Οι οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου στο Ιράν γίνονται αισθητές στην Ευρώπη, όπου η πιο συγκρατημένη ανάπτυξη και ο ταχύτερος πληθωρισμός ενέχουν τον κίνδυνο να επιδεινώσουν τις βιομηχανικές, δημοσιονομικές και πολιτικές πιέσεις σε ολόκληρη την περιοχή.
Η στρατιωτική εκστρατεία του Ντόναλντ Τραμπ, της οποίας η έκβαση παραμένει εξίσου ασαφής, ωθεί τις χώρες να αναθεωρήσουν προς τα κάτω τις προβλέψεις τους για τo AEΠ, ενώ παράλληλα προετοιμάζονται για μια ανοδική πορεία των τιμών που θα προκληθεί από τον τομέα της ενέργειας.
Το αποτέλεσμα για την ευρωπαϊκή ήπειρο που μόλις είχε αρχίσει να ξεπερνά τις επιπτώσεις της σύγκρουσης στην Ουκρανία φαίνεται να είναι μια μερική επιστροφή στις πολιτικές που χρησιμοποιήθηκαν για να ξεπεραστεί εκείνη η κρίση, καθώς προσφέρεται βοήθεια στα νοικοκυριά και οι κεντρικές τράπεζες στρέφονται προς τις αυξήσεις των επιτοκίων.
Για τις εταιρείες, ενώ οι επιπτώσεις ήδη ασκούν πίεση σε τομείς που απαιτούν πολλούς πόρους — συμπεριλαμβανομένων των γερμανικών εταιρειών χημικών — υπάρχει ένας αυξανόμενος κίνδυνος τα προβλήματα να εξαπλωθούν ευρύτερα καθώς τα προσωπικά εισοδήματα μειώνονται.
«Είναι πολύ σαφές ότι οι ενεργοβόροι τομείς πλήττονται πρώτοι», δήλωσε ο Κρίστιαν Κέλερ, επικεφαλής της οικονομικής έρευνας της Barclays. «Όσο όμως η κρίση διαρκεί περισσότερο, θα επεκταθεί σε κάθε τομέα».
Καθώς οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου ανεβαίνουν και οι δείκτες των μετοχών κατακρημνίζονται, η Γερμανία και η Ιταλία συγκαταλέγονται μεταξύ των χωρών που εξετάζουν το ενδεχόμενο περικοπών στις επίσημες προβλέψεις ανάπτυξής τους, μετά τις πιο απαισιόδοξες προοπτικές που παρουσίασε την περασμένη εβδομάδα η ΕΚΤ.
Ο τρέχων κλονισμός «είναι πιθανώς πέρα από ό,τι μπορούμε να φανταστούμε αυτή τη στιγμή», δήλωσε η Κριστίν Λαγκάρντ. Αυτό «οδηγεί σε μια είδος καθυστερημένης εκτίμησης του πόσο σοβαρή είναι η τρέχουσα κρίση».
Η γερμανική χημική βιομηχανία — η οποία επλήγη σοβαρά από την τελευταία αύξηση του κόστους ενέργειας το 2022 — έχει προειδοποιήσει για περικοπές στην παραγωγή, καθώς τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ουσιαστικά κλειστά.
Η παραγωγή στο μεγαλύτερο εργοστάσιο αμμωνίας της χώρας, της SKW Piesteritz GmbH, έχει περιοριστεί στο τεχνικό ελάχιστο του 85%, ενώ η Evonik Industries, κατασκευαστής ειδικών χημικών, εξακολουθεί να εκτιμά τις ζημίες που ενδέχεται να υποστεί.
«Είναι ακόμα πολύ νωρίς για να ποσοτικοποιήσουμε τις ακριβείς συνέπειες», δήλωσε ο Διευθύνων Σύμβουλος Κρίστιαν Κούλμαν. Ωστόσο, «η Evonik δε θα μπορέσει να αποφύγει τις έμμεσες συνέπειες των εχθροπραξιών».
Η Hapag-Lloyd AG αντιμετωπίζει επιπλέον εβδομαδιαία κόστη ύψους 40-50 εκατομμυρίων δολαρίων για καύσιμα, ασφάλιση και αποθήκευση. Η εταιρεία προσπαθεί να ανακτήσει μέρος αυτών μέσω «χρεώσεων έκτακτης ανάγκης», δήλωσε ο Διευθύνων Σύμβουλος Ρολφ Χάμπεν Γιάνσεν.
Τέτοια κόστη απειλούν να εξαπλωθούν σε όλη την εφοδιαστική αλυσίδα, αυξάνοντας το κόστος διαβίωσης. Οι καταναλωτές το γνωρίζουν καλά: το ποσοστό των νοικοκυριών που αναμένουν ταχύτερη αύξηση των τιμών κατά το επόμενο έτος έχει αυξηθεί «πολύ έντονα», ανέφερε η στατιστική υπηρεσία της Γαλλίας.
