Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει... τρελάνει τον πλανήτη με τις δηλώσεις του, οι οποίες, πολλές φορές είναι αντιφατικές, γιατί έτσι μπορεί να παίζει το παιχνίδι της μπλόφας και της αυτο-επιβεβαίωσης, ως απόλυτος πρωταγωνιστής και καταλύτης των εξελίξεων!
Κάθε δήλωση του Αμερικανού προέδρου έχει οικονομικό υπόβαθρο και κανείς δεν έχει την παραμικρή αμφιβολία ότι αυτός και ο κύκλος του, αποκομίζουν τρελά δισεκατομμύρια από την άνοδο και την πτώση των αγορών. Ο άνθρωπος είναι businessman και παραμερίζει το κλασσικό πολιτικό μοντέλο που γνωρίζουμε. Δεν υπολογίζει σε θεσμούς, αλλά βλέπει μόνο deals και dollars! Τρανό παράδειγμα αποτελεί η τεράστια συναλλαγή 500 εκατ. ευρώ σε συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης πετρελαίου που έγινε από κάποιον... τυχερό επενδυτή, ένα τέταρτο πριν ο Τραμπ ανακοινώσει ότι πάμε προς το τέλος του πολέμου με συμβιβασμό των Ιρανών! Αν κάτι τέτοιο δεν συνιστά κραυγαλέα εσωτερική πληροφόρηση, τότε τι άλλο μπορεί να συμβαίνει;
Στην εποχή των truth media και των deals του ιδιόρρυθμου Ντόναλντ, η μόνη αλήθεια είναι ότι οι κινήσεις στη γεωπολιτική σκακιέρα λαμβάνουν χώρα με τον πιο άγριο τρόπο. Ο Αμερικανός πρόεδρος είναι ταυτόχρονα ο... σκηνοθέτης και ο πρωταγωνιστής σε ένα έργο που κανείς δεν ξέρει πώς θα τελειώσει. Όσο όμως θα εξελίσσεται, θα παίζονται δισεκατομμύρια δολάρια στις αγορές και κάποιοι θα βγάζουν λεφτά, είτε όταν οι δείκτες ανεβαίνουν, είτε όταν υποχωρούν.
Ο Τραμπ έχει θέσει τρεις στρατηγικούς στόχους. Ο πρώτος αφορά την πλήρη αφαίρεση του εμπλουτισμένου ουρανίου από τους Ιρανούς, ώστε να πάψουν να αποτελούν παγκόσμια πυρηνική απειλή. Ο δεύτερος σχετίζεται με τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ και ο τρίτος με την παροχή εγγυήσεων ότι δεν θα απειληθεί ξανά στο μέλλον το Ισραήλ. Κοινός παρονομαστής και στους τρεις αυτούς στόχους είναι το πρόσωπο που θα λαμβάνει αποφάσεις στην Τεχεράνη, αποδεικνύοντας στην πράξη ότι πρέπει να υπακούει στις απαιτήσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ.
Όλα τα παραπάνω θυμίζουν ένα περιβάλλον μεγάλης αβεβαιότητας που παραπέμπει σε κινούμενη άμμο. Με τις φλόγες στον Περσικό Κόλπο να "αγγίζουν" τον... ουρανό, ο Τραμπ επιχειρεί να γίνει... ειρηνοποιός δια... πυρός και σιδήρου! Ρίχνει "λάδι στη φωτιά" ή καλλιεργεί προσδοκίες για αποκλιμάκωση. Έχει πρόβλημα στο εσωτερικό της χώρας του, κινδυνεύει με σοβαρό πλήγμα στις Ενδιάμεσες Εκλογές του προσεχούς Νοεμβρίου, διαπιστώνει ότι η εκτίναξη της τιμής του πετρελαίου και του αερίου ευνοεί τους αμερικανικούς ενεργειακούς κολοσσούς, αλλά από την άλλη, γνωρίζει ότι "τσουρουφλίζει" τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Επιπλέον, βλέπει το αμερικανικό δεκαετές ομόλογο να διαπραγματεύεται με επιτόκιο 4,30%-4,40%, όταν το αντίστοιχο ελληνικό είναι στο 3,80%!
