Προειδοποιητικό σήμα για την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας εκπέμπει η Fitch Ratings, εκτιμώντας ότι η άνοδος των τιμών του πετρελαίου και η πτώση των αγορών μετοχών θα λειτουργήσουν ως βασικοί αρνητικοί παράγοντες σε ένα δυσμενές σενάριο, όπου η σύγκρουση με το Ιράν παρατείνεται έως το τέλος του πρώτου εξαμήνου του 2026.
Σύμφωνα με την ανάλυση του οίκου, το παγκόσμιο πραγματικό ΑΕΠ θα είναι περίπου 0,8% χαμηλότερο μετά από τέσσερα τρίμηνα σε σχέση με το βασικό σενάριο που παρουσιάστηκε στο Global Economic Outlook του Μαρτίου. Η εκτίμηση βασίζεται στο παγκόσμιο μακροοικονομικό μοντέλο της Oxford Economics, το οποίο αναδεικνύει τις πολλαπλές επιπτώσεις από τις αυξήσεις στις τιμές ενέργειας και τη διόρθωση στις αγορές.
Οι υψηλότερες τιμές πετρελαίου αναμένεται να πλήξουν περισσότερο οικονομίες με έντονη ενεργειακή εξάρτηση, όπως η Νότια Κορέα, η Ιαπωνία και οι Ηνωμένες Πολιτείες. Την ίδια στιγμή, η πτώση των χρηματιστηρίων εκτιμάται ότι θα έχει ισχυρότερη επίδραση σε χώρες όπως ο Καναδάς, η Νότια Κορέα και οι ΗΠΑ, με τις απώλειες πλούτου από τη μείωση των τιμών των μετοχών να εξηγούν περίπου το ήμισυ της αρνητικής επίδρασης στο αμερικανικό ΑΕΠ. Παράλληλα, αρκετές αναδυόμενες αγορές αναμένεται να αντιμετωπίσουν επιβράδυνση, λόγω της διεύρυνσης των spreads στα ομόλογά τους.
Στο βασικό σενάριο του Μαρτίου, η Fitch προβλέπει ανάπτυξη 2,2% για τις ΗΠΑ, 4,3% για την Κίνα και 1,3% για την ευρωζώνη το 2026, με την παγκόσμια οικονομία να αναπτύσσεται κατά 2,6%. Ωστόσο, στο δυσμενές σενάριο, η ανάπτυξη στις ΗΠΑ υποχωρεί στο 1,5%, στην Κίνα κινείται κάτω από το 4% και στην ευρωζώνη πέφτει κάτω από το 1%, καταδεικνύοντας τη σημαντική επιδείνωση των προοπτικών.
Η ανάλυση δείχνει ότι η μέγιστη επίδραση του αρνητικού σεναρίου εκδηλώνεται τέσσερα τρίμηνα μετά το αρχικό σοκ, με πιο έντονες επιπτώσεις από αυτές που αποτυπώνονται στους μέσους ετήσιους ρυθμούς. Ειδικότερα, στο τέταρτο τρίμηνο του 2026, η ανάπτυξη του πραγματικού ΑΕΠ στις ΗΠΑ περιορίζεται στο 0,6% έναντι 1,8% στο βασικό σενάριο, ενώ στην ευρωζώνη διαμορφώνεται επίσης στο 0,6% έναντι 1,5%. Σε παγκόσμιο επίπεδο, η ανάπτυξη εκτιμάται στο 1,7% έναντι 2,5%.
Παράλληλα, ενισχύονται οι πληθωριστικές πιέσεις. Στο δυσμενές σενάριο, ο πληθωρισμός στις οικονομίες της ομάδας «Fitch 20» αναμένεται να είναι κατά 1,3 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερος μετά από τέσσερα τρίμηνα σε σύγκριση με το βασικό σενάριο. Χώρες όπως η Ινδία, η Πολωνία και η Τουρκία ενδέχεται να καταγράψουν αυξήσεις άνω των 2 ποσοστιαίων μονάδων.
Ωστόσο, ο οίκος διευκρινίζει ότι οι εκτιμήσεις αυτές δεν ενσωματώνουν πιθανά δημοσιονομικά μέτρα που θα μπορούσαν να λάβουν οι κυβερνήσεις για να περιορίσουν το ενεργειακό κόστος. Τέλος, εκτιμά ότι η νομισματική πολιτική σε μεγάλες οικονομίες όπως οι ΗΠΑ, η Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ηνωμένο Βασίλειο δεν αναμένεται να καταστεί σημαντικά πιο αυστηρή, καθώς οι πληθωριστικές συνθήκες διαφέρουν από εκείνες του 2022, όταν οι αυξήσεις στις τιμές ενέργειας συνοδεύονταν από έντονες διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες και ισχυρή δημοσιονομική στήριξη.