Στο The Economist Shipping Summit, με κεντρικό θέμα A global dialogue on navigating an era of trade wars, οι παρεμβάσεις κινήθηκαν στον ίδιο άξονα. Οι παραβρισκόμενοι τόνισαν πως η ναυτιλία καλείται να κρατήσει όρθιο το παγκόσμιο εμπόριο σε μια εποχή όπου οι γεωπολιτικές εκρήξεις, οι δασμοί, οι αλλαγές διαδρομών και η ενεργειακή μετάβαση πιέζουν ταυτόχρονα κόστος, ασφάλεια και ανταγωνιστικότητα. Από τα στενά του Ορμούζ και τη νέα αστάθεια στη Μέση Ανατολή, μέχρι την ευρωπαϊκή στρατηγική για λιμάνια και ναυτιλία, το σήμα ήταν ξεκάθαρο: χρειάζονται αποφάσεις με ρεαλισμό, διεθνή συντονισμό και λιγότερη γραφειοκρατία, γιατί οι συνέπειες πλέον «γράφουν» στην αγορά και στις εφοδιαστικές αλυσίδες σε πραγματικό χρόνο.
Βασίλης Κικίλιας, Υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής
Ο Βασίλης Κικίλιας τόνισε ότι οι γεωπολιτικές συγκρούσεις έχουν ξεπεράσει τα όρια οποιασδήποτε μακροπρόθεσμης στρατηγικής και η εξέλιξη είναι πλέον δύσκολα προβλέψιμη, σημειώνοντας πως «η πραγματικότητα ξεπέρασε τις εκτιμήσεις» γύρω από ενδεχόμενη επίθεση στο Ιράν, με χώρες και πλοία να γίνονται στόχοι. Αναφέρθηκε στην παρουσία ελληνόκτητων πλοίων στην περιοχή, λέγοντας ότι περίπου δέκα πλοία με ελληνική σημαία βρίσκονται στα στενά του Ορμούζ, ενώ χιλιάδες δραστηριοποιούνται στη γύρω θαλάσσια ζώνη, τονίζοντας ότι ένα ελληνικό πλοίο έχει πληγεί, αλλά οι Έλληνες ναυτικοί είναι καλά και το υπουργείο βρίσκεται σε διαρκή εγρήγορση και επαφή με τον στόλο. Υπογράμμισε ότι η Ελλάδα αντιπροσωπεύει περίπου το 20% του παγκόσμιου στόλου και ότι ο κλάδος χρειάζεται παγκόσμιο ρυθμιστικό πλαίσιο, καθώς και πολιτικές που θα ενισχύουν την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα έναντι ΗΠΑ και Κίνας. Για την ενεργειακή μετάβαση ζήτησε ρεαλισμό και διεθνή συντονισμό, προειδοποιώντας ότι οι μεγάλες δαπάνες για νέες τεχνολογίες και καύσιμα μπορούν να «παγώσουν» νέες ναυπηγήσεις και να οδηγήσουν σε κρίση μεταφορών, ενώ σημείωσε ότι ευρωπαϊκές ρυθμίσεις όπως η φορολόγηση μέσω ETS στα ευρωπαϊκά λιμάνια μπορεί να πλήξουν την ανταγωνιστικότητα. Κατέληξε με κάλεσμα η ΕΕ να κινηθεί ταχύτερα, να μειώσει τη γραφειοκρατία και να αποφασίζει με βάση τις πραγματικές επιπτώσεις σε κοινωνίες και οικονομίες.
Απόστολος Τζιτζικώστας, Επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού, Ευρωπαϊκή Επιτροπή
Ο Απόστολος Τζιτζικώστας επισήμανε ότι οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή έχουν ήδη πραγματικό αντίκτυπο στις μεταφορές και τις εφοδιαστικές αλυσίδες, αναφέροντας ότι χιλιάδες πτήσεις έχουν επηρεαστεί, ενώ η κατάσταση στα στενά του Ορμούζ είναι σοβαρή και περίπου 3.000 πλοία έχουν επηρεαστεί στην περιοχή, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να συνεργάζεται με εταίρους για ασφαλή διάπλου και προστασία πολιτών. Παρουσίασε τη νέα ευρωπαϊκή στρατηγική για ναυτιλία και λιμένες, λέγοντας ότι το διεθνές περιβάλλον έχει αλλάξει θεμελιωδώς, η ενεργειακή μετάβαση επιταχύνεται και οι τεχνολογίες μετασχηματίζουν τα μοντέλα λειτουργίας, με το ζητούμενο να περνά από την απόδοση στην προσαρμοστικότητα και την ανθεκτικότητα. Εξήγησε ότι η στρατηγική δίνει βάρος στη ναυπήγηση, στη συνδεσιμότητα, στην καινοτομία και στην επένδυση σε δεξιότητες και θέσεις εργασίας, ενώ στόχος είναι και η διασφάλιση δίκαιου ανταγωνισμού, με αντιμετώπιση των «σκιωδών στόλων». Για την απανθρακοποίηση υπογράμμισε ότι η προσέγγιση πρέπει να είναι παγκόσμια και ξεκαθάρισε ότι δεν θα επιτραπεί η ευρωπαϊκή ναυτιλία να επιβαρυνθεί «εις διπλούν», αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο αναθεώρησης πολιτικών για να αποτραπούν διπλές επιβαρύνσεις. Τόνισε επίσης ότι η ΕΕ θα ενισχύσει τη χρηματοδότηση για καινοτομία, ενθαρρύνοντας επενδύσεις σε υποδομές και καθαρά καύσιμα, επισημαίνοντας ότι η θαλάσσια πολιτική συνδέεται πλέον άμεσα με την κλιματική πολιτική και την ασφάλεια και ότι κανένα κράτος δεν μπορεί να «πλοηγηθεί» μόνο του.
