Παρά τις αυστηροποιήσεις που έφερε το ασφαλιστικό σύστημα την τελευταία δεκαετία, σημαντικές κατηγορίες ασφαλισμένων εξακολουθούν να διατηρούν τη δυνατότητα συνταξιοδότησης πριν από το γενικό όριο των 62 ετών. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι γονείς ανηλίκων, μητέρες αλλά και πατέρες, που είχαν κατοχυρώσει δικαίωμα έως το 2012 στα Ταμεία του πρώην ΙΚΑ, του Δημοσίου, των ΔΕΚΟ και των τραπεζών.
Το «κλειδί» για την πρόωρη έξοδο παραμένει η κατοχύρωση. Όσοι είχαν συμπληρώσει τόσο τον απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης όσο και την ανηλικότητα τέκνου έως το 2012, δεν χάνουν το δικαίωμα συνταξιοδότησης, ακόμη και αν αποχωρήσουν μετά την 1η Ιανουαρίου 2026. Η ηλικία εξόδου, ωστόσο, καθορίζεται από τα μεταβατικά όρια ηλικίας που θεσπίστηκαν με τον νόμο 4336/2015.
ΙΚΑ – ΔΕΚΟ – Τράπεζες: 5.500 ημέρες και ανήλικο τέκνο
Στις πιο γνωστές περιπτώσεις ανήκουν οι μητέρες –και σε ορισμένες περιπτώσεις οι πατέρες ανηλίκων– που ασφαλίζονταν στο ΙΚΑ ή στα Ταμεία ΔΕΚΟ και τραπεζών. Βασική προϋπόθεση είναι η συμπλήρωση 5.500 ημερών ασφάλισης έως το 2012, σε συνδυασμό με ανήλικο παιδί την ίδια χρονιά.
Ενδεικτικά, μητέρες που είχαν 5.500 ένσημα και ανήλικο τέκνο το 2010 κατοχύρωσαν δικαίωμα μειωμένης σύνταξης στο 50ό έτος και πλήρους στο 55ο. Όσες συμπλήρωσαν τα αντίστοιχα ηλικιακά όρια εντός της περιόδου 2015–2018, μπορούν να αποχωρήσουν με τα ισχύοντα μεταβατικά όρια, ακόμη και σήμερα.
Για τα έτη 2011 και 2012, το όριο κατοχύρωσης μεταφέρεται στο 52ο και στο 55ο έτος αντίστοιχα, με τη δυνατότητα εξαγοράς πλασματικών ετών, ώστε να συμπληρωθούν οι απαιτούμενες 5.500 ημέρες.
Δημόσιο – ΔΕΚΟ – Τράπεζες: 25ετία και ανήλικο
Στο Δημόσιο, αλλά και στα Ταμεία ΔΕΚΟ και τραπεζών, το ευνοϊκό καθεστώς αφορά τόσο γυναίκες όσο και άνδρες γονείς ανηλίκων. Η βασική προϋπόθεση είναι η συμπλήρωση 25ετίας έως το 2010, 2011 ή 2012, παράλληλα με ανήλικο τέκνο.
Οι μητέρες που είχαν 25ετία το 2010 κατοχύρωσαν έξοδο στο 50ό έτος, όσοι συμπλήρωσαν την 25ετία το 2011 στο 52ο, ενώ για το 2012 το όριο ανεβαίνει στο 55ο έτος. Και εδώ, καθοριστικό ρόλο παίζουν τα μεταβατικά όρια ηλικίας, με προϋπόθεση το κρίσιμο ηλικιακό όριο να έχει συμπληρωθεί εντός της περιόδου 2015–2018.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι επιτρέπεται η εξαγορά πλασματικών ετών –όπως τέκνων ή σπουδών– ώστε να «κλειδώσει» η 25ετία μέσα στα κρίσιμα έτη.
Τρίτεκνοι και πολύτεκνοι: Τα πιο ευνοϊκά σενάρια
Ακόμη πιο ευνοϊκές είναι οι διατάξεις για τρίτεκνους και πολύτεκνους ασφαλισμένους στο Δημόσιο και στις ΔΕΚΟ – Τράπεζες. Όσοι συμπλήρωσαν 20ετία το 2010, διατηρούν δικαίωμα συνταξιοδότησης χωρίς όριο ηλικίας, γεγονός που επιτρέπει αποχώρηση ακόμη και εντός του 2026.
Για όσους συμπλήρωσαν 20ετία το 2011, το όριο ηλικίας κατοχυρώνεται στο 52ο έτος, ενώ για το 2012 στο 55ο έτος, με την προϋπόθεση ότι το ηλικιακό όριο συμπληρώθηκε εντός των μεταβατικών ετών.
Μητέρες ανηλίκων: Τα τέσσερα «κλειδιά» για έξοδο πριν τα 62
Για τις μητέρες ανηλίκων, η συνταξιοδότηση πριν από τα 62 παραμένει εφικτή μόνο εφόσον συντρέχουν σωρευτικά τέσσερις βασικές προϋποθέσεις: ανήλικο παιδί έως το 2012, πρώτη ασφάλιση πριν το 1993, συμπλήρωση των απαιτούμενων ημερών ασφάλισης έως το 2012 και κατοχύρωση ηλικιακού ορίου εντός της μεταβατικής περιόδου 2015–2021.
Σε κάθε περίπτωση, η λεπτομέρεια κάνει τη διαφορά. Ένα έτος νωρίτερα ή αργότερα στην 25ετία, στις 5.500 ημέρες ή στην ηλικία μπορεί να μεταφραστεί σε διαφορά έως και 12 ετών στην ηλικία συνταξιοδότησης. Γι’ αυτό και η εξατομικευμένη εξέταση του ασφαλιστικού φακέλου παραμένει απολύτως αναγκαία.