Ανάσα για μικρές επιχειρήσεις, που δραστηριοποιούνται ή φιλοδοξούν να επεκταθούν πέρα από τα εθνικά σύνορα της χώρας, φέρνει το νέο πλαίσιο απαλλαγής από τον ΦΠΑ στις ενδοκοινοτικές συναλλαγές.
Σύμφωνα με απόφαση του διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) Γιώργου Πιτσιλή το ειδικό καθεστώς ισχύει για πωλήσεις αγαθών και παροχές υπηρεσιών που πραγματοποιούνται από την 1η Ιανουαρίου 2025 και μετά.
Η υπαγωγή στο ειδικό καθεστώς απαλλαγής συνεπάγεται, μεταξύ άλλων, τη μη υποχρέωση υποβολής δηλώσεων ΦΠΑ, την έκδοση απλουστευμένων παραστατικών και τη μείωση του συνολικού διοικητικού κόστους συμμόρφωσης.
Παράλληλα, όμως, οι επιχειρήσεις που εντάσσονται στο καθεστώς δεν δικαιούνται να εκπέσουν τον ΦΠΑ που επιβαρύνει τις αγορές και τις δαπάνες τους.
O συνολικός ετήσιος κύκλος εργασιών της επιχείρησης στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 100.000 ευρώ, τόσο κατά το τρέχον όσο και κατά το προηγούμενο ημερολογιακό έτος, ενώ ο αντίστοιχος τζίρος που πραγματοποιείται στην Ελλάδα δεν μπορεί να ξεπερνά τις 10.000 ευρώ ετησίως για τα ίδια έτη.
Η τήρηση των ορίων αυτών αποτελεί βασική και διαρκή προϋπόθεση για τη διατήρηση της απαλλαγής.
Οι δικαιούχοι
Δικαιούχοι της απαλλαγής είναι επιχειρήσεις εγκατεστημένες σε άλλο κράτος-μέλος της Ε.Ε., οι οποίες έχουν υποβάλει προηγούμενη κοινοποίηση ή επικαιροποίηση των στοιχείων τους στη φορολογική διοίκηση του κράτους εγκατάστασης, δηλώνοντας την πρόθεσή τους να κάνουν χρήση του ειδικού καθεστώτος και στην Ελλάδα.
Η διαδικασία
Η απόφαση προβλέπει ότι επιχείρηση εγκατεστημένη σε άλλο κράτος-μέλος, η οποία είναι ήδη ενταγμένη στο απαλλακτικό καθεστώς μικρών επιχειρήσεων στη χώρα της, μπορεί να αιτηθεί την εφαρμογή του ίδιου καθεστώτος και στην Ελλάδα μέσω της φορολογικής διοίκησης του κράτους εγκατάστασής της.
Το αίτημα διαβιβάζεται στην ΑΑΔΕ συνοδευόμενο από αναλυτικά στοιχεία για τις συναλλαγές της επιχείρησης τόσο στο σύνολο των κρατών-μελών όσο και ειδικά στην Ελλάδα. Η ίδια διαδικασία εφαρμόζεται και στην περίπτωση επιχειρήσεων που επιθυμούν να ενταχθούν στο καθεστώς χωρίς να το έχουν ήδη ενεργοποιήσει στη χώρα εγκατάστασής τους.
Διευκρινίζεται ότι κράτος μέλος εγκατάστασης μιας μικρής επιχείρησης θεωρείται το κράτος μέλος στο οποίο βρίσκεται η έδρα της οικονομικής της δραστηριότητας, δηλαδή ο τόπος όπου ασκούνται τα καθήκοντα της κεντρικής διοίκησης ενώ στην περίπτωση φυσικού προσώπου ως κράτος μέλος εγκατάστασης θεωρείται το κράτος μέλος στο οποίο το πρόσωπο έχει τη μόνιμη κατοικία του.
Οι επιχειρήσεις που έχουν την έδρα τους σε κράτος εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν δύνανται να ενταχθούν στο καθεστώς απαλλαγής από το ΦΠΑ ακόμα και αν διαθέτουν σε κάποιο κράτος μέλος μόνιμη εγκατάσταση. Ενδεικτικά, επιχείρηση με έδρα στην Τουρκία που διατηρεί υποκατάστημα στην Ελλάδα δεν μπορεί να επωφεληθεί του ειδικού καθεστώτος.
Η απόφαση της ΑΑΔΕ προβλέπει αναλυτικά και τις περιπτώσεις παύσης χρήσης του καθεστώτος απαλλαγής. Η παύση μπορεί να γίνει οικειοθελώς, κατόπιν αίτησης της επιχείρησης στο κράτος εγκατάστασής της, είτε μόνο για την Ελλάδα είτε για όλα τα κράτη-μέλη.
Υποχρεωτική παύση επέρχεται όταν διαπιστωθεί υπέρβαση των προβλεπόμενων ορίων κύκλου εργασιών ή όταν το κράτος-μέλος εγκατάστασης ενημερώσει την ΑΑΔΕ ότι δεν πληρούνται πλέον οι προϋποθέσεις. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η εξαίρεση από το καθεστώς μπορεί να ισχύσει αναδρομικά, ιδίως εάν αποδειχθεί ότι οι όροι δεν συνέτρεχαν εξαρχής.
Παύση προβλέπεται και σε περίπτωση διακοπής εργασιών, καθώς και μετά από ελέγχους και συστημικές επαληθεύσεις της φορολογικής διοίκησης, ενώ ρυθμίζεται και η μετάταξη σε προηγούμενο καθεστώς ΦΠΑ για επιχειρήσεις που διέθεταν ήδη ελληνικό ΑΦΜ/ΦΠΑ πριν από την ένταξή τους στο ειδικό καθεστώς.