Αντιμέτωπη με μία κατάσταση που δεν έχει προηγούμενο βρίσκεται η αγορά του πετρελαίου, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή πυροδοτεί φόβους για παρατεταμένες διακοπές παραγωγής και διατάραξη των αποστολών μέσω του κρίσιμου περάσματος των Στενών του Ορμούζ. Εάν δεν αλλάξει κάτι σύντομα, η ενεργειακή κρίση θα αλλάξει τους όρους του παιχνιδιού και το ράλι των τιμών του πετρελαίου θα είναι χωρίς όριο, προειδοποιούν γνώστες της αγοράς.
Αφότου μια σειρά από χτυπήματα στο Ιράν στόχευσαν σε δεξαμενές πετρελαίου, οι τιμές σημείωσαν εκρηκτικό ράλι νωρίς τη Δευτέρα και όδευαν προς τη μεγαλύτερη άνοδο που έχει καταγραφεί ποτέ σε μία συνεδρίαση, πριν να μετριάσουν σημαντικά τα κέρδη τους.
Αυτή την ώρα, το brent ενισχύεται κατά 14,3% στα 105,98 δολάρια ανά βαρέλι, έχοντας αγγίξει νωρίτερα και τα 119,5 δολάρια.
Χώρες σε όλη τη Μέση Ανατολή έχουν αρχίσει να μειώνουν την παραγωγή αργού πετρελαίου τους, με το Ιράκ και το Κουβέιτ να έχουν ήδη κλείσει εγκαταστάσεις και τους αναλυτές να προειδοποιούν ότι τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και η Σαουδική Αραβία θα είναι επίσης ευάλωτες, εάν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν κλειστά για καιρό.
Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ είναι κάτι που η αγορά πετρελαίου δεν έχει ζήσει ποτέ ξανά στο παρελθόν, εξηγεί στο CNBC ο Neil Atkinson, πρώην επικεφαλής πετρελαίου στην Διεθνή Υπηρεσία Ενέργειας (IEA). Εάν δεν υπάρξει αποκλιμάκωση «βρισκόμαστε σε μία πρωτοφανή ενεργειακή κρίση που μπορεί να είναι game changer», τονίζει.
«Αν και υπάρχουν πετρελαϊκά αποθέματα σε όλο τον κόσμο, το ζήτημα είναι ότι εάν το κλείσιμο των Στενών επιμείνει, εάν αυτά τα αποθέματα χρησιμοποιηθούν και εξαντληθούν, θα βρισκόμαστε σε μία κατάσταση όπου η παραγωγή πετρελαίου έχει πραγματικά σταματήσει στο Ιράκ και πιθανώς στο Κουβέιτ και ίσως ακόμα, με τον καιρό, στην Σαουδική Αραβία, τότε θα έχουμε μία κρίση που όμοιά της δεν έχουν ξαναδεί ποτέ», είπε ο Atkinson.
Σε ερώτηση για το τι θα σήμαινε αυτό για τις τιμές του πετρελαίου, ο Atkinson απάντησε: «Συγγνώμη, μπαίνουμε στον τομέα των εικασιών εδώ. Θέλω να πω, δεν υπάρχει προηγούμενο για αυτό. The sky is the limit (ο ουρανός είναι το όριο)».
Υπό κανονικές συνθήκες, περίπου το 20% του πετρελαίου και του φυσικού αερίου του κόσμου περνά από τα Στενά του Ορμούζ, αλλά οι διελεύσεις έχουν σχεδόν σταματήσει εντελώς από το ξέσπασμα του πολέμου.
Οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν κάπως από τα υψηλά της ημέρας, έπειτα από δημοσίευμα των Financial Times που ανέφερε ότι οι υπουργοί Οικονομικών του G7 θα συζητήσουν την από κοινού απελευθέρωση αποθεμάτων, σε συντονισμό με την IEA, στη σημερινή έκταση τηλεδιάσκεψή τους.
Την ίδια στιγμή, αναλυτές της Societe Generale προειδοποιούν ότι το κλείσιμο εγκαταστάσεων στη Μ. Ανατολή αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο επιπλοκών για την επανέναρξη της παραγωγής.
«Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα είναι πιθανώς ο επόμενος παραγωγός που κινδυνεύει με διακοπή της δραστηριότητας, ενδεχομένως μέσα στις επόμενες 5-7 ημέρες», ανέφεραν οι αναλυτές του οίκου, σύμφωνα με το CNBC.
«Το Κατάρ είναι επίσης ευάλωτο, αν και οι όγκοι πετρελαίου του είναι μέτριοι, σε σχέση με την έκθεσή του στο LNG. Η Σαουδική Αραβία αντιμετωπίζει λιγότερο άμεσο κίνδυνο, αλλά οι διακοπές παραγωγής θα ήταν πιθανές εάν τα Στενά του Ορμούζ παραμείνουν κλειστά για άλλες δύο έως τρεις εβδομάδες», πρόσθεσαν.