Με το πολιτικό θερμόμετρο να ανεβαίνει επικίνδυνα τους επόμενους μήνες, η κυβέρνηση στρέφεται σε νέα στρατηγική παροχών και ελαφρύνσεων, ενόψει των εκλογών του 2027. Η πίεση που ασκείται προέρχεται από πολλαπλά μέτωπα: από τα ζητήματα του ΟΠΕΚΕΠΕ και των αγροτικών κινητοποιήσεων μέχρι την επικείμενη δίκη για το τραγικό δυστύχημα στα Τέμπη, που αναμένεται να ξεκινήσει τον Μάρτιο.
Σε αυτό το περιβάλλον, επιλέγεται να «παγώσουν» ή να αποσυρθούν νομοθετικές πρωτοβουλίες που θα μπορούσαν να προκαλέσουν νέες κοινωνικές αντιδράσεις, δίνοντας τη θέση τους σε μέτρα με θετικό πολιτικό αποτύπωμα αλλά και σε μεγάλα έργα και υποδομές που θα ολοκληρωθούν το επόμενο διάστημα και θα βελτιώσουν την καθημερινότητα των πολιτών.
Στο 4,5% του ΑΕΠ εκτιμάται το πρωτογενές πλεόνασμα
Στο οικονομικό επιτελείο, ο σχεδιασμός για τις παροχές του 2026-2027 έχει ήδη αρχίσει να χαράσσεται με βάση τα οικονομικά μεγέθη και τις προβλέψεις για υπερπλεονάσματα. Αρμόδια στελέχη επισημαίνουν ότι οι παρεμβάσεις συνδέονται άμεσα με τις επιδόσεις της οικονομίας και τα περιθώρια της δημοσιονομικής πολιτικής.
Η εκτίμηση ότι το πρωτογενές πλεόνασμα του 2025 θα κινηθεί στο 4,5%- 4,6% του ΑΕΠ, έναντι στόχου 3,7%, δημιουργεί χώρο έως 2 δισ. ευρώ για νέες πολιτικές ενίσχυσης των εισοδημάτων.
Πώς θα στηριχτούν εργαζόμενοι, συνταξιούχοι και επιχειρήσεις
Την ίδια στιγμή, η εντατικοποίηση των ελέγχων κατά της φοροδιαφυγής αναμένεται να ενισχύσει περαιτέρω τα κρατικά έσοδα. Κομβικό ρόλο στον νέο κύκλο παρεμβάσεων αναμένεται να διαδραματίσει το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), το οποίο πολύ σύντομα αναμένεται να τεθεί σε πλήρη λειτουργία.
Μέσω του συστήματος αυτού, η ΑΑΔΕ θα αποκτήσει πλήρη εικόνα για κάθε ακίνητο, τη χρήση του και τα εισοδήματα που προκύπτουν από αυτό. Μέσα από ηλεκτρονικές διασταυρώσεις θα εντοπίζονται «μαύρα» μισθωτήρια και αδήλωτα ακίνητα, περιορίζοντας δραστικά τη φοροδιαφυγή στην αγορά ακινήτων. Σύμφωνα με αρμόδια στελέχη, τα πρόσθετα έσοδα μπορούν να αξιοποιηθούν για νέες φοροελαφρύνσεις στους συνεπείς ιδιοκτήτες από το 2027.
Ταυτόχρονα, εξετάζεται η μείωση ή ακόμα και η κατάργηση της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης για τους συνταξιούχους ανάλογα με τους διαθέσιμους πόρους που θα προκύψουν από το πρωτογενές πλεόνασμα. Η εισφορά αλληλεγγύης συνταξιούχων είναι μια κλιμακωτή κράτηση που επιβάλλεται σε κύριες συντάξεις άνω των 1.400 ευρώ μικτά, με σκοπό τη χρηματοδότηση των ελλειμμάτων των ασφαλιστικών ταμείων.
Ωστόσο, από φέτος τα όρια των κλιμακίων έχουν τιμαριθμοποιηθεί, με αποτέλεσμα η επιβάρυνση για τους περισσότερους συνταξιούχους να είναι μικρότερη. Η εισφορά παρακρατείται μηνιαίως και διαφοροποιείται ανάλογα με το ύψος της σύνταξης, φτάνοντας έως 14% για τις υψηλές, ενώ επιβάλλεται ξεχωριστή εισφορά και στις επικουρικές.
