Σύμφωνα με διάφορες προσωπικότητες, συμπεριλαμβανομένης και της Σιρίν Εμπαντί, βραβευμένης με Νόμπελ Ειρήνης, ο ιρανικός λαός βρίσκεται σε τραγικό κίνδυνο Συνεπώς οι προσωπικότητες αυτές προτείνουν συγκεκριμένους τρόπους δράσης για την υπονόμευση του καθεστώτος των μουλάδων.
Σε δημόσια ανάλυση – έκκλησή τους έτσι, αναφέρουν τα παρακάτω:
«...Ένα μήνα μετά την έναρξη των πανεθνικών διαδηλώσεων, ο ιρανικός λαός συνεχίζει να γράφει ιστορία, με τίμημα τη ζωή του. Ο χρόνος δεν πρέπει ούτε να διαβρώνει τη μνήμη ούτε να αποδυναμώνει την αποφασιστικότητα. Ο ελεύθερος κόσμος δεν μπορεί να επικαλείται αβεβαιότητα για το τι συμβαίνει ή ουδετερότητα απέναντι σε αυτό που έχει ήδη συμβεί. Οι Ιρανοί δεν ζητούν να μιλήσουμε εκ μέρους τους, αλλά να τους δοθούν τα μέσα για να ολοκληρώσουν αυτό που ξεκίνησαν. Η επείγουσα ανάγκη για δράση δεν έχει μειωθεί, έχει ενταθεί.
Για δεκαετίες, ο ιρανικός λαός έχει υποστεί συστηματική βία από το ίδιο του το κράτος. Δεν είναι θέμα διατήρησης της τάξης. Είναι ένας μονομερής πόλεμος που διεξάγεται εναντίον ενός άμαχου πληθυσμού, ο οποίος χαρακτηρίζεται από εξωδικαστικές εκτελέσεις, βίαιες εξαφανίσεις, εξαναγκαστικές ομολογίες, βασανιστήρια, μαζική λογοκρισία και τη χρήση της στέρησης ως μέσου καταστολής. Από τη μία πλευρά, ένα ολοκληρωτικό κράτος. Από την άλλη, άοπλοι πολίτες.
Η έκταση της βίας δεν αμφισβητείται πλέον. Σταδιακά εμφανίζονται συγκινητικά βίντεο και μαρτυρίες. Πηγές στο Ιράν, υποστηριζόμενες από δημοσιογραφικές έρευνες, προειδοποιούν ότι ο αριθμός των ανθρώπων που σκοτώθηκαν από τις δυνάμεις του καθεστώτος από την έναρξη της εξέγερσης στις 28 Δεκεμβρίου 2025 είναι πιθανό να ξεπεράσει τους 36.500.
Κορυφαίες οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχουν τεκμηριώσει χιλιάδες επιβεβαιωμένους θανάτους και επισημαίνουν ότι η περιορισμένη πρόσβαση στην επικράτεια και οι διακοπές επικοινωνίας καθιστούν τα διαθέσιμα στοιχεία σχεδόν σίγουρα χαμηλότερα από την πραγματικότητα.
Στην κλίμακα, την οργάνωση και την πρόθεσή της, αυτή η καταστολή φτάνει στο νόμιμο όριο των εγκλημάτων μεγάλης κλίμακας κατά της ανθρωπότητας, όπως ορίζεται από το Καταστατικό της Ρώμης.
Δυνάμει της ευθύνης προστασίας (R2P), η οποία αναγνωρίζεται τόσο από το διεθνές όσο και από το ευρωπαϊκό νομικό πλαίσιο, το όριο αυτό δεν δημιουργεί δικαίωμα δράσης, αλλά υποχρέωση. Η αδράνεια παύει να είναι περιορισμός, γίνεται ηθική, πολιτική και νομική αποτυχία.
Εκτελέσεις κρατουμένων διαδηλωτών
Ο κίνδυνος είναι άμεσος. Χιλιάδες κρατούμενοι διαδηλωτές αντιμετωπίζουν άμεση απειλή εκτέλεσης. Ανώτεροι δικαστικοί αξιωματούχοι έχουν προειδοποιήσει ότι η συνέχιση των διαδηλώσεων, ειδικά όταν γίνεται επίκληση ξένης υποστήριξης, συνιστά «moharebeh» ή «πόλεμο κατά του Θεού», μια θανατική κατηγορία που χρησιμοποιείται ιστορικά για να δικαιολογήσει μαζικές εκτελέσεις μετά από διαμαρτυρίες.
Οι αυθαίρετες κρατήσεις και η έλλειψη διαδικαστικών εγγυήσεων θέτουν τους κρατουμένους σε οξύ και προβλέψιμο κίνδυνο, ενισχύοντας περαιτέρω την υποχρέωση προληπτικής δράσης.
Ο ιρανικός λαός έχει εκπληρώσει το δικό του μέρος αυτού του πλαισίου. Έχει αποδείξει την ικανότητά του για δράση, τη συνοχή του και την αποφασιστικότητά του. Σύμφωνα με τον δεύτερο και τον τρίτο πυλώνα της R2P, η ευθύνη μετατοπίζεται τώρα προς τα έξω: πρώτα να βοηθήσουμε και, εάν είναι απαραίτητο, να δράσουμε συλλογικά όταν το κράτος είναι το ίδιο ο δράστης αποτρόπαιων εγκλημάτων. Έξι μέτρα απορρέουν άμεσα από αυτές τις υποχρεώσεις.
