Ο ΟΠΕΚ+ αναμένεται να βάλει στο τραπέζι το ενδεχόμενο πιο γενναίας αύξησης της παραγωγής πετρελαίου στη συνεδρίαση της Κυριακής, μετά την επίθεση που εξαπέλυσαν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ κατά του Ιράν, σύμφωνα με δύο αντιπροσώπους του οργανισμού.
Η συμμαχία υπό την ηγεσία της Σαουδικής Αραβίας και της Ρωσίας σχεδίαζε, μέχρι πρότινος, να επανεκκινήσει από τον Απρίλιο μια σταδιακή και περιορισμένη αύξηση της παραγωγής, έπειτα από τρίμηνο «πάγωμα» της προσφοράς, στο πλαίσιο της στρατηγικής ανάκτησης μεριδίου αγοράς, όπως είχαν αναφέρει νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα αρκετοί εκπρόσωποι.
Το βασικό σενάριο προέβλεπε ενίσχυση κατά 137.000 βαρέλια ημερησίως, σε ευθυγράμμιση με τις αυξήσεις του τέταρτου τριμήνου, σύμφωνα με τρεις πηγές. Κρίσιμο στοιχείο για την απόφαση της Κυριακής θα αποτελέσει το κατά πόσο τα αιφνιδιαστικά πλήγματα ΗΠΑ–Ισραήλ κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας θα οδηγήσουν σε ενδεχόμενο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, της ζωτικής σημασίας θαλάσσιας διόδου του Περσικού Κόλπου, όπως ανέφερε άλλος αντιπρόσωπος. Όλοι ζήτησαν να διατηρηθεί η ανωνυμία τους, καθώς οι διαβουλεύσεις είναι εμπιστευτικές.
Οι επιθέσεις του Σαββάτου, καθώς και τα αντίποινα της Τεχεράνης εναντίον αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων στην περιοχή, κορυφώνουν μια γεωπολιτική κρίση που έχει ήδη ωθήσει τις τιμές του αργού υψηλότερα φέτος, παρά τις ευρείες εκτιμήσεις για πλεόνασμα στην αγορά. Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης στο Λονδίνο άγγιξαν την Παρασκευή υψηλό επταμήνου στα 73 δολάρια το βαρέλι, με άνοδο 19% από την αρχή του έτους, εν μέσω διαταραχών παραγωγής, κυρώσεων και αυξημένων κινεζικών αγορών για αποθεματοποίηση.
Η Σαουδική Αραβία, μαζί με ορισμένους ακόμη παραγωγούς, είχε ήδη επιταχύνει τις εξαγωγές τις τελευταίες ημέρες, καθώς η ανάπτυξη αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων στη Μέση Ανατολή ενέτεινε την ένταση. Πέρυσι, το Ριάντ είχε αυξήσει προσωρινά την προσφορά και μετά από προηγούμενο αμερικανικό πλήγμα σε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις.
Ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ κάλεσε το Σάββατο τους Ιρανούς να ανατρέψουν την κυβέρνησή τους, ενώ η Ουάσιγκτον διεξάγει «μεγάλες πολεμικές επιχειρήσεις» κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας και το Ισραήλ εξαπολύει «προληπτικά» αεροπορικά πλήγματα σε στόχους εντός της χώρας. Η Τεχεράνη ανακοίνωσε ότι ανταπέδωσε με επιθέσεις σε αμερικανικές βάσεις στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, στο Μπαχρέιν, στο Κατάρ και στο Κουβέιτ.
Οι βομβαρδισμοί σημειώνονται μόλις δύο ημέρες μετά τη συνάντηση αντιπροσωπειών Ιράν και ΗΠΑ στην Ελβετία, στον τρίτο γύρο διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης. Αν και η ιρανική πλευρά εμφανίστηκε αισιόδοξη για την πορεία των συνομιλιών, ο Τραμπ δήλωσε την Παρασκευή ότι δεν είναι ικανοποιημένος από την εξέλιξή τους.
Ανατολικότερα, οι αγορές παρακολουθούν στενά και τα Στενά του Ορμούζ, διαχρονικό σημείο ανάφλεξης σε περιόδους περιφερειακής αστάθειας, καθώς από εκεί διέρχεται καθημερινά περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου θαλάσσιου εμπορίου πετρελαίου, καθώς και σημαντικές ποσότητες φυσικού αερίου.