Οι αγορές, τα... τερματικά των επενδυτών και τα social media αποτελούν το... πεδίο της μάχης, όπου κρίνονται τα πάντα. Ο Τραμπ λειτουργεί ως σκληρός διαπραγματευτής και θα συνεχίσει να το κάνει αυτό, την ώρα που οι άλλες περιφερειακές δυνάμεις θα μετρούν τα όρια και τις αντοχές τους. Εύκολη λύση για τη λήξη του πολέμου δεν υπάρχει. Το μόνο σίγουρο είναι ότι πάντα θα συντηρούνται μύθοι, οι οποίοι θα διαψεύδονται από την πραγματικότητα. Ο πλανήτης βαδίζει σε τεντωμένο σχοινί, όπου ένα tweet ή μία κίνηση στο πεδίο της μάχης, μπορεί να αλλάξει τον γεωπολιτικό χάρτη, ίσως για πάντα...
Μύθοι και πραγματικότητα για τις ΗΠΑ και το Ιράν
Μεγάλη συζήτηση έχει ανοίξει το τελευταίο διάστημα σχετικά με τους μύθους και την πραγματικότητα, γύρω από τον πόλεμο στον Περσικό Κόλπο.
Για παράδειγμα, ο Τραμπ εμφανιζόταν ως "ειρηνοποιός" μέχρι πρότινος, αλλά τώρα έχει μετατραπεί σε διώκτη. Από την άλλη πλευρά, ουδείς μπορεί να δώσει απάντηση σχετικά με το αν ο πόλεμος είναι μια ελεγχόμενη κρίση ή μια ευρύτερη περιφερειακή ανάφλεξη που θα οδηγήσει σε παγκόσμιο... μπαμ, λόγω κακής εκτίμησης του Αμερικανού προέδρου ή "παραπλάνησης" του από τον Νετανιάχου. Πολλοί πίστευαν ότι θα μπορούσε να τελειώσει τον πόλεμο σε ένα... 24ωρο, αλλά διαψεύστηκαν, όπως ακριβώς διαψεύστηκαν και όσοι τον είχαν πιστέψει όταν έλεγε ότι ο πόλεμος Ρωσίας-Ουκρανίας θα τελείωνε σε 48 ώρες! Ο πόλεμος στον Περσικό είναι υπαρξιακός, ενεργειακός και θρησκευτικός, οπότε, δεν μπορεί να είναι και τόσο... σύντομος! Άρα, το εύκολο... deal που θα περίμεναν πολλοί ότι θα κλείσει, προς το παρόν φαντάζει κάπως δύσκολο...
Εξάλλου, πολλοί είναι αυτοί που διαψεύστηκαν, αφού είχαν καλλιεργήσει τον μύθο, ότι ο Τραμπ είναι απομονωτιστής και θα ήθελε να αποσύρει τις ΗΠΑ από τις περισσότερες περιοχές του πλανήτη. Αυτό ήταν το σύνθημα που ενέπνευσε τους οπαδούς του, οι οποίοι πίστεψαν στο κίνημα M.A.G.A. (Make America Great Again). Όμως, κανείς δεν ξεχνά ότι κατά την πρώτη θητεία του είχε διατάξει την εξόντωση του Κασέμ Σουλεϊμανί, του Ιρανού υποστράτηγου και πανίσχυρου διοικητή της Δύναμης Κουντς, της επίλεκτης πτέρυγας των Φρουρών της Επανάστασης που είναι υπεύθυνη για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις του Ιράν στο εξωτερικό.
Ο Τραμπ είναι κατά των πολέμων που έχουν διάρκεια, ωστόσο, θέλει να επιδεικνύει την ισχύ του κατά τη διαδικασία των διαπραγματεύσεων, καθώς πάντα έχει στο μυαλό του το κλείσιμο κάποιου... deal, που θα επιβεβαιώσει ότι αυτός είναι ο νικητής της παρτίδας! Πάντως, η πραγματικότητα λέει ότι αν τα συμφέροντα των ΗΠΑ στον Κόλπο ή η ασφάλεια του Ισραήλ απειληθούν άμεσα, τότε η απάντηση του Τραμπ είναι πιο δυσανάλογη και απρόβλεπτη από οποιουδήποτε άλλου προέδρου, γεγονός που λειτουργεί τόσο ως παράγοντας αποτροπής όσο και αστάθειας.
