Η έντονη μεταβλητότητα στην τιμή του dated Brent, του παγκόσμιου σημείου αναφοράς για τα πραγματικά φορτία αργού πετρελαίου, έχει οδηγήσει τους αναλυτές ενέργειας να προειδοποιούν ότι η έντονη πίεση στη φυσική αγορά πετρελαίου δεν δείχνει σημάδια αποκλιμάκωσης, εν μέσω ανησυχιών για την εύθραυστη εκεχειρία στη Μέση Ανατολή.
Καθώς οι συμμετέχοντες στην αγορά ενέργειας συνεχίζουν να παρακολουθούν τις διαταραχές στη ναυσιπλοΐα μέσω των στρατηγικά κρίσιμων Στενών του Ορμούζ, έχει προκύψει ένα πρωτοφανές χάσμα μεταξύ του dated Brent και των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης Brent πρώτου μήνα, γεγονός που υποδηλώνει ότι η προσφορά θα παραμείνει περιορισμένη για κάποιο διάστημα.
Η τιμή spot του Brent άμεσης ή για την ακρίβεια, πολύ κοντινής παράδοσης, που αφορά φυσικά φορτία με ημερομηνίες παράδοσης από 10 ημέρες έως έναν μήνα, διαμορφώθηκε στα 131,97 δολάρια το βαρέλι το απόγευμα της Πέμπτης, σύμφωνα με στοιχεία της Platts που επικαλέιται το CNBC..
Αυτό αντιστοιχεί σε άνοδο άνω του 7% σε σχέση με την προηγούμενη συνεδρίαση, αλλά παραμένει χαμηλότερα από το ιστορικό υψηλό των 144,42 δολαρίων που καταγράφηκε την Τρίτη, λίγο πριν από την ανακοίνωση της δίμηνης εκεχειρίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
Το dated Brent αποτιμάται με βάση προσφορές αγοράς, πώλησης και συναλλαγές στη φυσική αγορά spot, γεγονός που σημαίνει ότι αντικατοπτρίζει την πραγματική τιμή του αργού πετρελαίου.
Τα συμβόλαια Brent για παράδοση Ιουνίου, από την άλλη πλευρά, κατέγραφαν άνοδο 0,6% στα 96,51 δολάρια το βαρέλι το πρωί.
«Το dated Brent στα 144 δολάρια δεν είναι απλώς ένα ρεκόρ τιμής. Είναι η φυσική αγορά που δείχνει ότι τα πραγματικά βαρέλια γίνονται σπάνια. Η αγορά τιμολογεί την έλλειψη, όχι απλώς τον κίνδυνο», ανέφερε η Αντρέικα Μπερνάτοβα, ιδρύτρια και διευθύνουσα σύμβουλος της Dynamix Corporation III, σε μήνυμα προς το CNBC.
«Ακόμη και αν η εκεχειρία οδήγησε σε αποκλιμάκωση των τιμών, η υποκείμενη πίεση δεν έχει εξαφανιστεί και, ειλικρινά, θεωρώ ότι η αγορά κινείται πιο γρήγορα από ό,τι δικαιολογούν τα δεδομένα», πρόσθεσε.
«Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν σχεδόν πλήρως αποκλεισμένα και αυτή η εκεχειρία είναι στην καλύτερη περίπτωση εύθραυστη. Μέχρι να αποκατασταθούν πραγματικά οι ροές, η τιμή των 144 δολαρίων δεν είναι ιστορική εξαίρεση, αλλά προάγγελος».
Περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου διέρχεται συνήθως από τα Στενά του Ορμούζ, έναν στενό θαλάσσιο διάδρομο που συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τον Κόλπο του Ομάν. Ειδικοί στη ναυτιλία έχουν επισημάνει ότι η ομαλοποίηση της κυκλοφορίας δεν αναμένεται σύντομα.
