Σε ιστορικά, υψηλά επίπεδα κινήθηκε για το 2025 το πλεόνασμα εξωτερικού εμπορίου της Κίνας, φθάνοντας τα 1,2 τρισεκατομμύρια δολάρια, παρά τη συνεχιζόμενη εμπορική σύγκρουση με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Σύμφωνα με στοιχεία των τελωνειακών αρχών στο Πεκίνο, οι κινεζικές εξαγωγές αυξήθηκαν κατά 5,5% το 2025 σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, φτάνοντας τα 3,8 τρισεκατομμύρια δολάρια.
Οι εισαγωγές παρέμειναν αμετάβλητες, περίπου 2,6 τρισεκατομμύρια δολάρια, με αποτέλεσμα το εμπορικό πλεόνασμα να φτάσει στο ιστορικό υψηλό στα 1,2 τρισεκατομμύρια , από ένα τρις το 2024
Λόγω της εμπορικής διαμάχης με την Ουάσιγκτον, το εμπόριο με τις Ηνωμένες Πολιτείες κατέρρευσε σε ετήσια βάση, με τις εξαγωγές να μειώνονται κατά 20% και τις εισαγωγές κατά 14,6%.
Ο πρόεδρος Τραμπ απείλησε πρόσφατα με δασμούς 25% σε χώρες που εμπορεύονται με το Ιράν – μια απειλή που είναι απίθανο να «εντυπωσιάσει», πάντως, την Κίνα.
Οι Κινέζοι εξαγωγείς στράφηκαν άλλωστε, σε άλλες αγορές, όπως αυτές της Νοτιοανατολικής Ασίας, της Αφρικής και της Ευρώπης.
Οι κινεζικές εξαγωγές προς την Αφρική αυξήθηκαν ιδιαίτερα έντονα, κατά 25,8%, όπως και οι εξαγωγές προς την ζώνη ASEAN της Νοτιοανατολικής Ασίας, κατά 13,4%. Αξίζει να σημειωθεί ότι το εμπόριο μεταξύ Κίνας και Ρωσίας μειώθηκε το 2025 για πρώτη φορά μετά από πέντε χρόνια. Το αμοιβαίο εμπόριο ανήλθε σε 201 δισεκατομμύρια ευρώ, σημειώνοντας μείωση 6,5% σε σύγκριση με το 2024. Οι αιτίες είναι η χαμηλότερη ζήτηση για κινεζικά αυτοκίνητα στη Ρωσία και η μειωμένη αξία των κινεζικών εισαγωγών αργού πετρελαίου.
Διαρθρωτικές προκλήσεις
«Η οικονομία της Κίνας παραμένει εξαιρετικά ανταγωνιστική», λέει ο Φρεντ Νόιμαν, επικεφαλής οικονομολόγος για την Ασία, στην HSBC. «Ενώ αυτό αντανακλά την αύξηση της παραγωγικότητας και την αυξανόμενη τεχνολογική πολυπλοκότητα των Κινέζων κατασκευαστών, οφείλεται επίσης στην ασθενή εγχώρια ζήτηση και στην επακόλουθη πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα».
Το κρίσιμο ερώτημα για το Πεκίνο, ωστόσο, παραμένει το πόσο καιρό η οικονομία του μπορεί να αντισταθμίσει την κρίση ακινήτων και την αδύναμη εγχώρια ζήτηση με ολοένα και φθηνότερες εξαγωγές
Ο Νόιμαν προειδοποίησε επίσης: «Τα αυξανόμενα εμπορικά πλεονάσματα της Κίνας θα μπορούσαν να αυξήσουν τις εντάσεις με τους εμπορικούς εταίρους, ιδίως εκείνους που οι ίδιοι εξαρτώνται από τις εξαγωγές μεταποίησης».