Πρώτον, για την προστασία των αμάχων μειώνοντας την ικανότητα του καθεστώτος να διαπράττει φρικαλεότητες. Αυτό συνεπάγεται τον επίσημο χαρακτηρισμό των Φρουρών της Επανάστασης ως τρομοκρατικής οργάνωσης, σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά νομικά πρότυπα, δεδομένου του κεντρικού ρόλου τους στη συστηματική βία κατά αμάχων, τόσο στο Ιράν όσο και στο εξωτερικό.
Η ηγεσία, οι αλυσίδες διοίκησης και οι υποδομές τους πρέπει να στοχοποιηθούν. Οι Φρουροί της Επανάστασης δεν είναι μια συμβατική στρατιωτική δύναμη. Είναι ένα όργανο κρατικής εγκληματικότητας και θεσμοθετημένης τρομοκρατίας.
Δεύτερον, να επιβάλει συντονισμένα και βιώσιμα οικονομικά μέτρα, σύμφωνα με τον τρίτο πυλώνα της R2P. Τα περιουσιακά στοιχεία του καθεστώτος πρέπει να δεσμευτούν παγκοσμίως, σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πλαίσια κυρώσεων. Ο μυστικός στόλος των «δεξαμενόπλοιων- φαντασμάτων», ο οποίος χρηματοδοτεί την καταστολή και παρακάμπτει τις κυρώσεις, πρέπει να εντοπιστεί, να κατασχεθεί και να διαλυθεί.
Τρίτον, να εγγυηθούμε το δικαίωμα στην ενημέρωση ως προϋπόθεση για την προστασία των αμάχων. Η ψηφιακή συσκότιση που επέβαλε το καθεστώς αποτελεί σοβαρή παραβίαση των θεμελιωδών ελευθεριών που προστατεύονται από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.
Η ελεύθερη, ασφαλής και συνεχής πρόσβαση στο διαδίκτυο πρέπει να διασφαλιστεί μέσω της μεγάλης κλίμακας ανάπτυξης λύσεων δορυφορικής συνδεσιμότητας και ασφαλών τεχνολογιών επικοινωνίας. Οι αμυντικές επιχειρήσεις στον κυβερνοχώρο πρέπει να αποτρέπουν την αυθαίρετη διακοπή λειτουργίας των μη στρατιωτικών δικτύων.
Τέταρτον, τέλος στην ατιμωρησία μέσω της νομικής λογοδοσίας. Οι εκπρόσωποι του καθεστώτος πού εμπλέκονται στην καταστολή πρέπει να εκδιωχθούν από τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Πρέπει να κινηθούν δικαστικές διαδικασίες κατά των υπευθύνων για εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας βάσει της διεθνούς δικαιοδοσίας, μια αρχή που αναγνωρίζεται από πολλά ευρωπαϊκά κράτη.
Πέμπτον, να απαιτηθεί η άμεση και άνευ όρων απελευθέρωση όλων των πολιτικών κρατουμένων που κρατούνται σε κατάφωρη παραβίαση των υποχρεώσεων του Ιράν βάσει του διεθνούς δικαίου για τα ανθρώπινα δικαιώματα.
Έκτον, να αποσύρει τη διπλωματική αναγνώριση από την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν. Η μη αναγνώριση είναι μια νόμιμη απάντηση σε ένα καθεστώς που έχει χάσει κάθε νομιμότητα επιτιθέμενο συστηματικά στον ίδιο του τον πληθυσμό. Εκφράζει την απερίφραστη υποστήριξή του στο δικαίωμα του ιρανικού λαού σε αντιπροσωπευτική και υπεύθυνη κυβέρνηση.
Η υποστήριξη του ιρανικού λαού δεν είναι ούτε φιλανθρωπία ούτε παράνομη παρέμβαση. Είναι η εκπλήρωση νομικών και πολιτικών υποχρεώσεων που αναλαμβάνονται ελεύθερα από δημοκρατικά κράτη. Για σαράντα επτά χρόνια, αυτό το καθεστώς ασκεί κρατική τρομοκρατία, εξάγει βία, αποσταθεροποιεί την περιοχή του και τροφοδοτεί πυρηνικές απειλές. Το να βάλουμε ένα τέλος σε αυτή την τροχιά δεν είναι ιδεολογικό. Είναι ζήτημα συλλογικής ασφάλειας.
Εάν αυτή η επανάσταση αποτύχει, δεν θα είναι επειδή οι Ιρανοί δεν έχουν αποφασιστικότητα, αλλά επειδή ο κόσμος, για άλλη μια φορά, απέτυχε να τους ακολουθήσει στο χείλος της ιστορίας.....».
Υπογράφοντες:
Nazenin Ansari, δημοσιογράφος, αρχισυντάκτης των Kayhan London (περσικά) και Kayhan Life (αγγλικά).
Nazanin Boniadi, ακτιβίστρια για τα ανθρώπινα δικαιώματα, ηθοποιός, διαχειριστής του Κέντρου Abdorrahman Boroumand για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα στο Ιράν, νικήτρια του Βραβείου Ειρήνης του Σίδνεϊ 2023.
Ladan Boroumand, ακτιβιστής ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ιστορικός, συνιδρυτής του Κέντρου Abdorrahman Boroumand για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα στο Ιράν.