Η παγκόσμια οικονομία εισέρχεται σε μια νέα περίοδο αυξημένων κινδύνων, με τον συνδυασμό υψηλότερου πληθωρισμού και ασθενέστερης ανάπτυξης να καθίσταται πλέον το βασικό σενάριο, σύμφωνα με την επικεφαλής του ΔΝΤ, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα.
Σε συνέντευξή της στο Reuters, η επικεφαλής του Ταμείου προειδοποίησε ότι «όλα οδηγούν πλέον σε υψηλότερες τιμές και βραδύτερη ανάπτυξη», σηματοδοτώντας μια σαφή επιδείνωση των προοπτικών σε σχέση με τις προηγούμενες εκτιμήσεις.
Πριν από την κλιμάκωση της σύγκρουσης με το Ιράν, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προσανατολιζόταν σε μια ήπια ανοδική αναθεώρηση των προβλέψεών του για την παγκόσμια ανάπτυξη, με ρυθμούς της τάξης του 3,3% για το 2026 και 3,2% για το 2027. Ωστόσο, οι προσδοκίες αυτές έχουν πλέον ανατραπεί, καθώς οι γεωπολιτικές εξελίξεις έχουν προκαλέσει ισχυρούς κραδασμούς που εκτιμάται ότι θα έχουν διάρκεια, ακόμη και σε περίπτωση ταχείας αποκλιμάκωσης της κρίσης.
Καθοριστικός παράγοντας για την επιδείνωση των προοπτικών αποτελεί το σοκ στην ενεργειακή προσφορά, το οποίο προκλήθηκε μετά τις επιθέσεις των Ηνωμένες Πολιτείες και του Ισραήλ κατά του Ιράν, οδηγώντας στο ουσιαστικό κλείσιμο του Στενό του Ορμούζ. Η εξέλιξη αυτή παρέλυσε τη θαλάσσια κυκλοφορία στον Περσικό Κόλπο και προκάλεσε μείωση της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου κατά 13%, σύμφωνα με εκτιμήσεις του Ταμείου.
Παράλληλα, έχουν σημειωθεί σημαντικές διαταραχές και σε άλλες κρίσιμες αλυσίδες εφοδιασμού, εντείνοντας τις πληθωριστικές πιέσεις και επιβαρύνοντας την οικονομική δραστηριότητα. Η Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα υπογράμμισε ότι οι φτωχότερες χώρες είναι αυτές που κινδυνεύουν περισσότερο, καθώς δεν διαθέτουν επαρκή αποθέματα για να απορροφήσουν το σοκ των αυξημένων τιμών ενέργειας.
«Βρισκόμαστε σε έναν κόσμο με αυξημένη αβεβαιότητα», σημείωσε χαρακτηριστικά, επισημαίνοντας ότι οι γεωπολιτικές εντάσεις, οι τεχνολογικές εξελίξεις, οι κλιματικές αλλαγές και οι δημογραφικές μεταβολές δημιουργούν ένα περιβάλλον διαρκών αναταράξεων. Όπως τόνισε, ακόμη και μετά την ανάκαμψη από το τρέχον σοκ, οι οικονομίες θα πρέπει να παραμείνουν σε εγρήγορση για τις επόμενες κρίσεις.
Η ταυτόχρονη άνοδος των τιμών και η επιβράδυνση της ανάπτυξης εντείνουν τους φόβους για επιστροφή σε συνθήκες στασιμοπληθωρισμού, ένα σενάριο που προκαλεί ανησυχία τόσο στους καταναλωτές όσο και στους επενδυτές και τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής.
Το ζήτημα αναμένεται να κυριαρχήσει στις επικείμενες συζητήσεις στο πλαίσιο των εαρινών συνεδριάσεων του Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και της Παγκόσμια Τράπεζα, όπου οι συμμετέχοντες θα κληθούν να αξιολογήσουν τις επιπτώσεις της κρίσης και να εξετάσουν τις διαθέσιμες πολιτικές απαντήσεις.
Συνολικά, το μήνυμα του Διεθνές Νομισματικό Ταμείο είναι σαφές: η παγκόσμια οικονομία εισέρχεται σε μια πιο δύσκολη φάση, με αυξημένο πληθωρισμό, χαμηλότερη ανάπτυξη και ενισχυμένη αβεβαιότητα, σε ένα περιβάλλον όπου οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι επανέρχονται στο επίκεντρο.