Ο πόλεμος φθοράς του Ιράν σε όποια χώρα υπάρχει γύρω της και συνεργάζεται με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, δείχνει ότι ο πόλεμος στην περιοχή του Κόλπου θα έχει πολλά επεισόδια και πιθανότατα να διαρκέσει περισσότερο απ΄ όσο θα περίμενε κάποιος.
Χθες, οι ΗΠΑ κατέστρεψαν επί της ουσίας το πολεμικό ναυτικό του Ιράν (υπήρχε ή δεν υπήρχε το ίδιο πράγμα ήταν...), οι Ισραηλινοί σφυροκόπησαν στρατηγικής σημασίας κτίρια στην Τεχεράνη και οι "Φρουροί της Επανάστασης" έκλεισαν τα Στενά του Ορμούζ, βάζοντας φωτιά (κυριολεκτικά και μεταφορικά) σε πλοία, αλλά και γενικά στη ναυσιπλοϊα. Την ίδια στιγμή, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, εμφανιζόταν μάλλον... μουδιασμένος στον Λευκό Οίκο, μιλώντας για επιχειρήσεις που θα διαρκέσουν 5 εβδομάδες και βλέπουμε...
Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν και οι επιθέσεις σε γειτονικές χώρες δείχνουν ότι το καθεστώς της Τεχεράνης είναι αποφασισμένο να πάρει πολλούς στον... λαιμό του. Την ίδια στιγμή, η επίθεση στο Κατάρ έβαλε στην εξίσωση την προβληματική κατάσταση στην παραγωγή και προμήθεια φυσικού αερίου, ενώ η άνοδος κατά 9% της τιμής του πετρελαίου μάλλον ήταν αναμενόμενη. Κατά τα λοιπά, ο χρυσός ενισχύθηκε και τα χρηματιστήρια κατέγραψαν σημαντική, αλλά λελογισμένη πτώση.
Οι εξελίξεις στις διεθνείς αγορές συνθέτουν ένα σκηνικό παγκόσμιου οικονομικού... σεισμού και πάρα πολλοί είναι αυτοί που εκτιμούν ότι βρισκόμαστε ακόμη στην αρχή, καθώς τα πράγματα μπορεί να εξελιχθούν πάρα πολύ άσχημα τόσο σε γεωπολιτικό όσο και οικονομικό επίπεδο. Χθες, το γεωπολιτικό ρίσκο επέστρεψε στις αγορές με την ορμή ενός τσουνάμι και αυτό δεν μπορεί να αφήσει αδιάφορες τις κυβερνήσεις, αλλά και τους επενδυτές. Από το βαρέλι του πετρελαίου μέχρι το κόστος των ασφαλίστρων στην εμπορική ναυτιλία και τις αποδόσεις των κρατικών ομολόγων, χθες, γυρίσαμε σελίδα και αλλάξαμε κεφάλαιο. Μπήκαμε στα δύσκολα...
Χάθηκαν περιουσίες τρισεκατομμυρίων σε λίγες ώρες και με μερικά... drones και πυραύλους!
Η... κόλαση του Περσικού Κόλπου προκάλεσε χθες βίαιη ανατιμολόγηση των περιουσιακών στοιχείων, με τις τιμές της ενέργειας να εκτινάσσονται, τις μετοχές να πιέζονται, τους επενδυτές να... ψάχνονται και τις απώλειες να ανέρχονται σε τρισεκατομμύρια δολάρια μέσα σε λίγες ώρες!
Το άνοιγμα των αγορών συνοδεύτηκε από ένα βίαιο άλμα στις τιμές του πετρελαίου, ενώ το πετρέλαιο τύπου Brent που ενδιαφέρει εμάς στην Ευρώπη, κατέγραψε άνοδο έως και 13%, ξεπερνώντας τα 82 δολάρια το βαρέλι κατά τη διάρκεια της ημέρας, αλλά στο τέλος έκλεισε κάτω από τα 80 δολάρια. Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ διέκοψε τη ροή του 20% της παγκόσμιας προμήθειας αργού, ενώ η τιμή του φυσικού αερίου στην Ευρώπη έφτασε να ενισχύεται έως και 50%, στον απόηχο της διακοπής της παραγωγής στο μεγαλύτερο εργοστάσιο εξαγωγής του Κατάρ, το οποίο χτυπήθηκε.
Οι απώλειες στις χρηματιστηριακές αγορές μάλλον ήταν ελεγχόμενες, αλλά αν συνεχιστεί το... πανηγύρι στον Περσικό Κόλπο, είναι προφανές ότι τα δεδομένα της τιμολόγησης θα αλλάξουν ακόμη περισσότερο και φυσικά επί τα χείρω. Τράπεζες, αεροπορικές εταιρείες και λιανικό εμπόριο βρέθηκαν στο στόχαστρο των ρευστοποιήσεων, ενώ αντιθέτως, ενισχύθηκαν οι τιμές των μετοχών πετρελαϊκών εταιρειών και αμυντικών βιομηχανιών. Όσο για τον χρυσό, το στοίχημα των νέων ιστορικών υψηλών θα εξαρτηθεί από την εξελίξεις στο πολεμικό μέτωπο.
