«Πράσινο» φως και επισήμως έλαβαν από το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ενωσης και τα δεκαέξι από τα συνολικά δεκαεννέα εθνικά σχέδια στο πλαίσιο του νέου δανειοδοτικού «εργαλείου» SAFE (Security Action for Europe) για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας.
Τα εθνικά σχέδια οκτώ κρατών-μελών, μεταξύ αυτών και της Ελλάδας, εγκρίθηκαν επισήμως σήμερα από τους υπουργούς Οικονομικών της Ε.Ε, στη διάρκεια της συνεδρίασης του Ecofin.
Πρόκειται συγκεκριμένα για τα σχέδια της Ελλάδας, Ιταλίας, Πολωνίας, Εσθονίας, Λετονίας, Λιθουανίας, Σλοβακίας και Φινλανδίας συνολικού ύψους 74 δισ. ευρώ, σχεδόν το μισό ποσό από τα 150 δισ. ευρώ, που θα δοθούν στα κράτη-μέλη –μέσω δανεισμού στο πλαίσιο του SAFE. Η Πολωνία θα λάβει πάνω από 43 δισ. ευρώ.
Σχολιάζοντας σχετικά εκπρόσωπος της κυπριακής προεδρίας του Συμβουλίου της Ε.Ε τόνισε πως «αυτές οι εκτελεστικές αποφάσεις θα ανοίξουν τον δρόμο για οικονομικά προσιτά, μακροπρόθεσμα δάνεια που θα αποδεσμευτούν από την Κομισιόν στο πλαίσιο του SAFE αποδεικνύοντας ότι η Ε.Ε. φέρνει αποτελέσματα, όταν πρόκειται για την άμυνα».
Είχε προηγηθεί την περασμένη εβδομάδα η έγκριση από τους υπουργούς Αμυνας της Ε.Ε. της πρώτης δέσμης εθνικών σχεδίων από την Κύπρο, Ισπανία, Βουλγαρία, Βέλγιο, Πορτογαλία, Κροατίας, Δανία, Ρουμανία συνολικού ύψους 38 δισ. ευρώ.
Συνολικά 19 από τα 27 κράτη-μέλη είχαν δηλώσει ενδιαφέρον για συμμετοχή στο SAFE. H Κομισιόν εξετάζει ακόμα τρία εθνικά σχέδια της Γαλλίας, Ουγγαρίας και Τσεχίας, που απαιτούν μετά έγκριση από το Συμβούλιο της Ε.Ε. Αμέσως μετά, το εκτελεστικό όργανο της Ε.Ε θα μπορέσει να προχωρήσει στην πρώτη εκταμίευση (ως 15% των δανείων, που έχουν εγκριθεί για κάθε χώρα). Οι επόμενες δόσεις θα απελευθερώνονται βάσει τακτικών ενημερώσεων, που θα παρέχουν τα κράτη-μέλη σχετικά με τα αμυντικά τους προγράμματα.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η εκταμίευση της πρώτης δόσης υπολογίζεται τον Μάρτιο. Για την Ελλάδα ήδη από τον Σεπτέμβριο έχουν εγκριθεί περίπου 788 εκατ. ευρώ.
Η πρωτοβουλία του SAFE στοχεύει στη βελτίωση της διαλειτουργικότητας, στη μείωση του κόστους και στη διασφάλιση προβλεψιμότητας για τη δημιουργία μιας ισχυρής και ανταγωνιστικής ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανικής βάσης.
Στο σχήμα μπορούν να συμμετέχουν η Ουκρανία και χώρες της Ευρωπαϊκής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών (ΕΖΕΣ/ΕΟΧ), ενώ προβλέπεται η δυνατότητα συμμετοχής υποψήφιων και υπό ένταξη χωρών, καθώς και κρατών, που έχουν συνάψει Συμφωνίες Ασφάλειας και Αμυνας με την Ε.Ε.
Πάντως, με δεδομένο ότι το τρέχον πρόγραμμα του SAFE συνολικού ύψους 150 δισ. ευρώ έχει ήδη υπερκαλυφθεί η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε τον Δεκέμβριο ότι υπάρχει ενδιαφέρον από κράτη-μέλη για δεύτερο γύρο δανειοδότησης και για το οποίο η Αθήνα έχει ήδη εκφραστεί θετικά.