Το πρώτο τρίμηνο του 2026 σηματοδοτεί την έναρξη λειτουργίας του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), μιας πρωτοποριακής ψηφιακής πλατφόρμας που θα μεταμορφώσει τον τρόπο καταγραφής και ελέγχου της ακίνητης περιουσίας στη χώρα μας. Περισσότεροι από 7 εκατομμύρια ιδιοκτήτες ακινήτων θα χρειαστεί να προβούν σε επαλήθευση και ενημέρωση των στοιχείων που αφορούν την περιουσία τους, ενώ για πρώτη φορά θα υποχρεούνται να καταγράψουν με ακρίβεια τον τρόπο αξιοποίησης κάθε ιδιοκτησίας.
ΜΙΔΑ: Η φιλοσοφία και οι στόχοι του νέου μητρώου
Το ΜΙΔΑ αποτελεί καινοτόμο ψηφιακό εργαλείο της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, σχεδιασμένο να συγκεντρώσει σε μία ενοποιημένη βάση δεδομένων το σύνολο των πληροφοριών που αφορούν την ακίνητη περιουσία σε ολόκληρη την ελληνική επικράτεια. Η πλατφόρμα θα ενσωματώνει πληροφορίες από το έντυπο Ε9, θα συνδέεται με τη βάση του Εθνικού Κτηματολογίου και θα αντλεί δεδομένα από επιπλέον κρατικά πληροφοριακά συστήματα. Ο κύριος σκοπός είναι η διαμόρφωση μιας ολοκληρωμένης και διαρκώς ενημερωμένης εικόνας της ακίνητης περιουσίας, ενώ παράλληλα θα ενδυναμωθούν οι μηχανισμοί διασταύρωσης για φορολογικούς σκοπούς.
Ποιοι υπάγονται στις υποχρεώσεις του ΜΙΔΑ
Το νέο μητρώο αφορά απολύτως όλα τα φυσικά και νομικά πρόσωπα που κατέχουν ακίνητη περιουσία εντός των ελληνικών συνόρων. Κάθε κάτοχος ακινήτου θα οφείλει να εξετάσει προσεκτικά τα δεδομένα που θα απεικονίζονται στην ψηφιακή πλατφόρμα και να επιβεβαιώσει την ορθότητα και πληρότητά τους. Η διαδικασία αυτή αποτελεί υποχρέωση για κάθε ιδιοκτήτη, ανεξαρτήτως του αριθμού ή του είδους των ακινήτων που διαθέτει.
Τα στοιχεία που θα καταγράφονται για κάθε ιδιοκτησία
Για κάθε ακίνητο που θα εγγραφεί στο ΜΙΔΑ, θα τηρείται λεπτομερής καταγραφή που περιλαμβάνει την κατηγορία του ακινήτου, την επιφάνεια και τον όροφο στον οποίο βρίσκεται, την ακριβή γεωγραφική του τοποθεσία, την κατάσταση σύνδεσης με το δίκτυο ηλεκτροδότησης, το αν πρόκειται για ημιτελή κατασκευή, καθώς και την τρέχουσα κατάσταση χρήσης του. Σημαντική καινοτομία αποτελεί η διασύνδεση του Αριθμού Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ) με τον Κωδικό Αναγνώρισης Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ), δημιουργώντας έτσι ενιαία ταυτότητα που συνδυάζει φορολογικά και κτηματολογικά στοιχεία.
Υποχρεωτική καταγραφή του τρόπου χρήσης των ακινήτων
Καθοριστική νεωτερισμός που εισάγει το ΜΙΔΑ είναι η υποχρέωση των ιδιοκτητών να δηλώνουν με σαφήνεια τον τρόπο αξιοποίησης κάθε ακινήτου τους. Συγκεκριμένα, θα πρέπει να προσδιορίζεται αν το ακίνητο χρησιμοποιείται ως κύρια κατοικία, δευτερεύουσα ή εξοχική κατοικία, αν εκμισθώνεται για μακροχρόνια ή βραχυχρόνια διαμονή, αν λειτουργεί ως επαγγελματικός χώρος, αν παραχωρείται δωρεάν σε τρίτους ή αν παραμένει κενό. Αυτή η πληροφορία θα αποτελέσει κρίσιμο εργαλείο για τη διενέργεια ελέγχων και φορολογικών διασταυρώσεων από τις αρμόδιες αρχές.
Οι επιπτώσεις για κενά και δωρεάν παραχωρούμενα ακίνητα
Μέσω του ΜΙΔΑ, το Δημόσιο θα αποκτήσει για πρώτη φορά ολοκληρωμένη εικόνα των κενών κατοικιών που υπάρχουν στη χώρα, καθώς και του πραγματικού διαθέσιμου στεγαστικού αποθέματος. Ταυτόχρονα, οι περιπτώσεις δωρεάν παραχώρησης ακινήτων θα υπόκεινται σε συστηματικό έλεγχο, προκειμένου να εντοπίζονται καταστάσεις όπου δηλώνεται μηδενικό εισόδημα από ακίνητα, ενώ στην πραγματικότητα υφίσταται κάποια μορφή οικονομικής εκμετάλλευσης.
Πώς ενισχύεται ο ελεγκτικός μηχανισμός της ΑΑΔΕ
Η ενεργοποίηση του μητρώου δημιουργεί τις προϋποθέσεις για αυτοματοποιημένες διασταυρώσεις δεδομένων. Ενδεικτικά, θα πραγματοποιείται έλεγχος ακινήτων που δηλώνονται ως κενά μέσω της καταγραφής κατανάλωσης ηλεκτρικού ρεύματος, σύγκριση των δηλωθέντων μισθωμάτων με τα στοιχεία που δηλώνουν οι ενοικιαστές, και εντοπισμός αποκλίσεων μεταξύ των δεδομένων του Ε9, του Κτηματολογίου και της πραγματικής χρήσης. Ακίνητα με ενδείξεις ασυμφωνιών θα εντάσσονται σε στοχευμένους φορολογικούς ελέγχους, με ενδεχόμενη επιβολή πρόσθετων φόρων και διοικητικών κυρώσεων.
Πρακτικές οδηγίες για τους ιδιοκτήτες ακινήτων
Οι κάτοχοι ακινήτων θα πρέπει να προβούν σε άμεσο έλεγχο της εικόνας της περιουσίας τους αμέσως μόλις τεθεί σε λειτουργία η πλατφόρμα του ΜΙΔΑ. Είναι απαραίτητο να διορθώσουν οποιαδήποτε ανακρίβεια ή έλλειψη εντοπίσουν, ενώ ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται σε περιπτώσεις ακινήτων με πολύπλοκο ιδιοκτησιακό καθεστώς. Λανθασμένες καταχωρίσεις ενδέχεται να προκαλέσουν σοβαρά προβλήματα σε διαδικασίες μίσθωσης, αιτήσεις για επιδόματα, μεταβιβάσεις ιδιοκτησίας και υποβολή φορολογικών δηλώσεων.