Ο Γουάνγκ Τζουν, υφυπουργός Τελωνείων και Προστασίας των Συνόρων, τόνισε μάλιστα όσον αφορά την κατάσταση του εξωτερικού εμπορίου φέτος, ότι «η παγκόσμια εμπορική ανάπτυξη γενικά δεν παρουσιάζει δυναμική και το εξωτερικό περιβάλλον για την ανάπτυξη του κινεζικού εμπορίου παραμένει δύσκολο και περίπλοκο».
Συνεπώς, πολλές κινεζικές εταιρείες αναζητούν ολοένα και περισσότερο, αγορές εκτός των ΗΠΑ. «Με πιο διαφοροποιημένους εμπορικούς εταίρους, η ικανότητα της Κίνας να αντέχει τους κινδύνους έχει ενισχυθεί σημαντικά», δήλωσε ο Kινέζος αξιωματούχος.
Οι εξαγωγές προς την Ευρωπαϊκή Ένωση αυξήθηκαν κατά 8,4%, ενώ οι εισαγωγές από την ΕΕ μειώθηκαν κατά 0,4%.Οι κινεζικές εξαγωγές για παράδειγμα, προς τη Γερμανία αυξήθηκαν κατά 10,5% το 2025 σε περίπου 118,3 δισεκατομμύρια δολάρια. Αντίθετα, οι εισαγωγές από τη Γερμανία, μειώθηκαν κατά 2,1% στα 92,8 δισεκατομμύρια δολάρια.
Δυσαρέσκεια στην ΕΕ
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση αυξάνεται μάλιστα η δυσαρέσκεια για την αυξανόμενη ανταγωνιστική πίεση από τις κινεζικές εξαγωγές. «Αντιμετωπίζουμε μια πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα της κινεζικής βιομηχανίας, πιο δύσκολες συνθήκες της αγοράς για τις ευρωπαϊκές εταιρείες στην Κίνα , αλλά και ένα υποτιμημένο κινεζικό νόμισμα, το οποίο καθιστά τα κινεζικά προϊόντα φθηνότερα στο εξωτερικό», λένε Ευρωπαίοι παράγοντες της αγοράς.
«Για πολλές χώρες, αυτό θα γίνει ένα στρατηγικό ζήτημα», δήλωσε στη γερμανική Handelsblatt ο Ντένις Ντεπού, Διευθύνων Σύμβουλος της εταιρείας συμβούλων διαχείρισης Roland Berger, στη Σαγκάη.
Πρόσθετες ανησυχίες προέκυψαν το 2025, όταν η Κίνα επέβαλε προσωρινά, ελέγχους στις εξαγωγές επτά σπάνιων γαιών και ορισμένων ημιαγωγών, οδηγώντας σε διαταραχές στην εφοδιαστική αλυσίδα και βραχυπρόθεσμες διακοπές της παραγωγής στην Ευρώπη.
Βήματα προς την αποκλιμάκωση
Πρόσφατα, ωστόσο, υπήρξαν ενδείξεις μιας πιο προσεκτικής προσέγγισης μεταξύ Πεκίνου και Βρυξελλών. Η ΕΕ άνοιξε το δρόμο για τους κατασκευαστές ηλεκτρικών αυτοκινήτων που παράγονται στην Κίνα ώστε να ορίσουν ελάχιστες τιμές αντί να αποδέχονται δασμούς. Το κινεζικό Υπουργείο Εμπορίου χαιρέτισε το μέτρο.
Επιπλέον, το Πεκίνο ανακοίνωσε την περασμένη εβδομάδα ότι θα καταργήσει τις επιστροφές ΦΠΑ για τα εξαγόμενα φωτοβολταϊκά προϊόντα από την 1η Απριλίου. Το μέτρο αποσκοπεί στον περιορισμό της πτώσης των τιμών εξαγωγής.
Τα φθηνά φωτοβολταϊκά από την Κίνα είχαν επηρεάσει σοβαρά την ηλιακή βιομηχανία στην Ευρώπη. Για τα προϊόντα μπαταριών, η επιστροφή ΦΠΑ θα μειωθεί από 9% σε 6% και θα καταργηθεί πλήρως την 1η Ιανουαρίου 2027.