Κάποτε το ποδόσφαιρο γεννήθηκε για να παίζεται στις αλάνες και να ενώνει ανθρώπους που δεν είχαν τίποτα κοινό πέρα από μια μπάλα. Από τις αρχαίες μορφές παιχνιδιού στην Ελλάδα, τη Ρώμη και την Κίνα, μέχρι την καθοριστική τομή του 1863 στην Αγγλία με τη δημιουργία της Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας και την τυποποίηση των κανονισμών, το άθλημα εξελίχθηκε σε παγκόσμια γλώσσα. Η Βρετανική Αυτοκρατορία το μετέφερε στα πέρατα του κόσμου και εκείνο ρίζωσε στις λαϊκές τάξεις: έγινε διέξοδος στις φαβέλες της Βραζιλίας, σύμβολο αντίστασης στην Ουκρανία, εργαλείο εθνικής ανασυγκρότησης στη Γερμανία.
Σήμερα, όμως, αυτή η συλλογική ιστορία δοκιμάζεται. Το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2026, αντί να φέρει τον κόσμο πιο κοντά στο γήπεδο, μοιάζει να υψώνει οικονομικά τείχη. Οι τιμές των εισιτηρίων που ανακοίνωσε η FIFA προκάλεσαν έντονες αντιδράσεις, με πολλούς φιλάθλους να τις χαρακτηρίζουν απλησίαστες και αποκομμένες από την πραγματικότητα όσων στήριξαν διαχρονικά το άθλημα.
Ενδεικτικό είναι το κόστος του τελικού στο Νιου Τζέρσεϊ, που εμφανίζεται περίπου επταπλάσιο σε σχέση με τον τελικό του Κατάρ το 2022. Το φθηνότερο εισιτήριο ξεπερνά πλέον τις 3.100 λίρες, όταν τέσσερα χρόνια νωρίτερα κόστιζε περίπου 450. Ακόμη και στους αγώνες της πρώτης φάσης, οι τιμές αγγίζουν επίπεδα δυσανάλογα με τα εισοδήματα πολλών χωρών. Για παράδειγμα, για φιλάθλους από την Αϊτή, όπου ο μέσος μηνιαίος μισθός κινείται γύρω στις 110 λίρες, ένα εισιτήριο των 135 λιρών ισοδυναμεί με ολόκληρο μισθό.
Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι οι μεγαλύτερες αυξήσεις εντοπίζονται στις φθηνότερες κατηγορίες. Σύμφωνα με στοιχεία που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, τα εισιτήρια της χαμηλότερης κατηγορίας, που ιστορικά κόστιζαν κατά μέσο όρο περίπου 150 λίρες, φτάνουν πλέον έως και τις 1.500. Δεν είναι τυχαίο ότι οργανωμένοι σύνδεσμοι φιλάθλων μιλούν για κοινωνικό αποκλεισμό, ενώ ακόμη και προπονητές εθνικών ομάδων προτρέπουν τον κόσμο να μην επιβαρύνει τον εαυτό του με χρέη για χάρη της διοργάνωσης.
Σαν να μην έφταναν οι τιμές των εισιτηρίων, το Μουντιάλ του 2026 θα διεξαχθεί ταυτόχρονα σε Ηνωμένες Πολιτείες, Καναδά και Μεξικό, αυξάνοντας κατακόρυφα τα έξοδα μετακίνησης και διαμονής. Η FIFA, απαντώντας στις αντιδράσεις, ανακοίνωσε έναν περιορισμένο αριθμό εισιτηρίων χαμηλής τιμής, που όμως αντιστοιχούν σε ελάχιστο ποσοστό του συνόλου. Ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας υπερασπίστηκε τη στρατηγική αυτή, επικαλούμενος τη χωρίς προηγούμενο ζήτηση και τον τεράστιο αριθμό αιτημάτων αγοράς.
Το ερώτημα, ωστόσο, παραμένει ανοιχτό: μπορεί το ποδόσφαιρο να διατηρήσει τον χαρακτήρα του ως άθλημα των πολλών όταν οι κερκίδες γίνονται προνόμιο των λίγων; Το Μουντιάλ του 2026 δείχνει ότι ο «βασιλιάς των σπορ» εξακολουθεί να κυβερνά, αλλά η σχέση του με τον λαό του περνά ίσως τη σοβαρότερη δοκιμασία της ιστορίας του.