Οι ανεπιθύμητες κλήσεις και η ελάχιστη αποζημίωση των 10.000 ευρώ επανέρχονται στο προσκήνιο, μετά τη νεότερη απόφαση του Αρείου Πάγου που έκρινε συνταγματική τη σχετική νομοθετική διάταξη. Στο επίκεντρο βρίσκεται το λεγόμενο «Μητρώο 11», το οποίο θεσπίστηκε με το άρθρο 11 του νόμου 3471/2006 και αφορά την προστασία των συνδρομητών από διαφημιστικές τηλεφωνικές επικοινωνίες.
Το «Μητρώο 11» είναι ένας ειδικός κατάλογος που υποχρεούνται να τηρούν όλοι οι πάροχοι υπηρεσιών ηλεκτρονικών επικοινωνιών. Σε αυτό καταγράφονται οι συνδρομητές που έχουν δηλώσει ότι δεν επιθυμούν να λαμβάνουν τηλεφωνικές κλήσεις για την προώθηση προϊόντων, υπηρεσιών ή άλλων διαφημιστικών ενεργειών.
Η εγγραφή στο μητρώο μπορεί να πραγματοποιηθεί ηλεκτρονικά, μέσω τηλεφωνικής εξυπηρέτησης ή με αίτηση σε κατάστημα του παρόχου. Οι σχετικές οδηγίες αναρτώνται στις ιστοσελίδες των εταιρειών τηλεπικοινωνιών. Ωστόσο, η ένταξη στο μητρώο δεν καλύπτει περιπτώσεις εταιρειών ή τηλεφωνικών κέντρων που δραστηριοποιούνται ή εμφανίζονται να λειτουργούν στο εξωτερικό.
Τα δικαιώματα των συνδρομητών
Εάν ένας συνδρομητής που είναι εγγεγραμμένος στο «Μητρώο 11» εξακολουθεί να δέχεται ανεπιθύμητες τηλεφωνικές κλήσεις, έχει το δικαίωμα να ζητήσει πλήρη αποζημίωση και χρηματική ικανοποίηση για την ηθική βλάβη που υπέστη. Σύμφωνα με τη νομοθεσία, το κατώτατο ποσό αυτής της αποζημίωσης ορίζεται στις 10.000 ευρώ.
Το νομικό πλαίσιο προβλέπεται από το άρθρο 11 του νόμου 3471/2006, το οποίο ρυθμίζει τις μη ζητηθείσες επικοινωνίες, καθώς και από το άρθρο 14 του ίδιου νόμου, που καθορίζει τη δυνατότητα αποζημίωσης για περιουσιακή ή ηθική ζημία.
Η πρόβλεψη για ελάχιστη αποζημίωση ύψους 10.000 ευρώ έχει προκαλέσει συζητήσεις στη νομική κοινότητα. Ορισμένα δικαστήρια είχαν κρίνει ότι το ποσό αυτό ενδέχεται να παραβιάζει την αρχή της αναλογικότητας, θεωρώντας το δυσανάλογο σε σχέση με τη σοβαρότητα της προσβολής.
Από την άλλη πλευρά, άλλες αποφάσεις υποστήριξαν ότι ο νομοθέτης έλαβε υπόψη τη σημασία της προστασίας των προσωπικών δεδομένων και καθόρισε το συγκεκριμένο ποσό ώστε να λειτουργεί αποτρεπτικά απέναντι σε όσους παραβιάζουν τη νομοθεσία.
Η απόφαση 564/2024 του Αρείου Πάγου
Η πρόσφατη απόφαση 564/2024 του Αρείου Πάγου υιοθετεί τη δεύτερη αυτή προσέγγιση. Το ανώτατο δικαστήριο έκρινε ότι η διάταξη είναι συμβατή με το Σύνταγμα και ότι η ελάχιστη αποζημίωση συμβάλλει ουσιαστικά στην προστασία των πολιτών από παρεμβάσεις στην ιδιωτική τους ζωή.
Σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης, ο νομοθέτης καθόρισε το ποσό των 10.000 ευρώ ώστε η χρηματική ικανοποίηση να έχει και αποτρεπτικό χαρακτήρα, ιδιαίτερα απέναντι σε ισχυρές επιχειρήσεις που προωθούν προϊόντα μέσω αζήτητων τηλεφωνικών κλήσεων.
Η διαμόρφωση της νομολογίας
Μετά την απόφαση του Αρείου Πάγου και με βάση τη διαμορφούμενη νομολογιακή πρακτική, το ελάχιστο όριο αποζημίωσης των 10.000 ευρώ θεωρείται πλέον σύμφωνο τόσο με το Σύνταγμα όσο και με την αρχή της αναλογικότητας. Παρόμοια συμπεράσματα προκύπτουν και από νεότερες δικαστικές αποφάσεις, όπως αυτή του Εφετείου Αθηνών (573/2025).
Η εξέλιξη αυτή ενισχύει σημαντικά τη θέση των πολιτών απέναντι στις ανεπιθύμητες διαφημιστικές κλήσεις και ενδυναμώνει το δικαίωμα προστασίας των προσωπικών δεδομένων, όπως κατοχυρώνεται από το άρθρο 9Α του Συντάγματος.