«Αν τα διυλιστήρια καθυστερήσουν τις αγορές αναμένοντας περαιτέρω πτώση των τιμών, ενώ οι φυσικές ροές παραμένουν περιορισμένες, η στενότητα στην αγορά προϊόντων μπορεί να επιδεινωθεί ακόμη και σε συνθήκες αποκλιμάκωσης», σημείωσε ο Γιανίβ Σαχ, αντιπρόεδρος αγορών πετρελαίου στη Rystad Energy.
«Η τιμή του Brent έχει υποχωρήσει, αλλά τα άμεσα φυσικά περιθώρια είναι πιθανό να παραμείνουν υψηλά, τα ναύλα δεξαμενόπλοιων να διατηρηθούν σε αυξημένα επίπεδα και οι αγοραστές “βαρέων” ποιοτήτων πετρελαίου να συνεχίσουν να πληρώνουν υψηλό τίμημα για την ασφάλεια της περιορισμένης προσφοράς εκτός Κόλπου», πρόσθεσε.
«Αυτό δείχνει ότι ο αντιλαμβανόμενος γεωπολιτικός κίνδυνος μπορεί να αποκλιμακωθεί ταχύτερα από τον επιχειρησιακό κίνδυνο».
Στρατηγικοί αναλυτές της Morgan Stanley εκτιμούν ότι η διαταραχή στα Στενά του Ορμούζ προκάλεσε πολύ εντονότερο σοκ στα φυσικά φορτία που συνδέονται με το Brent σε σχέση με το κύριο χρηματοοικονομικό συμβόλαιο futures.
«Το dated Brent αποτυπώνει την αξία ενός άμεσου φυσικού θαλάσσιου φορτίου στη Βορειοδυτική Ευρώπη. Αντίθετα, το ICE Brent είναι ένα τυποποιημένο συμβόλαιο futures με εκκαθάριση μέσω κεντρικού αντισυμβαλλομένου, του οποίου η τελική τιμή συνδέεται με την αγορά προθεσμιακών φορτίων μέσω συγκεκριμένης διαδικασίας λήξης», ανέφερε ο Μάρτεϊν Ρατς, στρατηγικός αναλυτής εμπορευμάτων της Morgan Stanley.
«Οι δύο αυτές τιμές συνδέονται, αλλά δεν μετρούν την ίδια χρονική έκθεση ούτε το ίδιο σημείο στην αλυσίδα αξίας».
Η απόκλιση αυτή δείχνει ότι το σύστημα του Brent εντοπίζει το σημείο όπου το σοκ είναι πιο άμεσο και έντονο.
Ο Πάβελ Μολτσάνοφ, ανώτερος αναλυτής της Raymond James Investment, υπογράμμισε ότι το τελευταίο κύμα διαταραχών στην προσφορά έχει οδηγήσει σε κατάρρευση των παραδοσιακών σχέσεων τιμολόγησης μεταξύ διαφορετικών ποιοτήτων αργού.
«Αυτό αποτυπώνει μια πρωτοφανή πίεση και αβεβαιότητα στην αγορά πετρελαίου», ανέφερε.
Όπως σημείωσε, τα συμβόλαια Brent διαπραγματεύονταν συνήθως 3 έως 5 δολάρια υψηλότερα από το αμερικανικό WTI την τελευταία δεκαετία, ωστόσο κατά τη διάρκεια της κρίσης στη Μέση Ανατολή το WTI ξεπέρασε προσωρινά το Brent με premium άνω των 10 δολαρίων.
Παράλληλα, το ρωσικό αργό Urals έφθασε να διαπραγματεύεται έως και 30 δολάρια πάνω από το Brent τις τελευταίες εβδομάδες, παρότι από την έναρξη της εισβολής στην Ουκρανία το 2022 κινούνταν με σημαντική έκπτωση.
Ο ίδιος επισήμανε επίσης ότι η Σαουδική Αραβία αύξησε το premium για το Arab Light έναντι των benchmarks Ομάν/Ντουμπάι στα 19,50 δολάρια, επίπεδο που «ποτέ στο παρελθόν» δεν είχε ξεπεράσει τα 10 δολάρια.