Η εικόνα που διαμορφώνεται για τα εφάπαξ του 2026 δεν είναι ενιαία. Αντίθετα, αποτυπώνει ένα μωσαϊκό διαφοροποιήσεων, όπου οι συνταξιούχοι βρίσκονται αντιμέτωποι είτε με αυξημένες απολαβές είτε με αισθητά μειωμένα ποσά, ανάλογα με το ταμείο και την επαγγελματική τους διαδρομή.
Τα στοιχεία από τις πληρωμές του πρώτου διμήνου αποκαλύπτουν ένα σύστημα που λειτουργεί με διαφορετικές «ταχύτητες», επηρεάζοντας άμεσα το τελικό εισόδημα χιλιάδων δικαιούχων.
Αποκλίσεις στο Δημόσιο
Στον δημόσιο τομέα, οι μεταβολές στα εφάπαξ είναι μικτές, χωρίς σαφή ενιαία τάση. Οι πολιτικοί υπάλληλοι καταγράφουν οριακή μεταβολή, με το μέσο ποσό να κινείται κοντά στις 21.500 ευρώ, παρουσιάζοντας ελαφρά υποχώρηση σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά.
Αντίθετα, οι δημοτικοί υπάλληλοι εμφανίζουν αύξηση, με το μέσο εφάπαξ να ξεπερνά τα 20.700 ευρώ. Η μεγαλύτερη μεταβολή εντοπίζεται στα Σώματα Ασφαλείας, όπου τα ποσά αυξάνονται θεαματικά, ξεπερνώντας τις 25.000 ευρώ κατά μέσο όρο.
Στους εκπαιδευτικούς, οι μεταβολές είναι περιορισμένες και κινούνται οριακά προς τα κάτω, ενώ στα ειδικά μισθολόγια —όπως γιατροί, καθηγητές και δικαστικοί— καταγράφεται πιο αισθητή μείωση.
Επιπλέον, οι εργαζόμενοι στα δημόσια νοσοκομεία που βρίσκονται σε αναμονή για την καταβολή του εφάπαξ βλέπουν σημαντική υποχώρηση των ποσών σε σχέση με το προηγούμενο έτος.
Τα υψηλά ποσά σε ΔΕΚΟ και τράπεζες
Σημαντικά υψηλότερα παραμένουν τα εφάπαξ σε συγκεκριμένα ταμεία ΔΕΚΟ και τραπεζών, όπου οι διαφορές είναι εντυπωσιακές. Στον ΟΣΕ, τα ποσά ξεπερνούν τις 100.000 ευρώ, σημειώνοντας μεγάλη αύξηση, ενώ στον ΟΤΕ διαμορφώνονται άνω των 50.000 ευρώ με επίσης θετική μεταβολή.
Αντίθετα, στη ΔΕΗ παρατηρείται μείωση, ενώ η μεγαλύτερη πτώση καταγράφεται στην ΕΡΤ, όπου το μέσο ποσό υποχωρεί δραστικά.
Στον τραπεζικό κλάδο, τα στοιχεία δείχνουν έντονες αυξήσεις, ιδίως για όσους ασφαλίστηκαν σε συγκεκριμένα ταμεία, με τα ποσά να αγγίζουν ή να ξεπερνούν τις 40.000 ευρώ.
Οι διαφοροποιήσεις αυτές αποτυπώνουν την ανισορροπία που εξακολουθεί να χαρακτηρίζει το σύστημα πρόνοιας, με μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ διαφορετικών επαγγελματικών κατηγοριών.
Ταμεία επιστημόνων και ιδιωτικός τομέας
Στα ταμεία των επιστημόνων, η εικόνα είναι επίσης ανομοιογενής. Οι συμβολαιογράφοι καταγράφουν τα υψηλότερα ποσά, αν και μειωμένα σε σχέση με το προηγούμενο έτος, ενώ οι δικηγόροι Αθηνών εμφανίζουν μικρότερη αλλά σταθερή υποχώρηση.
Οι γιατροί αποτελούν εξαίρεση, με μικρή αύξηση στο μέσο εφάπαξ, ενώ οι μηχανικοί καταγράφουν ελαφρά μείωση.
Στον ιδιωτικό τομέα, η κατάσταση χαρακτηρίζεται από ακόμη μεγαλύτερες διαφοροποιήσεις. Στον Οργανισμό Λιμένος Θεσσαλονίκης παρατηρείται σημαντική πτώση, ενώ στον Οργανισμό Λιμένος Πειραιά καταγράφεται έντονη άνοδος.
Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνει ότι το σύστημα λειτουργεί χωρίς ενιαία κατεύθυνση, με αποτέλεσμα οι δικαιούχοι να αντιμετωπίζουν διαφορετικές πραγματικότητες.
Ο τρόπος υπολογισμού στο επίκεντρο
Στο προσκήνιο βρίσκεται πλέον η ανάγκη αναθεώρησης του τρόπου υπολογισμού των εφάπαξ. Προτάσεις που εξετάζονται προβλέπουν τη μεγαλύτερη βαρύτητα στις αποδοχές των τελευταίων ετών πριν από τη συνταξιοδότηση, ώστε να αποτυπώνεται πιο ρεαλιστικά η εισοδηματική κατάσταση των εργαζομένων.
Η αλλαγή αυτή θα μπορούσε να επηρεάσει σημαντικά τα τελικά ποσά, ιδιαίτερα για όσους αποχωρούν τα επόμενα χρόνια. Ωστόσο, το υφιστάμενο σύστημα, που βασίζεται σε διαφορετικές περιόδους υπολογισμού, εξακολουθεί να δημιουργεί στρεβλώσεις.
Ένα σύστημα πολλών ταχυτήτων
Η συνολική εικόνα των εφάπαξ για το 2026 αποκαλύπτει ένα σύστημα που δεν λειτουργεί με ενιαίους κανόνες. Οι μεγάλες αποκλίσεις μεταξύ ταμείων και κατηγοριών εργαζομένων εντείνουν τις ανισότητες και δημιουργούν αβεβαιότητα για τους μελλοντικούς συνταξιούχους.
Σε αυτό το περιβάλλον, η ανάγκη για πιο δίκαιη και διαφανή αναμόρφωση καθίσταται επιτακτική, καθώς το εφάπαξ αποτελεί κρίσιμο στοιχείο του συνολικού εισοδήματος μετά την αποχώρηση από την εργασία.