Η βρετανική εταιρεία μόδας Next Plc προειδοποίησε ότι θα μπορούσε να αυξήσει τις τιμές κατά 1,5% έως 2% εάν ο πόλεμος διαρκέσει περισσότερο από τρεις μήνες.
Η σουηδική Hennes & Mauritz AB δήλωσε ότι μια παρατεταμένη σύγκρουση θα μπορούσε να προκαλέσει δευτερογενείς επιπτώσεις, οι οποίες ενδέχεται να περιορίσουν την κατανάλωση.
Τα επικαιροποιημένα στοιχεία για τον πληθωρισμό στην Ισπανία — τα πρώτα από μια μεγάλη ευρωπαϊκή οικονομία για τον Μάρτιο — έδειξαν μικρότερη αύξηση από την αναμενόμενη, αν και το ποσοστό παρέμεινε πολύ πάνω από τον στόχο του 2% της ΕΚΤ.
Η ανατροπή αυτή σε μια περιοχή που μέχρι πρόσφατα προσέβλεπε σε οικονομική ανάκαμψη και ήπιο πληθωρισμό μετά τις εμπορικές αναταραχές του περασμένου έτους θα μπορούσε να έχει σοβαρές συνέπειες.
Για την Ευρωζώνη, ένα ερώτημα είναι αν η σύγκρουση λειτουργεί ως κίνητρο ή εμπόδιο για τις μεταρρυθμίσεις που θα επιτρέψουν στην ένωση να σταθεί στα δικά της πόδια σε έναν κόσμο όπου η υποστήριξη των ΗΠΑ καταρρέει και ο ανταγωνισμός από την Κίνα γίνεται πιο έντονος.
Ωστόσο, η χρηματοδότηση των μέτρων οικονομικής στήριξης αποτελεί επίσης πρόβλημα για πολλές χώρες, με μόνη εξαίρεση τη Γερμανία που διαθέτει σημαντικό δημοσιονομικό περιθώριο.
Σύμφωνα με τον αναλυτή του Bloomberg Economics, Αντόνιο Μπαρόσο, «η δημοσιονομική πολιτική παραμένει ο κύριος μοχλός για την προστασία των πολιτών από τον πληθωρισμό. Ενώ η οικονομική θεωρία ευνοεί τη στοχευμένη στήριξη για τον περιορισμό των οικονομικών κινήτρων, οι μη στοχευμένες κινήσεις σε ευρύτερα τμήματα του πληθυσμού ενδέχεται να εξακολουθούν να είναι ελκυστικές για τους πολιτικούς. Ωστόσο, δε διαθέτουν όλες οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις το δημοσιονομικό περιθώριο για να ακολουθήσουν μια τέτοια επιλογή».
Το Ηνωμένο Βασίλειο, εν τω μεταξύ, πρέπει να αξιοποιήσει τα ήδη πιεσμένα οικονομικά του για να ανακουφίσει τις δυσκολίες του κόστους διαβίωσης που τροφοδοτούν τους λαϊκιστές και στις δύο άκρες του πολιτικού φάσματος. Όπως και η ΕΚΤ, οι επενδυτές εκτιμούν ότι η Τράπεζα της Αγγλίας θα πρέπει να αυξήσει τα επιτόκια.
«Η κυβέρνηση θα πρέπει να κινηθεί με εξαιρετική προσοχή σε ό,τι κάνει αυτή τη φορά», δήλωσε ο Άντι Χάλντεϊν, πρόεδρος του Βρετανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου και πρώην μέλος της Επιτροπής Χρηματοπιστωτικής Πολιτικής της Τράπεζας της Αγγλίας, στο Bloomberg Television.
«Το περιθώριο ελιγμών είναι πολύ μικρό, το Ηνωμένο Βασίλειο βρίσκεται σαφώς στο στόχαστρο των αγορών από την άποψη του δημόσιου χρέους», είπε. «Το ενδεχόμενο ενός λάθους απαιτεί ένα βαθμό προσοχής και σύνεσης στον τρόπο με τον οποίο θα επεκταθεί αυτό το δίχτυ υποστήριξης, καθώς οι πολιτικές πιέσεις θα ενταθούν. Τώρα δεν είναι η ώρα για γενναιότητα», συμπλήρωσε.
Μια γεύση του πόσο τολμηροί θα είναι οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής του γκρουπ των G7 αναμένεται να δοθεί όταν οι υπουργοί Ενέργειας και Οικονομικών θα συνομιλήσουν διαδικτυακά. Ο Γάλλος υπουργός Οικονομικών Ρολάν Λεσκίρ συνόψισε την κλίμακα της πρόκλησης που θέτει ο πόλεμος.
«Βρισκόμαστε στο σταυροδρόμι οικονομικών ζητημάτων, ενεργειακών ζητημάτων, πληθωρισμού και κεντρικών τραπεζών», δήλωσε χαρακτηριστικά.