμα, δύσκολα θα έρθει σύντομα η άνοιξη, καταλήγει ο Economist.
Το ευρύτερο αφήγημα των cryptο που επαναπροσδιορίζεται
«Αυτό που βλέπουμε σήμερα είναι μια ενδιαφέρουσα μετατόπιση της διάθεσης ανάληψης ρίσκου στην αγορά κρυπτονομισμάτων», δήλωσε στο Forbes η Νταϊάνα Πίρες, αντιπρόεδρος πωλήσεων της πλατφόρμας sFOX. «Τα στοιχεία από τα συμβόλαια futures δείχνουν τι πραγματικά συμβαίνει στο παρασκήνιο. Παρατηρείται εκτεταμένη απομόχλευση στα χρηματιστήρια, ενώ τα funding rates είναι έντονα αρνητικά στα μεγάλα κρυπτονομίσματα. Αυτό υποδηλώνει ότι οι θέσεις με μόχλευση έχουν εκκαθαριστεί και ότι η αγορά βρίσκεται σε φάση επαναφοράς», υποστήριξε.
«Το επαγγελματικό κεφάλαιο φαίνεται να παραμένει στο περιθώριο, περιμένοντας έναν πιο σαφή καταλύτη — είτε πρόκειται για σταθερές εισροές σε ETFs, είτε για μεγαλύτερη μακροοικονομική ορατότητα, είτε απλώς για περισσότερο χρόνο ώστε να ολοκληρωθεί αυτή η εκκαθάριση της αγοράς», πρόσθεσε. Τόνισε επίσης ότι οι δείκτες επενδυτικού κλίματος αποτυπώνουν έντονη νευρικότητα μεταξύ των συμμετεχόντων στην αγορά. Ο δείκτης Crypto Fear & Greed της Alternative.me υποχώρησε στο 10 στις 10 Φεβρουαρίου, ένδειξη «ακραίου φόβου», στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2022. Στο ίδιο επίπεδο — επίσης στο 10 — διαμορφώθηκε την ίδια ημέρα και ο CMC Crypto Fear and Greed Index, επιβεβαιώνοντας το κλίμα έντονης ανησυχίας.
Παρά τα σημάδια ισχυρά αρνητικού επενδυτικού κλίματος, η Πίρες υπογράμμισε ότι «υπάρχουν εστίες κερδοσκοπικής δραστηριότητας σε μικρότερης κεφαλαιοποίησης tokens και memecoins». «Αυτό δεν αποτελεί πτωτικό σήμα. Σημαίνει ότι οι ιδιώτες επενδυτές παραμένουν ενεργοί, το κεφάλαιο συνεχίζει να κυκλοφορεί, απλώς μετακινείται σε διαφορετικά σημεία της καμπύλης ρίσκου», σημείωσε.
Όπως πρόσθεσε, «Για τους θεσμικούς επενδυτές το μήνυμα είναι σαφές: βρισκόμαστε σε μια μεταβατική περίοδο. Τα μεγάλα κρυπτονομίσματα χρειάζονται έναν καταλύτη για να ξεφύγουν από αυτό το εύρος διακύμανσης, αλλά το γεγονός ότι υπάρχει διάθεση ανάληψης ρίσκου σε άλλα σημεία του οικοσυστήματος δείχνει ότι το ευρύτερο αφήγημα των crypto παραμένει ζωντανό — απλώς επαναπροσδιορίζεται», κατέληξε η αναλύτρια.