Οι τιμές του αργού πετρελαίου είχαν σημαντική υποχώρησαν κοντά στα 100 δολάρια τη Δευτέρα, καθώς ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, εντείνει την πίεση προς συμμάχους της Ουάσιγκτον να συμβάλουν στην προστασία της ναυσιπλοΐας δεξαμενόπλοιων στα Στενά του Ορμούζ.
Το διεθνές benchmark Brent κατέγραψε πτώση 2,84% και έκλεισε στα 100,21 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό West Texas Intermediate υποχώρησε κατά 5,28% και διαμορφώθηκε στα 93,50 δολάρια. Νωρίτερα στη συνεδρίαση, το αμερικανικό αργό είχε ξεπεράσει το όριο των 100 δολαρίων.
Παρά τη σημερινή διόρθωση, οι τιμές έχουν αυξηθεί περίπου 40% από την έναρξη του πολέμου μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, καθώς η ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών έχει υποστεί σοβαρές διαταραχές. Την περασμένη εβδομάδα το Brent έκλεισε πάνω από τα 100 δολάρια για πρώτη φορά μετά από τέσσερα χρόνια.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι ο Λευκός Οίκος θα ανακοινώσει σύντομα ποιες χώρες έχουν συμφωνήσει να συμμετάσχουν σε μια διεθνή συμμαχία για την προστασία των δεξαμενόπλοιων που διέρχονται από το κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα. Παράλληλα, εξέφρασε δυσαρέσκεια για συμμάχους που εμφανίζονται απρόθυμοι να συμμετάσχουν.
«Κάποιοι είναι πολύ ενθουσιασμένοι και κάποιοι λιγότερο», δήλωσε σε δημοσιογράφους. «Υποθέτω ότι ορισμένοι δεν θα το κάνουν. Νομίζω ότι υπάρχουν ένα ή δύο κράτη που δεν θα συμμετάσχουν, παρότι τα προστατεύουμε εδώ και περίπου 40 χρόνια, με κόστος δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων».
Την ίδια στιγμή, ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, ανέφερε ότι η Ουάσιγκτον επιτρέπει στα ιρανικά δεξαμενόπλοια να διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ. Το στενό αυτό θαλάσσιο πέρασμα αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς κόμβους στον κόσμο, μέσω του οποίου μεταφέρεται περίπου το 20% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου.
«Τα ιρανικά πλοία έχουν ήδη αρχίσει να περνούν και το επιτρέπουμε, ώστε να συνεχιστεί η τροφοδοσία της παγκόσμιας αγοράς», δήλωσε ο Μπέσεντ σε συνέντευξη στο CNBC.
Παράλληλα, ο Τραμπ δήλωσε σε συνέντευξη στο NBC News ότι οι αμερικανικές επιθέσεις στο νησί Χαργκ «κατέστρεψαν ολοκληρωτικά» μεγάλο μέρος των εγκαταστάσεων, προσθέτοντας ότι «μπορεί να το χτυπήσουμε ακόμη μερικές φορές για πλάκα».
Ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών διέταξε την Παρασκευή επιθέσεις κατά ιρανικών στρατιωτικών στόχων στο νησί Χαργκ, υποστηρίζοντας ότι οι ενεργειακές υποδομές δεν επλήγησαν. Ωστόσο προειδοποίησε ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να στοχεύσουν εγκαταστάσεις πετρελαίου εάν το Ιράν συνεχίσει να επιτίθεται σε δεξαμενόπλοια στα Στενά του Ορμούζ.
Το νησί Χαργκ αποτελεί τον σημαντικότερο κόμβο εξαγωγών πετρελαίου του Ιράν. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της JPMorgan, περίπου το 90% των εξαγωγών αργού της χώρας πραγματοποιείται από εκεί. Η παραγωγή του Ιράν διαμορφώθηκε τον Φεβρουάριο σε περίπου 3,2 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, σύμφωνα με στοιχεία του OPEC.
Ο πρεσβευτής των Ηνωμένων Πολιτειών στον ΟΗΕ, Μάικ Γουόλτζ, επανέλαβε την προειδοποίηση ότι η Ουάσιγκτον διατηρεί το ενδεχόμενο πλήγματος στις ενεργειακές υποδομές του νησιού.
«Χτύπησε σκόπιμα μόνο στρατιωτικές εγκαταστάσεις προς το παρόν», δήλωσε στο CNN. «Θα μπορούσε όμως να διατηρήσει αυτή την επιλογή αν αποφασίσει να πλήξει την ενεργειακή τους υποδομή».
Η κλιμάκωση αυτή σηματοδοτεί σημαντική ένταση στη σύγκρουση, σύμφωνα με την επικεφαλής στρατηγικής εμπορευμάτων της JPMorgan, Νατάσα Κάνεβα. Ένα άμεσο πλήγμα στον τερματικό σταθμό εξαγωγών του Ιράν στο νησί θα μπορούσε να διακόψει άμεσα το μεγαλύτερο μέρος των εξαγωγών αργού της χώρας, που υπολογίζονται σε περίπου 1,5 εκατομμύριο βαρέλια ημερησίως.
Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να προκαλέσει «σφοδρή αντίδραση» από την Τεχεράνη, είτε στα Στενά του Ορμούζ είτε εναντίον ενεργειακών υποδομών στην ευρύτερη περιοχή.
Το κλείσιμο των Στενών, τα οποία συνδέουν τον Περσικό Κόλπο με τις παγκόσμιες αγορές, έχει ήδη προκαλέσει τη μεγαλύτερη διαταραχή στην παγκόσμια προσφορά πετρελαίου στην ιστορία.
Οι τιμές συνεχίζουν να κινούνται ανοδικά, παρά την απόφαση περισσότερων από 30 χωρών να απελευθερώσουν συνολικά 400 εκατομμύρια βαρέλια από τα στρατηγικά τους αποθέματα για να περιορίσουν το σοκ στην αγορά. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη συντονισμένη κίνηση αυτού του είδους.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα διαθέσουν 172 εκατομμύρια βαρέλια από το Στρατηγικό Πετρελαϊκό Απόθεμα, ενώ ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας ανακοίνωσε ότι ασιατικές χώρες θα ξεκινήσουν άμεσα την αποδέσμευση αποθεμάτων. Κράτη της Ευρώπης και της Αμερικής θα ακολουθήσουν μέχρι το τέλος Μαρτίου.
Ωστόσο, ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ, προειδοποίησε ότι δεν υπάρχει καμία βεβαιότητα πως οι τιμές θα υποχωρήσουν σύντομα.
«Στους πολέμους δεν υπάρχουν εγγυήσεις», δήλωσε στο ABC News. «Μπορώ όμως να εγγυηθώ ότι η κατάσταση θα ήταν δραματικά χειρότερη χωρίς αυτή τη στρατιωτική επιχείρηση που αποδυναμώνει το ιρανικό καθεστώς».