Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με αυξανόμενες οικονομικές απώλειες από φυσικές καταστροφές, καθώς τα ακραία καιρικά φαινόμενα και οι γεωφυσικές καταστροφές γίνονται ολοένα και συχνότερα και πιο καταστροφικά λόγω της κλιματικής αλλαγής.
Η ΕIOPA (Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλισης και Επαγγελματικών Συντάξεων) και ο ESM (Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας), σε κοινή έκθεση τους που δημοσίευσαν την Πέμπτη, προτείνουν τη δημιουργία ενός κοινού ταμείου ασφάλισης φυσικών καταστροφών για να καλυφθεί το τεράστιο κενό ασφάλισης που παρατηρείται στην Ευρώπη.
Το σχέδιο αυτό επιδιώκει να μειώσει την αβεβαιότητα για τους ασφαλιστές, να ενισχύσει την αποτελεσματικότητα της κεφαλαιακής διαχείρισης και να εξασφαλίσει τη μεγαλύτερη δυνατή προστασία για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις.
Στα 10 δισ. ευρώ το προτεινόμενο Ταμείο
Η πρόταση του ESM και της EIOPA για την υλοποίηση ενός πανευρωπαϊκού ταμείου ασφάλισης έχει ως στόχο να μειώσει το οικονομικό κενό ασφάλισης που σήμερα εκτιμάται ότι καλύπτει μόνο το 50% έως 75% των ζημιών από φυσικές καταστροφές.
Ιδιαίτερα σε χώρες όπως η Ελλάδα, η Ιταλία και η Ισπανία, το ποσοστό των καλυμμένων ζημιών είναι πολύ χαμηλότερο σε σχέση με άλλες περιοχές της Ευρώπης, γεγονός που θέτει σε κίνδυνο τις τοπικές οικονομίες.
Η προτεινόμενη λύση περιλαμβάνει την ίδρυση ενός ευρωπαϊκού ταμείου με αρχικό κεφάλαιο ύψους 10 δισ. ευρώ, το οποίο θα προέρχεται από δύο πηγές χρηματοδότησης: τις ασφαλιστικές εταιρείες και την αγορά των λεγόμενων καταστροφικών ομολόγων.
Οι ασφαλιστές θα καταβάλουν συγκεκριμένο ποσοστό από τα ετήσια ασφάλιστρα τους στο ταμείο, το οποίο θα παρέχει κάλυψη για φυσικές καταστροφές, μειώνοντας την οικονομική πίεση στις κυβερνήσεις και τις ασφαλιστικές εταιρείες.
Το μεγαλύτερο όφελος από την δημιουργία ενός ενιαίου ευρωπαϊκού ταμείου είναι η μείωση της ανάγκης για μεγάλες επενδύσεις κεφαλαίου από τις ασφαλιστικές εταιρείες. Μέσω της κατανομής του κινδύνου σε όλα τα κράτη μέλη, οι ασφαλιστικές εταιρείες μπορούν να μειώσουν τις κεφαλαιακές απαιτήσεις κατά 67% σε σχέση με τα εθνικά συστήματα, προσφέροντας πιο οικονομικά προσιτές λύσεις.
Μείωση του κενού Ασφάλισης και οικονομικά Οφέλη
Το οικονομικό κενό ασφάλισης στην Ευρώπη είναι σημαντικό και η έλλειψη κάλυψης επηρεάζει όχι μόνο τα νοικοκυριά αλλά και τις επιχειρήσεις.
Για παράδειγμα, οι πλημμύρες στην ισπανική Βαλένθια το 2024 προκάλεσαν ζημιές ύψους 11 δισ. ευρώ, με μόνο το 40% αυτών να είναι ασφαλισμένο, ενώ οι πλημμύρες στην γερμανική κοιλάδα Αρ, το 2021, προκάλεσαν ζημιές ύψους 51 δισ. ευρώ, εκ των οποίων μόνο το 25% καλύφθηκε από ασφαλιστικές εταιρείες.
Η πρόταση για το πανευρωπαϊκό ταμείο επιδιώκει να μειώσει αυτό το κενό και να φέρει την ασφάλιση σε επίπεδο που καλύπτει τουλάχιστον το 90% των ζημιών, περιορίζοντας έτσι τις οικονομικές συνέπειες για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις.
Επιπλέον, η μείωση του οικονομικού κινδύνου για τις ασφαλιστικές εταιρείες μέσω του κοινού ταμείου θα επιτρέψει σε αυτές να αυξήσουν τη συμμετοχή τους στην ασφάλιση φυσικών καταστροφών χωρίς να αυξήσουν τις κεφαλαιακές απαιτήσεις τους. Αυτό, με τη σειρά του, θα οδηγήσει σε μείωση του κόστους για τους καταναλωτές, καθώς οι ασφαλιστικές εταιρείες θα προσφέρουν πιο προσιτές λύσεις, ενώ παράλληλα θα βοηθήσουν στη σταθεροποίηση του χρηματοοικονομικού τοπίου της Ευρώπης.
Κλιματική αλλαγή και ανάγκη για προσαρμογή
Η ανάγκη για ένα κοινό ευρωπαϊκό ταμείο είναι πιο επιτακτική από ποτέ, καθώς η Ευρώπη είναι η ήπειρος με τον ταχύτερο ρυθμό αύξησης θερμοκρασίας παγκοσμίως, γεγονός που οδηγεί σε περισσότερες και πιο έντονες φυσικές καταστροφές.
Οι ασφαλιστικές εταιρείες και οι κυβερνήσεις έχουν βρεθεί σε δύσκολη θέση, καθώς η συχνότητα και η ένταση των ακραίων φαινομένων και καταστροφών αυξάνονται. Η πρόταση για το ταμείο απαντά σε αυτήν την πρόκληση, προσφέροντας μια πιο βιώσιμη και αποτελεσματική λύση για την προστασία των πολιτών και των επιχειρήσεων.
Η κλιματική αλλαγή, η αύξηση του πληθυσμού, η αστικοποίηση και η συγκέντρωση πλούτου σε περιοχές με υψηλό κίνδυνο, προσθέτουν επιπλέον πίεση στους ήδη υπερφορτωμένους ασφαλιστικούς οργανισμούς. Η πρόταση αυτή ενισχύει τη δυνατότητα των ασφαλιστικών εταιρειών να παρέχουν τις απαραίτητες καλύψεις, περιορίζοντας τις πιέσεις στους δημόσιους πόρους.