Ένας άλλος μύθος που κατέρρευσε λόγω του πολέμου, σχετίζεται με την άποψη πολλών ότι το Ιράν είναι απομονωμένο και θα καταρρεύσει. Κάτι τέτοιο δεν συνέβη, διαψεύδοντας τη... βεβαιότητα του Τραμπ ότι η Τεχεράνη θα... γονατίσει, καθώς έχει "χτίσει" ισχυρές συμμαχίες με την Κίνα και τη Ρωσία. Πάντως, όλοι συμφωνούν ότι η εξουδετέρωση της Χεσμπολάχ και των Χούθι, θα φέρει σε πολύ πιο δύσκολη θέση τους μουλάδες, αλλά προς το παρόν ο Αμερικανός πρόεδρος μάλλον έχει αντιληφθεί ότι απέναντι του βρίσκεται ένας άξονας και όχι μόνο μια μεμονωμένη χώρα.
Ο πόλεμος στον Περσικό, παρά τις πολύ μεγάλες ζημιές που έχει προκαλέσει σε ενεργειακές υποδομές, ευτυχώς, δεν οδήγησε το πετρέλαιο στα... 300 δολάρια το βαρέλι, όπως υποστήριζαν κάποιοι. Αναμφίβολα, το "κλειδί" είναι ο έλεγχος των Στενών του Ορμούζ, γύρω από τα οποία γίνεται... μακελειό! Σύμφωνα με αναλυτές, η παγκόσμια αγορά είναι πιο θωρακισμένη σε σχέση με την παγκόσμια κρίση του 1973. Οι Αμερικανοί πρωταγωνιστούν στην παραγωγή σχιστολιθικού πετρελαίου και αερίου, ενώ η διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην Ευρώπη, λειτουργούν ως πολύ σημαντικά αναχώματα, για να μην ξεφύγει η τιμή του "μαύρου χρυσού". Το μόνο σίγουρο είναι ότι αν λήξει ακόμη και σήμερα ο πόλεμος, δεν θα σταματήσουμε να... ανησυχούμε ούτε δευτερόλεπτο!
Το θετικό σοκ που προκαλεί το μήνυμα Τραμπ για την Εθνική Επέτειο της 25ης Μαρτίου, κλείνοντας το... μάτι στον Μητσοτάκη!
Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν φημίζεται για τη σταθερότητα στις απόψεις του, αλλά ταυτόχρονα, δεν διστάζει να προβεί σε δηλώσεις, τις οποίες λίγο αργότερα μπορεί να διαψεύσει... αφελώς πανηγυρικά!
Ωστόσο, σε μια χρονική συγκυρία όπου ο γεωπολιτικός χάρτης γράφεται με ιδιαιτέρως δυναμικό τρόπο, το μήνυμα του Αμερικανού προέδρου για την εθνική επέτειο της 25ης Μαρτίου 1821, δεν αποτελεί απλώς μια τυπική διπλωματική ευχή. Έχει ισχυρότατο πολιτικό υπόβαθρο, το οποίο αποδεικνύει εν τοις πράγμασι την ισχυρή στρατηγική σχέση που έχουν "χτίσει" Ουάσιγκτον και Αθήνα. Ανακήρυξε την 25η Μαρτίου ως "Ημέρα της Ελληνικής Ανεξαρτησίας" και "Εθνική Ημέρα Εορτασμού της Ελληνικής και Αμερικανικής Δημοκρατίας". Μιλάμε για μια εκπληκτική ταύτιση των δύο εθνών με κοινό παρονομαστή τις δημοκρατικές αξίες. Αυτά, μόνο ο... πρόεδρος!
