Νέες πιέσεις δέχεται η ελληνική ακτοπλοΐα εξαιτίας της ενεργειακής κρίσης, με την άνοδο των τιμών των ναυτιλιακών καυσίμων να δημιουργεί ισχυρές αναταράξεις στο κόστος λειτουργίας των εταιρειών. Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι, εφόσον οι τιμές παραμείνουν σε τόσο υψηλά επίπεδα, οι αυξήσεις στα ακτοπλοϊκά εισιτήρια θα είναι δύσκολο να αποφευχθούν το επόμενο διάστημα. Το μεγαλύτερο βάρος προέρχεται από την εκρηκτική άνοδο των καυσίμων, τα οποία αποτελούν περίπου το μισό του συνολικού λειτουργικού κόστους ενός ακτοπλοϊκού πλοίου. Μέσα σε λίγους μήνες οι τιμές έχουν αυξηθεί δραματικά, επιβαρύνοντας σημαντικά τους προϋπολογισμούς των εταιρειών. Όπως επισήμαναν στελέχη του κλάδου στο newmoney, οι ακτοπλοϊκές εταιρείες επιβαρύνονται με 14 εκατομμύρια ευρώ, με την προϋπόθεση ότι η τιμή του βαρελιού θα παραμείνει γύρω στα 92-93 δολάρια.
Η κυβέρνηση και το υπουργείο Ναυτιλίας & Νησιωτικής Πολιτικής παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις στις διεθνείς αγορές καυσίμων, καθώς η έντονη μεταβλητότητα δυσκολεύει τις εκτιμήσεις για τη διάρκεια της κρίσης και βρίσκονται σε συζητήσεις με τις ακτοπλοϊκές εταιρείες, προκειμένου να βρεθούν λύσεις, ώστε να μην μετακυλιστεί το βάρος των αυξήσεων στα ακτοπλοϊκά εισιτήρια. Στο τραπέζι βρίσκονται διάφορα σενάρια για τη συγκράτηση των επιβαρύνσεων. Μεταξύ αυτών εξετάζεται η παράταση μέτρων που εφαρμόστηκαν και στο παρελθόν, όπως η μείωση λιμενικών τελών για τα ακτοπλοϊκά πλοία, προκειμένου να περιοριστεί η πίεση στα εισιτήρια. Παράλληλα, συζητούνται τρόποι αξιοποίησης πόρων από ευρωπαϊκά και εθνικά ταμεία που συνδέονται με την ενεργειακή μετάβαση και τις εκπομπές ρύπων, με στόχο να στηριχθεί ο κλάδος σε μια περίοδο έντονων αναταράξεων.
Ενδεικτικό της κατάστασης είναι ότι το ναυτιλιακό καύσιμο Marine Gas Oil στον Πειραιά, το οποίο χρησιμοποιείται ευρέως στην ακτοπλοΐα, καταγράφει άλμα τιμών σε σχέση με τα επίπεδα στα οποία βρισκόταν στα τέλη του 2025. Η αύξηση αυτή συνδέεται άμεσα με τις αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας και τις γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με στέλεχος της αγοράς στο 31/12/2025 το καύσιμο ΜGO κόστιζε €528 ανά μετρικό τόνο, στις 27 Φεβρουαρίου, μια ημέρα πριν το πόλεμο €629, και στις 9 Μαρτίου €959 αύξηση 50%. «Άρα αφού τα πετρέλαια που είναι το 50% του συνολικού κόστους μιας ακτοπλοϊκής εταιρείας, για να βγει η εξίσωση, θα έπρεπε να γίνουν αυξήσεις του ύψους περίπου 25% με τη μορφή επίναυλου. Περιμένουμε την έκβαση των συζητήσεων της κυβέρνησης με τις ακτοπλοϊκές επιχειρήσεις», σχολίασε στο newmoney στέλεχος της αγοράς για να προσθέσει: «Εννοείται ότι όταν πέσουν τα πετρέλαια με το τέλος του πολέμου θα εξαφανισθεί και ο επίναυλος».
Η άνοδος των καυσίμων έρχεται να προστεθεί σε ένα ήδη αυξημένο λειτουργικό κόστος για τις ακτοπλοϊκές εταιρείες. Τα τελευταία χρόνια ο κλάδος έχει επιβαρυνθεί με νέες περιβαλλοντικές υποχρεώσεις και κανονισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που αυξάνουν το κόστος συμμόρφωσης και λειτουργίας των πλοίων.
Σε αυτό το περιβάλλον, πολλές εταιρείες δυσκολεύονται να απορροφήσουν τις νέες αυξήσεις χωρίς να μετακυλήσουν μέρος του κόστους στα εισιτήρια. Παράγοντες της αγοράς σημειώνουν ότι ήδη αρκετές γραμμές λειτουργούν με περιορισμένα περιθώρια κέρδους, γεγονός που καθιστά την κατάσταση ακόμη πιο πιεστική. Η επιβάρυνση δεν αφορά μόνο τους επιβάτες, αλλά και τη μεταφορά φορτηγών οχημάτων, που αποτελεί βασικό κρίκο της εφοδιαστικής αλυσίδας για τα νησιά. Τυχόν αύξηση στα ναύλα των φορτηγών θα μπορούσε να επηρεάσει και το κόστος μεταφοράς προϊόντων, με πιθανές συνέπειες στις τιμές των αγαθών.
Το πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης και την πορεία των διεθνών τιμών πετρελαίου. Αν οι τιμές παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα, η πίεση στην ακτοπλοΐα αναμένεται να συνεχιστεί.
Σε κάθε περίπτωση, η εξέλιξη αυτή υπενθυμίζει πόσο στενά συνδεδεμένη είναι η λειτουργία της ακτοπλοΐας με τις διεθνείς ενεργειακές εξελίξεις. Και σε μια χώρα, όπως η Ελλάδα με έντονη νησιωτικότητα, το κόστος των καυσίμων επηρεάζει όχι μόνο τις μετακινήσεις, αλλά συνολικά την οικονομική ζωή των νησιών.