Η ψηφιακή πλατφόρμα της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων παραμένει διαθέσιμη μέχρι τις 2 Μαρτίου 2026 για όσους φορολογούμενους επιθυμούν να προβούν σε φορολογικό διαχωρισμό από τον σύζυγό τους. Η επιλογή αφορά την υποβολή χωριστών φορολογικών δηλώσεων για τα εισοδήματα του 2025, προσφέροντας μεγαλύτερη ευελιξία στα έγγαμα ζευγάρια. Η απόφαση ενός συζύγου να προχωρήσει σε χωριστή δήλωση δεσμεύει αυτόματα και τον άλλο, καθιστώντας την επιλογή οριστική για το συγκεκριμένο φορολογικό έτος. Η φορολογική αρχή δημοσίευσε αναλυτικό ενημερωτικό υλικό με 18 ερωτήματα και λύσεις για την πλήρη κατατόπιση των πολιτών.
Διαδικασία γνωστοποίησης για χωριστές φορολογικές δηλώσεις
Η δήλωση της πρόθεσης για ξεχωριστή φορολογική αντιμετώπιση πραγματοποιείται αποκλειστικά μέσω ειδικής ψηφιακής εφαρμογής στην επίσημη ιστοσελίδα www.aade.gr. Οι ενδιαφερόμενοι ακολουθούν τη διαδρομή: Ψηφιακές Υπηρεσίες, Φορολογικές Υπηρεσίες, Εισόδημα, Γνωστοποίηση Χωριστής Δήλωσης. Η πρόσβαση μπορεί να γίνει είτε προσωπικά με τους ατομικούς κωδικούς του φορολογούμενου είτε μέσω εξουσιοδοτημένου λογιστή ή φοροτεχνικού που διαθέτει τα απαραίτητα διαπιστευτήρια.
Συνέπειες μη γνωστοποίησης επιλογής
Εάν κανένας από τους συζύγους δεν προβεί σε γνωστοποίηση μέχρι την καταληκτική ημερομηνία της 28ης Φεβρουαρίου 2026, το ζευγάρι θα υποχρεούται να καταθέσει κοινή φορολογική δήλωση για το οικονομικό έτος 2025. Αξίζει να σημειωθεί ότι στις περιπτώσεις κοινής δήλωσης, η βεβαίωση φόρου πλέον γίνεται χωριστά για κάθε σύζυγο, χωρίς δυνατότητα συμψηφισμού χρεωστικών και πιστωτικών υπολοίπων μεταξύ τους. Αυτή η αλλαγή εξασφαλίζει μεγαλύτερη διαφάνεια στη φορολογική αντιμετώπιση κάθε ατόμου ξεχωριστά.
Επιδόματα και φορολογική κατοικία στις χωριστές δηλώσεις
Η απόφαση για χωριστές φορολογικές δηλώσεις δεν επηρεάζει καθόλου τη χορήγηση κοινωνικών επιδομάτων στα οποία δικαιούνται οι φορολογούμενοι. Επιπλέον, σύζυγοι που διατηρούν διαφορετική φορολογική κατοικία δεν υποχρεούνται να προβούν σε γνωστοποίηση, καθώς ήδη προβλέπεται ξεχωριστή φορολογική μεταχείριση στις κοινές τους δηλώσεις. Αυτό απλοποιεί τη διαδικασία για ζευγάρια που διαμένουν σε διαφορετικές πόλεις ή χώρες λόγω επαγγελματικών υποχρεώσεων.