Η "Διακήρυξη Τραμπ" δεν σχετίζεται μόνο με το ένδοξο 1821, αλλά στέλνει το πλέον ισχυρό μήνυμα ότι η Ελλάδα αποτελεί τη "μήτρα" των δημοκρατικών αξιών που ενέπνευσαν τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής. Για ακόμη μία φορά επιβεβαιώνεται ότι η χώρα μας αποτελεί πολύτιμο σύμμαχο και πυλώνα σταθερότητας, αλλά το πλέον εκπληκτικό είναι ότι μέσα από το κείμενο της διακήρυξης, αναδεικνύεται ο ρόλος του Κυριάκου Μητσοτάκη, επί των ημερών του οποίου, οι διμερείς σχέσεις αγγίζουν την τελειότητα! Στη διεθνή διπλωματία τέτοιες διακηρύξεις ισοδυναμούν με την έκφραση της απόλυτης εμπιστοσύνης και της απόλυτης στήριξης στον ρόλο της Ελλάδας, ως αξιόπιστου εταίρου των ΗΠΑ. Τίποτα δεν είναι τυχαίο, αν και πάντα πρέπει να κρατάμε και... πισινή!
Οι ΗΠΑ έχουν βάλει την Ελλάδα σε περίοπτη θέση στο πλαίσιο της εξωτερικής πολιτικής τους. Μας βλέπουν ως ένα ισχυρότατο "παίκτη" στον έλεγχο των ενεργειακών οδών και την ασφάλεια στη Μεσόγειο. Άλλωστε, δεν πρέπει να ξεχνάμε την ισχυρή σχέση που είχε "χτίσει" ο Κυριάκος Μητσοτάκης από το 2019 με τον τότε υπουργό Εξωτερικών της πρώτης θητείας Τραμπ, Μάικ Πομπέο, τον οποίο ο πρωθυπουργός είχε φιλοξενήσει για 72 ώρες στην πατρική οικία του στα Χανιά. Η εξαιρετική σχέση Ελλάδας-ΗΠΑ έγινε ακόμη πιο δυνατή επί θητείας Μπάιντεν και τώρα, στη δεύτερη θητεία Τραμπ, περνάει σε άλλη... πίστα!
Αλλά και ο σημερινός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, με σχετικές δηλώσεις του, αναφέρθηκε στη στενή συνεργασία στην άμυνα, αναγνωρίζοντας ότι η Ελλάδα αποτελεί ισχυρό παράγοντα σταθερότητας στη Μεσόγειο. Τι σημαίνει πρακτικά αυτό; Η Ελλάδα μαζί με το Ισραήλ συγκροτούν τους ισχυρούς "παίκτες" και εταίρους στην περιοχή, βάζοντας στο περιθώριο την Τουρκία, η οποία, δεν θα έχει λόγο σοβαρής... ύπαρξης, ιδίως αν καταρρεύσει το καθεστώς του Ιράν ή αλλάξει στάση σε σχέση με τις ΗΠΑ και το Τελ Αβίβ! Δεν είναι τυχαία η εγκατάλειψη του δόγματος της "Γαλάζιας Πατρίδας" αλλά και η ακύρωση του ψεύτικου Tουρκολιβυκού Mνημονίου! Τίποτα δεν είναι τυχαίο!
Η Ελλάδα αποτελεί το ασφαλές "λιμάνι" της Δύσης στη Μεσόγειο, εξυπηρετώντας στον απόλυτο βαθμό τη λειτουργικότητα της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής. Εν ολίγοις τα συμφέροντα των Αμερικανών συμπίπτουν με τα συμφέροντα της Ελλάδας και όπως λέει η γνωστή παροιμία "το ένα χέρι νίβει τ΄ άλλο και τα δυο το πρόσωπο". Χθες, ο Τραμπ ξεπέρασε τις τυπικότητες των ευχών για την επέτειο μια φιλικής και συμμαχικής χώρας. Έδωσε ψήφο εμπιστοσύνης στην ελληνική ηγεσία και προσωπικά στον Κυριάκο Μητσοτάκη, επιβεβαιώνοντας στον απόλυτο βαθμό ότι δεν νοείται Ελλάδα χωρίς αυτόν στη θέση του πρωθυπουργού, τουλάχιστον έως το 2031...