Γιατί η Ελλάδα ενισχύει τη θέση της στη γεωπολιτική σκακιέρα και πώς... στριμώχνεται ο Ερντογάν
Το χτύπημα στις βρετανικές βάσεις στην Κύπρο, πιθανότατα από τρομοκράτες της Χεσμπολάχ του Λιβάνου, βάζει στο θέατρο των πολεμικών επιχειρήσεων και τους Ευρωπαίους.
Η ακαριαία αντίδραση της ελληνικής κυβέρνησης με την αποστολή του πλέον υπερ-σύγχρονου πολεμικού πλοίου μας, της φρεγάτας "Κίμων", καθώς και της φρεγάτας "Ψαρά" και δύο αναβαθμισμένων F-16 Viper, ισοδυναμεί με τη δημιουργία ενός αδιαπέραστου θόλου προστασίας. Δεν μιλάμε για προστασία μόνο της Κύπρου, αλλά και για μια δύναμη αποτροπής. Ο "Κίμωνας" μπορεί να "διαβάσει" και να "κλειδώσει" εκατοντάδες εχθρικά όπλα σε μια ακτίνα 560 χιλιομέτρων, σε 360 μοίρες. Με την κίνηση αυτή η Ελλάδα αναβαθμίζεται γεωπολιτικά και μιλάει από άλλη θέση με τους συμμάχους, έχοντας την αγωνία να τελειώσουν όλα μια ώρα αρχύτερα.
Ωστόσο, υπάρχει και άλλη μια εξαιρετικά σοβαρή παράμετρος. Τα ελληνικά μαχητικά και η υπερ-φρεγάτα μας θα βρίσκονται εκεί για να προασπίσουν και τους πολίτες του τουρκοκυπριακού ψευδοκράτους, την ίδια στιγμή που ο Ερντογάν, έχει καταπιεί τη... γλώσσα του, καθώς φοβάται να μη διαταράξει τις σχέσεις με το Ιράν. Δεν διστάζει μάλιστα να επικρίνει τις ΗΠΑ και κυρίως το Ισραήλ, κατηγορώντας τους για παραβίαση του διεθνούς δικαίου. Λες και η εισβολή στην Κύπρο, ήταν μια... εκδρομή στο δάσος για να πιάσουν... πεταλούδες!
Στην ανατολική Μεσόγειο το παιχνίδι παίζεται από Αμερικανούς, Ισραηλινούς, Γάλλους και Έλληνες, απούσης της Τουρκίας. Το κεφάλαιο που "χτίζει" η χώρα μας για την επόμενη μέρα της αποκατάστασης της ηρεμίας στη Μέση Ανατολή και τον Περσικό Κόλπο (γιατί θα έρθει και αυτή η μέρα...) είναι κολοσσιαίας σημασίας. Αναβαθμιζόμαστε γεωπολιτικά, στρατηγικά, στρατιωτικά, ενεργειακά και οικονομικά. Όσο για την Τουρκία, η τακτική του "επιτήδειου ουδέτερου" που ακολουθεί τώρα έναντι του Ιράν και ακολούθησε πιστά στην περίπτωση της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, θα τη φέρει σε εξαιρετικά δύσκολη θέση. Το ίδιο δύσκολη θα είναι η θέση και των... Σαμαράδων, των εγχώριων ρωσόφιλων και "Ερντογανόφιλων", των αριστερών και των "ψεκασμένων"!
Τρομάζει την Αθήνα η διάρκεια της κρίσης και μια πιθανή δραματική αλλαγή του οικονομικού πλάνου
Η εκτίναξη των τιμών φυσικού αερίου και πετρελαίου, εφόσον έχει διάρκεια, θα οδηγήσει σε ανατροπή του οικονομικού σχεδιασμού της κυβέρνησης.
Αναμφίβολα, όλοι πρέπει να προετοιμαστούμε για ένα νέο κύμα ανατιμήσεων που θα ξεκινήσει από τα καύσιμα και θα μεταφερθεί στην εφοδιαστική αλυσίδα και τα τρόφιμα. Ο κίνδυνος επιστροφής του πληθωρισμού σε υψηλά μονοψήφια ποσοστά είναι πλέον ορατός, απειλώντας την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών. Μάλιστα, τα δεδομένα μπορεί να αλλάξουν δραματικά, αν η κατάσταση στον Περσικό Κόλπο διαρκέσει για πολύ. Εκεί που το οικονομικό επιτελείο έκανε... όνειρα για επιταγές ακρίβειας, φορολογικές ελαφρύνσεις και εισοδηματικές ενισχύσεις, τώρα, είναι πολύ πιθανό να αρχίσει να σχεδιάζει το πλάνο των επιδοτήσεων για το ρεύμα!
