Με τρία διακριτά χρηματοδοτικά εργαλεία, που εκτείνονται από μεγάλες επενδύσεις έως μικρά δάνεια και ειδικά σχήματα στήριξης για νέους αγρότες, το Στρατηγικό Σχέδιο της ΚΑΠ φιλοδοξεί να αντιμετωπίσει ένα από τα πιο επίμονα προβλήματα του αγροδιατροφικού τομέα: τη δυσκολία πρόσβασης στη χρηματοδότηση. Την ευθύνη υλοποίησης έχει η Μονάδα Χρηματοδοτικών Εργαλείων και Εργαλείων Διαχείρισης Κινδύνων της Ειδικής Υπηρεσίας Εφαρμογής Παρεμβάσεων Αγροτικής Πολιτικής του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, με βασικό στόχο τη χορήγηση δανείων με ευνοϊκούς όρους σε αγρότες, κτηνοτρόφους και επιχειρήσεις μεταποίησης.
«Με την ενεργοποίηση του Ταμείου Αγροτικής Επιχειρηματικότητας, η εξαγγελία του Πρωθυπουργού στη ΔΕΘ αποκτά ουσιαστικό περιεχόμενο, δημιουργώντας άμεσες δυνατότητες χρηματοδότησης για τον πρωτογενή τομέα», ανέφερε στο Αθηναϊκό – Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων η Γενική Γραμματέας Ενωσιακών Πόρων και Υποδομών του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Αργυρώ Ζέρβα. Όπως σημείωσε, «ο υπερδιπλασιασμός του αρχικού προϋπολογισμού από τα 72 στα 160 εκατ. ευρώ δεν είναι τυχαίος, αλλά συνειδητή επιλογή ενίσχυσης των χρηματοδοτικών εργαλείων, τα οποία μέσω της μόχλευσης εκτιμάται ότι θα κινητοποιήσουν κεφάλαια άνω των 350 εκατ. ευρώ».
Σύμφωνα με την ίδια, «τα τρία νέα Χρηματοδοτικά Εργαλεία του Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ έχουν σχεδιαστεί με βάση τις πραγματικές ανάγκες της αγοράς, ώστε να περιορίσουν τα εμπόδια που αντιμετωπίζει ο αγροδιατροφικός τομέας στη χρηματοδότηση. Για πρώτη φορά δίνεται η δυνατότητα χρηματοδότησης όχι μόνο επενδύσεων αλλά και κεφαλαίου κίνησης, χωρίς υποχρεωτική σύνδεση με επιχορηγούμενα προγράμματα και με μειωμένες απαιτήσεις εξασφαλίσεων. Με αυτόν τον τρόπο δημιουργούνται οι συνθήκες για περιορισμό του χρηματοδοτικού ρίσκου και στήριξη της μετάβασης του πρωτογενούς τομέα σε ένα πιο ανταγωνιστικό και ανθεκτικό παραγωγικό μοντέλο».
Τελικοί δικαιούχοι των Χρηματοδοτικών Εργαλείων είναι επαγγελματίες γεωργοί φυσικά πρόσωπα, νομικά πρόσωπα με κύρια δραστηριότητα τη γεωργία, γεωργοί νεαρής ηλικίας, συλλογικά σχήματα και ΚοινΣΕπ, καθώς και επιχειρήσεις μεταποίησης με τελικό προϊόν γεωργικής προέλευσης.
Χρηματοδοτικό Εργαλείο Εγγυήσεων
Το Χρηματοδοτικό Εργαλείο Εγγυήσεων προβλέπει δάνεια από 25.000 έως 3.500.000 ευρώ για επενδύσεις και από 25.000 έως 500.000 ευρώ για κεφάλαιο κίνησης. Συνοδεύεται από επιδότηση επιτοκίου 4% για τέσσερα έτη, συμβουλευτική υποστήριξη ύψους 800 ευρώ και δυνατότητα διετούς περιόδου χάριτος.
Στο πεδίο εφαρμογής του εντάσσονται πρακτικά όλες οι επιχειρήσεις του πρωτογενούς τομέα και της αγροτικής μεταποίησης, ανεξαρτήτως μεγέθους ή κλάδου δραστηριότητας. Επιλέξιμες θεωρούνται δαπάνες για εξοπλισμό –καινούριο ή μεταχειρισμένο–, κεφάλαιο κίνησης, ζωικό και φυτικό κεφάλαιο, αγορά γης έως 10% του ύψους του δανείου, καθώς και ο ΦΠΑ, είτε είναι ανακτήσιμος είτε όχι.