Πέραν της εισφοράς αλληλεγγύης, στο τραπέζι βρίσκεται και ο διπλασιασμός της εισοδηματικής ενίσχυσης των 250 ευρώ, με στόχο να αποκτήσει τα χαρακτηριστικά μιας «13ης σύνταξης». Σχεδιάζεται επίσης η διεύρυνση των δικαιούχων, καθώς σήμερα το μέτρο αφορά περίπου 1,4 εκατ. πολίτες - συνταξιούχους άνω των 65 ετών με ετήσιο εισόδημα έως 14.000 ευρώ (άγαμοι ή χήροι) ή έως 26.000 ευρώ (έγγαμοι ή σε σύμφωνο συμβίωσης), ανασφάλιστους υπερήλικες και άτομα με αναπηρία.
Το χρονολόγιο με τις νέες παρεμβάσεις από την κυβέρνηση
Μετά τα φυσικά πρόσωπα, η σκυτάλη των φοροελαφρύνσεων περνά στις επιχειρήσεις, με την κυβέρνηση να προετοιμάζει νέο πακέτο μέτρων με ορίζοντα το 2027. Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκονται παρεμβάσεις που στοχεύουν στη μείωση των φορολογικών βαρών και στην ενίσχυση της ρευστότητας, σε μια προσπάθεια να καλυφθούν τα πάγια αιτήματα της αγοράς. Στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται η μείωση της προκαταβολής φόρου -μέτρο που θεωρείται «κλειδί» για τη χρηματοοικονομική ανάσα των επιχειρήσεων-, καθώς και η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος.
Παράλληλα, δεν αποκλείεται και η «έκπληξη» μιας μείωσης του εταιρικού φορολογικού συντελεστή κατά δύο ποσοστιαίες μονάδες, από το 22% στο 20%, όπως προέβλεπε το εκλογικό πρόγραμμα του 2019. Στο οικονομικό επιτελείο εκτιμούν ότι τα 800 εκατ. ευρώ που έχουν εξοικονομηθεί από τη ρήτρα διαφυγής για τις αμυντικές δαπάνες μπορούν να κατευθυνθούν σε ελαφρύνσεις για τον επιχειρηματικό κλάδο ή για νέες βελτιώσεις στο τεκμαρτό σύστημα φορολόγησης των ελεύθερων επαγγελματιών και αυτοαπασχολούμενων. Εξετάζονται επίσης νέες μειώσεις φόρων στα εισοδήματα από ενοίκια, ανάλογα με τα αποτελέσματα του ΜΙΔΑ. Αναλυτικότερα, το χρονολόγιο με τις νέες παρεμβάσεις από την κυβέρνηση έχει ως εξής:
Απρίλιος 2026: Παρεμβάσεις υπέρ συνταξιούχων
Οι συμπληρωματικές παρεμβάσεις για το 2026 θα στοχεύσουν στους συνταξιούχους και στους εργαζόμενους με χαμηλά εισοδήματα. Πληροφορίες αναφέρουν ότι το Πάσχα θα ανακοινωθεί είτε η μείωση είτε η κατάργηση της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης, που θα οδηγήσει σε νέα αύξηση των καθαρών συντάξεων. Εναλλακτικά, εξετάζεται ο διπλασιασμός της εισοδηματικής ενίσχυσης των 250 ευρώ. Παράλληλα, ο κατώτατος μισθός θα αυξηθεί στα 920 ευρώ, από 880 ευρώ σήμερα.
Σεπτέμβριος 2026: Διεθνής Εκθεση Θεσσαλονίκης
Η φετινή ΔΕΘ αποκτά κομβική σημασία ενόψει των εκλογών του 2027. Οπως προανήγγειλε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, προγραμματίζονται νέες μειώσεις φόρων και ασφαλιστικών εισφορών. Σύμφωνα με πληροφορίες, το πακέτο θα είναι επικεντρωμένο στις επιχειρήσεις αλλά και στους ιδιοκτήτες ακινήτων.
Η μείωση της προκαταβολής φόρου θεωρείται κεντρικό μέτρο, καθώς σήμερα φτάνει έως και το 80% του φόρου της επόμενης χρήσης. Παράλληλα, θα έχει αξιολογηθεί και το νέο καθεστώς υποχρεωτικής πληρωμής ενοικίων μέσω τραπεζικού λογαριασμού από 1ης Απριλίου 2026.
Απρίλιος 2027: Κατώτατος μισθός στα 1.000 ευρώ
Η πολιτική ενίσχυσης των εισοδημάτων κορυφώνεται τον Απρίλιο του 2027 με νέα αύξηση του κατώτατου μισθού, που θα φτάσει στα 1.000 ευρώ, από τα 920 ευρώ που προβλέπεται στη δεύτερη φάση του 2026. Η αύξηση αυτή θα έχει άμεσο αντίκτυπο στις αποδοχές των εργαζομένων τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα, ενώ θα επηρεάσει και τα επιδόματα, δημιουργώντας έναν κύκλο θετικών επιδράσεων στην κατανάλωση και τη ζήτηση.