Ο προϋπολογισμός από δω και πέρα δεν μπορεί παρά να είναι... πολεμικός, καθώς οι ενεργειακές επιδοτήσεις θα κερδίζουν έδαφος μέρα με τη μέρα, εφόσον το πράγμα... ξεφύγει εντελώς στο πολεμικό πεδίο. Το πρόβλημα της ακρίβειας αναμένεται να γίνει οξύτερο, τη στιγμή που φαινόταν να τίθεται υπό μερικό έλεγχο. Το δημοσιονομικό πλεόνασμα αποτελεί "ασπίδα" και δεν πρόκειται να σπαταληθεί δεξιά και αριστερά, ωστόσο, η μεγάλη αγωνία του οικονομικού επιτελείου της κυβέρνησης έχει να κάνει με τις επικείμενες αξιολογήσεις από τους ξένους οίκους. Μέσα σε ένα τέτοιο κλίμα, καθίσταται δύσκολη η όποια αναβάθμιση του ελληνικού αξιόχρεου. Μια παρατεταμένη σύγκρουση θα μπορούσε να αυξήσει το κόστος δανεισμού (spreads) και να οδηγήσει σε υποβάθμιση των προοπτικών της οικονομίας.
Από την άλλη πλευρά, η αβεβαιότητα για την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας, λόγω συνέχισης της κρίσης στη Μέση Ανατολή και τον Περσικό Κόλπο, θα πλήξει τον τουρισμό, τις αεροπορικές μετακινήσεις και τις εξαγωγές. Οι κρατήσεις από αγορές εκτός Ευρώπης ενδέχεται να παρουσιάσουν κάμψη λόγω της αστάθειας στην ευρύτερη περιοχή. Ωστόσο, το γεγονός ότι μερικά... drones και πύραυλοι χάλασαν το κλίμα στις χώρες της χλιδής (Κατάρ, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Μπαχρέιν, Κουβέιτ), προκαλώντας πολυεπίπεδο σοκ στους κατοίκους, αλλά και τους επισκέπτες, μελλοντικά μπορεί να αποτελέσει σοβαρή παρακαταθήκη για τον ελληνικό τουρισμό. Είναι νωρίς να μιλάμε ακόμη για νέα δεδομένα, καθώς δεν ξέρουμε πού... πάμε! Επιπλέον, οι ελληνικές εξαγωγές προς τη Μέση Ανατολή (κυρίως πετρελαιοειδή και τρόφιμα) επηρεάζονται άμεσα από το κλείσιμο των θαλάσσιων οδών και την πτώση της ζήτησης στις πληγείσες περιοχές.
Αναμφίβολα, η ελληνική εμπορική ναυτιλία βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των επιπτώσεων. Η αναστολή των διελεύσεων από τα Στενά του Ορμούζ και οι επιθέσεις σε τάνκερς αυξάνουν κατακόρυφα τα ναύλα και τα ασφάλιστρα, ωφελώντας μεν τους εφοπλιστικούς ομίλους ελληνικών συμφερόντων, προκαλώντας δε σοβαρότατους κινδύνους για τα πληρώματα. Και φυσικά, όταν πέφτουν πύραυλοι, ποιος θα πάει να μπει σε καράβι για να παραλάβει εμπόρευμα;
Με βάση τα παραπάνω, ισχύει για την Ελλάδα, ό,τι ακριβώς ισχύει και για τις υπόλοιπες χώρες, δηλαδή, πάμε στο άγνωστο με βάρκα την ελπίδα! Η ελληνική κυβέρνηση καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στη στήριξη της κοινωνίας και τη διατήρηση της δημοσιονομικής αξιοπιστίας. Η διάρκεια του πολέμου θα είναι ο καθοριστικός παράγοντας που θα κρίνει τα πάντα. Μια σύντομη κρίση είναι διαχειρίσιμη, αλλά μια παρατεταμένη σύγκρουση θα αναγκάσει την κυβέρνηση σε ριζική αναθεώρηση του οικονομικού της μοντέλου.
Η χώρα μας πρέπει να αποδείξει ότι η επιστροφή στην κανονικότητα από το 2019 μέχρι σήμερα, δεν θα διαταραχθεί από τις πολεμικές συνθήκες. Γιατί στο τέλος της... ημέρας, η πιστή τήρηση των δημοσιονομικών στόχων θα φέρει την Αθήνα στην πρώτη γραμμή μιας κοινής ευρωπαϊκής δράσης για την αντιμετώπιση ενός οικονομικού σοκ λόγω της εκτίναξης των τιμών της ενέργειας. Και ο θεός να βάλει το χέρι του...