Απόθεμα ασφάλειας
Η Σαουδική Αραβία διαθέτει το μεγαλύτερο μέρος της παγκόσμιας πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας, με δυνατότητα να αυξήσει την παραγωγή κατά επιπλέον 1,8 εκατ. βαρέλια ημερησίως, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας. Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα διαθέτουν σχέδιο έκτακτης ανάγκης για την προσθήκη τουλάχιστον 1 εκατ. βαρελιών ημερησίως, σύμφωνα με αντιπρόσωπο.
Μεταξύ των στόχων στο Ιράν, το ημιεπίσημο πρακτορείο Mehr μετέδωσε έκρηξη στο νησί Χαργκ, όπου βρίσκεται κομβικός τερματικός σταθμός εξαγωγών πετρελαίου, χωρίς ωστόσο να δώσει λεπτομέρειες. Οι πετρελαϊκές εγκαταστάσεις δεν είχαν αποτελέσει στόχο κατά τις επιθέσεις του Ιουνίου, ενώ ο Τραμπ έχει δεσμευθεί να μειώσει τις τιμές των καυσίμων.
Υπό την καθοδήγηση του Σαουδάραβα υπουργού Ενέργειας, πρίγκιπα Αμπντουλαζίζ μπιν Σαλμάν, ο Οργανισμός Πετρελαιοεξαγωγικών Κρατών και οι σύμμαχοί του υιοθετούν συνήθως προσεκτική στάση απέναντι σε γεωπολιτικά γεγονότα, επιλέγοντας να διαπιστώσουν πρώτα αν έχουν ουσιαστικό αντίκτυπο πριν προχωρήσουν σε κινήσεις.
Το βασίλειο έχει βρεθεί στο παρελθόν στο επίκεντρο περιφερειακών συγκρούσεων, ιδίως μετά την επίθεση του 2019 στις εγκαταστάσεις επεξεργασίας του Αμπκάικ, την οποία ανέλαβαν οι Χούθι που συνδέονται με το Ιράν, πλήττοντας προσωρινά την παραγωγή.
Ο ΟΠΕΚ+ δεν άλλαξε συλλογικά πορεία ούτε μετά τις περσινές επιθέσεις κατά του Ιράν, ούτε όταν οι ΗΠΑ προχώρησαν στην κατάσχεση του Βενεζουελάνου ηγέτη Νικολάς Μαδούρο στις αρχές του έτους.
Παρά ταύτα, η αγορά πετρελαίου έχει διαψεύσει τις προβλέψεις το 2026.
«Η αγορά είχε τιμολογήσει ένα ‘πλεόνασμα’ που αρχίζει να μοιάζει περισσότερο με μύθο», δήλωσε ο Τζεφ Κάρι, επικεφαλής στρατηγικής ενεργειακών επενδύσεων στην Carlyle Group. «Δεν υπάρχει περιθώριο λάθους, και αυτό σημαίνει ότι υπάρχει σημαντικό περιθώριο ανόδου».
Παρότι η παγκόσμια προσφορά υπερβαίνει τη ζήτηση, μια σειρά διαταραχών από τη Βόρεια Αμερική έως το Καζακστάν και τη Ρωσία έχει περιορίσει το πλεόνασμα. Σημαντικό μέρος της υπερπροσφοράς αφορά βαρέλια από τη Ρωσία ή το Ιράν που τελούν υπό καθεστώς κυρώσεων και δεν είναι διαθέσιμα στην ευρύτερη αγορά, ή κατευθύνεται στην Κίνα για τη δημιουργία στρατηγικών αποθεμάτων.
Μια ελαφρώς πιο γενναία αύξηση της παραγωγής θα μπορούσε να ευθυγραμμιστεί με τους μακροπρόθεσμους στόχους του OPEC+. Εδώ και σχεδόν έναν χρόνο, η Σαουδική Αραβία και άλλα βασικά μέλη επιχειρούν να ανακτήσουν μερίδιο αγοράς που είχαν απωλέσει τα προηγούμενα χρόνια υπέρ ανταγωνιστών όπως οι αμερικανοί παραγωγοί σχιστολιθικού πετρελαίου, επαναφέροντας στην αγορά ποσότητες που είχαν αποσυρθεί από το 2023, παρά τις προειδοποιήσεις ότι η παγκόσμια αγορά ήταν ήδη επαρκώς εφοδιασμένη.