Χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων σε μικρούς οικισμούς της χώρας θα δουν μειωμένο τον ΕΝΦΙΑ για το 2026, ενώ από το 2027 θα απαλλαγούν πλήρως από τη φορολογική επιβάρυνση. Ο νόμος 5246/2025 φέρνει σημαντική ελάφρυνση για κύριες κατοικίες που πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια, με το μέτρο να αφορά περίπου 1 εκατομμύριο δικαιώματα επί κατοικιών σε 12.720 οικισμούς.
Ποιοι δικαιούνται μειωμένο ΕΝΦΙΑ από το 2026
Η μείωση του φόρου κατά 50% ισχύει για φυσικά πρόσωπα που είναι φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας και η κύρια κατοικία τους βρίσκεται σε οικισμούς με πληθυσμό μέχρι 1.500 κατοίκους, σύμφωνα με την τελευταία επίσημη απογραφή. Από το επόμενο έτος, το 2027, οι ίδιοι ιδιοκτήτες θα λάβουν πλήρη απαλλαγή από την καταβολή του φόρου ακίνητης περιουσίας. Η φορολογική ελάφρυνση αφορά αποκλειστικά την κύρια κατοικία του δικαιούχου και όχι δευτερεύουσες ή εξοχικές κατοικίες που τυχόν κατέχει. Ο προσδιορισμός της κύριας κατοικίας γίνεται με βάση τη δήλωση φορολογίας εισοδήματος του προηγούμενου φορολογικού έτους, για το οποίο έχει παρέλθει η προθεσμία υποβολής.
Ποιες περιοχές καλύπτονται από τη ρύθμιση
Το μέτρο εφαρμόζεται σε οικισμούς σε όλη την ελληνική επικράτεια, τόσο στην ηπειρωτική όσο και στη νησιωτική Ελλάδα, με συγκεκριμένες εξαιρέσεις. Από τη ρύθμιση εξαιρούνται οι οικισμοί της Περιφέρειας Αττικής, εκτός από την Περιφερειακή Ενότητα Νήσων που συμπεριλαμβάνεται στους δικαιούχους. Για ορισμένες παραμεθόριες περιοχές ισχύει αυξημένο πληθυσμιακό όριο έως 1.700 κατοίκους, προκειμένου να ενισχυθούν οι περιοχές που βρίσκονται στα σύνορα της χώρας. Το αυξημένο όριο αφορά την Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, την Περιφερειακή Ενότητα Έβρου, καθώς και συγκεκριμένους δήμους της Κεντρικής Μακεδονίας, της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και της Ηπείρου που συνορεύουν με γειτονικές χώρες.
Ποιοι εξαιρούνται από τη μείωση του ΕΝΦΙΑ
Υπάρχουν συγκεκριμένες κατηγορίες ιδιοκτητών που δεν θα επωφεληθούν από τη φορολογική ελάφρυνση, ανεξάρτητα από την τοποθεσία της κατοικίας τους. Η μείωση και η μεταγενέστερη απαλλαγή δεν εφαρμόζονται σε κατοικίες των οποίων η συνολική φορολογητέα αξία ξεπερνά τις 400.000 ευρώ. Αυτός ο περιορισμός διασφαλίζει ότι το μέτρο στοχεύει κυρίως σε ιδιοκτήτες μεσαίας και χαμηλότερης εισοδηματικής κατηγορίας, αποκλείοντας πολυτελείς κατοικίες υψηλής αξίας από τη φορολογική ελάφρυνση.
Το κόστος και η εφαρμογή του μέτρου
Το ετήσιο δημοσιονομικό κόστος της πλήρους απαλλαγής από τον ΕΝΦΙΑ υπολογίζεται σε περίπου 75 εκατομμύρια ευρώ, ποσό που αντανακλά τη σημαντική έκταση του μέτρου. Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων θα εκδώσει απόφαση που θα καθορίζει τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και τη διαδικασία εφαρμογής της ρύθμισης. Οι δικαιούχοι θα πρέπει να παρακολουθούν τις ανακοινώσεις της ΑΑΔΕ για την ακριβή διαδικασία που θα ακολουθηθεί, ώστε να διασφαλίσουν ότι θα λάβουν τη μείωση του ΕΝΦΙΑ για το 2026 και την πλήρη απαλλαγή από το 2027.