Ο φαρμακευτικός κολοσσός AstraZeneca θα ξεκινήσει τη διαπραγμάτευση των μετοχών του στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης τη Δευτέρα, λίγες μόλις ημέρες αφότου ανακοίνωσε σημαντικές δεσμεύσεις επενδύσεων στην άλλη άκρη του κόσμου.
Όπως και οι υπόλοιποι μεγάλοι παίκτες της φαρμακοβιομηχανίας, η AstraZeneca καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα σε δύο στρατηγικές προτεραιότητες. Από τη μία πλευρά, επιδιώκει να διατηρήσει στενή σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη μεγαλύτερη αγορά της, με την εισαγωγή στη Νέα Υόρκη να αποσκοπεί στην ενίσχυση των επενδύσεων. Από την άλλη, η καινοτόμος και φιλική προς την έρευνα Κίνα προσελκύει ολοένα και περισσότερες φαρμακευτικές εταιρείες, οι οποίες αναζητούν επειγόντως νέα φάρμακα για να αντικαταστήσουν τα έσοδα από «blockbusters» των οποίων οι πατέντες λήγουν τα επόμενα χρόνια.
Η πίεση εντείνεται και από τις προκλήσεις στην τιμολόγηση φαρμάκων στις ΗΠΑ, γεγονός που ωθεί τη Big Pharma να αναζητά εναλλακτικές πηγές ανάπτυξης. Σε αυτό το πλαίσιο, η AstraZeneca ανακοίνωσε ότι επενδύει δισεκατομμύρια δολάρια στην Κίνα και συνεργάζεται με κινεζική εταιρεία βιοτεχνολογίας για την ανάπτυξη φαρμάκων απώλειας βάρους, λίγο πριν από την εισαγωγή των μετοχών της στις ΗΠΑ.
Οι εξελίξεις αυτές έρχονται σε μια κρίσιμη στιγμή για τον φαρμακευτικό κλάδο, καθώς οι εταιρείες στρέφονται όλο και περισσότερο προς την Ανατολή για καινοτομία, ώστε να αναπληρώσουν τα έσοδα από φάρμακα-ναυαρχίδες που βγαίνουν εκτός πατέντας μέσα στα επόμενα δύο χρόνια. Οι δυσκολίες τιμολόγησης στην αμερικανική αγορά, από την οποία προέρχεται το μεγαλύτερο μέρος των κερδών των μεγάλων φαρμακοβιομηχανιών, προσθέτουν επιπλέον πίεση.
Την Πέμπτη, η AstraZeneca ανακοίνωσε ότι σκοπεύει να επενδύσει 15 δισ. δολάρια στην Κίνα έως το 2030, επεκτείνοντας τόσο τη μεταποίηση όσο και την έρευνα και ανάπτυξη. Η ανακοίνωση συνέπεσε με την επίσκεψη του Βρετανού πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ στο Πεκίνο, την πρώτη επίσκεψη πρωθυπουργού του Ηνωμένου Βασιλείου στη χώρα εδώ και οκτώ χρόνια. Η εταιρεία τόνισε ότι οι επενδύσεις αυτές καλύπτουν ολόκληρη την αλυσίδα αξίας, από την ανακάλυψη φαρμάκων και την κλινική ανάπτυξη έως τη βιομηχανική παραγωγή, φέρνοντας την κινεζική καινοτομία στη διεθνή αγορά.
Σε ξεχωριστή ανακοίνωση την Παρασκευή, η AstraZeneca γνωστοποίησε συνεργασία με την εισηγμένη στο Χονγκ Κονγκ CSPC Pharmaceuticals για την ενίσχυση του χαρτοφυλακίου της στην παχυσαρκία. Η συμφωνία αφορά οκτώ προκλινικά και πρώιμα αναπτυξιακά προγράμματα, μεταξύ των οποίων και ένα ενέσιμο σκεύασμα μηνιαίας χορήγησης. Μετά την ανακοίνωση, η μετοχή της CSPC υποχώρησε κατά 10,2%.
Η AstraZeneca θα καταβάλει 1,2 δισ. δολάρια προκαταβολικά και έως 17,3 δισ. δολάρια επιπλέον, εφόσον επιτευχθούν συγκεκριμένα ρυθμιστικά, ερευνητικά και εμπορικά ορόσημα. Εκπρόσωπος της εταιρείας επιβεβαίωσε τα στοιχεία, αποφεύγοντας ωστόσο να σχολιάσει περαιτέρω τις γεωγραφικές προτεραιότητες του ομίλου.
Οι ανακοινώσεις αυτές προηγήθηκαν της εισαγωγής των μετοχών της AstraZeneca στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης, αλλά και της πρόσφατα ανακοινωθείσας επένδυσης ύψους 50 δισ. δολαρίων στις ΗΠΑ, με στόχο τον περιορισμό των επιπτώσεων από ενδεχόμενους αμερικανικούς φαρμακευτικούς δασμούς.
Όπως σχολίασε η Καμίλα Όξχαμρε, διαχειρίστρια χαρτοφυλακίου της Rhenman & Partners, «αυτό που προκύπτει είναι ότι οι ΗΠΑ και η Κίνα θα αποτελούν τις δύο σημαντικότερες περιοχές για την εταιρεία στο ορατό μέλλον».
Οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν μακράν η μεγαλύτερη αγορά της AstraZeneca. Η εταιρεία είχε ανακοινώσει πέρυσι ότι θα τερματίσει το πρόγραμμα American Depositary Shares, επιλέγοντας απευθείας εισαγωγή στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης, διατηρώντας παράλληλα τις εισαγωγές της στο Λονδίνο και τη Στοκχόλμη, με στόχο μια πιο παγκόσμια επενδυτική βάση.
Την ίδια στιγμή, η Κίνα αποτελεί τη δεύτερη μεγαλύτερη αγορά της εταιρείας. Σύμφωνα με αναλυτές, η κινεζική αγορά αναμένεται να αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη σημασία με την πάροδο του χρόνου, τόσο ως πηγή εσόδων όσο και ως κέντρο έρευνας και καινοτομίας.
Η AstraZeneca δεν είναι η μόνη φαρμακευτική που στρέφεται προς την Κίνα. Η GSK υπέγραψε τον Ιούλιο συμφωνία με την Hengrui Pharma αξίας έως 12 δισ. δολαρίων, με το μεγαλύτερο μέρος να συνδέεται με ορόσημα ανάπτυξης και εμπορικής επιτυχίας.
Οι συμφωνίες αδειοδότησης μεταξύ της Big Pharma και κινεζικών εταιρειών βιοτεχνολογίας έχουν αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Το 2025 καταγράφηκαν 57 τέτοιες συμφωνίες, σύμφωνα με στοιχεία της Biopharma Dive, γεγονός που αντανακλά τη ραγδαία άνοδο της Κίνας στον τομέα της βιοτεχνολογίας και τη μετατόπισή της προς πιο σύνθετα και καινοτόμα θεραπευτικά σχήματα.
Παρά την ενίσχυση της χρηματοδότησης της βιοτεχνολογίας στις ΗΠΑ στα τέλη του 2025, οι αναλυτές εκτιμούν ότι η καινοτομία θα συνεχίσει να προέρχεται και από τις δύο πλευρές του Ειρηνικού, σε ένα περιβάλλον αυξανόμενου ανταγωνισμού αλλά και αλληλεξάρτησης.