Το εργαλείο μπορεί να αξιοποιηθεί είτε αυτόνομα είτε για την κάλυψη της ίδιας συμμετοχής σε επιχορηγούμενες παρεμβάσεις του Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ, όπως τα Σχέδια Βελτίωσης ή επενδύσεις μεταποίησης. Για δάνεια έως 50.000 ευρώ δεν απαιτούνται εμπράγματες εξασφαλίσεις, ενώ για υψηλότερα ποσά οι τράπεζες δύνανται να ζητήσουν εμπράγματες εγγυήσεις έως 30% του δανείου.
Το Ταμείο καλύπτει το 70% της ζημίας από μη εξυπηρετούμενα δάνεια, με ανώτατο όριο ζημιάς το 20% του χαρτοφυλακίου. Το σύνολο του δανείου χορηγείται από την τράπεζα, η οποία εισπράττει τους τόκους, ενώ το Ταμείο παρέχει την εγγύηση. Για πρώτη φορά παρέχεται η δυνατότητα λήψης κεφαλαίου κίνησης χωρίς υποχρέωση υλοποίησης επενδύσεων ή ένταξης σε πρόγραμμα επιχορήγησης.
Χρηματοδοτικό Εργαλείο Μικρών Δανείων
Το Χρηματοδοτικό Εργαλείο Μικρών Δανείων αφορά ποσά από 10.000 έως 50.000 ευρώ για επενδύσεις ή και κεφάλαιο κίνησης. Το 50% του δανείου χορηγείται άτοκα από το Ταμείο, ενώ για το υπόλοιπο 50% το επιτόκιο επιδοτείται πλήρως για τα δύο πρώτα έτη. Προβλέπεται επίσης συμβουλευτική υποστήριξη 800 ευρώ και προαιρετική διετής περίοδος χάριτος.
Οι δικαιούχοι είναι οι ίδιοι με εκείνους του Χρηματοδοτικού Εργαλείου Εγγυήσεων, ενώ οι επιλέξιμες δαπάνες περιλαμβάνουν εξοπλισμό, κεφάλαιο κίνησης, ζωικό και φυτικό κεφάλαιο, αγορά γης έως 5% του δανείου και ΦΠΑ. Οι εξασφαλίσεις είναι αποκλειστικά ενοχικές, γεγονός που μειώνει αισθητά τα εμπόδια πρόσβασης στη χρηματοδότηση για μικρές επιχειρήσεις. Και εδώ δίνεται η δυνατότητα χορήγησης κεφαλαίου κίνησης χωρίς σύνδεση με επενδυτικό πρόγραμμα.
Χρηματοδοτικό Εργαλείο Εγγυήσεων για νέους γεωργούς νεαρής ηλικίας
Ξεχωριστό χρηματοδοτικό εργαλείο προβλέπεται για νεοεισερχόμενους γεωργούς έως 40 ετών. Περιλαμβάνει δάνεια από 10.000 έως 50.000 ευρώ αποκλειστικά για επενδύσεις, καθώς και κατ’ αποκοπή μη επιστρεπτέα ενίσχυση και συμβουλευτική υποστήριξη συνολικού ύψους από 8.000 έως 40.000 ευρώ, στην οποία περιλαμβάνεται και η συμβουλευτική υποστήριξη των 800 ευρώ.
Επιλέξιμες είναι δαπάνες για εξοπλισμό, καινούριο ή μεταχειρισμένο, ζωικό και φυτικό κεφάλαιο, ΦΠΑ –ανεξαρτήτως αν είναι ανακτήσιμος ή όχι– και, κατ’ εξαίρεση, αγορά γης έως και το 100% του ύψους του Χρηματοδοτικού Εργαλείου. Οι συγκεκριμένες δαπάνες δεν μπορούν να συνδυαστούν με άλλα προγράμματα ή χρηματοδοτικά εργαλεία.
Ο μηχανισμός εγγύησης ακολουθεί τη λογική του Χρηματοδοτικού Εργαλείου Εγγυήσεων, αλλά είναι ενισχυμένος, με ποσοστό εγγύησης 80% και ανώτατο ποσοστό ζημιάς 25%. Στόχος είναι η περαιτέρω μείωση του ρίσκου για τις τράπεζες και η διευκόλυνση της χρηματοδότησης των νέων γεωργών, που διαχρονικά αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες δυσκολίες πρόσβασης σε δανεισμό. Το δάνειο χορηγείται από την τράπεζα, ενώ η μη επιστρεπτέα ενίσχυση και η συμβουλευτική υποστήριξη καταβάλλονται από το Ταμείο.