Δήλωση κύριας κατοικίας και εξαρτώμενων μελών
Στον πίνακα 5 του εντύπου Ε1 καταχωρείται η κύρια κατοικία με τους αντίστοιχους κωδικούς. Κάθε σύζυγος αναγράφει το ποσοστό ιδιοκτησίας σε ιδιόκτητη κατοικία, το ποσοστό ως μισθωτής σε ενοικιαζόμενη κατοικία ή το ποσοστό δωρεάν παραχώρησης. Όταν ένας σύζυγος δεν κατέχει κανένα ποσοστό συνιδιοκτησίας ή χρήσης, συμπληρώνει στον πίνακα 6 την ένδειξη «συνοίκηση με σύζυγο». Τα τέκνα από κοινό γάμο και τα αναγνωρισμένα τέκνα καταχωρούνται ως εξαρτώμενα μέλη και στις δύο χωριστές φορολογικές δηλώσεις των γονέων. Το εισόδημα ανήλικου τέκνου που δεν φορολογείται αυτοτελώς προστίθεται στα εισοδήματα του γονέα με το υψηλότερο εισόδημα και δηλώνεται αποκλειστικά από αυτόν.
Τεκμήρια διαβίωσης και αποδείξεις δαπανών
Στις χωριστές φορολογικές δηλώσεις συζύγων καταργείται η έννοια του συνολικού οικογενειακού εισοδήματος για την κάλυψη τεκμηρίων. Κάθε σύζυγος βαρύνεται ατομικά με τα τεκμήρια διαβίωσης και απόκτησης που τον αφορούν. Για την κάλυψη τεκμηρίων μέσω ανάλωσης κεφαλαίου, δεν επιτρέπεται η επίκληση εισοδημάτων από τη δήλωση του άλλου συζύγου. Επίσης, δεν υφίσταται δυνατότητα μεταφοράς υπολειπόμενου ποσού αποδείξεων δαπανών από τον έναν σύζυγο στον άλλο, καθιστώντας κάθε δήλωση πλήρως ανεξάρτητη.
Προθεσμίες και δυνατότητα ανάκλησης
Η καταληκτική προθεσμία για τη γνωστοποίηση επιλογής χωριστών φορολογικών δηλώσεων ορίζεται στις 28 Φεβρουαρίου κάθε έτους υποβολής. Η ανάκληση της απόφασης είναι εφικτή μέχρι την ίδια ημερομηνία. Οποιοσδήποτε από τους δύο συζύγους ή και οι δύο μαζί μπορούν να προβούν στη γνωστοποίηση. Φορολογούμενοι που επέλεξαν χωριστές δηλώσεις το προηγούμενο έτος δεν χρειάζεται να επαναλάβουν τη διαδικασία, εκτός αν επιθυμούν να ανακαλέσουν την επιλογή τους. Σε περίπτωση ανάκλησης και μελλοντικής επιθυμίας για εκ νέου χωριστή υποβολή, απαιτείται νέα γνωστοποίηση από τουλάχιστον έναν σύζυγο εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας.
Ειδικές περιπτώσεις και σύμφωνα συμβίωσης
Για ζευγάρια που πρόκειται να παντρευτούν εντός του έτους υποβολής, η κοινή δήλωση είναι υποχρεωτική από το φορολογικό έτος σύναψης του γάμου και μετά, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις από το 2024. Η γνωστοποίηση για χωριστές φορολογικές δηλώσεις θα είναι διαθέσιμη από το επόμενο φορολογικό έτος. Τα μέρη συμφώνου συμβίωσης δεν χρειάζεται να γνωστοποιήσουν την επιλογή τους, καθώς νομοθετικά διατηρούν τη δυνατότητα επιλογής μεταξύ κοινής ή χωριστών δηλώσεων χωρίς πρόσθετες διατυπώσεις.
Απαραίτητες προϋποθέσεις για την υποβολή
Και οι δύο σύζυγοι οφείλουν να διαθέτουν προσωπικούς κωδικούς πρόσβασης στο σύστημα της ΑΑΔΕ για να προχωρήσουν στην υποβολή χωριστών φορολογικών δηλώσεων. Σε περίπτωση που ένας εκ των δύο δεν έχει ακόμη αποκτήσει κωδικούς, θα πρέπει να προβεί άμεσα στην έκδοσή τους προκειμένου να ολοκληρώσει τη διαδικασία υποβολής της ατομικής του δήλωσης εμπρόθεσμα.