Δημήτρης Φαφαλιός, Γενικός Γραμματέας της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών
Ο Δημήτρης Φαφαλιός περιέγραψε τη ναυτιλία ως κλάδο που μπαίνει σε νέα εποχή βαθιάς αβεβαιότητας, καθώς πολλές σταθερές δεν μπορούν πλέον να θεωρούνται δεδομένες, σημειώνοντας ότι ακόμη και οι καπετάνιοι αντιμετωπίζουν ζητήματα που υπερβαίνουν τις κλασικές ευθύνες τους, μέσα σε ένα περιβάλλον γεωπολιτικών εντάσεων, κανονιστικών αλλαγών και ενεργειακών μεταβάσεων. Υπενθύμισε ότι περίπου 110.000 πλοία μεταφέρουν σήμερα το 90% του παγκόσμιου εμπορίου και επικαλέστηκε μελέτη που αναφέρει ότι αν η ναυτιλία σταματούσε, ο πλανήτης θα κατέρρεε μέσα σε 90 ημέρες, υπογραμμίζοντας ότι είναι ο πιο εφικτός και αποδοτικός τρόπος μεταφοράς αγαθών και με συγκριτικό περιβαλλοντικό πλεονέκτημα. Ανέδειξε τον ρόλο της ελληνικής ναυτιλίας, λέγοντας ότι αντιπροσωπεύει περίπου το 20% της παγκόσμιας χωρητικότητας και κυριαρχεί στην ΕΕ, καλύπτοντας πάνω από το 80% της ευρωπαϊκής ναυτιλιακής δραστηριότητας, ενώ ο ελληνόκτητος στόλος έχει χαμηλότερη μέση ηλικία από τον παγκόσμιο και βρίσκεται στην πρωτοπορία της πράσινης μετάβασης. Για την απανθρακοποίηση υπογράμμισε ότι δεν μπορεί να υπάρξει βιώσιμη πορεία χωρίς ρεαλιστικό και παγκόσμιο κανονιστικό πλαίσιο, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι «χρειαζόμαστε καλύτερους κανονισμούς, όχι περισσότερους», και ζήτησε από την ΕΕ ένα νέο, ολιστικό όραμα για τον κλάδο. Κατέληξε ότι μια ευημερούσα ναυτιλία είναι «ήρεμη αλλά μεγάλη δύναμη» που στηρίζει την παγκόσμια οικονομία και ότι η προστασία της είναι κρίσιμη για την ευημερία χωρών και κοινωνιών.
Alasdair Ross, countries editor, The Economist’s “The World Ahead 2026”
Ο Alasdair Ross εστίασε στο ότι οι θαλάσσιες μεταφορές πιέζονται ταυτόχρονα από γεωπολιτικές εντάσεις, εμπορικές πολιτικές και δασμούς, περιγράφοντας ένα περιβάλλον όπου η συσσώρευση κρίσεων έχει αυξήσει την αβεβαιότητα και οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή την επιβαρύνουν περαιτέρω. Υπογράμμισε ότι οι ΗΠΑ προχώρησαν σε επίθεση στο Ιράν, εξέλιξη με άμεσες συνέπειες για τη ναυτιλία, και σημείωσε ότι τα στενά του Ορμούζ έχουν κλείσει, αναγκάζοντας πλοία να ακολουθούν εναλλακτικές διαδρομές. Περιέγραψε ότι οι αλλαγές στις θαλάσσιες διαδρομές δημιουργούν συμφόρηση σε λιμάνια που καλούνται να διαχειριστούν μεγαλύτερο όγκο φορτίων, οδηγώντας σε καθυστερήσεις, αύξηση λειτουργικού κόστους και πρόσθετους κινδύνους για τη σταθερότητα της παγκόσμιας οικονομίας.