Παρά τους υψηλούς δασμούς που επέβαλε ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ σε δεκάδες χώρες, το εμπορικό έλλειμμα των ΗΠΑ, αυξήθηκε σχεδόν κατά 6%, καταγράφοντας νέο ρεκόρ. Σύμφωνα με τα στοιχεία από το Υπουργείο Εμπορίου, το εμπορικό έλλειμμα αυξήθηκε κατά 64,4 δισεκατομμύρια δολάρια το 2025 σε πραγματικούς όρους (προσαρμοσμένο στον πληθωρισμό)- δηλαδή 5,7% περισσότερο από ό,τι το 2024.
Οι εισαγωγές αγαθών και υπηρεσιών ξεπέρασαν τις εξαγωγές κατά περίπου 901,5 δισεκατομμύρια δολάρια , ανακοίνωσε το Υπουργείο Εμπορίου.
Οι εξαγωγές ενισχύθηκαν κατά 3,2%, αλλά οι εισαγωγές, αυξήθηκαν ακόμη περισσότερο, κατά 4,2%. Η απόκλιση μεταξύ αυτών των δύο αριθμών σηματοδοτεί έτσι το μεγαλύτερο ιστορικό ρεκόρ .
Το έλλειμμα οφείλεται στο εμπόριο αγαθών: αυτό αυξήθηκε κατά 2,1% σε σχεδόν 1241 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ το πλεόνασμα στο εμπόριο υπηρεσιών αυξήθηκε κατά 8,9% σε 339,5 δισεκατομμύρια δολάρια.
«Οι εισαγωγές εκτοξεύτηκαν τους πρώτους μήνες του περασμένου χρόνου,καθώς οι εταιρείες προσπαθούσαν να αποθηκεύσουν αγαθά πριν τεθούν σε ισχύ οι δασμοί Τραμπ, μόνο και μόνο για να καταρρεύσουν κατά τη διάρκεια του φθινοπώρου», εξηγούν, παράγοντες της αγοράς.
«Αλλά τον περασμένο Δεκέμβριο, ο αριθμός έχει ανακάμψει, πλησιάζοντας για άλλη μια φορά τα 100 δισεκατομμύρια, καθώς οι εταιρείες αναγκάστηκαν να εισάγουν αγαθά για να αναπληρώσουν τα εξαντλημένα αποθέματά τους.
Οι δασμοί Τραμπ
Μετά την ανάληψη των καθηκόντων του τον Ιανουάριο του 2025, ο πρόεδρος Τραμπ επέβαλε πολυάριθμους δασμούς σε πολλές χώρες , λέγοντας ότι η χώρα του έχει γίνει αντικείμενο εκμετάλλευσης και έχει δικαιολογήσει τον προστατευτισμό του σε αυτή τη βάση.
«Η θεωρία πίσω από τους δασμούς που επέβαλε ο Ντόναλντ Τραμπ ήταν πολύ απλή», λένε Αμερικανοί αναλυτές: «τα εμπόδια στις εισαγωγές θα έκλειναν το εμπορικό έλλειμμα των ΗΠΑ, τον κύριο οικονομικό εχθρό της χώρας , το οποίο με τη σειρά του θα μείωνε το δημοσιονομικό έλλειμμα στους δημόσιους λογαριασμούς». Για μήνες, οικονομικοί εμπειρογνώμονες προειδοποιούσαν βέβαια ότι οι δασμοί δεν θα ήταν αρκετοί για να επηρεάσουν πραγματικά το εμπορικό έλλειμμα . Και τα στοιχεία για το εμπορικό ισοζύγιο του 2025, που δημοσιεύθηκαν χθες, αποδεικνύουν ότι η θεωρία του Τραμπ δεν λειτουργεί.
Πριν από την ανακοίνωση των στοιχείων του υπουργείου Εμπορίου πάντως , ο Τραμπ «γιόρτασε» στην πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης Truth τη «μείωση του εμπορικού ελλείμματος κατά 78% χάρη στους δασμούς».
Οι Αμερικανοί πληρώνουν τον λογαριασμό
Την ίδια ώρα, μελέτες δείχνουν ότι οι δασμοί πληρώνονται σχεδόν εξ ολοκλήρου από τους Αμερικανούς εισαγωγείς και καταναλωτές. Αυτοί σηκώνουν το 96% του βάρους, σύμφωνα με έρευνα του Ινστιτούτου του Κιέλου για την Παγκόσμια Οικονομία (IfW). «Οι δασμοί είναι μια αυτοπροκαλούμενη πληγή», δήλωσε ο Διευθυντής Έρευνας του IfW, Τζούλιαν Χιντς. Ο ισχυρισμός ότι οι ξένες χώρες επιβαρύνονται με αυτούς τους δασμούς είναι μύθος. Τα στοιχεία δείχνουν το αντίθετο. «Οι Αμερικανοί πληρώνουν τον λογαριασμό».
Σε παρόμοιο συμπέρασμα κατέληξε μια μελέτη της Ομοσπονδιακής Τράπεζας της Νέας Υόρκης, η οποία επικρίθηκε από τον οικονομικό σύμβουλο του Τραμπ, Κέβιν Χάσετ. «Η μελέτη αυτή είναι ντροπή», δήλωσε ο Χάσετ σε συνέντευξή του στο CNBC . «Κατά τη γνώμη μου, είναι η χειρότερη μελέτη που έχω δει ποτέ στην ιστορία της Ομοσπονδιακής Τράπεζας».
Το Ανώτατο Δικαστήριο
Σήμερα πάντως αναμένεται η ετυμηγορία του Ανωτάτου Δικαστηρίου για τους δασμούς. Το ερώτημα είναι αν το Ανώτατο Δικαστήριο θα κηρύξει τους δασμούς αντισυνταγματικούς, γιατί επιβλήθηκαν χωρίς την έγκριση του Κογκρέσου.
Αρκετοί Αμερικανοί δικαστές έχουν αμφισβητήσει το γεγονός ότι ο Τραμπ επικαλέστηκε το Νόμο περί Διεθνών Οικονομικών Εξουσιών Έκτακτης Ανάγκης (IEEPA ) για να επιβάλει δασμούς χωρίς την έγκριση του Κογκρέσου. Αυτός ο νόμος, που ψηφίστηκε το 1977, δεν αναφέρει καν τους δασμούς ως εργαλείο για τη ρύθμιση των εισαγωγών κατά τη διάρκεια μιας κατάστασης οικονομικής έκτακτης ανάγκης.
«Το διακύβευμα είναι τεράστιο καθώς οι αγωγές κατά της κυβέρνησης Τραμπ πολλαπλασιάζονται ενόψει της απόφασης του Ανώτατου Δικαστηρίου», γράφουν αμερικανικά μέσα ενημέρωσης. «Το Ανώτατο Δικαστήριο θα μπορούσε να ακυρώσει τους δασμούς που επέβαλε ο πρόεδρος, αφήνοντας παράλληλα το ζήτημα της επιστροφής των χρημάτων στα κατώτερα δικαστήρια».
Φυσικά, δεν αποκλείεται το Ανώτατο Δικαστήριο να αναβάλει μέχρι το τέλος της τρέχουσας συνόδου-τον προσεχή Ιούνιο- την έκδοση της απόφασης, όπως κάνει συχνά για τις πιο σημαντικές υποθέσεις.